LOGISTYKA4

advertisement
Logistyka produkcji
1. Procesy produkcyjne, logistyka produkcji, istota i zadania
1.1.Logistyka produkcji w ujęciu procesowym
1.2.Systemy produkcyjne w ujęciu logistycznym
2. Organizacja produkcji
Logistyka produkcji
2.1.Klasyczna organizacja produkcji
2.2.Elastyczna organizacja produkcji
2.3.Cykl produkcyjny
dr inż. Szymon Fierek
2.4.Zapasy produkcji w toku
3. Logistyczne planowanie produkcji
4. Produkt
4.1.Techniczno - technologiczne ujęcie produktu
4.2.Rynkowe ujęcie produktu
5. Rola logistyki w procesach produkcyjnych
6. Gospodarka odpadami?
7. Gospodarka opakowaniami?
www.dts.put.poznan.pl
https://www.facebook.com/zaklad.systemow.transportowych
X
Istota i zadania logistyki produkcji
Istota i zadania logistyki produkcji
Procesy produkcyjne
Procesy produkcyjne
„Produkcja to nie tylko zastosowanie maszyn czy
narzędzi do przetwarzania materiałów, ale zastosowanie
logiki do procesu pracy”
Przedsiębiorstwa
Procesy
•
produkcyjne
•
produkcyjne
•
usługowe
•
usługowe
•
mieszane
•
mieszane
Procesy produkcyjne/usługowe:
-
zespół uporządkowanych działań
-
skoordynowanie czasowo - przestrzenne wykonawców, środków pracy i
przedmiotów pracy
Cel:
przedmioty
pracy
wyroby gotowe (produkty, towary, dobra inwestycyjne)
o określonych cechach użytkowych
227
228
Istota i zadania logistyki produkcji
Istota i zadania logistyki produkcji
Procesy produkcyjne a ich organizacja
Proces produkcyjny (wytwórczy) - przekształcenie dóbr
przyrody, surowców i materiałów (przedmiotów pracy) w
produkty (wyroby konsumpcyjne, inwestycyjne lub
produkcyjne [podlegające dalszym przerobom])
Procesy produkcyjne
Planowanie
Procesy
produkcyjne w
przedsiębiorstwie
Logistyka
Marketing
Organizacja procesów produkcyjnych skoordynowanie czynników wytwórczych - energii, ludzi i
przedmiotów pracy (materiałów i surowców) przy
wykorzystaniu odpowiedniej technologii i przepływu
informacji
229
Zarządzanie
230
Istota i zadania logistyki produkcji
Istota i zadania logistyki produkcji
Logistyka produkcji - w ujęciu węższym: podsystem,
który obejmuje zarządzanie przepływami materiałów w
procesie produkcyjnym
Logistyka produkcji - wsparcie procesu produkcji we
wszelkie niezbędne zasoby (materiały, informacje, zasoby
ludzkie i pieniężne)
Obejmuje czynności związane z:
•
•
zaopatrzeniem procesu produkcji w
-
surowce,
-
półfabrykaty
-
materiały pomocnicze (części zamienne)
-
materiały eksploatacyjne (paliwa)
Logistyka produkcji - w ujęciu szerszym: dyscyplina
wiedzy, która poprzez badania, właściwą politykę,
realizację funkcji logistycznych, formułowane zasady,
instrumenty realizacji, regulacji oraz właściwe logistyce
rozwiązania systemowe zapewnia racjonalną produkcję
przekazywaniem półwyrobów i wyrobów gotowych do
magazynu zbytu
231
232
Istota i zadania logistyki produkcji
Istota i zadania logistyki produkcji
Zadania logistyki produkcji
•
zapewnienie optymalnego przepływu materiałów i informacji
w procesie produkcji
Logistyka
produkcji
Proces produkcyjny
Logistyka
zaopatrzenia
Kontrola przepływu
Planowanie
Surowców
Materiałów
składy
zaopatrzeniowe
Logistyka
dystrybucji
Organizowanie
Elementów
kooperacyjnych
Części
końcowe
magazyny
wyrobów
gotowych i
zbytu
Nie zajmuje się technologią procesów produkcyjnych!
Zajmuje się sprawną organizacją całego systemu produkcyjnego!
pośrednie magazyny wydziałowe i stanowiskowe
233
X
Istota i zadania logistyki produkcji
Logistyka produkcji w ujęciu procesowym
Procesy produkcyjne
Rynek dostawców
Magazyny dostawców
Logistyka
zaopatrzenia
Logistyka Produkcji
Magazyny surowców
Proces produkcji
Logistyka
produkcji
Zakupy
Produkcja
Magazynowanie
Magazyn wyrobów gotowych
Kanały dystrybucji
Rynek klientów
X
Logistyka
dystrybucji
Proces ten obejmuje przepływ informacji od momentu złożenia zamówienia, poprzez określenie
zapotrzebowanie - na materiały stosowane do wytworzenia wyrobu, ocenę możliwości produkcyjnych,
magazynowania wyrobu, aż do kompletacji i wysyłki wyrobów do klienta.
