Tahlil natijasida olingan barcha ma’lumotlar birlashmasi-bu……………? ===== #sintez; ===== tahlil; ===== induksiya; ===== deduksiy. +++++ ……………. - xromosomalar to'plami. ===== #Individ; ===== Alel; ===== lokus; ===== Gen. +++++ …………. - bu ma'lum bir individning xromosomalar to'plami hisoblanadi. ===== #Genotip; ===== Individ; ===== Alel; ===== lokus. +++++ Belgili axborotlarni qayta ishlash dasturlarini aniqlang? ===== #PROLOG, LISP, CLIPS, EKLIPS, PLANNER, MERKURY; ===== KE, ARTS, GURU, G2, EKLIPS,; ===== ARTS, GURU, ALISE, KL0, ShapeUp; ===== BUILD, EMYCIN, EXSYS, KL0, ShapeUp. +++++ Sun’iy intellekt -bu …………………………………tushunchalarini anglatadi. ===== #inson intellektining alohida funksiyalarini bajarishni ta’minlovchi avtomatik tizim. Qaror qabul qilish, muammoni hal qilish, o’qitish, o’rgatish kabi insoniy fikrlash bilan bog'liq bo'lgan faoliyat turlari ; ===== inson intellektining alohida funksiyalarini bajarishni ta’minlovchi avtomatik tizim; ===== qaror qabul qilish, muammoni hal qilish, o’qitish, o’rgatish kabi insoniy fikrlash bilan bog'liq bo'lgan faoliyat turlari; ===== kompyuter sxemasi. +++++ Sun’iy intellekt tizimi (SIT) -bu ……………………………. hisoblanadi. ===== #kompyuterli va kreativ tizim, murakkab strukturali moslashish, maqsadga erishish uchun muhit o’zgarishiga moslashish va soha o’zgarishidagi ichki holat; ===== kompyuterli va nokreativ tizim, oddiy strukturali moslashish, maqsadga erishish uchun muhit o’zgarishiga moslashmaslik va soha o’zgarishidagi moslashuvchan holat; ===== kompyutersiz va kreativ tizim, oddiy strukturasiz moslashmaslik, maqsadga erishish uchun muhit o’zgarishiga moslashish va soha o’zgarishidagi bog;liqlik holat; ===== kompyuterli va nokreativ tizim, uzluksiz strukturasiz moslashish, maqsadga erishish uchun muhit o’zgarishiga moslashmaslik va soha o’zgarmasligidagi moslashuvchan holat. +++++ Sun’iy intellekt sohasidagi tadqiqotlarning rivojlanishiga predikatlar mantiqi teoremalarini isbotlashga asoslangan Robisonning rezolyusiya usulining maqsadi………………………………. ishlab chiqishdan iborat bo’lgan. ===== #inson echadigan masalalarni huddi insonga o’xshab echadigan dasturlarni; ===== inson echmaydigan masalalarni huddi kompyuterga o’xshab echadigan dasturlarni; ===== inson echadigan masalalarni huddi insonga o’xshab echmaydigan dasturlarni; ===== insonsiz echiladigan masalalarni huddi insonga o’xshab echadigan dasturlarni. +++++ Sun’iy intellekt usullarini rivojlanishining birinchi pog’onasida tadqiqot maydonida masalalar sifatida………………………………….. qaralgan. ===== #turli xil o’yinlar, boshqotirmalar, matematik masalalar; ===== inson echmaydigan masalalar; ===== insonga o’xshab echmaydigan dasturlar; ===== sezuvchi robotlar yaratish. +++++ Sun’iy intellekt usullarini rivojlanishining ikkinchi pog’onasi ………………………………….. bilan bog’liq. ===== #integrallashgan robotlarning yaratilishi; ===== sezuvchi robotlarning yaratishlishi; ===== exspert tizimlarning yaratishlishi; ===== gapiruvchi robotlarning yaratilishi. +++++ Integrallashgan va gibrid printsiplariga asoslan tizimlarning asosi ……………………………………….kabilar hisoblanadi. ===== #bilimlar bazasi, bilimlarni avtomatik olish, deduktiv, abduktiv va noravshan mantiqiy xulosalash, muammoli-yo’naltirilgan muloqot tili, statik va dinamik axborotlarni qayta ishlash; ===== bilimlar bazasi, bilimlarni avtomatik olish, deduktiv, abduktiv va noravshan mantiqiy xulosalash; ===== muammoli-yo’naltirilgan muloqot tili, statik va dinamik axborotlarni qayta ishlash; ===== predmet sohada bilimlar va ma’lumotlar bazasiga ega bo’lgan alohida tizimlarni va loyihalarni ishlab chiqish. +++++ Integratsiyalashuv jarayonlar ……………………………kabilar bilan bog’liq. ===== #sun’iy intellektning turli modellarini, noravshan expert tizim va neyron tarmoqlarni o’zida birlashtiruvchi integrallashgan va gibrid tizimlarini yaratish; ===== predmet sohada bilimlar va ma’lumotlar bazasiga ega bo’lgan alohida tizimlarni va loyihalarni ishlab chiqish; ===== sun’iy intellektning turli modellarini; ===== noravshan expert tizim va neyron tarmoqlarni o’zida birlashtiruvchi integrallashgan va gibrid tizimlarini yaratish. +++++ Detsentrallashgan jarayonlar ………………………….. nuqtai nazaridan qaraladi. ===== #bir-biri bilan o'zaro bog’langan ko’p sonli intellektual agentlarning jamoaviy hatti-xarakati; ===== bir-biri bilan o'zaro bog’lanmagan ko’p sonli intellektual agentlarning jamoaviy hatti-xarakati; ===== bir-biri bilan o'zaro bog’langan tugunlar to’plami; ===== bir-biri bilan o'zaro bog’lanmagan semantikc tarmoq. +++++ Sun'iy intellektni modellashtirishning birinchi yondashuvida qaysi tadqiqot ob'ektidan foydalaniladi? ===== #inson miyasining tuzilishi va mexanizmlari; ===== sun'iy intellekt; ===== inson-mashina tizimi; ===== barcha javoblar to'g'ri. +++++ Kirish va chiqish signallariga qarab neyrotarmoqlarni qanday tiplarga ajratish mumkin. ===== #Uzlukli va uzluksiz; ===== Uzlukli va tabiiy; ===== Binar va parallel; ===== Ketma-ket va parallel. +++++ Sun’iy intellekta dasturlash paradigmalariga kiruvchilarni aniqlang? ===== #protsedurali, ma’lumotlarga, qoidalarga va obyektlarga mo’ljallangan dasturlash; ===== modellarga, usullarga, ma’lumotlarga, strukturalarga mo’ljallangan dasturlash; ===== jadvallarga, strukturalarga, sxemalarga va grafiklarga mo’ljallangan dasturlash; ===== bo’lishga, qo’shishga, matnga, ovozga va nutqga mo’ljallangan dasturlash. +++++ Intellektual interfeys (Intelligent interfac –bu ……………………. ===== #foydalanuvchilar uchun matnli so'rovlarni qayta ishlash dasturlari orqali axborotlar kompleksi va foydalanuvchi resurslari o'rtasida o’zaro ta'sir o'tkazish interfeysi; ===== foydalanuvchilar uchun matnli so'rovlarni qayta ishlash va o’zaro ta'sir o'tkazish interfeysi,; ===== yordamch qurilmalar va kompyuter orasidagi muloqot; ===== kompyuterlar orasidagi muloqot. +++++ Autentifikatsiya – bu ……………………. ===== #foydalanuvchining haqiqatan ham o'zi ekanligini tekshirish; ===== kompyuterni tekshirish,; ===== kompyuterlar orasidagi muloqotni tekshirish; ===== yordamch qurilmalar va kompyuter orasidagi aloqalarni tekshirish. +++++ Identifikatsiya – bu …………………………….. ===== #obyektni tanib olishdir; ===== obyektni sinflashdir; ===== obyektni boshqarishdir; ===== obyektni bo’laklash. +++++ Sun'iy intellektni qurishda asosiy yondashuvlarni aniqlang ?. ===== #mantiqiy, evolyutsiyali, strukturali va imitatsiyali; ===== mantiqiy, evolyutsiyali, integralli va imitatsiyali; ===== mantiqiy, neyronli, differensialli va imitatsiyali; ===== evolyutsiyali, funksiali, strukturali va imitatsiyali. +++++ Sun’iy intellektni qurishning mantiqiy yondashuvi uchun asos sifatida …………………. xizmat qiladi. ===== #Bul algebrasi; ===== Pitts algebrasi; ===== Fon Neyman prindipi; ===== Mak Kallok prinsipi. +++++ Noravshan mantiqda mulohazalar …………………… qiymatlarni qabul qiladi. ===== #oraliq; ===== ha yoki yo’q; ===== chin yoki yolg’on; ===== uzluksiz. +++++ Sun’iy intellektni qurishning strukturali yondashuvida ………modellashtiriladi. ===== #inson miyasining tuzilishi; ===== kompyuter xotirasining tuzilishi; ===== chin yoki yolg’on qiymatlar; ===== uzluksiz qiymatlar. +++++ Sun’iy intellektni qurishning evolyutsiyali yondashuvida ……….. ===== #boshlang’ich modellar va qoidalar quriladi va ularni generatsiya qilish