Voet-Zoeker casus +
Luftman Theorie
Nodig voor BIA Game en BIA opdracht (toets 2 van OSPER)
Dirk Jan Plender
OSPER
Inhoud
Voet-Zoeker, voor de juiste tred. ............................................................................................................ 2
Inleiding ............................................................................................................................................... 2
Het bedrijf............................................................................................................................................ 2
Governance ......................................................................................................................................... 3
Financials ............................................................................................................................................. 4
Toelichting op de belangrijkste stakeholders...................................................................................... 4
Speluitleg ................................................................................................................................................. 5
Doel ..................................................................................................................................................... 5
Game ................................................................................................................................................... 5
Budget ................................................................................................................................................. 5
Theorie .................................................................................................................................................... 6
Business IT Alignment ......................................................................................................................... 6
Volwassenheid van Business IT Alignment.......................................................................................... 6
Communicatie ................................................................................................................................. 6
Waarde transparantie ..................................................................................................................... 7
Governance ..................................................................................................................................... 7
Relatie .............................................................................................................................................. 7
Deskundigheid ................................................................................................................................. 8
Voet-Zoeker, voor de juiste tred.
Inleiding
Na een opleiding als Shoe-developer aan de Dutch Shoe Academy en een training van acht maanden
binnen het Shoes Design-programma aan de IFDA Italian Fashion & Design Academy in Milaan is
Anton van Wuyckhuyse in 1994 begonnen met een klein atelier in Utrecht, welke hij ‘Voet-zoeker’
noemde.
Hij richtte zich vooral op de markt voor handgemaakte schoenen en liet zich inspireren door de
Italiaanse schoen en het bijbehorende maakproces. Gedurende de jaren is de vraag toegenomen
(door de opkomst van het Internet en de florerende economie, groeide het inkomen van veel
mensen). Dit deed Anton besluiten om uit te breiden in het aantal medewerkers en soorten
schoenen.
Figuur 1 1Schoenen worden met de hand gemaakt
Het bedrijf
Voet-zoeker (VZ) is momenteel leverancier van op maat gemaakte schoenen en bijbehorende
accessoires. Het assortiment bestaat uit op maat gemaakte leren herenschoenen, wielrenschoenen
en schaatsschoenen. Hiernaast worden accessoires verkocht die nodig zijn om de schoenen te
onderhouden, denk hierbij aan veters, schoenpoets speciaal voor het type schoen/leer en online
tutorials hoe de schoenen te onderhouden. Voet-Zoeker streeft ernaar om het duurzaam gebruik van
de schoen nadrukkelijker onder de aandacht te brengen en daarmee bij te dragen aan minder
verspilling.
Het bedrijf is opgedeeld in een aantal divisies:
•
•
•
De handgemaakte business heren schoen (HBHS)
Maat gemaakte sportschoen (o.a. wielren-, schaatsschoen)( MS)
Accessories, Online marketing en tuturials (AOT)
Onder de divisie Handgemaakte business herenschoen vallen alle bedrijfsprocessen ten aanzien van
het komen tot een schoen, uitgevoerd voor de Nederlandse en Duitse markt. Hierbij valt te denken
aan het inkopen van het leer, het betrekken van de klant in het koopproces, het repareren van de
schoen en de hiervoor benodigde ondersteunende processen.
Onder de divisie Maat gemaakte sportschoen vallen alle bedrijfsprocessen ten aanzien van inkoop
van sportschoenen, het aanpassen van de schoenen, betrekken van de sporters, het modificeren van
de schoen tijdens het gebruik en de benodigde ondersteunende processen.
1
https://helmboots.com/pages/draft-handcrafted-vs-handmade
Onder de divisie Accessoires, online marketing en tutorials vallen alle bedrijfsprocessen ten aanzien
van inkoop van accessoires, online uiten en het creëren van tutorials voor het onderhoud van de
schoenen .
Governance
De afgelopen jaren heeft het bedrijf een flinke groei doorgemaakt, de divisies zijn zowel in omzet als
in medewerkers flink gegroeid. Vier jaar geleden heeft Anton besloten om terug te stappen als
directeur van de zaak, zoals hij zijn bedrijf noemt. Zijn hart ligt toch meer het ontwerpen en maken
van de mooie Italiaanse schoen, in plaats van het leiden van zijn bedrijf.