234
Logistyka produkcji w ujęciu procesowym
Logistyka Produkcji
Logistyka produkcji w ujęciu procesowym
Logistyka Produkcji
Dane wejściowe
Dane wejściowe
Cele i zadania do realizacji oraz korekta zadań
Cele i zadania do realizacji oraz korekta zadań
Proces Zarządczy
Proces Zarządczy
Zapytania, Zamówienia
Proces stykowy
Proces stykowy
Proces Współpracy z Klientem
X
X
Logistyka produkcji w ujęciu procesowym
Logistyka produkcji w ujęciu procesowym
Logistyka Produkcji
Logistyka Produkcji
Dane wejściowe
Dane wejściowe
Cele i zadania do realizacji oraz korekta zadań
Cele i zadania do realizacji oraz korekta zadań
Proces Zarządczy
Proces Zarządczy
Zapytania, Zamówienia
Zapytania, Zamówienia
Proces Współpracy z Klientem
Proces Zakupów
Informacja o możliwościach produkcyjnych
Proces Magazynowania
Stany magazynowe
Informacja o dostawach w drodze
Proces Zakupów
Proces stykowy
Informacja o dostawach w drodze
Proces stykowy
Proces Magazynowania
Stany magazynowe
Proces Współpracy z Klientem
Informacja o możliwościach produkcyjnych
Informacja o zagrożeniach wykonania zlecenia
Proces Produkcji
Proces Produkcji
Uzgodnienie możliwości produkcyjnych
X
X
Logistyka produkcji w ujęciu procesowym
Logistyka produkcji w ujęciu procesowym
Logistyka Produkcji
Logistyka Produkcji
Dane wejściowe
Dane wejściowe
Cele i zadania do realizacji oraz korekta zadań
Cele i zadania do realizacji oraz korekta zadań
Proces Zarządczy
Proces Zarządczy
Zapytania, Zamówienia
Zapytania, Zamówienia
Proces Współpracy z Klientem
Proces Zakupów
Zapotrzebowanie na materiały
Informacja o możliwościach produkcyjnych
Proces Magazynowania
Stany magazynowe
Informacja o dostawach w drodze
Proces Zakupów
Zapotrzebowanie na materiały
Informacja o możliwościach produkcyjnych
Informacja o zagrożeniach wykonania zlecenia
Informacja o zagrożeniach wykonania zlecenia
Proces Produkcji
Uzgodnienie możliwości produkcyjnych
Proces Produkcji
Uzgodnienie możliwości produkcyjnych
Uruchomienie zlecenia produkcyjnego
X
X
Proces stykowy
Informacja o dostawach w drodze
Proces stykowy
Proces Magazynowania
Stany magazynowe
Proces Współpracy z Klientem
Potwierdzenie możliwości wykonania
Logistyka produkcji w ujęciu procesowym
Logistyka Produkcji
System produkcyjny – to celowo zaprojektowany oraz
zorganizowany układ przetwarzania strumienia wejścia
w strumień wyjścia. Od jego natężenia zależy typ
produkcji
Dane wejściowe
Cele i zadania do realizacji oraz korekta zadań
Proces Zarządczy
Rozliczenie z realizacji celów i zadań oraz działań
korygujących
Zapytania, Zamówienia
Proces Magazynowania
Stany magazynowe
Informacja o dostawach w drodze
Proces Zakupów
Zapotrzebowanie na materiały
Proces stykowy
Proces Współpracy z Klientem
Potwierdzenie możliwości wykonania
Systemy produkcyjne w ujęciu logistycznym
Informacja o możliwościach produkcyjnych
Informacja o zagrożeniach wykonania zlecenia
Proces Produkcji
Uzgodnienie możliwości produkcyjnych
Uruchomienie zlecenia produkcyjnego
235
236
Systemy produkcyjne w ujęciu logistycznym
Systemy produkcyjne w ujęciu logistycznym
Z punktu widzenia logistyki organizacja produkcji należy do
podstawowych czynników determinujących proces logistyczny.
Wytyczne w zakresie organizacji systemów produkcji
wynikają z zasad:
proporcjonalności – równomierny podział pracy na
stanowiskach,
Cel
Skuteczne kojarzenie pracy ludzkiej z materialnymi czynnikami
procesu produkcyjnego
Efektywne rozmieszczenie środków produkcji
Łączenie środków produkcji z procesami (w przestrzeni i czasie)
Zapewnienie maksymalnej wydajności i optymalnych wyników
ekonomicznych
liniowości – brak skrzyżowań, nawrotów, powrotów,
ciągłości przebiegu – eliminowanie przerw,
równoległości przebiegu procesów cząstkowych
(koncentracja w czasie),
rytmiczności – produkcja powinna spływać w czasie
w równych ilościach.