asosida yangi modellar quriladi; ===== faqat boshlang’ich modellar va qoidalardan foydalaniladi; ===== faqat uzlukli modellar va qoidalardan foydalaniladi; ===== qisman uzlukli modellar va uzluksiz qoidalardan foydalaniladi. +++++ Obyektlarni va ular orasidagi munosabatlarni tavsivlash uchun qo’llanildigan bilimlarni ko’rsating? ===== #Deklarativ bilimlar; ===== Qobilyatni rivojlantiruvchi bilimlar; ===== Protsedurali bilimlar; ===== Kuzatiladigan bilimlar. +++++ O’zini-o’zi izohlovchi bilimlar qaysi bilimlar turiga kiradi? ===== #Protsedurali bilimlar; ===== Qobilyatni rivojlantiruvchi bilimlar; ===== Kuzatiladigan bilimlar; ===== Deklarativ bilimlar. +++++ Bilimlar haqidagi bilimlar qaysi bilimlar turiga kiradi? ===== #Metabilimlar; ===== Qobilyatni rivojlantiruvchi bilimlar; ===== Texnologik bilimlar; ===== Deklarativ bilimlar. +++++ Extensionalli bilimni ko’rsating? ===== #Axmedov oliy ma’lumotli diplomga ega; ===== Axmedov oliy ma’lumotli diplomga ega bo’lishi mumkin, masalan, bakalavr; ===== Abiturient o’qishga kirishi uchun, u test savollaridan 68 balldan yuqori ball to’plashi kerak; ===== Agar geometrik figuraning ichki burchaklari yig’indisi 180 gradus bo’lsa, u holda bu uchburchak. +++++ Intensionalli bilimni ko’rsating? ===== #Talaba stipendiyatlar tanlovida qatnashishi uchun, u barcha fanlardan a’lo baho o’lgan bo’lishi kerak; ===== Axmedov oliy ma’lumotli diplomga ega; ===== Talabalar binoga kirdilar; ===== Printer stol ustida turibdi. +++++ Qaysi javobda bilimlarning xususiyatlari to’g’ri ko’rsatilgan? ===== #Ichki izohlanuvchanlik, strukturaviylik, bog’langanlik, semantik metrika, faollik; ===== To’liqlik, strukturaviylik, bog’langanlik, natijaviylik, faollik; ===== Natijaviylik, strukturaviylik, bog’langanlik, semantik metrika, bir qiymatlilik; ===== Strukturaviylik, ichki izohlanuvchanlik, to’liqlik, faollik +++++ Bilimlarni tushunishning uchinchi darajasi nima bilan xarakterlanadi? ===== #Atrof - muhit haqidagi tizimlar bilimlari bilan matnni to’ldirish qoidalarining qo’shilishi bilan xarakterlanadi; ===== Matndan tashqari matn manbai bo’lgan va tizim xotirasida aloqaga taalluqli umumiy axborotlarni saqlaydigan muayyan subyekt haqidagi axborotdan foydalanishi bilan xarakterlanadi. ===== Matndan kiritilgan savollarga javobni tizim to’g’ridan-to’g’ri ma’nosiga asoslanib shakllantirish sxemasi bilan xarakterlanadi; ===== Matndagi ma’lumotlarga asoslangan mantiqiy xulosa qilish vositalari qo’shilishi bilan xarakterlanadi; +++++ Grafda yo’lni chuqurligi bo’yicha izlashda ixtiyoriy tugunning baholash funksiyasi qiymati ushbu ………………. bo’ladi. ===== #tugundan boshlang’ich tugungacha bo’lgan masofaga to’g’ri proportsional; ===== tugundan oxirgi tugungacha bo’lgan masofaga to’g’ri proportsional; ===== tugundan boshlang’ich tugungacha bo’lgan masofaga teskari proportsional; ===== tugundan oxirgi tugungacha bo’lgan masofaga teskari proportsional. +++++ Grafda yo’lni kengligi bo’yicha izlashda ixtiyoriy tugunning baholash funksiyasi qiymati ushbu ………………. bo’ladi. ===== #tugundan boshlang’ich tugungacha bo’lgan masofaga teskari proportsional; ===== tugundan oxirgi tugungacha bo’lgan masofaga to’g’ri proportsional; ===== tugundan boshlang’ich tugungacha bo’lgan masofaga to’g’ri proportsional; ===== tugundan oxirgi tugungacha bo’lgan masofaga teskari proportsional. +++++ Grafda yo’lni chuqurligi bo’yicha izlash strategiyasida boshlang’ich va oxirgi tugunlar qanday tanlanadi? ===== #grafning boslang’ich tuguni yo’lning bo’shlanish tuguni sifatida qabul qilinadi va undan eng uzoqda (uzunligi bo’yich *joylashgan tugun tanlanadi; ===== grafning boslang’ich tuguni yo’lning bo’shlanish tuguni sifatida qabul qilinadi va unga eng yaqin (uzunligi bo’yich *joylashgan tugun tanlanadi; ===== grafning boslang’ich tuguni yo’lning bo’shlanish tuguni sifatida qabul qilinadi va unga eng yaqin (uzunligi bo’yich *joylashgan qo’shma tugun tanlanadi; ===== tugunlar ixtiyoriy olinadi. +++++ Grafda yo’lni kengligi bo’yicha izlash strategiyasida boshlang’ich va navbatdagi tugun qanday tanlanadi? ===== #grafning boslang’ich tuguni yo’lning bo’shlanish tuguni sifatida qabul qilinadi va unga eng yaqin (uzunligi bo’yich *joylashgan tugun tanlanadi; ===== grafning boslang’ich tuguni yo’lning bo’shlanish tuguni sifatida qabul qilinadi va undan eng uzoq (uzunligi bo’yich *joylashgan tugun tanlanadi; ===== grafning boslang’ich tuguni yo’lning bo’shlanish tuguni sifatida qabul qilinadi va unga eng yaqin (uzunligi bo’yich *joylashgan qo’shma tugun tanlanadi; ===== tugunlar ixtiyoriy olinadi. +++++ 168. Grafda yo’lni kengligi bo’yicha izlash strategiyasida echimni izlash tupikli holatga kelib qolsa, u holda ………………………izlash davom ettiriladi. ===== #oldingi tugunga qaytiladi va ushbu tugundan echimni kengligi bo’yicha; ===== keyingi tugunga o’tiladi va ushbu tugundan echimni kengligi bo’yicha; ===== oldingi tugunga qaytiladi va ushbu tugundan echimni chuqurligi bo’yicha; ===== faqat boshlang’ich tugunga qaytiladi va ushbu tugundan echimni kengligi bo’yicha. +++++ Kuzatilayotgan hodisa va faktorlarni tushuntiruvchi gipotezalarni shakllantirish jarayoni – bu ……………….. ===== #abduksiya; ===== induksiya; ===== deduksiya; ===== tahlil. +++++ Quyidagi qoida mavjud: «Ushbu auditoriyadagi барча talabalar bakalavriatlar»; Kuzatish natijasi quyidagicha: «Bu talabalar bakalavriatlar»; U holda abduksiya bo’yicha keltirrrilgan to’g’ri xulosani toping? ===== #«Bu bakalavriatlar ushbu auditoriyadan chiqqan»; ===== «Bu bakalavriatlar ushbu auditoriyadan chiqmaqan»; ===== «Bu talabalar ushbu auditoriyadan chiqqan»; ===== «Bu talabalar ushbu auditoriyadan chiqmaqan». +++++ Berilgan: x; y.x: Fariza -talaba; y: Fariza – a’lo baho olishga haqli; Induktiv xulosalash to’g’ri ko’rsatilgan javobni toping? ===== #Barcha talabalar a’lo baho olishga haqli; ===== Barcha talabalar a’lo baho olishga haqli emas; ===== Barcha a’lo bahoga o’qiydiganlar-talaba; ===== A’lo bahoga o’qiydiganlarning barchasi-talaba. +++++ «Semantik tarmoq» termini qaysi olimning ishlarida paydo bo’lgan? ===== #R.Kullian; ===== Saymon; ===== Pirs ; ===== Richanson. +++++ ……………………………- bu yo’naltirilgan gtaf bo’lib, uning tugunlari -tushunchalarga, yoylari esa tugunlar orasidagi munosabatlarga mos keladi. ===== #Semantik tarmoq; ===== Sintaktik tarmoq; ===== Morfologik tarmoq; ===== Mantiqiy tarmoq. +++++ Tarmoqda tugunlarga qo’yilgan chegaralar va ular orasidagi aloqalarga qarab tarmoqlar qanday tiplarga bo’linadi? ===== #oddiy, ierarxikli, birjinsli, birjinslimas; ===== oddiy, assotsativ, ko’pjinsli, birjinslimas; ===== ierarxikli, kauzalli, propozitsiyali, birjinslimas; ===== birjinsli, assotsoativ, funksiomal,birjinslimas. +++++ Munosabatlar turiga qarab tarmoqlar qanday tiplarga bo’linadi? ===== #binarli, N-arli; ===== oddiy, binarli; ===== ierarxikli, kauzalli; ===== birjinsli, assotsoativ. +++++ Predmet sohadagi obyektlar, jarayonlar o’rtasidagi munosabatlarga qarab tarmoqlar qanday tiplarga bo’linadi? ===== #Sinflovchi, funksionalli, semantikli, freymli, senariyli; ===== oddiy, binarli, funksionalli, semantikli; ===== ierarxikli, kauzalli, oddiy, binarli; ===== birjinsli, assotsoativ, semantikli, freymli. +++++ Semantik tarmoqlarda fazoli munosabatlarni ko’rsating? ===== #«dan uzoq», «ga