Algemeen directeur: Richard de Neus
Commercieel Directeur: Anno Hak
Financieel Directeur: Joke Piek
Finance & Control:
Joke Piek
Divisie HBHS:
Elsa Veteralli
Divisie MS:
Tobie Zool
Internationalisering:
Joke Piek
Divisie OAT:
Diede Wijs
Figuur 2 Organogram Voet-Zoeker
Als algemeen directeur is Anton opgevolgd door Richard de Neus en hierbij is Anno Hak als
commercieel directeur aangesteld. Richard is een echte ‘Schoenenman” en Anno komt van ‘Floris van
Bemmel’. Tegelijkertijd met hun aantreden is ook, op aandringen van één van de nieuwe
investeerders, Joke Piek gestart als financieel directeur. Hetzelfde jaar is Suzan Proper van Feed-Up
aangetrokken om de Duitse activiteiten te versterken en uit te breiden binnen Europa
Sinds de komst van Suzan is er flink aan de weg getimmerd. Door o.a. acquisities in Berlijn, Brussel en
Geneve zijn er, naast de reeds bestaande activiteiten in Nederland stappen gemaakt op de Duitse,
Belgische en Zwitserse markt. De internationalisatie en de nieuwe activiteiten zijn mogelijk gemaakt
door een financiële injectie van de You-Got-My-Money investor en een VC fonds.
Discussie over de internationale strategie heeft vorig jaar echter geleid tot het vertrek van Suzan. Bij
de hierop volgende sanering van de internationale activiteiten onder leiding van Joke bleek de
financiële situatie problematischer dan voorzien, waardoor een voorziening van €5.000.000,- moest
worden getroffen. De activiteiten in België en Zwitserland zullen daarom op de korte termijn worden
afgebouwd.
Financials
Onderstaande tabel toont de ontwikkeling van de omvang en het resultaat van de onderneming:
1994
Aantal
medewerkers
1
1997
Jaar
Omzet
Resultaat
€ 500.000
€ 20.000
2
€ 650.000
€ 40.000
2000
12
€ 1.200.000
€ 100.000
2003
20
€ 2.650.000
€ 150.000
2006
45
€ 16.500.000
€ 500.000
2009
60
€ 39.000.000
€ 1.000.000
2012
89
€ 95.000.000
- € 1.800.000
2015
117
€ 124.000.000
€ 6.300.000
2018
243
€ 312.000.000
- € 3.100.000
2021 (Jan-Nov)
176
€ 300.000.000
€ 8.700.000
De nieuwe activiteiten in Duitsland lopen goed en zorgen dit jaar voor een forse groei van het bedrijf,
waarbij het resultaat echter wisselend is.
Toelichting op de belangrijkste stakeholders
Richard de Neus (Algemeen Directeur Voet-Zoeker)
Richard (50) heeft een ruime ervaring in het schoenenvak. Hij heeft in verschillende functies gewerkt
voor toonaangevende schoenenmerken zoals PanamaJack en DR. Martin. Richard werkt sinds vijf jaar
voor Voet-Zoeker.
Anno Hak (Commercieel Directeur en lid Groepsdirectie)
Anno (38) werkt sinds vijf jaar voor het bedrijf. Hij werkte o.a. als accountmanager bij Floris van
Bommel, waar hij verantwoordelijk was voor het ontwikkelen van het account ‘zakelijke markt’. Anno
heeft een achtergrond in de retail waar hij verantwoordelijk was voor inkoop.
Joke Piek (Financieel Directeur, Lid Groepsdirectie en a.i. Directeur Divisie Internationaal)
Joke (39) heeft een ruime staat van dienst als financieel directeur in de Kleding sector. Haar
specialiteit is het verwerven van venture capital voor nieuwe bedrijfsactiviteiten en het
implementeren van een effectieve financial control. Joke heeft binnen de directie de grootste
affiniteit met automatisering en IT gerelateerde onderwerpen
Speluitleg
Jullie als team krijgen de functie van Informatiemanager, deze is nieuw in de organisatie. U
rapporteert aan Joke Piek in haar functie als Directeur Finance & Controlling. Tot op heden zijn alle
vier de divisies volledig autonoom geweest in het inrichten van hun IT en is er geen enkele centrale
organisatie.
Vanaf jullie aantreden rapporteren alle IT resources echter direct aan jullie en zijn jullie ook
verantwoordelijk voor de budgetten en de performance. Jullie komen er direct al achter dat er
absoluut niets gestructureerd of geformaliseerd is aan de IT functie binnen Voet-Zoeker.
Doel
Het doel van de game is het verhogen van de BIA Maturity van de organisatie door het nemen van
interventies die te vinden zijn in een apart document. BIA Maturity is een concept dat is ontwikkeld
door de Amerikaanse hoogleraar Jerry Luftman waarbij gemeten wordt op zes variabelen. Zie voor
een uitleg hieronder onder kopje 'Theorie'.