237
238
Systemy produkcyjne w ujęciu logistycznym
Klasyczna organizacja produkcji
Struktura produkcyjna - zbiór komórek produkcyjnych i wzajemnych relacji między nimi
zasada technologiczna - stanowiska grupuje się wg typów
zasada przedmiotowa - stanowiska dobierane są pod kątem rodzaju gotowego
wyrobu
Struktury organizacyjne systemów produkcji można podzielić ze
względu na:
układ więzi organizacyjnych (służbowa, funkcjonalna, techniczna),
spiętrzenie i rozpiętość kierowania: płaskie i smukłe
Odmiana organizacyjna
poziom specjalizacji stanowisk roboczych,
powiązanie stanowisk w czasie i przestrzeni,
Specjalizacja stanowisk roboczych (określająca typ produkcji)
asortyment,
Stopień powiązania stanowisk (określa formę organizacji
produkcji)
liczebność wyrobów,
powtarzalność wyrobów
239
240
Klasyczna organizacja produkcji
Klasyczna organizacja produkcji
Formy organizacji produkcji:
Formy organizacji produkcji:
Warsztatowa:
Potokowa:
brak ścisłego powiązania stanowisk roboczych (ludzie wykonują
różne przypadkowo przydzielone im operacje)
pracownik musi umieć zrobić wszystko, co w danej fazie trzeba zrobić
wykonywanie produktów w określonych partiach
niższe koszty ze względu na jednorazowe lepsze przygotowanie produkcji dla całej
serii i lepszą organizację pracy
stosowana w produkcji seryjnej
można osiągnąć produkcję bez przerw (stosuje się w niej harmonogramowanie
produkcji)
Zalety:
wyróżnia się potok:
funkcjonalność - wykonanie wszystkiego w jednym miejscu
synchroniczny - czasy operacji są równe bądź są swoimi krotnościami,
mała liczba przebiegów transportowych
asynchroniczny - czasy operacji nie są sobie równe, ani nie stanowią krotności,
z wymuszonym taktem - stanowiska powiązane są samoczynnym systemem transportowym, który narzuca całej linii przymusowe tempo,
Wady:
duże koszty
pracownicy powinni posiadać wysokie kwalifikacje
zautomatyzowany - występuje po ścisłym powiązaniu stanowisk roboczych z systemem transportowym w ramach cyklu produkcyjnego
241
242
Klasyczna organizacja produkcji
Elastyczna organizacja produkcji
Formy organizacji produkcji:
Gniazdowa:
Podstawowe kryteria oceny organizacji produkcji
współczesnych przedsiębiorstw:
jest wynikiem przedmiotowej specjalizacji systemu
produkcyjnego
szczupłość – pozbywanie się zbędnych zasobów
(zadań, pracowników, itp.),
oparta na przestrzennym grupowaniu jednostek, aby
umożliwić kompletną obróbkę określonej grupy wyrobów
zdolność reagowania – szybkość reakcji na zmiany
popytu,
podobnych do siebie (gniazda wg faz procesu lub
gniazda komórkowe)
spokrewnionych ze sobą technologicznie (gniazda
funkcjonalne lub modułowe)
elastyczność systemu produkcyjnego – dopasowanie
się do potrzeb wymaga usystematyzowanego przebiegu produkcji
243
244
Elastyczna organizacja produkcji
Elastyczna organizacja produkcji
Efektywność struktury organizacyjnej coraz bardziej zależy od
umiejętności opanowania narastającego zróżnicowania
wyrobów.
Idea elastycznej („postfordowskiej”) organizacji produkcji, opiera się
na: Preferowane obecnie krótkie serie produkcyjne powodują, że
konieczna jest elastyczna, dostosowana do potrzeb
odbiorców, organizacja produkcji
Klasyczna, zapoczątkowana przez H. Forda, idea organizacji
produkcji zakładała:
masową (wielkoseryjną) produkcję,
standardowe wyroby,
wielkie zintegrowane pionowo firmy. 245
produkcji na zamówienie,
zlecaniu wielu etapów produkcji podwykonawcom (outsourcing),
dostawach just-in-time,
wykorzystywaniu wielozadaniowych maszyn,
kontraktach okresowych z pracownikami i pracach zleconych.
Struktury elastyczne zakładają możliwość zmiany jednostek produkcyjnych i
zespołów ludzkich, zgodnie ze stawianymi zadaniami z uwzględnieniem sytuacji
firmy, bez konieczności dokonywania trwałych przekształceń w jej strukturze
organizacji
246
Cykl produkcyjny
Generalna zasada logistyki określa, że przy sterowaniu
produkcją istotne są trzy postulaty:
minimalizacja zapasów produkcji w toku
terminowość kończenia produkcji
skracanie cykli produkcyjnych Cykl produkcyjny wyrobu jest to czas od złożenia zamówienia na wykonanie wyrobu
lub usługi, do momentu przekazania klientowi gotowego wyrobu lub zakończenie
usługi
Cykl produkcyjny
Długość cyklu produkcyjnego zależy od:
czasu trwania poszczególnych operacji tm w procesie
wytwórczym
czasu przerw pomiędzy tymi operacjami tp
Skrócenie cyklu produkcyjnego i zmniejszenie zapasu w toku
można osiągnąć przez uwzględnienie w harmonogramie
odpowiedniej kolejności obróbki i rodzaju cyklu - przebiegu przez
stanowiska:
szeregowy,
równoległy,
szeregowo-równoległy
247
248
Cykl produkcyjny
Cykl produkcyjny
Przebieg równoległy
Przebieg szeregowy
typowy dla produkcji jednostkowej i mało seryjnej oraz
prac montażowych
następna operacja produkcyjna rozpoczyna się po
zakończeniu operacji poprzedniej
prosta organizacja, nieskomplikowany system sterowania
przebiegu, mała liczba operacji transportu
poszczególne przedmioty przekazywane są na następną operację bezpośrednio po
wykonaniu poprzedniej
najkrótszy czas trwania cyklu produkcyjnego
rośnie liczba operacji transportowych i złożoność sterowania przebiegiem procesów,
występują przerwy w procesach stanowisk
tp
długi cykl produkcyjny
249