yaqin», «ustida», «tagida» munosabatlari; ===== “sabab-oqibat”, “butun-qism”, «tagida», «yuqorida» munosabatlari; ===== “ISA”, “fakt-xulosat”, «ga yaqin», «ustida» munosabatlari; ===== “va”, “yoki”, «dan uzoq», «ga yaqin» munosabatlari. +++++ Semantik tarmoqlarda vaqtli munosabatlarni ko’rsating? ===== #«oldin», «keyin», «bilan birvaqtda» munosabatlari; ===== “sabab-oqibat”, «oldin», «tagida», «yuqorida» munosabatlari; ===== «oldin», «keyin», «ga yaqin», «ustida» munosabatlari; ===== «bilan birvaqtda», «dan uzoq», «ga yaqin» munosabatlari. +++++ Semantik tarmoqlarda atributli munosabatlarni ko’rsating? ===== #«xususiyatga ega», «qiymatga ega» munosabatlari; ===== «xususiyatga ega», «oldin» munosabatlari; ===== «qiymatga ega», «ga yaqin» munosabatlari; ===== «bilan birvaqtda», «dan uzoq» munosabatlari. +++++ GPS tizimi kimlar tomonidan yaratilgan? ===== #Nyuell va Saymon; ===== Nyuell va Kallok; ===== Saymon va Post; ===== Post va Rozenblat. +++++ Amaliy nuqtai nazaridan mahsulotni qoida-mahsulot ko’rinishda qanday juftliklar yordamida ifodalash mumkin? ===== #vaziyat→harakat; asoslar→xulosa; sabab→oqibat; ===== element→harakat; qism→butun; sabab→oqibat; ===== qism→butun; xulosa→sabab; sabab→oqibat; ===== element→sinf; argument→funksiya; sabab→oqibat; +++++ Агар xodimda diplom ( va tajriba (T) бўлса, u holda u ishga kiradi (IK) va bir maromda ishlaydi (ISH). Ushbu mulohaza uchun tuzilgan to’g’ri mahsyliy qoidani korsating? ===== #D˄T→IK˄ ISH; ===== D˄T→IK˅ ISH; ===== D˅T→IK˄ ISH;; ===== IK↔ ISH →В↔ Н. +++++ Determinallashgan yadrolarda yadro faollashganda va A bajarilganda yadroning ………………………………... ===== #o`ng qismi albatta bajariladi; ===== o`ng qismi qisman bajariladi; ===== chap va ong qismi yolg’on bo’ladi; ===== chap qismi chin va ong qismi yolg’on bo’ladi. +++++ Insonnig predmet soha haqidagi fikrlash jarayonini tasvirlovchi va haqiqiy olam obyektlarining ierarxiyasini yaxshi tizimlashtirishga imkoniyat yaratuvchi model -bu …………… ===== #freymli model; ===== matematik model; ===== statistik model; ===== analitik model. +++++ Freymning konstruksiyda harflarning ma’nosi to’g’ri ko’rsatilgan javobni aniqlang. ===== #-freym nomi, -slot nomi, -slotning qiymati; ===== -slotning qiymati, -slot nomi, - freym nomi; ===== - freym nomi, -slot nomi, -slotning qiymati; ===== - slot nomi, - freym nomi, -slotning qiymati. +++++ Slot nomida maxsus ma’noga ega bo’lgan, ya’ni bilimlar bazasini tahrirlash va chiqarishni boshqarishda ishlatiladigan maxsus nomlar qaysi javobda to’g’ri keltirilgan? ===== #IS-A, HASPART, RELATIONS, FIND BY, COMMENT; ===== FRAME, INTEGER, REAL, IS-A, HASPART, RELATIONS; ===== FRAME, INTEGER, REAL, BOOL, Linked, TEXT; ===== LIST, TABLE, EXRRESSION, FIND BY, COMMENT. +++++ Attributlar (ma’lumotlar tipi) ko'rsatkichi qaysi javobda to’g’ri keltirilgan? ===== #FRAME, INTEGER, REAL, BOOL, Linked, TEXT, LIST, TABLE; ===== FRAME, SAME, REAL, HASPART, EXRRESSION, COMMENT; ===== UNIQUE, INTEGER, REAL, BOOL, EXRRESSION, COMMENT ; ===== RANGE, TABLE, EXRRESSION, COMMENT, REAL, BOOL. +++++ Freymlarni tashqi tasvirlashda slotga tushuntirishlarda qanday kengaytmali fayllardan foydalaniladi? ===== #(*.txt) yoki (*.bmp); ===== (*.pdf) yoki (*.bmp); ===== (*.ex ===== yoki (*.bmp); (*.txt) yoki (*.ex===== . +++++ To'ldirilmagan freym ………….. va to'ldirilgan freym esa ………….. deb ataladi? ===== #protofreym; ekzofreym; ===== ekzofreym; protofreym; ===== bo’sh; to’liq; ===== demon; slot. +++++ Slotlarining qiymatlari aniqlangan freym –bu ………………hisoblanadi ===== #freym ekzemplyari; ===== protofreym ekzemplyari; ===== ekzofreym ekzemplyari; ===== demon. +++++ Freym-ekzemplyarda slotlarning qiymatlarni olishining uslublari to’g’ri ko’rsatilgan javobni ko’rsating. ===== #slotda ko'rsatilgan formuladan, ma'lumotlar bazasidan va Default-qiymatdan foydalanib, birlashtirilgan protsedura yordamida; ===== matematik munosabatlar, matnlar, tarmoqlar, yoylar, tugunlar, protofreym ekzemplyarlardsi; ===== raqamlar, munosabatlar, matematik munosabatlar, matnlar, dasturlar, xulosalash qoidalari; ===== mavjud freym, boshqa freymlarning boshqa slotlariga havolalar, "ichkima-ichki joylashish". +++++ Bilimlar injeneri o`zgartiradigan bilimlar–bu……………….bilimlar hisoblanadi. ===== #izohlanuvchi; ===== izohlanmaydigan; ===== texnologik; ===== yordamchi. +++++ Noravshan to’plamlar nazariyasi bo’yicha ilmiy ishlarning boshlanishi ……… tomonidan ………. yilda chop etilgan ilmiy maqolasi bilan bog’liq. ===== #L. Zade ; 1965; ===== Xomblad; 1975; ===== Ostergal; 1982; ===== Kosko; 1970. +++++ Fuzzy tushunchasi ……………………………kabi ma’nolarni bildiradi. ===== #noravshan, noqat’iy, notiniq; ===== noravshan, noaniq, tiniq; ===== ravshan, noto’liq, notiniq; ===== to’liqmas, qat’iy, notiniq. +++++ Noaniqlikning turlarini to’g’ri ko’rsating ? ===== #noma’lumlik, noishonchlilik, nobirqiymatlilik; ===== noma’lumlik, nochiziqlilik, birqiymatlilik; ===== noma’lumlik, notavakkallik, mantiqlilik; ===== nodaxtlilik, notarmoqlilik, nobirqiymatlilik. +++++ Fizik noaniqlikning turlarini to’g’ri ko’rsating ? ===== #tavakkallik, noaniqlik; ===== noma’lumlik, nochiziqlilik; ===== noma’lumlik, notavakkallik; ===== notarmoqlilik, nobirqiymatlilik. +++++ So’zlar qiymatlarining va frazalar ma’nosining noaniqligi-bu……………. ===== #lingvistik noaniqlik; ===== mantiqiy noaniqlik; ===== grafikli noaniqlik; ===== statistik noaniqlik. +++++ Bilimlarning to’liq nabori uchun hosil qilingan xulosalashning haqiqiyligi yangi dalillarning qo’shilishi bilan o’zgarmasa -bu……..…………. ===== #monotonlik; ===== noaniqlik; ===== to’liqlilik; ===== qarama-qarshilik. +++++ Ma’lum xossalar bilan berilgan formulalar to’plami uchun boshlang’ich aksiomalar tizimi va xulosalash qoidalari ushbu to’plamga kiritilgan barcha formulalar uchun xulosalashni ta’minlasa -bu…..…..…………. ===== #to’liqlilik; ===== monotonlik; ===== noaniqlik; ===== qarama-qarshilik. +++++ Noravshan bilimlar orasida ………………… mavjud bo’lmaydi. ===== #qat’iy chegara; ===== noto’g’rilik; ===== noaniqlik; ===== nobirqiymatlilik. +++++ Matematika va haqiqiy olamda uchraydigan noaniqliklarning yaqinlashishi, insoniyatning fikrlash va anglash jarayonlarini yaxshi tushunish niyati amalga oshishi-bu …………………….nazariyasi. ===== #noravshan to’plamlar; ===== mulohazalar algebrasi; ===== predikatlar mantiqi; ===== algebra. +++++ Mansublik funksiyasi - bu ………. bilan ifodalaniladigan tushunchaga …………….mos bo`lishi darajasining sub’ektiv o`lchovi. ===== #noravshan to’plam; elementi; ===== noravshan to’plam; to’plam; ===== ravshan to’plam; elementi; ===== ravshan to’plam; elementi; +++++ Lingvistik o’zgaruvchining strukturasini tavsivlash uchun quyidagi qanday qoidalardan foydalaniladi? ===== #Sintaktikli va semantikli qoidalardan; ===== Grafikli va semantikli qoidalardan; ===== Chiziqli va sintaktikli qoidalardan; ===== Statistik li va ehtimolli qoidalardan. +++++ «Timsol» soʻzi ... soʻzdan olingan va ... kabi tushunchalarni bidiradi. ===== #inglizcha “Pattern recognition”; “timsol”, “model”, “bogʻliqlik”, “uslub”; ===== nemischa “Pattern recognition”; “timsol”, “funksiy”, “bolakli”, “uslub” ; ===== fransuzcha “Pattern recognitio”; “timsol”, “qoida”, “uzlukli”, “algoritm” ; ===== grekcha“Pattern recognit”; “timsol”, “formula”, “uzluksiz”, “qoida”. +++++ Timsollarni anglashning asosiy vazifasi – bu obyektlarning bir-biriga ... oʻrganishda ishlatiladigan, ya’ni ularning ... aniqlaydigan qaror qabul qiluvchi qoidalarni topishdan iborat. ===== #mosligini; oʻxshashligini; ===== mos emasligini; moslik qoidalarini; ===== toʻliqligini; kattaligini; ===== qarashliligini; kichikligini. +++++ Obyektlarni anglash uchun ... foydalaniladi. ===== #muhim belgilardan; ===== barcha belgilardan; ===== bir xil belgilardan; ===== yopiluvchi belgilardan. +++++ Sinf – bu ... xususiyatga ega boʻlgan ... toʻplamidir. ===== #umumiy; obyektlar; ===== diametr; toʻrtburchaklar; ===== harorat; raqamlar; ===== ogʻrlik; harflar. +++++ Obyektlar haqida empirik ma’lumotlar ........... yordamida aniqlanadi. ===== #tajriba; ===== ekspert; ===== foydalanuvchi; ===== kompyuter. +++++ Obyektlar haqidagi ma’lumotlarni oʻrganish ...........topishga asoslanadi. ===== #obyektlarni belgilariga asosan oʻrganish, ya’ni obyektlar uchun xos boʻlgan asosiy belgilarni; ===== obyektlar uchun xos boʻlmagan asosiy belgilarni; ===== obyektlar uchun chegaraviysharti boʻlgan asosiy belgilarni; ===== obyektlar uchun boshlangʻichsharti boʻlmagan asosiy belgilarni. +++++ Oʻqituvchi yordamida oʻrganishda ................ soni va obyektlarning qaysi sinfga qarashliligi oldindan berilgan boʻladi. ===== #sinflar, obyektlar, belgilar; ===== belgilar, qoidalar, sinflar; ===== obyektlar, etalonlar, qoidalar; ===== sinflar, qoidalar, masofalar. +++++ Oʻqituvchisiz oʻrganishda ……....... soni oldindan berilgan va obyektlarning qaysi sinfga qarashliligi oldindan berilmagan boʻladi. ===== #obyektlar, belgilar; ===== belgilar, qoidalar; ===== obyektlar, qoidalar; ===== qoidalar, masofalar. +++++ Qaror qabul qiluvchi qoidani qurish .............. aniqlashga asoslanadi. ===== #oʻqituvchi yoki oʻqituvchisiz oʻrganish jarayonida obyektlarga xos boʻlgan asosiy belgilar tizimini; ===== oʻqituvchi yordamida oʻrganish jarayonida idrok etishni; ===== oʻqituvchisiz oʻrganish jarayonida etalon tanlovni; ===== oʻzini-oʻzi oʻrganish jarayonida etalon tanlovni. +++++ Obyektlarni anglash etalon tanlovdagi .............. aniqlashga asoslanadi. ===== #obyektlarni oʻrganish jarayonida hosil qilingan qaror qabul qiluvchi qoida yordamida yangi obyektlarning qaysi sinflarga qarashli ekanligini; ===== toʻliq boʻlmagan muhim belgilarini; ===== toʻliq boʻlgan etalon tanlovdagi oʻxshash sinflarni; ===== toʻliq boʻlgan obyektlarini. +++++ Obyektlarni anglashni oʻrgatish nazariyasi usullarining keng qoʻllanilishi qanday xususiyatlarga asoslanadi? ===== #oʻrganiluvchi obyektlarning murakkabligi, ya’ni ularning koʻplab sohalarga egaligi, obyektlar haqida toʻliq ma’lumotlarning yetishmasligi; ===== oʻrganiluvchi obyektlarning oddiyligi, ya’ni ularning koʻplab sohalarga ega emasligi, obyektlar haqida toʻliq ma’lumotlarning yetishmasligi; ===== oʻrganiluvchi obyektlarning murakkabligi, ya’ni ularning koʻplab sohalarga egaligi, obyektlar haqida toʻliq ma’lumotlarning mavjudligi; ===== oʻrganiluvchi obyektlarning oddiyligi, ya’ni ularning koʻplab sohalarga egaligi, obyektlar haqida toʻliq ma’lumotlarning mavjudligi. +++++ Timsollarni anglovchi murakkab tizimlar obyektlardagi …............. fizik tabiati boʻyicha koʻpxildaligi bilan xarakterlanadi. ===== #belgilarning; ===== qoidalarning; ===== uzliksizlikning; ===== toʻliqlikning. +++++ Timsollarni anglovchi bir pogʻonali tizimlarda ….. haqidagi ma’lumotlar oʻrganilayotgan obyektlardan toʻgʻridan-toʻgʻri oʻlchash natijasida olinadi. ===== #belgilar; ===== qaror qabul qiluvchi qoidalar; ===== chiziqli qoidalar; ===== mantiqli qoidalar. +++++ Obyektlarni anglashni oʻrgatishning asosiy muammosi - bu qaror qabul qiluvchi qoidani ... aniqlashdan iborat. ===== #qurish va bu qoida yordamida obyektlarni talab etilgan ishonchlilik bilan oldindan ma’lum boʻlgan sinflarga qarashliligini; ===== qurish va bu qoida yordamida sinflarni talab etilgan ishonchlilik bilan oldindan ma’lum boʻlgan obyektlarga qarashliligini; ===== qurmasdan, obyektlarni talab etilgan ishonchlilik bilan oldindan ma’lum boʻlgan sinflarga qarashliligini; ===== qurish va bu qoida yordamida sinflarni talab etilgan ishonchlilik bilan oldindan ma’lum boʻlgan sinflarga qarashliligini. +++++ Timsollarni anglovchi tizimlarni yaratishda eng asosiy masalalardan biri – bu .................... xossalarini aniqlashdan iborat. ===== #obyektlarning; ===== etalonlarning; ===== qaror qabul qiluvchi qoidalarning; ===== toʻplamlarning. +++++ Determinalli belgilar ….………….. qiymatlarga ega boʻladi. ===== #aniq va sonli; ===== chin; ===== ehtimolli; ===== simvolli. +++++ Etimolli belgilar …............... qiymatlarga ega boʻladi. ===== #tavakkali; ===== yolgʻon; ===== chin; ===== aniq. +++++ Mantiqiy belgilar …............. qiymatlarga ega boʻladi. ===== #chin yoki yolgʻon; ===== tavakkali; ===== simvolli; ===== uzluksiz. +++++ Strukturali belgilar …............. koʻrinishidagi obyektlarda uchraydi. ===== #simvol va tasvir; ===== faqat simvol va raqam; ===== faqat tasvir va harf; ===== faqat harf va raqam. +++++ Sinflashtirish – bu ... asosida sinflarga boʻlish. ===== #obyektlarni belgilar; ===== obyektlarni etalon tanlov; ===== etalon tanlovni erkin tanlov; ===== harflarni erkin tanlov. +++++ Timsollarni anglovchi tizimlarni turlarga boʻlishning 1- tamoyilda …............. ekanligi e’tiborga olinadi. ===== #belgilarning fizik tabiati bir xilda yoki koʻp xilda; ===== obyektlarning fizik tabiati bir xilda yoki koʻp xilda; ===== sinflarning fizik tabiati bir xilda yoki koʻp xilda; ===== tizimning fizik tabiati bir xilda yoki koʻp xilda. +++++ Timsollarni anglovchi oddiy tizimlar obyektlardagi …............. fizik tabiati boʻyicha bir xildaligi bilan xarakterlanadi. ===== #belgilarning; ===== qoidalarning; ===== uzilishlarning; ===== toʻliqlikning. +++++ Timsollarni anglovchi koʻp pogʻonali tizimlarda …............. haqidagi ma’lumotlar oʻrganilayotgan obyektlardan nisbiy oʻlchash natijasida olinadi. ===== #belgilar; ===== sinflar; ===== tizimlar; ===== bilimlar. +++++ Oʻzini-oʻzi oʻqituvchi tizimlarda …............. roʻyxati berilgan boʻladi. ===== #obyektlar toʻplami va belgilar; ===== sinflar toʻplami va obyektlar; ===== qoidalar toʻplami va sinflar; ===== obyektlar toʻplami va sinflar. +++++ Timsollarni anglovchi tizimlarni turlarga boʻlishning 4- tamoyilda …............. haqidagi ma’lumotlarning xarakterlarini oʻrganish e’tiborga olinadi. ===== #obyektlarni anglashda belgilar; ===== belgilarni sinflashda obyektlar; ===== qoidalarni boʻlaklashda obyektlar; ===== tizimlarni oʻrganishda qoidalar. +++++ 1, 2, 3, 4, 5, 6 belgilar toʻplamlamin tadan guruhlaganda nechta tayanch toʻplam ostilari hosil boʻladi ? ===== #20; ===== 28; ===== 36; ===== 15. +++++ «Maxmin» algoritmining maqsadi - …............. yadroviy obyektlarni topish va bu obyektlar yordamida sinflarni hosil qilish. ===== #erkin tanlovdan N ta; ===== etalon tanlovdan; ===== etalon tanlovdan 2 ta; ===== erkin tanlovdan 2 ta. +++++ «Maxmin» algoritmida yadrolar orasidagi boʻsagʻa sifatida qanday qiymat olinadi ? ===== #yadrolar orasidagi masofaning yarmi olinadi; ===== yadrolar orasidagi masofa olinadi; ===== yadrodan eng uzoqda joylashgan yadroning qiymati olinadi; ===== yadrolar orasidagi masofaning