Game
Bij uw aantreden is de volwassenheid van de Business & IT Alignment binnen IM op alle zes
variabelen niveau 1 (Ad-Hoc process). Winnaar van de game is die informatiemanager (het team) die
na het spelen op basis van de genomen interventies de hoogste score heeft behaald.
De game bestaat uit een 4-tal spelrondes. Iedere ronde representeert een kalenderjaar. In een
spelronde selecteren jullie uit een lijst van mogelijke acties de acties die jullie willen uit voeren.
Omdat acties financiële consequenties hebben wordt jullie keuze beperkt tot het budget dat jullie bij
aanvang van de spelronde toegewezen heeft gekregen.
Na afloop van de spelronde krijgen jullie in de Excel file feedback over het succes van de gekozen
interventies. Activiteiten kunnen geheel of niet succesvol zijn. Geheel succesvolle acties verhogen uw
BIA Maturity en leveren punten op.
Interventies kunnen mislukken, en daardoor niet bijdragen aan de maturity, door: - onvoldoende
budget; - onvoldoende draagvlak door te beperkte BIA Maturity; - onbalans tussen de verschillende
aspecten van BIA Maturity; - externe ontwikkelingen.
Succesvolle acties hoeven en kunnen in een volgende spelronde niet opnieuw te worden gekozen.
Budget
Het totale IT budget van IP en bedraagt € 8.000.000,-‚ 75% hiervan is echter al vastgelegd in de
operatie en het beheer van de bestaande informatievoorziening, waardoor bij aanvang van het spel €
2.000.000‚- resteert voor de te kiezen acties. Dit is ook voor ronde 2 en 3. De laatste ronde krijgt u
12.000.000 tot uw beschikking om de organisatie Voet-Zoeker naar het hoogste BIA Maturity niveau
te brengen.
Theorie
Het concept van BIA Maturity is gebaseerd op de ideeën van de Amerikaanse hoogleraar Jerry
Luftman. Het assessment instrument is voor Nederland aangepast door Gilbert Silvius. De theorie
waarop het assessment is gebaseerd, is toepasbaar op alle organisaties. Branche, activiteiten of
omvang beperken de toepasbaarheid niet. De in de game benoemde acties zijn toegesneden op
organisaties met een verbijzonderde IT afdeling.
Business IT Alignment
Eén van de moeilijkste opgaven voor veel IT managers en CIO's is het afstemmen van de
informatievoorziening op de eisen en wensen van de gebruikers. Business/IT Alignment (BIA) is de
trendy term die de laatste jaren op dit vraagstuk geplakt wordt.
Ondanks het vele gebruik van het begrip Business IT Alignment en logica die eruit spreekt is niet altijd
duidelijk wat er mee bedoeld wordt. De onduidelijkheid wordt in de hand gewerkt doordat het
woord alignment zowel een status, de mate van afstemming tussen business en IT, als een proces, de
activiteiten om tot afstemming te komen, kan uitdrukken. In de game wordt BIA gedefinieerd als:
Business IT Alignment is de mate waarin de IT middelen en organisatie de bedrijfsstrategie en
processen ondersteunt en mede vormgeeft, alsmede het planningsproces om dit te realiseren.
BIA dus zowel in de betekenis van maatstaf, de mate van BIA, als in de betekenis van proces, het BIA
proces. Het proces van BIA kan worden gezien als de logische opvolger van informatieplanning of IT
planning. In BIA gaat het echter niet alleen om het onderkennen en plannen van gewenste
aanpassingen of vernieuwingen van systemen, maar ook om afstemming van de afspraken ten
aanzien van het management en beheer van informatiesystemen. Het object van de alignment is dus
niet alleen de planningsfase, maar ook de exploitatiefase van IT. In die zin wordt BIA ook vaak in
verband gebracht met het gedachtegoed van IT Service Management.