250
Cykl produkcyjny
Zapasy produkcji w toku
Przebieg szeregowo-równoległy
kolejna operacja dla tej samej partii rozpoczyna się przed zakończeniem operacji poprzedzającej
początek każdej operacji ustala się pod kątem zapewnienia możliwie największej ciągłości obróbki
na poszczególnych stanowiskach
części z jednej operacji na drugą, z reguły przekazuje się partiami transportowymi
eliminuje przerwy w pracach stanowisk
wymaga mniejszej liczby operacji transportowych,
prostsze sterowania przebiegiem
Zapasy produkcji w toku powstają w trakcie procesów produkcyjnych i służą
wyrównywaniu dysproporcji, występującej w zapotrzebowaniu materiałowym
poszczególnych stanowisk pracy w danym ciągu technologicznym. Wyróżnia się:
Zapasy międzykomórkowe - zapasy bieżące i zapasy rezerwowe, wykorzystywane do
wyrównywania bieżących dysproporcji w zapotrzebowaniu poszczególnych stanowisk
produkcyjnych
Zapasy wewnątrzkomórkowe - dwie kategorie zapasów: zapasy cykliczne
(technologiczne) i zapasy pozacykliczne
najczęściej czas dłuższy niż przebiegu równoległego
Ze względu na rodzaj zapasów można wyróżnić natomiast:
zapas obrotowy – wynika z powodu braku synchroniczności pomiędzy operacjami,
zapas transportowy – wynika z warunków przekazywania obrabianych elementów z operacji na operację
zapas kompensacyjny – tworzony jest dla wyrównania doraźnych różnic w wydajności pracowników stosunku do wydajności normatywnej
zapas awaryjny – to zapas niezbędny dla zachowania ciągłości produkcji w następnej operacji, w przypadku jeśli poprzedzające stanowisko uległo awarii
251
252
Zapasy produkcji w toku
Na wielkość zapasów produkcji w toku wpływają najczęściej:
wielkość dostaw materiałowych
sposób dostawy
Zapasy produkcji w toku
Najczęściej wielkość zapasu próbuje się regulować ustalając tzw. wartość normatywną.
Współcześnie do ustalania wielkości zapasów używa się systemów planowania potrzeb
materiałowych – MRP.
warunki transportu
jeżeli znany jest optymalny poziom zapasów wyrobów gotowych - można określić
rozmiary produkcji w toku (niezbędne do tego, aby wyprodukować określoną ilość
wyrobów gotowych)
wielkość i równomierność zużycia w jednostce czasu
znając wielkość produkcji w toku, można obliczyć stan materiałów potrzebnych do
produkcji
Metoda ta oparta jest na planowaniu „od końca”, czyli w kierunku przeciwnym do
procesów produkcji.
warunki magazynowania
Duża złożoność strukturalna zapasów produkcji w toku powoduje, że
sterowanie nimi jest skomplikowane i wymaga wielkiej precyzji oraz
pociąga za sobą duże koszty.
Konieczne jest określenie niezbędnego w danych warunkach
minimalnego stanu zapasów zabezpieczających ciągłość produkcji
na wypadek jakichkolwiek zakłóceń
Punktem wyjścia jest popyt na wyrób gotowy
określana jest wielkość produkcji w toku
określana jest wielkość zamówienia materiałów niezbędnych do produkcji
Podstawą tego systemu jest ustalenie potrzeb materiałowych (z uwzględnieniem
istniejących zapasów), w podziale na okresy planistyczne na podstawie harmonogramu
produkcji
253
254
Planowanie zapotrzebowania materiałowego
Planowanie zapotrzebowania materiałowego
Potrzeby materiałowe - bezpośrednie zapotrzebowanie na
materiały podstawowe wynikające z zaplanowanej do wykonania
produkcji, a także zapotrzebowanie na materiały pomocnicze,
służące normalnemu funkcjonowaniu przedsiębiorstwa
Potrzeby zależne - wynikają z wewnętrznego zapotrzebowania
na surowiec, materiał, podzespół potrzebny do produkcji.
Generują więc popyt wtórny przedsiębiorstwa, który zależny jest
od technologii produkcji
MRP - material resource planning
metodyka planowania potrzeb materiałowych
podstawą funkcjonowania jest:
master production schedule - harmonogram (plan) produkcji wyrobów finalnych
bill of materials - struktura materiałowa wyrobów
ciągłe konfrontowanie w ustalonych przedziałach czasowych i na poszczególnych
poziomach zapotrzebowania na dany surowiec z harmonogramem produkcji oraz
aktualnymi zapasami i niezrealizowanymi jeszcze dostawami
Potrzeby niezależne - wynikają wyłącznie z zapotrzebowania
zewnętrznego (pierwotnego) i mogą dotyczyć na przykład
podzespołu przeznaczonego na sprzedaż jako część zamienna
255
Planowanie zapotrzebowania materiałowego
Procedura MRP:
1. na podstawie harmonogramu produkcji określ zapotrzebowanie brutto na wyrób finalny
2. aby uzyskać zapotrzebowanie netto na wyrób finalny odejmij od zapotrzebowania brutto
ilość wyrobów finalnych będących w zapasie. Ustal termin rozpoczęcia produkcji tak aby
na czas zaspokoić zapotrzebowanie netto
3. jeśli są jeszcze kolejne poziomy rozwinięcia wyrobu, korzystając ze schematu rozwinięcia
materiałowego wyrobu, na podstawie zapotrzebowania netto z poprzedniego poziomu
oblicz zapotrzebowanie brutto elementów z poziomu następnego. Jeśli nie ma już
kolejnych poziomów przejdź do pkt 5
4. dla każdego z elementów konstrukcyjnych:
•
oblicz wielkość zamówienia odejmując od zapotrzebowania brutto wielkość zapasu oraz
zamówienia będące w realizacji
•
na podstawie czasu realizacji dostaw danego elementu oraz innych istotnych
przesłanek określ moment złożenia zamówienia
•
wróć do punktu 3
5. zakończ tworzenie planu potrzeb materiałowych
257
STÓŁ
Nogi (4)
El.