kvadrati olinadi. +++++ «Maxmin» algoritmida sinflar soni qanday aniqlanadi ? ===== #yadrolar yordamida; ===== oldindan beriladi; ===== belgilar yordamida; ===== moslik qoidalar asosida. +++++ «Maxmin» algoritmi oʻz ishini toʻxtatadi, agarda …............. ===== #yadrolar va sinflar oʻzgarmasdan qolsa; ===== sinflar kesishmasa; ===== yadrolar soni sinflar sonidan koʻp boʻlsa; ===== sinflar oʻzgarmasdan yadrolar oʻzgarsa. +++++ Еkspеrt tizim nimа? ===== #Blimlаrgа аsоslаngаn аmаliy mulоqоt tizimi; ===== Amаliy matematik paket; ===== Mа’lumоtlаr bаzаsini bоshqаrish tizimi; ===== Faqat formulalarga аsоslаngаn tizim. +++++ Joriy holatga mos keluvchi bilimlarni izohlash usullarini tanlash uchun qo`llaniluvchi bilimlar-bu ……………… hisoblanadi. ===== #yechuvchi bilimlar ; ===== predmetli bilimlar; ===== izohlanuvchi; ===== yordamchi. +++++ Bilimlar tizimini yaratishda va tushuntirishlarni bajarishda qo`llaniladigan bilimlar-bu ……………… hisoblanadi. ===== #qo`llab - quvvatlovchi ; ===== predmetli bilimlar; ===== izohlanuvchi; ===== yechuvchi bilimlar. +++++ Bilimning yaratilgan vaqti, bilimlar muallifi va boshqalar haqidagi ma’lumotlarni saqlaydigan bilimlar-bu ……………… hisoblanadi ===== #texnologik bilimlar ; ===== predmetli bilimlar; ===== qo`llab - quvvatlovchi; ===== yechuvchi bilimlar. +++++ Bilimlarning mazmunli tasvirlanishi, bilimlarni kiritish sabablari, bilimlarning belgilanishi haqidagi bilimlarni saqlaydigan, bilimlardan foydalanish usullari va olinadigan samarani tasvirlaydigan bilimlar-bu ……………… hisoblanadi ===== #semantik bilimlar ; ===== texnologik bilimlar; ===== predmetli bilimlar; ===== yechuvchi bilimlar. +++++ Ekspert tizimda ishchi xotiradagi boshlang`ich ma’lumotlar va bilimlar bazasidagi bilimlardan foydalanib, shunday qoidalar ketma-ketligini shakllantiradigan, ularni boshlang`ich ma’lumotlarga qo`llab masalaning yechimiga olib keladigan komponent-bu ……………… hisoblanadi ===== #yechuvchi (bilimlar injeneri); ===== ishchi xotira; ===== tushuntiruvchi komponent; ===== muloqotli komponent. +++++ Foydalanuvchi – ekspert tomonidan amalga oshiriluvchi bilimlar bilan ekspert tizimni to`ldirish jarayonini avtomatlashtiradigan komponent-bu …………… hisoblanadi. ===== #bilimlarni hosil qilish; ===== ishchi xotira; ===== yechuvchi (bilimlar injeneri); ===== muloqotli komponent. +++++ Ekspert tizimni yaratishda yechimini kutayotgan masalalarni aniqlash, ekspert tizimni ishlab chiqishning maqsadi, expertlar va foydalanuvchi tiplarini aniqlash………………..bosqichida bajariladi. ===== #idenfikatsiyalash; ===== formallashtirish; ===== bajarish; ===== testdan o’tkazish. +++++ …………… operator - bu avlodni olish uchun zarur bo'lgan bir yoki bir nechta ota-onalarga nisbatan tartiblangan harakatlar ketma-ketligi. ===== #Genetik; ===== Evolyutsion; ===== Strategik; ===== Individual. +++++ Ekspert tizimni yaratishda muammo sohasining tarkibiy tahlilini o`tkazish, qo`llaniluvchi tushunchalar va ularning o`zaro aloqasi aniqlash, masalaning yechilish usulini belgilash.………………..bosqichida bajariladi. ===== #kontseptuallashtirish ; ===== formallashtirish; ===== idenfikatsiyalash; ===== testdan o’tkazish. +++++ Ekspert tizimni yaratishda asosiy tushunchalarni shakllantirish, texnik vositalarni tanlash, bilimlarni namoyish etish va izohlash usullarini aniqlash, tizimning ishini modellashtirish..………………..bosqichida bajariladi. ===== #formallashtirish; ===== kontseptuallashtirish; ===== idenfikatsiyalash; ===== testdan o’tkazish. +++++ Ekspert tizimni yaratishda ekspert tomonidan bilimlar bazasini to`ldirishni amalga oshirish..………………..bosqichida bajariladi. ===== #bajarish; ===== kontseptuallashtirish; ===== idenfikatsiyalash; ===== formallashtirish. +++++ Ekspert tizimlar tashqi muhitga bog`liqlik darajasiga qarab …………. ekspert tizimlarga bo’linadi. ===== #statik va dinamik; ===== umumiy vazifani bajaruvchi va kontseptuallashtirilgan; ===== umumiy vazifani bajaruvchi va idenfikatsiyalashtirilgan; ===== formallashtirilgan va maxsuslashtirilgan. +++++ Genetik algoritm - bu …………….. …………….algoritmi. ===== #evristik qidiruv; ===== evristik qo’shish; ===== jadvalli o’chirish; ===== minimumni qidiruv. +++++ ……………………- bu tabiatdagi tabiiy seleksiyalashga o'xshash mexanizmlardan foydalanib, kerakli parametrlarni tasodifiy tanlab olish, birlashtirish va o'zgartirish orqali optimallashtirish va modellashtirish muammolarini hal qilish uchun ishlatiladigan evristik qidiruv algoritmi. ===== #Genetik algoritm; ===== Evolyutsion dasturlash; ===== Evolyutsion strategiyalar; ===== Genetik dasturlash. +++++ ………………….. - bu cheklangan xromosoma (zot)lar to'plami. ===== #Populyatsiya; ===== Alel; ===== Gen; ===== Genotip. +++++ …………….- bu irsiy ma'lumotlarning tashuvchisi. ===== #Xromosoma; ===== Alel; ===== lokus; ===== Genotip. +++++ ……….. - bu genotipning atomar elementi, xususan xromosomalar hisoblanadi.. ===== #Gen; ===== Xromosoma; ===== lokus; ===== Individ. +++++ …………..- bu ma'lum bir genotipga mos keladigan qiymatlar to'plami, ya'ni. masala parametrlarining dekodlangan tuzilmasi yoki to'plami.. ===== #Fenotip; ===== Individ; ===== Alel; ===== Genotip. +++++ …………- bu ma'lum bir genning qiymati, shuningdek xususyatning qiymati yoki xususiyatning bir varianti sifatida aniqlanadi. ===== #Allel; ===== Fenotip; ===== Individ; ===== Genotip. +++++ …………. - bu ma'lum bir genning xromosoma(zanjir)da joylashgan joyini ko’rsatadi.. ===== #Lokus; ===== Allel; ===== Fenotip; ===== Individ. +++++ …………………………….. - bu genetikaga xos bo’lib, u populyatsiyadagi muayyan individlarning jismoniy tayyorgarligini baholash va eng munosiblarini tirik qolish evolyutsion prinsipiga muvofiq ular orasida eng munosibini tanlashga imkon beradi. ===== #Moslanuvchanlik funksiyasi; ===== Genetik operator; ===== Fenotip; ===== Individ. +++++ Xromosomalarning boshlang'ich populyatsiyasini yaratish - bu moslanuvchanlik funksiyasi parametrlarining qiymatlari ………….……….va ushbu parametr qiymatlari uchun moslanuvchanlik funksiyasi qiymati ………….. holat. ===== #tasodifiy tanlangan; topilgan; ===== tasodifiy tanlangan; topilmagan; ===== tasodifiy tanlanmagan; topilgan; ===== tasodifiy tanlanmagan; topilmagan. +++++ Genetik algoritmning asosiy bloklari ketma-ketligi to’g’ri keltirilgan javobni ko’rsating? ===== #Initsializatsiyalash, baholash, seleksiyalash, chatishtiruv, mutatsiyalash; ===== baholash, seleksiyalash, chatishtiruv, initsializatsiyalash, mutatsiyalash; ===== seleksiyalash, initsializatsiyalash, baholash, chatishtiruv, mutatsiyalash; ===== mutatsiyalash, initsializatsiyalash, baholash, seleksiyalash, chatishtiruv. +++++ Initsializatsiyalash - tasodifiy ravishda …………. ===== #dastlabki xromosomalarning populyatsiyasini shakllantirish; ===== olingan xromosomalarning yaroqliligini aniqlash; ===== yaroqli baholash qiymatlariga ega bo`lgan xromosomalar tanlab olish; ===== xromosomalarning tasodifiy sonini saralab olish. +++++ Baholash -……………………..................................................... ===== #olingan xromosomalarning yaroqliligini aniqlash; ===== dastlabki xromosomalarning populyatsiyasini shakllantirish; ===== yaroqli baholash qiymatlariga ega bo`lgan xromosomalar tanlab olish; ===== xromosomalarning tasodifiy sonini saralab olish. +++++ Seleksiyalash -………………………………………………………… ===== #yaroqli