GỐC
DỊCH
Lịch sử của châu Phi
Trong
phần
lớn
thời gian tồn tại của nó, châu
FOR MUCH OF ITS HISTORY, africa has
Phi đã bị che dấu dưới góc nhìn của người
been hidden from outsiders’ eyes. the Sahara
khác. Sa mạc Sahara chia cắt giao tiếp từ
desert cuts off communication from north to
miền bắc đến miền nam đối với tất cả mọi
south for all but the hardiest traveler. the
người nhưng khó nhất là đối với những người
peoples of africa have therefore developed
du lịch. Con người châu Phi vì vậy phát triển
largely by themselves. by about 2600 bce,
rộng rãi bởi chính họ. Từ 2600 trước công
rich and powerful empires such as ancient
nguyên, đế quốc giàu có và quyền lực như là
egypt had arisen. the empires have
Ai Cập cổ đại đã xuất hiện. Các đế quốc đã
disappeared, but they left behind buildings
biến mất nhưng họ để lại những tòa nhà, và
and other clues to their existence. other
african peoples left records of their history in những gợi ý khác liên quan đến sự tồn tại của
họ. Những người châu Phi khác để lại tư liệu
songs that have been passed down from
parent to child through countless generations. về lịch sử của họ trong những bài hát mà
được truyền lại từ đời cha mẹ đến đời con
europeans remained ignorant of this rich
history until, during the 1400s, they explored cháu qua vô số thế hệ. Dân châu Âu duy trì sự
thờ ơ đối với sự giàu có lịch sử này cho đến
the west coast. Soon they were shipping
khi, trong những năm 1400, họ khám phá ra
thousands of africans to europe and the
bờ biển phía tây. Ngay sau đó, họ vận chuyển
americas as slaves, a “trade” that destroyed
hàng nghìn người dân châu Phi đến châu Âu
many traditional societies. during the late
và châu Mỹ như là những người nô lệ, một
1800s, europeans penetrated the interior of
africa and, within 20 years, had carved up the thương mại mà đã phá hủy rất nhiều cộng
đồng truyền thống. Trong khoảng muộn
continent between them. almost all of africa
những năm 1800, dân châu Âu xâm chiếm nội
remained under european control until the
địa của châu Phi và trong 20 năm, chia cắt lục
1950s, when the colonies began to gain their
independence. today the peoples of africa are địa giữa chúng. Hầu như người dân châu Phi
tồn tại dưới sự kiểm soát của dân châu Âu cho
free of foreign control.
đến 1950, khi những thuộc địa bắt đầu đòi lại
BANTUS
sự độc lập của họ. Ngày nay dân châu Phi đều
Most of the peoples of southern africa are
tự do về quyền kiểm soát nước ngoài.
related to the bantus, who originated in the
BANTUS
western part of the continent between 3000
Đa số con người của vùng Nam Phi đều liên
and 2000 bce. they had reached southern
quan đến người Bantu, họ có cội nguồn từ
africa by 400 ce
phần phía Tây của châu Lục giữa 3000 và
Great ZiMbabwe
2000 trước công nguyên. Họ đặt chân đấn
the stone city of Great Zimbabwe was a major Nam Phi vào năm 400 công nguyên.
religious, political, and trading center in
ĐẠI ZIMBABWE
southern africa between the 11th and 14th
Thành phố đá của Đại Zimbabwe đã từng là
centuries. it grew rich on the proceeds of
một tôn giáo, chính trị chủ yế và là trung tâm
herding cattle and mining gold, copper, and
thương mại từ thế kỉ thứ 11 đến thế kỉ thứ 14.
iron. the peoples of Great Zimbabwe exported Nó phát triển giàu có về các quá trình của
their produce to the coastal port of Sofala in
chăn nuôi gia súc và khai thác mỏ, đồng và
what is now Mozambique and then up the
sắt. Con người của Đại Zimbabwe xuất khẩu
coast of africa to arabia.
sản phẩm của họ đến bến cảng biển của
BENIN
Sofala nơi mà ngày nay là Mozambique và
The west african kingdom of benin reached
sau đó là bờ biển của châu Phi tới Ả Rập.
the height of its power between the 14th and
BENIN
17th centuries. its people traded ivory, pepper, Vương quốc Tây Phi của BENIN đạt được
palm oil, and slaves with the portuguese. they đỉnh cao quyền lực của nó giữa thế kỉ 14 đến
thế kỉ 17. Người dân của họ buôn bán ngà voi,
HISTORY OF AFRICA
also excelled in casting realistic figures in
bronze. on the left is a benin bronze mask.
tiêu, dầu cọ và nô lệ với người Bồ Đào Nha.
Họ cũng vượt trội hơn về đúc tượng đồng.