Volwassenheid van Business IT Alignment
Een model voor het inzichtelijk en meetbaar maken van het volwassenheidsniveau van BIA in een
organisatie is ontwikkeld door Jerry Luftman. Hierin wordt BIA meer als maatstaf benaderd, zij het
nog indirect in volwassenheidsniveaus. Het BIA volwassenheidsmodel van Luftman onderscheidt op
elk van de te meten variabelen vijf niveaus van volwassenheid:
1. Initieel / Ad Hoc proces
2. Gecommitteerd proces
3. Gevestigd proces
4. Beheerst en verbeterd proces
5. Geoptimaliseerd proces
Vernieuwend aan zijn model zijn echter niet zozeer de volwassenheidsniveaus op zich, maar de
hiervoor te meten variabelen. Deze variabelen zijn:
Communicatie
Het effectief uitwisselen van ideeën en het begrijpen wat er moet gebeuren om strategieën te laten
slagen, is van groot belang voor alignment. Een veelgehoorde klacht is dat de business kant van de
organisatie te weinig weet van de IT en dat de IT te weinig begrip heeft voor de business. Gegeven de
veranderende omgeving van de organisatie is het belangrijk kennis te delen door de gehele
organisatie. Dit geldt niet alleen voor interne kennis, maar ook voor kennis van buiten.
Samenwerkingsverbanden spelen hierbij een belangrijke rol. Hoe effectief wordt de kennis van
adviseurs, leveranciers, beroepsorganisaties en partners benut?
Waarde transparantie
Vaak verschillen de wijze waarop business en IT naar het functioneren en het succes van IT kijken van
elkaar. Veel IT afdelingen kunnen hun toegevoegde waarde niet aantonen aan de business in termen
die voor de business begrijpelijk zijn. De variabele waarde gaat over het meet- en regelsysteem
tussen business en IT.
Door service levels samen met de business op te stellen kunnen ze elkaar begrijpen en accepteren.
Deze service levels dienen te worden toegelicht in termen die de business begrijpt en accepteert en
dienen ook gebonden te worden aan goed gedefinieerde criteria, waarbij sancties en beloningen
toegekend worden aan gefaalde en geslaagde doelstellingen. Veel organisaties meten veel via
prestatie indicatoren, maar vergeten dikwijls de uitkomsten om te zetten in acties.
Governance
Deze variabele beschouwt de wijze waarop de bevoegdheden voor het vrijmaken van middelen,
conflictbeslissingen en verantwoordelijkheden voor IT projecten verdeeld worden tussen business
partners, IT management en dienstverleners. Het selecteren en prioritiseren van projecten is hier ook
onderdeel van. Er voor zorgen dat de aangewezen bedrijfs- en IT personen de prioriteiten en IT
middelen formeel discussiëren en heroverwegen is één van de belangrijkste onderdelen die
alignment maakt of breekt. Dit onderdeel van besluitvorming dient dan ook zeer duidelijk te worden
gedefinieerd.
Relatie
Voor het slagen van alignment is een goede relatie tussen de IT en de business een belangrijk
criterium. De IT de mogelijkheid bieden om eenzelfde invloed uit te kunnen laten oefenen bij het
vaststellen van de strategische doelstellingen is uiteraard erg belangrijk. Hoe de organisatie de
bijdrage van de business en de IT ziet in dit proces, het vertrouwen dat bestaat (en ontwikkeld
wordt) tussen elkaar en hoe de verdeling van de risico's en beloningen in het huidige beleid worden
gehanteerd zorgen allemaal voor een grote bijdrage in het bereiken van alignment binnen de
organisatie. Dit vraagt om eenzelfde heldere visie, welke gedeeld wordt door IT management en
business management.
Architectuur
Waar de andere variabele met name de processen en menselijke interactie rondom IT beschouwen,
betreft de variabele architectuur de volwassenheid van de IT middelen en informatievoorziening zelf.
De punten waaraan de IT dient te voldoen zijn:
•
Ondersteunt de front en de back office van de organisatie.
•
Vervult een ondersteunende rol aan een flexibele infrastructuur die voor alle bedrijfspartners
en klanten transparant is.
•
Past nieuwe technologieën effectief toe.
•
Ondersteunt gestandaardiseerde business processen en strategieën op gestandaardiseerde
wijze.
•
Verstrekt flexibele oplossingen gericht op klantenbehoefte.
Deskundigheid
Deze variabele betreft de deskundigheid van de medewerkers in de organisatie. Heeft men de juiste
deskundigheid om effectief te werken? Hoe goed kent de technische staf de business drivers en
spreken ze de taal van de business? Hoe goed kent de business staf de relevante technologie
concepten? De kosten binnen het IT budget zijn de laatste jaren steeds meer verschoven van de IT
hardware naar de IT medewerkers. Terwijl IT hardware steeds minder kost, gaat steeds meer geld
van het IT budget naar de medewerkers binnen de IT afdeling.
Daartegenover staat dat IT zich verplaatst naar de rol van innovator van de totale business strategie,
en de rol van deskundige IT professionals steeds groter wordt. Het managen en motiveren van IT
professionals vereist speciale aandacht voor hun unieke eigenschappen.