baholash qiymatlariga ega bo`lgan xromosomalar tanlab olish; ===== dastlabki xromosomalarning populyatsiyasini shakllantirish; ===== olingan xromosomalarning yaroqliligini aniqlash; ===== xromosomalarning tasodifiy sonini saralab olish. +++++ Chatishtiruv ===== #xromosomalarning tasodifiy sonini saralab olish; ===== dastlabki xromosomalarning populyatsiyasini shakllantirish; ===== olingan xromosomalarning yaroqliligini aniqlash; ===== yaroqli baholash qiymatlariga ega bo`lgan xromosomalar tanlab olish. +++++ Mutatsiyalash -…………………………………………………….... ===== #xromosomaning bir genini(bitini) o`zgartiradi; ===== dastlabki xromosomalarning populyatsiyasini shakllantirish; ===== olingan xromosomalarning yaroqliligini aniqlash; ===== yaroqli baholash qiymatlariga ega bo`lgan xromosomalar tanlab olish. +++++ …………….. - xromosoma kodi qismlarini kelish tartibini o'zgartirish bo’lib, bunda tasodifiy ravishda xromosoma kodidagi qo’shni bitlar orasida uzilish nuqtasi tanlanadi. ===== #Inversiyalash; ===== Mutatsiyalash; ===== Chatishtiruv; ===== Seleksiyalash. +++++ ………………. masala prametrlarining berilgan boshlang’ich qiymatlarini emas, balki ularning kodlashtirilgan qiymatlarini qayta ishlaydi. ===== #Genetik algoritmlar; ===== An'anaviy optimallashtirish usullari; ===== Ekspert tizimlar; ===== Dinamik programmalashtirish. +++++ ………………. echimni bitta nuqtadan emas, balki ularning ma'lum bir populyatsiyasidan qidirishni amalga oshiradi. ===== #Genetik algoritmlar; ===== An'anaviy dasturlash; ===== Ekspert tizimlar; ===== Chiziqli programmalashtirish. +++++ ………………. maqsad funksiyasining hosilalari yoki boshqa qo'shimcha ma'lumotlaridan emas, balki faqat maqsad funksiyasining o’zidan foydalanadi. ===== #Genetik algoritmlar; ===== Statistik usullar; ===== Noravshan tizimlar; ===== Chiziqli programmalashtirish. +++++ Freymning tuzilmasi to’g’ri keltirilgan javobni ko’rsating? ===== #; ===== ; ===== ; ===== . +++++ Fikrning hususiylikdan umumiylikga, qator faktorlardan qonunga harakat jarayoni-bu………………….. ===== #induksiya; ===== tahlil; ===== sintez; ===== deduksiy. +++++ Sun’iy intellekt usullarini rivojlanishining uchinchi pog’onasi …………………………………………………………bilan bog’liq. ===== #idrok etuvchi, dinamik muhitda murakkab rejalarning amalga oshirilishi, bilimlarni tavsiflovchi, inson bilan tabiiy tilda muloqot qiluvchi robotlarni ishlab chiqarilishi; ===== idrok etuvchi, dinamik muhitda murakkab rejalarning amalga oshirilishi; ===== mehanik integrallashgan robotlarning yaratilishi; ===== bilimlarni tavsiflovchi, inson bilan tabiiy tilda muloqot qiluvchi robotlarni ishlab chiqarilishi. +++++ MYCIN -qanday vazifani bajargan? ===== #ichak kasalliklariga tashxis qo`yuvchi ekspert tizim; ===== murakkab rejalarni amalga oshiruvchi ekspert tizim; ===== iqtisodiy masalalarni boshqaruvchi ekspert tizim; ===== bank operatsiyalariga mo’ljallangan ekspert tizim. +++++ PROSPECTOR -qanday vazifani bajargan? ===== #foydali qazilmalarni topishda maslahat beruvchi ekspert tizim; ===== loyihalashni amalga oshiruvchi ekspert tizim; ===== biznes masalalarni boshqaruvchi ekspert tizim; ===== bank operatsiyalariga mo’ljallangan ekspert tizim. +++++ Prolog, FRL, KRL, GUS - nima? ===== #mantiqiy dasturlash tillari; ===== loyihalashni amalga oshiruvchi ekspert tizimlar; ===== biznes masalalarni boshqaruvchi muloqat tizimlar; ===== bank operatsiyalariga mo’ljallangan dasturlar. +++++ Sun’iy intellekt tamoyillariga asoslangan 5-avlod mashinalarining loyihasi dastlab qachon va qaerda ishlab chiqilgan? ===== #1981 yilda Yaponiyada; ===== 1980 yilda AQSh da; ===== 1981 yilda Kanadada; ===== 1982 yilda Fransiyada. +++++ Ekspert tizimlar yo’nalishdagi masalalarga ………………. kabilar kiradi. ===== #inson-ekspertga qiyin tyulgan tadqiqotlar, bilimlarga va masalani echish uchun xulosalash proseduralariga asoslangan dasturlar yaratish; ===== inson-ekspertga qiyin tyulgan tadqiqotlar; ===== operatorga va foydalanuvchiga qiyin tyulgan tadqiqotlar; ===== bilimlarga va masalani echish uchun xulosalash proseduralariga asoslangan dasturlar yaratish. +++++ Ekspert tizimning qobig'larini aniqlang? ===== #BUILD, EMYCIN, EXSYS, Professional, ЭКСПЕРТ; ===== BUILD, EMYCIN, OPS-5, FRL; ===== EXSYS, Professional, ALISE, KL0, ShapeUp; ===== Professional, ЭКСПЕРТ, EXSYS, KL0, ShapeUp. +++++ Bilimlarga asoslangan tizimlarning asosiy yo’nalshlari – bu………….. ===== #turli manbalardan va ekspertlardan bilimlarni olish, bilimlarni namoyish boshqarish, bilimlar asosida tushuntirish; etish, bilimlarni ===== turli manbalardan va ekspertlardan bilimlarni olish, bilimlarni namoyish tarjima va musiqiy asarlarni tuzish; etish, mashinali ===== bilimlarni namoyish etish, bilimlarni boshqarish, bilimlar asosida asarlarni tahlil qilish va avtomatik rafеrentlash; tushuntirish musiqiy ===== turli manbalardan va ekspertlardan bilimlarni olish, matnlarni tuzish va kuylash uslubini imitatsiya qilish. +++++ Neyronli qayta ishlash tizimlari–bu ………………. ===== #neyrokompyuterlar va neyroemulyatorlar; ===== neyronlar va neyroemulyatorlar; ===== neyrotarmoqlar va neyroemulyatorlar; ===== neyrostrukturalar va neyronlar. +++++ Neyroemulyatorlar - bu ………………. ===== #neyropaketlar, neyroilovalarni yaratuvchi tizimlar va neyrotarmoqlar asosida tayyor echimlarni olish tizimlari; ===== neyronlar, signallar va aloqalar; ===== kirish signallari, neyrotarmoqlar va teskari aloqalar; ===== neyrostrukturalar va neyronlar birlashmasi. +++++ Bilimlarni boshqarish -bu ………………. ===== #bilimlarni to’ldirish, sinflash, umumlashtirish va bilimlar asosida fikrlash; ===== bilimlarni olish, ekspertga qaytarish, ekspert bilan aloqa va fikrlash; ===== bilimlarni tahlillash, sintezlash, tushuntirish, algoritmlash; ===== bilimlarni yig’ish, o’chirish, sinflash va kompyuterga kiritish. +++++ Bilimlar modellari – bu ………………….. ===== #semantik tarmoq, freym, mantiqiy tizim, produksiya va senariylar; ===== semantic tarmoq, integralli, differensialli, mantiqiy tizimlar; ===== strukturali, sxemali, grafikli, mantiqiy tizimlar va uzlukli tizimlar; ===== nostrukturali, nosemantikli, dasturli, produksiyali tizimlar. +++++ Bilimlar asosida xulosalash – bu ………………….. ===== #rezolyutsiyali usullar, kvaziaksiomatik tizimlar va haqiqatga yaqin xulosalash; ===== semantic tarmoq, integralli, differensialli xulaslash; ===== strukturali, sxemali va grafikli xulosalash; ===== nostrukturali, nosemantikli va dasturli xulosalash. +++++ Daraxtda YOKI – strukturalarga ……………………mos keladi. ===== #bog’lanmagan tugunlar; ===== tupikli va siklli tugunlar; ===== bog’langan tugunlar; ===== bo’sh tugunlar. +++++ Sun’iy intellektni qurishning imitatsiyali yondashuvida ……modellashtiriladi. ===== #insonning boshqalardan nusxa olish qobiliyati; ===== neyron tarmoqning fikrlash qobiliyati; ===== kompyuterning nusxa olish qobiliyati modellashtiriladi; ===== printerning nusxa olish qobiliyati modellashtiriladi. +++++ Exspert tizimlar ko’proq qanday bilimlarga asoslanadi ===== #exspertlarning empirik bilimlari asosida shakllantirilgan bilimlarga; ===== kitoblardan olingan bilimlarga; ===== ilmiy jurnallardan olingan bilimlarga; ===== gazetadan olingan bilimlarga. +++++ Tibbiyotda qo’llaniladigan expert tizimlarni ko’tsating ? ===== #MYCIN, PUFF, MODIS; ===== MIXER, MYCIN, ACE; ===== DART, HANNIBAL, PUFF; ===== MYCIN, MIDAS, ACES, +++++ Harbiy sohada qo’llaniladigan expert tizimlarni ko’tsating ? ===== #DART, HANNIBAL, I&W; ===== MIXER, MYCIN, ACE; ===== DART, HANNIBAL, PUFF; ===== MYCIN, MIDAS, ACES, +++++ Informatika sohasida qo’llaniladigan expert tizimlarni ko’tsating ? ===== #RUBRIC, CODES, MIXER; ===== DART, MYCIN, ACE; ===== DART, HANNIBAL, PUFF; ===== I&W, MYCIN, ACES. +++++ Sun'iy intellektdan foydalanishning funktsional tuzilishi qanday komplekslardan iborat? ===== #Bajaruvchi tizim, intellektual interfeys, bilimlar bazasi; ===== Foydalanuvchi, muloqot tizimi, programmalar; ===== Hisoblash, translyatorlar, axborotli qatlam; ===== Konseptual qatlam, bajaruvchi, izlash vositalari. +++++ Ma’lumotlar nima? ===== #obyektlar, jarayonlar va hodisalarni hamda ularning xossalarini tavsiflaydi; ===== faqat obyektlar, jarayonlar va hodisalarni tavsiflaydi; ===== faqat mantiqiy obyektlar tavsiflaydi; ===== funksional va strukturali jarayonlarni tavsiflaydi. +++++ Bilimlar nima? ===== #obyektiv qonuniyatlar; ===== obyektlar to’plami; ===== exspertlar to’plami; ===== predmet sohadagi masalalar to’plami. +++++ Aniq obyekt yoki obyeltlar sinfini (narsalar, jarayonlar, hodisalar va h.k.) tavsiflaydigan bilimlar qanday bilimlar ? ===== #Obyektiv bilimlar; ===== Subyektiv bilimlar; ===== Metabilimlar; ===== Imitatsiyali bilimlar. +++++ Butunni qism elementlarga ajratishda ularning har birini alohida qaraydigam mantiqiy usulbu………………. ===== #tahlil; ===== sintez; ===== induksiya; ===== deduksiy. +++++ Bilimlarni izohlashlar nuqtai-nazaridan birlashtirilgan to’g’ri guruhlarni ko’rsating? ===== #Psixologikli, intellektualli, formalli-mantiqli va axborotli-texnologokli; ===== Psixologikli, intellektualli, integralli va belgili; ===== Metabilimli, formalli-mantiqli va formulali; ===== Ta’sir etuvchili, o’zgaruvchili, bilimli. +++++ Bilimlarni izohlashlar nuqtai-nazaridan to’g’ri birlashtirilgan guruhlarni ko’rsating? ===== #Psixologikli, intellektualli, formalli-mantiqli va axborotli-texnologokli; ===== Psixologikli, intellektualli, integralli va belgili; ===== Metabilimli, formalli-mantiqli va formulali; ===== Ta’sir etuvchili, o’zgaruvchili, bilimli. +++++ Bilimlar manbalardan olinishiga qarab qanday tiplarga bo’linadi? ===== #Aprior va hosil qilinadigan bilimlar; ===== Psixologikli, intellektualli va formulali bilimlar; ===== Metabilimli, formalli-mantiqli va formulali bilimlar; ===== Aprior va ta’sir etuvchili, o’zgaruvchili bilimlar. +++++ Hosil qilinadigan bilimlarning qanday turlari mavjud? ===== #Exspertli, kuzatiladigan va xulosalaydigan bilimlar; ===== Psixologikli, intellektualli va kuzatiladigan bilimlar; ===== Metabilimli, formalli-mantiqli va xulosalaydigan bilimlar; ===== Aprior va ta’sir etuvchili, kuzatiladigan bilimlar. +++++ Masalalarni echishda foydalanish darajasiga bog’liqligi bo'yicha bilimlarning qanday turlari mavjud? ===== #Deklarativli, protsedurali va metabilimlar; ===== Psixologikli, protsedurali va metabilimlar; ===== Exspertli, kuzatiladigan va xulosalaydigan bilimlar; ===== Aprior va ta’sir etuvchili, kuzatiladigan bilimlar. +++++ Masalalarni echishda ishonchlilik darajasi bo’yicha bilimlarning qanday turlari mavjud? ===== #Muayyan, noravshan; ===== Psixologikli, protsedurali; ===== Exspertli, kuzatiladigan; ===== Apriorli, kuzatiladigan. +++++ Masalalarni echishda maqsadga yo’naltirilganligi bo’yicha bilimlarning qanday turlari mavjud? ===== #Nusxa oluvchi, tanishtiruvchi, qobilyatni rivojlantiruvchi, malakani oshiruvchi; ===== Muayyan, noravshan, qobilyatni rivojlantiruvchi, malakani oshiruvchi; ===== Nusxa oluvchi, tanishtiruvchi, exspertli, kuzatiladigan; ===== Apriorli, kuzatiladigan, psixologikli, protsedurali. +++++ …………………..–bu qandaydir tushunchani figura, yozuv, til yoki formal shaklda qabul qilinadigan amal hisoblanadi. ===== #Tasvirlash; ===== Bilimlarni tasvirlash; ===== Bilimlarni formallashtirish; ===== Bilimlar. +++++ Ma’lumotlarni tasvirlash modellarini ko’rsating? ===== #Ierarxikli, tarmoqli, obyektli, relyatsiyali, obyektli-rellyatsiyali,ko’po’lchovli; ===== Ierarxikli, grafikli, belgili, relyatsiyali, obyektli-rellyatsiyali, ko’po’lchovli; ===== Ierarxikli, grafikli, integrally, jadvalli, relyatsiyali, ko’po’lchovli; ===== Ierarxikli, grafikli, belgili, relyatsiyali, belgili-rellyatsiyali, bir o’lchovli. +++++ Bilimlarni tasvirlash modellarini ko’rsating? ===== #Freymli, semantik tarmoqli, formal-mantiqiy, produksiyali; ===== Freymli, grafikli, belgili, relyatsiyali, obyektli-rellyatsiyali, ko’po’lchovli; ===== Formal-mantiqiy, grafikli, integrally, jadvalli, relyatsiyali; ===== Ierarxikli, produksiyali, belgili, relyatsiyali, belgili-rellyatsiyali; +++++ Formal modellarda mantiqiy xulosalash nimaga asoslanadi? ===== #Qat’iy aksiomatik qoidalarga; ===== Qat’iy dinamik qoidalarga; ===== Qat’iy stastik qoidalarga; ===== Qat’iy o’zgaruvchilarga. +++++ Noformal modellarda mantiqiy xulosalash nimaga asoslanadi? ===== #Ko’pincha tadqiqotchi tomonidan aniqlanadi; ===== Ko’pincha qat’iy dinamik qoidalarga; ===== Qat’iy stastik qoidalarga; ===== Ko’pincha o’zgaruvchilarga. +++++ Formal modellar ifodasini aniqlang? ===== #F=(A,V, W, R) ; ===== М=; ===== H=; ===== i; Q; P, A→B, N. +++++ Freym- bu ……………………….. kabi mazmunlarda ishlatiladi. ===== #paycha, panjara, ichki skelet; ===== protofreym, produksiy; ===== slot, freym-ekzemplyar; ===== slot, freym-ekzemplyar, senariy. +++++ Senariyning maxsus slotlari sifatida ……………………….. kabilar keladi. ===== #senariylar, maqsad, sahna va rol; ===== protofreym, produksiy; ===== senariylar, freym-ekzemplyar; ===== slot, freym-ekzemplyar, senariy. +++++ Daraxtda VA – strukturalarga ……………………mos keladi. ===== #bog’langan tugunlar; ===== tupikli va siklli tugunlar; ===== bog’lanmagan tugunlar; ===== bo’sh tugunlar. +++++ Fikrning umumiylikdan hususiylikga, qonundan alohidalikning namoyon bo’lishiga harakat jarayoni-bu……………… ===== #deduksiy; ===== tahlil; ===== sintez; ===== abstraktlashtirish. +++++ Predikatlar mantiqi elementar mulohazani ………………..qismlarga bo’ladi. ===== #subyekt va predikat; ===== tahlil va sintez; ===== mavjudlik va umumiylik; ===== mavjudlik, umumiylik va kon’yunksiya. +++++ ……………….