drewniany 1
(1)
Blat (1)
Mocowanie
(1)
El.
drewniany 2
(1)
Okucia (4)
256
Planowanie zapotrzebowania materiałowego
MRP II - manufacturing resource planning:
kolejny krok rozwoju MRP
planowanie zasobów (czynników) wytwórczych
obejmuje szerszy zestaw zagadnień
uwzględnia wykorzystanie zdolności
produkcyjnych i wyposażenia technicznego fabryki
integruje operacje z planowaniem finansowym
skomplikowana metodyka - wymaga dużego
zaplecza informatycznego
258
Logistyczne planowanie produkcji
Podstawowym celem logistycznego planowania produkcji jest:
spełnienie wymagań klienta dotyczących. wielkości i terminów dostaw
racjonalne wykorzystanie zdolności produkcyjnych i minimalizacji zapasów.
W efekcie chodzi o to, żeby sprecyzować moment rozpoczęcia i zakończenia
zadań, oraz ustalić, kiedy i z wykorzystaniem jakich zasobów produkcyjnych ma ono
być wykonywane. Wynika z tego konieczność koordynacji działań w obszarach:
projektowania procesów technologicznych,
planowania produkcji,
Logistyczne planowanie produkcji
Bilansowanie obciążeń polega przede wszystkim na porównaniu planowanych
zleceń produkcyjnych z możliwościami produkcyjnymi, natomiast harmonogramem
produkcyjnym nazywa się szczegółowy plan obciążeń stanowisk pracy
Harmonogram jest to wykres (najczęściej diagram Gantta) lub opis poszczególnych
zadań uwzględniający ich rozmieszczenie w czasie, pozwalający znaleźć
najlepszą kombinację zleceń produkcyjnych i zasobów
Diagram Gantta sporządzany jest w układzie: czas (oś x), stanowiska (oś y).
Uwzględnia się w nim podział zadania na poszczególne operacje. Operacje
zaznaczane są paskami, których długość jest równa czasowi ich realizacji
planowania zapotrzebowania. W planowaniu produkcji pojawiają się dwa podstawowe pojęcia:
planowanie zadań w czasie – harmonogramowanie,
bilansowanie obciążeń, polegające na koordynacji możliwości produkcyjnych
urządzeń i pracowników realizujących produkcję
259
260
Harmonogramowanie produkcji przy użyciu ERP
Harmonogramowanie produkcji przy użyciu ERP
Harmonogram, wyznacza czas rozpoczęcia i ukończenia każdej operacji, oraz
ustala, na postawie zasobów, taką kolejność operacji, która wyklucza konflikty
zasobów.
Dzięki tym wszystkim pomocnym opcjom można bardzo szybko i o wiele
wydajniej planować produkcję. Harmonogramowanie, będące ważnym
elementem działalności produkcyjnej przedsiębiorstwa, występuje zwykle jako
określony moduł działania w systemach informatycznych ERP
Harmonogram, wyznacza czas rozpoczęcia i ukończenia każdej operacji, oraz ustala, na
postawie zasobów, taką kolejność operacji, która wyklucza konflikty zasobów.
Dzięki tym wszystkim pomocnym opcjom można bardzo szybko i o wiele wydajniej planować
produkcję. Harmonogramowanie, będące ważnym elementem działalności produkcyjnej
przedsiębiorstwa, występuje zwykle jako określony moduł działania w systemach
informatycznych ERP
Moduł harmonogramujący stanowi dla kierownika produkcji nieocenione narzędzie,
wspomagające kontrolę procesu dzięki uwidocznieniu obciążenia zasobów, wczesnemu
ostrzeganiu o przewidywanych opóźnieniach w realizacji zleceń, „wąskich gardłach” procesu, itp.
Moduł harmonogramujący stanowi dla kierownika produkcji nieocenione
narzędzie, wspomagające kontrolę procesu dzięki uwidocznieniu obciążenia
zasobów, wczesnemu ostrzeganiu o przewidywanych opóźnieniach w
realizacji zleceń, „wąskich gardłach” procesu, itp.
Niezależnie jednak od użycia takiego czy innego systemu komputerowego,
należy podkreślić, że projektowanie przebiegu produkcji w czasie i wyrażanie
go za pomocą harmonogramów jest zagadnieniem nadal trudnym. Liczny
zbiór działań musi być bowiem wzajemnie zsynchronizowany z
uwzględnieniem odpowiedniego wykorzystania czasu pracy ludzi, maszyn i
urządzeń
X
261
Harmonogramowanie produkcji przy użyciu ERP
Planowanie zapotrzebowania materiałowego
Harmonogram, wyznacza czas rozpoczęcia i ukończenia każdej operacji, oraz ustala, na
postawie zasobów, taką kolejność operacji, która wyklucza konflikty zasobów.