Đá xà phòng chim
SOAPSTONE BIRDS
Soapstone carvings of local birds on columns Tạc đá xà phòng về những loài chim địa
phương trên những cột trụ đứng ở khu vực
stood in an enclosure outside Great
bao quanh bên ngoài của Đại Zimbabwe. Một
Zimbabwe. one of these birds has been the
trong những con chim này là biểu tượng quốc
national symbol of Zimbabwe since the
gia của Zimbabwe từ khi đất nước chiếm
country gained its independence in 1980
được sự độc lập của nó vào năm 1980.
SCRAMBLE FOR AFRICA
TRANH GIÀNH CHÂU PHI
Until the 1880s, european conquest in africa
Đến những năm 1880, người châu Âu xâm
was restricted to the coastal regions and the
chiếm châu Phi bị hạn chế tới các vùng bờ
main river valleys. but european powers
biển và những thung lũng sông chính. Nhưng
wanted overseas colonies (settlements).
ngững người châu Âu quyền lực muốn các
Throughout the 1880s and 1890s, european
thuộc địa nước ngoài. Xuyên suốt từ 1880 đến
nations competed for land in africa. by 1900,
1890, các quốc gia châu Âu chiến đấu vì
almost all of africa was in european hands.
mảnh đất ở châu Phi. Năm 1900, gần như tất
The only independent states left were the
cả châu Âu đều nằm trong tay dân châu Âu.
ancient kingdom of ethiopia in the east, and
Những bang độc lập còn lại đều là vương
the free slave state of liberia in the west. The
quốc của Ethiopia ở miền đông, và bang nô lệ
cartoon (left) shows Germany as a bird
tự do của Liberia ở miền tât. Những chương
“swooping” onto africa.
trình hoạt hình cho thấy Đức như là một con
ZULU WARS
chim “sà xuống” châu Phi.
Some african peoples managed to resist the
NHỮNG CUỘC CHIẾN TRANH ZULU
europeans for a time. after 1838, the zulus of
Một vài người dân châu Phi xoay xở để phản
southern africa fought first the boers (dutch
kháng lại dân châu Âu trong một thời gian.
settlers) and then the british. in 1879,
however, britain finally defeated the zulus. in Sau 1838, người Zulu của Nam Phi lần đầu
1887, zululand became a british colony. above đấu tranh những người Hà Lan xâm chiếm và
người Anh. Năm 1879, tuy vậy, nước Anh
is a picture of the british trying to break
cuối cùng vẫn đánh bại dân Zulu. Năm 1887,
through zulu lines.
vùng đất của người Zulu trở thành một thuộc
INDEPENDENCE
địa của người Anh.
The coming of independence to much of
SỰ ĐỘC LẬP
africa after 1956 did not always bring peace
Sự giành lại được độc lập của phần lớn châu
or prosperity to the new nations. many were
Phi đến sau năm 1956 thường khoong mang
weakened by famines and droughts or torn
lại yên bình hay sự thịnh vượng cho những
apart by civil wars. few have managed to
quốc gia mới. Rất nhiều đất nước bị suy kém
maintain civilian governments without
do nạn đói và hạn hán hay bị chia cắt bởi các
periods of military dictatorships. in 1964,
Malawi (formerly nyasaland) became africa’s cuộc nội chiến. Một vài nước cố gắng xoay
xở để duy trì chính phủ văn minh mà không
35th independent state. above is the
có các giai đoạn chế độ độc tài quân sự. Năm
celebration scene.
1964, Malawi trở thành bang độc lập thứ 35.
APARTHEID
CHẾ ĐỘ PHÂN BIỆT CHỦNG TỘC Ở
in 1948, the national party came to power in
NAM PHI
South africa. years of segregation, known as
Năm 1948, đảng quốc gia đạt được quyền lực
apartheid, followed. This policy gave white
ở Nam Phi. Trong những năm phân biệt
people power but denied black people many
rights, including the vote. in 1990, the african chủng tộc, được biết đến là apatheid, làm
theo. Chính sách này trao cho người da trắng
national congress (anc), a banned black
nationalist movement led by nelson mandela, quyền lực nhưng từ chối rất nhiều quyền lợi
was legalized, and the apartheid laws began to của người da đen, bao gồm cả bầu cử. Năm
1990, đại hội dân tộc châu Phi, một phong
trào những người yêu nước da đen bị cấm dẫn
be dismantled. in 1994, the first ever free
elections were held
đầu bởi Nelson Mandela, được hợp pháp hóa,
và sự phân biệt chủng tộc Nam Phi bị bãi bỏ.
Năm 1994, cuộc bầu cử tự do lần đầu tiên và
duy nhất được diễn ra.
0