–bu mulohazada biror narsa haqida nimadir tasdiqlaydi, …………………– bu subyektni tasdiqlash. ===== #subyekt; predikat; ===== tahlil; sintez; ===== mavjudlik; umumiylik; ===== induksiya; deduksiya. +++++ «Zarrux-talaba» mulohazasida «Zarrux» -………….., «talaba» -…………. .. ===== #subyekt; predikat; ===== tahlil; sintez; ===== mavjudlik; umumiylik; ===== induksiya; deduksiya. +++++ Agar formula ifodasiga kiruvchi va sohaga oid o’zgaruvchilarning shunday qiymatlari mavjud bo’lib, bu qiymatlarda formula chin qiymat qabul qilsa, u holda predikatlar mantiqining formulasi sohada ………………………….formula deb aytiladi. ===== #bajariluvchi; ===== bajarilmas; ===== umumqiymatli; ===== aynan chin. +++++ Agar ning ifodasiga kiruvchi va sohaga oid hamma o’zgaruvchilarning qiymatlarida formula chin qiymat qabul qilsa, u holda formula sohada ……………… formula deb aytiladi. ===== #aynan chin; ===== aynan yolg’on; ===== bajariluvchi; ===== umumqiymatli. +++++ Agar ning ifodasiga kiruvchi va sohaga oid hamma o’zgaruvchilarning qiymatlarida formula yolg’on qiymat qabul qilsa, u holda formula sohada ……………… formula deb aytiladi. ===== #aynan yolg’on; ===== umumqiymatli; ===== bajariluvchi; ===== aynan chin. +++++ Agar formula har qanday sohada ……… bo’lsa, u holda ga umumqiymatli formula deb aytiladi. ===== #aynan chin; ===== aynan yolg’on; ===== bajariluvchi; ===== chin va yolg’on. +++++ Qandaydir tasdiqlarni qabul qilishga olib keladigan (majbur qiladigan) argument(fakt)lar ketmaketligi-bu ………………deyiladi. ===== #fikrlash; ===== tahlil; ===== teskari induksiya; ===== teskari deduksiya; +++++ Qaysi tarmoqlarda tushuncha sifatida inson xotirasida saqlangan bilimlarning ba’zi bir aspektlari aks ettiriladi? ===== #Assotsiativli; ===== Semantikli; ===== Ierarxikli; ===== Freymli. +++++ Qaysi tarmoqli modelda turli xil bog`lanishlarga ruxsat etiladi? ===== #Semantikli; ===== Assotsiativli; ===== Ierarxikli; ===== Freymli. +++++ Qaysi tarmoqlarda tugunlarga funksiyalar, yo’larga esa funksiyning argumenlari mos qo’yiladi? ===== #Funksional tarmoqlarda; ===== Assotsiativ tarmoqlarda; ===== Kauzal tarmoqlarda; ===== Semantik tarmoqlarda. +++++ Semantik tarmoqda barcha munosabatlar binar munosabatlardan iborat bo’lsa, u holda ular qaysi grafni tashkil qiladi? ===== #Relyatsion grafni; ===== Kauzal grafni; ===== Assotsiativ grafni; ===== Uzluksiz grafni. +++++ Semantik tarmoqda barcha munosabatlar N-ar munosabatlardan iborat bo’lsa, u holda ular qaysi grafni tashkil qiladi? ===== #Konseptualli grafni; ===== Kauzal grafni; ===== Assotsiativ grafni; ===== Relyatsion grafni. +++++ Agar semantik tarmoqda munosabatlarning ichma-ichligi bir nechta bo’lsa, u holda ular qaysi tarmpqni tashkil qiladi? ===== #Propozitsiyali tarmoqni; ===== Kauzal tarmoqni; ===== Assotsiativ tarmoqni; ===== Relyatsion grafni. +++++ Agar semantik tarmoqda hodisalarni tasvirlash uchun ko’proq markazda fe’l bilan kelgan graf qaysi grafni tashkil qiladi? ===== #Rast’e grafini; ===== Propozitsiyali grafini; ===== Assotsiativ grafini; ===== Relyatsion grafni. +++++ Semantik tarmoqlarda ierarxikli tipli munosabatlarni ko’rsating? ===== #“ISA”, “AKO”, “butun-qism” munosabatlari; ===== “sabab-oqibat”, AKO, “butun-qism” munosabatlari; ===== “ISA”, “fakt-xulosat”, “sabab-oqibat” munosabatlari; ===== “va”, “yoki”, “butun-qism” munosabatlari. +++++ Semantik tarmoqlarda funksional munosabatlarni ko’rsating? ===== #«kelib chiqadi», «ta’sir etadi» munosabatlari; ===== “sabab-oqibat”, “butun-qism” munosabatlari; ===== “ISA”, “fakt-xulosat” munosabatlari; ===== “va”, “yoki” munosabatlari. +++++ Noravshan yechish usullari qanday o’zgaruvchilardan foydalanishga asoslanadi? ===== #noravshan va lingvistik; ===== faqat sonli; ===== faqat mantiqiy; ===== faqat predikatli. +++++ Determinallashmagan yadrolarda A bajarilganda yadroning ………………………………... ===== #o`ng qismi bajarilishi yoki bajarilmasligi ham mumkin; ===== o`ng qismi albatta bajariladi; ===== o`ng qismi albatta bajarilmaydi; ===== chap qismi chin va ong qismi yolg’on bo’ladi. +++++ Dinamik mahsuliy tizimlar qanday modullardan iborat bo’ladi? ===== #global ma’lumotlar bazasi; qoidalar-mahsulotlar to’plami; boshqarish tizimi yoki interpretator; ===== lokal ma’lumotlar bazasi; asoslar-xulosalar to’plami; boshqarish tizimi yoki interpretator; ===== global ma’lumotlar bazasi; elimemt -sinflar to’plami; bilimlar bazasi; ===== local bilimlar bazasi; qism -butunlar to’plami; bilimlarni hosil qilish bazasi; +++++ To’g’ri xulosalashda izlash mahsulotning ……… tomonidan boshlanadi, ya’ni …………bajarilishidan bo’g’liq bo’lgan ………….. faollashadi; ===== #chap; A ning; B mahsulotlar; ===== o’ng; A ning; B mahsulotlar; ===== chap; B ning; A mahsulotlar; ===== ong; B ning; A mahsulotlar. +++++ Teskari xulosalashda izlash mahsulotning ……… tomonidan boshlanadi, ya’ni ……………bajarilishi uchun zarur bo’lgan ……………qiymatlari izlanadi; ===== #o’ng; B shartning; A ning; ===== o’ng; A ning; B shartning; ===== chap; B shartning; A ning; ===== chap; A ning; B shartning. +++++ Freym termini ………………tomonidan taklif qilingan bo’lib, ……………. kabi mazmunlarni bildiradi. ===== #1975-yilda M.Minskiy; paycha, panjara, ichki skelet; ===== 1971-yilda M.Minskiy; tarmoq, qatlam, boshqarish; ===== 1975-yilda Nyuell; paycha, panjara, ichki skelet; ===== 1974-yilda M.Minskiy; tarmoq, qatlam, boshqarish. +++++ Qandaydir obyekt, hodisa, vaziyat va jarayonning mohiyatini minimal tavsiflovchi mavhum timsolning modeli-bu……………….. ===== #freym; ===== slot; ===== exspert tizim; ===== tarmoq. +++++ “Slot” termini ……………. kabi tushunchalarni anglatadi. ===== #teshik, kovak, tirqish, yoriq; ===== qiymat, nom, kovak, tirqish; ===== nom, aylana, munosabat, aloqa; ===== namuna, xulosa, mantiq, tatmoq. +++++ Slotlar(maydon)dan iborat ma’lumotlar strukturasi –bu………….. ===== #freym; ===== qiymat; ===== nom; ===== namuna. +++++ Freymlarning turlari to’g’ri ko’rsatilgan javobni ko’rsating. ===== #freym-sinf, freymlar-rollar, freymlar-strukturalar, freymlar-senariylar, freymlar-vaziyatlar, freymэкземпляр, freymм-namuna; ===== freym-munosabatlar, freym-matnlar, freym-tarmoqlar, freym-sinf, freymlar-rollar, freymэкземпляр; ===== freym-экземпляр, freym-raqamlar, freym-munosabatlar, freym-matnlar, freym-dasturlar, freymqoidalar; ===== freymlar-vaziyatlar, freym-экземпляр, freymм-namuna, freym-munosabatlar, freym-matnlar, freym-dasturlar. +++++ …………………….–bu obyektlar va tushunchalarni (kiritma (zayem), garov, veksel) belgilash uchun foydalanish. ===== #Freymlar-strukturalar; ===== Freymlar-munosabatlar; ===== freymlar- raqamlar; ===== freymlar-dasturlar. +++++ ……………………-bu inqiroz, yig`ilish, aktsionerlar, bayramlarni o’qkazish kabilar uchun foydalanish. ===== #Freymlar-senariylar; ===== Freymlar-strukturalar; ===== freymlar- raqamlar; ===== freymlar-dasturlar. +++++ ……………………-bu menedjer, kassir, mijoz kabilar uchun foydalanish. ===== #Freymlar-rollar; ===== Freymlar-strukturalar; ===== Freymlar-senariylar; ===== freymlar-dasturlar. +++++ ……………………–bu predmet sohaning joriy holatini tavsivlovchi aniq freymdan foydalanish. ===== #Freym-экземпляр; ===== Freymlar-strukturalar; ===== Freymlar-senariylar; ===== Freymlar-rollar. +++++ ……………………–bu predmet sohaning etarli holatlarini yoki obyektlarni tavsiflash uchun shablondan foydalanish. ===== #Freymм-namuna; ===== Freymlar-strukturalar; ===== Freymlar-senariylar; ===== Freym-экземпляр. +++++ ……………………–bu namunalar freymlarining majmuasini tasvirlash uchun yuqori darajadigi freymlardan foydalanish. ===== #Freym-sinf; ===== Freymм-namuna; ===== Freymlar-strukturalar; ===== Freym-экземпляр. +++++ Freymli modellarda freymlar o’rtasida ………………..kabi munosabatlardan foydalaniladi. ===== #fazoli, «dan iborat», «qism-butun», vaqtli, atributli, «sabab-oqibat», AKO-aloqalar, IS-A-aloqalar; ===== fazoli, «dan uzoqroq», «qism-butun», «dan yaqinroq», vaqtli, atributli; ===== chin, «ancha-muncha», «asta-sekin», «sabab-oqibat», AKO-aloqalar; ===== fazoli, «pastda», «yoqida», «oldin», «keyin», yolg’onroq, chinroq.
0
advertisement
Download
advertisement
Add this document to collection(s)
You can add this document to your study collection(s)
Sign in Available only to authorized usersAdd this document to saved
You can add this document to your saved list
Sign in Available only to authorized users