Dzięki tym wszystkim pomocnym opcjom można bardzo szybko i o wiele wydajniej planować
produkcję. Harmonogramowanie, będące ważnym elementem działalności produkcyjnej
przedsiębiorstwa, występuje zwykle jako określony moduł działania w systemach
informatycznych ERP
Moduł harmonogramujący stanowi dla kierownika produkcji nieocenione narzędzie,
wspomagające kontrolę procesu dzięki uwidocznieniu obciążenia zasobów, wczesnemu
ostrzeganiu o przewidywanych opóźnieniach w realizacji zleceń, „wąskich gardłach” procesu, itp.
KANBAN (j.jap. „widoczny spis”):
metoda sterowania produkcją
karty ruchu
karty produkcji
każda komórka organizacyjna produkowała dokładnie tyle, ile w danej chwili jest potrzebne
czynnik krytyczny zarządzania materiałami uznano sterowanie zapasami
Najkrócej ideę KANBAN oddaje hasło „7 x żadnych”:
żadnych braków
żadnych opóźnień
żadnych zapasów
żadnych kolejek – gdziekolwiek i po cokolwiek
żadnych bezczynności
żadnych zbędnych operacji technologicznych i kontrolnych
żadnych przemieszczeń
X
262
Planowanie zapotrzebowania materiałowego
Podstawą technik KANBAN są formularze (karty ruchu, karty produkcji), które wypełnia się
w następującej kolejności:
Planowanie zapotrzebowania materiałowego
Wady i ograniczenia:
pierwotna wersja KANBAN oparta jest na formularzach papierowych,
dyspozytor na wydziale produkcji w oparciu o dane nt. prognozowanego popytu na
dany element wypełnia planistyczną część karty KANBAN, po czym przekazuje ją na
dział produkcji
wzrost kosztów transportu,
planista na wydziale produkcji sporządza odpowiednie zlecenie produkcyjne
dotyczące partii elementów; określa wykonawców i przydziela zasoby niezbędne do
wykonania zadania. Wypełnia kolejną część karty
wymaga większej dostępności dostawców – zdarza się często, że
surowce muszą być dowożone kilka razy dziennie,
po zakończeniu produkcji i odbiorze jakościowym partii wykonawca oddziela od karty
jedną część i przekazuje ją planiście; jest to dowód wykonania zlecenia. Pozostałe
dwie części karty zostają umieszczone w pojemniku z gotowymi elementami, który
zostaje przetransportowany na wydział, z którego pochodziły zamówienia
metoda zakłada produkcję w partiach o stałej wielkości,
odpowiadającej pojemności standardowego pojemnika
transportowego danego elementu,
w momencie, gdy pracownik zaczyna używać dostarczonego elementu, odrywa drugą
część karty KANBAN i przekazuje ją dyspozytorowi wydziałowemu produkcji.
Dyspozytor jest informowany, że nowy zapas jest już wykorzystywany.
mało odporny na duże wahania popytu,
nie uwzględnia zapasów bezpieczeństwa wyrobów gotowych, lecz
zakłada produkcję bezbrakową, wymagającą całkowitego
zaangażowania od wszystkich pracowników, co stwarza znaczne
problemy w innych niż japoński kręgach kulturowych
w momencie, gdy zapas elementu się wyczerpie, pracownik przekazuje
dyspozytorowi trzecią część karty KANBAN
263
264
Planowanie zapotrzebowania materiałowego
Logistyka produkcji
Procesy produkcyjne
JUST-IN-TIME (JIT)
rozwinięcie KANBAN, bardziej kompleksowe
małe, częste dostawy dokładnie na czas
Logistyka produkcji - dyscyplina wiedzy i oparty na niej podsystem
logistyczny obejmujący fizyczny przepływ dóbr materialnych i
informacji niezbędny do organizacji procesu produkcyjnego
zaopatrzenie zgodne z popytem (z ręki do ust)
Proces produkcyjny:
główny cel - ograniczenie zapasów
dodatkowe postulaty:
•
środki pracy
•
praca ludzka
•
wykorzystywana energia
skrócenie cykli dostaw i cykli produkcyjnych,
•
przedmioty pracy
podwyższenie produktywności,
•
przestrzeń
•
czas, okres trwania procesu
doskonalenie wszystkich działań
eliminacja marnotrawnych praktyk
efekty:
lepsze wykorzystanie zasobów,
uproszczenie planowania produkcji,
ograniczenie odpadów
265
X
Logistyka produkcji
Logistyka produkcji
Procesy produkcyjne
Procesy produkcyjne
Etapy i czynności w procesie produkcyjnym:
•
zatrudnienie pracowników i rozmieszczenie ich w komórkach przedsiębiorstwa
przy stanowiskach pracy
Działania i uwarunkowania konieczne do uwzględnienia:
•
specyfika procesu produkcyjnego lub usługowego i struktury wykonywanych czynności
•
struktura produkcji, w tym:
•
zaopatrzenie w środki i przedmioty pracy oraz energię i inne elementy
-
sposób organizacji produkcji
•
przygotowanie i uruchomienie procesu produkcyjnego
-
produktów od strony techniczno - technologicznej
•
magazynowanie surowców
-
produktów od strony rynkowej
•
produkcja
•
kontrola procesu produkcyjnego i wytworzonych wyrobów
•
magazynowanie wyrobów i produktów
-
uwzględniania czynników wpływających na proces
•
obsługa techniczna maszyn i urządzeń biorących udział w procesie wytwórczym
-
skracania cyklów produkcyjnych
•
transport (do zaopatrzenia i obsługi linii produkcyjnej oraz odbioru wyrobów)
-
uwzględniania wymogów klienta
•
utrzymanie porządku i higieny
-
minimalizacji czasu i surowców
X
•
analiza bazy produkcyjnej w aspektach lokalizacji, techniki i technologii
•
koordynacja jednostek biorących udział w procesie przy wykorzystaniu określonych metod
•
dążenie do:
X
Logistyka produkcji
Logistyka produkcji
Procesy produkcyjne
Procesy produkcyjne
Procesy:
•
wydobywcze
•
przetwórcze
Grupy tematyczne konieczne do ujęcia w opisie procesu produkcyjnego:
-
obróbczo - montażowe (syntetyzujące)
-
aparaturowe (dywersyfikujące)
•
opis rodzaju procesu produkcyjnego (pełny, niepełny) oraz jego faz
•
baza produkcyjna
•
zdolności produkcyjne
•
plan produkcji
•
ciągłe
•
przerywane
•
wskazanie dostawców, podwykonawców, wykonawców
•
proste
•
zapasy
•
złożone
•
kontrola jakości
-
podstawowe (następuje zmiana atrybutów przetwarzanych materiałów i surowców)
•
normy
-
pomocnicze (umożliwiające przebieg głównych procesów technologicznych stąd są to:
przygotowawcze, kontrolne, pomiarowe, transportowe, magazynowe)
•
problemy sezonowości
•
modernizacja i rozbudowa
•
wpływ na środowisko
•
terminy rozpoczęcia i zakończenia operacji
•
produkcji jednostkowej, seryjnej, masowej
•
wg sposobu organizacji:
-
linie potokowe stale zsynchronizowane lub niezsynchronizowane
-
linie potokowe zmienne
X
266
Logistyka produkcji
Produkt
Baza produkcyjna
Techniczno-technologiczne ujęcie produktu
W opisie produktu w aspekcie konstrukcyjnym, technicznym i technologicznym należy
zwrócić uwagę na:
1. Analiza od strony produkcyjnej
2. Analiza w aspekcie technicznym
1. Opis szczegółowy produktu
2. Stan obecny przygotowań do nowej produkcji
3. Analiza technologiczna bazy
3. wskazanie od kiedy i ile wyprodukowano oraz jakie są obecne rozmiary produkcji
i jakie są zamierzenia
4. Organizacja bazy
4. poinformowanie o produktach takich samych wyrobów i kto jest głównym
dostawą tych produktów na rynek
5. Problematyka zdolności produkcyjnych
5. cechy, zalety i wady
6. procedura zatwierdzania produktu i dopuszczenia go do sprzedaży
7. obowiązujące normy produkcyjne
8. jakość produktów
9. przewidywana wielkość i struktura kosztów wytworzenia
267
268
Produkt
Produkt
Struktura produktu
Różnice między produktami a usługami
Produkt
rzeczywisty
Gwarancja
Lp. Lp.
Lp.
1
Usługi
1
2 1
Jakość
PORDUKTY
PORDUKTY
PORDUKTY
Materialne
Materialne
Materialne
Jednorodne
USŁUGI
USŁUGI
USŁUGI
Niematerialne
Niejednorodne
3
Kształt
Dostawa
Rdzeń
produktu
Opakowanie
Kolor
Kredyt
Produkcja poprzedza konsumpcję
2
Jednorodne
Jednorodne
4 2 Oddzielenie produkcji
od nabywcy
Produkt
poszerzony
Konsument uczestniczy w produkcji usług
Często poza kontrolą zarządu i kierownika
Pod kontrolą zarządu i kierownika
wymagania konsumenta trudne do
Produkcja
poprzedza
konsumpcję
6 3
3Wymagania
Produkcja
konsumenta
poprzedza
są mierzalne
konsumpcję Heterogoniczność, zidentyfikowania
5
7
8
9
269
Równoczesne produkcja i konsumpcja
Dominuje technologia
Dominują ludzie obsługi bezpośredniej
Oddzielenie
od
Magazynowanie
logistyka
Oddzielenie produkcji
produkcji
od nabywcy
nabywcyNietrwałość usług i brak możliwości magazynowania
Możliwość nabycia prawa do własności Niemożliwość nabycia prawa własności usługi
270
Produkt
Produkt
Przykładowe właściwości i wrażliwość produktu logistycznego
Lp.
PORDUKTY
Właściwości
Lp.
produktu
PORDUKTY
logistycznego
1
1
Produkty
konsumpcyjne
USŁUGI
Wrażliwość produktu
USŁUGI
logistycznego
Budowa fizyczna
Materialne
Materialne
Na czas trwania przewozu
Konsystencja
Jednorodne
Jednorodne
Gęstość
2
2
Przykładowe właściwości i wrażliwość produktu logistycznego
Na oddziaływanie energii mechanicznej
Produkty
powszechne
Produkty
wybieralne
Produkty
luksusowe
Produkty
podstawowe
Produkty
homogeniczne
Produkty
impulsywne
Produkty
heterogeniczne
Produkty
niepostrzegalne
Na oddziaływanie wilgoci
Temperatura:
topnienia, krzepnięcia,
3
Produkcja
3
Produkcja poprzedza
poprzedza konsumpcję
konsumpcję
wrzednia, samozapłonu, palenia, zapłonu,
Na oddziaływanie temperatury
mięknięcia
Oddzielenie
produkcji
od
Oddzielenie
produkcji
od nabywcy
nabywcy Na wchłanianie obcych zapachów
Wytrzymałość
na zginanie,
ściskanie
Sprężystość
Na oddziaływanie światła
Produkty nagłej
potrzeby
271
272
Produkt
Produkt
Rynkowe ujęcie produktu
Struktura produktu
Dostarczenie
Produkt na rynku
-
dobra fizyczne
-
usługi
-
osoby
-
organizacje
-
idee
Konserwacje
Części
Opakowanie
zapasowe
Model
Cena
cecha
Usługi Styl
Rdzeń
Marka
gotowość
Naprawy
produktu
Jakość świadczenia
Produkt fizyczny
Materiał Cechy funkcjonalne
Znak
Rozwiązania
Dostępność
Instrukcje surowiec
techniczne
handlowy
punktów
Kontakt z Załoga -
usługowych
Kredyty konsumentem wygląd i
zachowanie
Wycofanie
Usługi
(reklamacje)
dodatkowe
Empatia
załogi
Instalacje
Należy zwrócić uwagę na:
-
jaki poziom wg marketingowej koncepcji produktu zajmuje oferowany wyrób
-
określenie fazy cyklu życia w której znajduje się produkt
-
zakwalifikowanie produktu do odpowiedniego pola BCG
-
zwrócenie uwagi na istotne zalety produktu
-
wskazanie na konkurencyjność lub jej brak w sferze produkcji i zysków
-
zidentyfikowanie aktualnych i przyszłych zagrożeń ze strony klientów
273
274
Produkt
Logistyka produkcji
Produkt
rzeczywisty
(postrzeganie
produktu)
Produkt
poszerzony
(korzyści
dodatkowe)
faza
wycofania
produktu z rynku
faza
spadku
sprzedaży
faza
nasycenia
rynku
Rola logistyki w procesach produkcyjnych
faza
wzrostu
sprzedaży
faza
wprowadzająca
na rynek
faza
wstępna
Struktura produktu
wielkość
sprzedaży
Gwarancja
Logistyka produkcji w przedsiębiorstwie zajmuje się:
Wielkość przychodów
zyski
-
realizacją funkcji z zakresu kierowania tj. planowania
-
przepływem energii, ludzi i dóbr materialnych niezbędnych do prowadzenia procesów
produkcyjnych
-
sprawnym przebiegiem informacji w relacji do rozpoczęcia procesu produkcyjnego w
trakcie jego trwania i po jego zakończeniu
-
przepływem wyprodukowanych produktów do magazynu wyrobów gotowych, a także
niekiedy bezpośrednio z taśmy produkcyjnej do sprzedaży
-
zapewnieniem możliwości utrzymania maszyn i urządzeń biorących udział w procesach
produkcyjnych a także w stałej gotowości technicznej
-
dostarczeniem materiałów niezbędnych do utrzymania czystości i higieny w
pomieszczeniach produkcyjnych
-
odbiorem odpadów i opakowań po ukończonym procesie produkcyjnym oraz
dostarczeniem niezbędnych opakowań do wyprodukowanych wyrobów
BEP1
BEP2
zty
kos
czas
275
276
Logistyka produkcji
Logistyka produkcji
Rola logistyki w procesach produkcyjnych
Celem logistyki produkcji jest:
Konieczna znajomość zagadnień:
-
lokalizacja zakładu wytwórczego i jego oddziałów oraz sposobów ich powiązania z
otoczeniem
zminimalizowanie zapasów w tej fazie (produkcji) funkcjonowania
przedsiębiorstwa
-
zakres współpracy poszczególnych zakładów i ich kooperacji zewnętrznej
-
charakter, typ, zakres specjalizacji i intensywność procesów wytwórczych
minimalizacja kosztów i wielkości zamrożenia kapitału w procesie
produkcji
-
cykliczność i sezonowość produkcji
-
atrybuty fizyczne wytwarzanych produktów
-
struktura produktów i skala długości ich życia na rynku
-
stosowana technologia i organizacja procesu oraz przewidywane zmiany w tym zakresie
-
zakres włączenia się przedsiębiorstwa produkcyjnego w gospodarcze procesy
globalizacyjne
-
przyjęta strategia produkcyjna (np. montaż na zamówienie, produkcja na skład lub
zamówienie)
-
zapewnienie ciągłości i wymaganej intensywności produkcji
-
-
-
Rola logistyki w procesach produkcyjnych
współpraca w rozlokowaniu i obsłudze miejsc (stanowisk) pracy
-
właściwe gospodarowanie odpadami i opakowaniami
-
zapewnienie sprawnego i niezawodnego transportu wewnętrznego
-
utrzymywanie współpracy z kooperantami
277
278
Logistyka produkcji
Logistyka produkcji
Rola logistyki w procesach produkcyjnych
Fazy systemowej interpretacji logistyki w produkcji:
-
projektowanie i doskonalenie systemu / wyrobu
-
produkowanie wyrobu / budowa systemu
-
bieżąca eksploatacja wyrobu / systemu
-
pozyskanie i doskonalenie potencjału produkcyjnego /
wykonawczego
-
wykorzystanie pozyskanego potencjału
-
pozyskanie i doskonalenie potencjału pomocniczego
(remontowego, serwisowego)
-
wykorzystanie materiału pomocniczego
279
280
Download
Related flashcards
Create Flashcards