Sug‘orishda quyosh fotoelektrik stansiyalardan foydalanish Reja Kirish Quyosh fotoelektrik stansiyalarning dolzarbligi Fotoeffekt hodisasi Quyosh fotoelektrik stansiyalar Qishloq xo‘jalik yerlarini sug‘orishda foydalaniladigan fotoelektrik stansiyalar Cho’l hududlarida yashovchi foydalanishlarining afzalliklari Iqtisodiy samaradorlik aholining fotoelektrik stansiyalardan Quyosh energiyasi - yer yuzidagi eng katta energetik manba hisoblanadi. Quyoshdagi energiyani hosil bo‘lish sababi – termayadro reaksiyasi tufaylidir. Quyosh nurlari – bu vodorodning 4 dona va geliyning bir dona atomining qo‘shilganidir. Quyosh bizdan 92.25·106 mil uzoqlikda, yoki metrlarda 149,6·106 km narida. Quyosh energiyasi yergacha yetib kelganida uni o‘rab turgan atmosferada 19% yutiladi va yana 35% bulutlarda yutiladi. Yer yuzasining har bir kvadrat metriga yil davomida quyoshdan 3,16×10⁹ kJ issiqlik tushadi. O‘zbekistonga har yili tushadigan quyosh energiyasining yalpi potensiali yiliga 525 milliard kW/h - 760 milliard kW/h gacha baholanadi. Yillik quyosh nurlanishi davomiyligi 7-10 soatni tashkil etadi, shimoliy hududlarda u 4800 MJ/m² ga, janubiy hududlarda esa 6500 MJ/m² ga yetadi. Quyosh energiyasi miqdorining O'zbekiston shaharlari bo'yicha taqsimlanishi Shahar I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII Qizilcha Samarqand Taxiatosh Toshkent Termiz Farg'ona 289 222 205 191 245 193 377 263 283 247 312 266 530 373 425 383 457 387 545 524 582 526 601 517 662 708 771 714 783 706 812 825 838 802 867 792 850 854 834 836 865 808 796 784 754 752 787 739 404 423 406 373 463 383 297 243 245 222 300 228 247 189 163 153 220 151 599 620 582 574 643 578 Yillik Yillik MJ/m² kW/h 6408 1780.0 6028 1674.4 6088 1691.1 5773 1603.6 6543 1817.5 5748 1596.7 Quyosh fotoelektrik stansiyalarning dolzarbligi Quyosh fotoelektrik stansiyalar bugungi kunda ekologik va iqtisodiy jihatdan samarali energiya manbai sifatida dunyo miqyosida tobora dolzarb bo‘lib bormoqda. Quyida ushbu stansiyalarning dolzarbligi bo‘yicha asosiy sabablar keltirilgan: 1. Energetika xavfsizligini ta'minlash •An'anaviy energiya resurslari (neft, gaz, ko‘mir) cheklangan va kamayib bormoqda. Quyosh energiyasi esa cheksiz va qayta tiklanadigan manba hisoblanadi. •Fotoelektrik stansiyalar mahalliy energiya mustaqilligini ta’minlaydi va importga bo‘lgan qaramlikni kamaytiradi. 2. Ekologik toza energiya manbai •Quyosh stansiyalari atmosfera havosiga zararli gazlarni (karbonat angidrid, metan va boshqalar) chiqarishdan xoli. •Iqlim o‘zgarishining oldini olish va global isishni kamaytirishda muhim o‘rin tutadi. 3. Iqtisodiy jihatdan samaradorlik •Dastlabki o‘rnatish xarajatlari yuqori bo‘lsa-da, uzoq muddatda quyosh stansiyalari tejamkor bo‘ladi. Ular energiyani bepul ishlab chiqaradi va minimal xizmat ko‘rsatishni talab qiladi. •Xususiy uylar, qishloq xo‘jaligi va sanoat korxonalari uchun xarajatlarni sezilarli darajada kamaytiradi. 4. Hududiy imkoniyatlardan maksimal foydalanish •Quyosh energiyasini cho‘l, dasht va qurg‘oqchil hududlarda samarali ishlatish mumkin. Ushbu hududlar ko‘pincha elektr tarmoqlaridan uzoq joylashgan bo‘ladi. •O‘zbekiston kabi mamlakatlarda yiliga 250-300 kun quyoshli kunlar mavjudligi quyosh stansiyalari uchun qulay imkoniyat yaratadi. 5. Qayta tiklanadigan energiya manbalariga o‘tish zaruriyati •Energiya bozorida barqarorlikni saqlash uchun dunyo mamlakatlari qayta tiklanadigan energiya manbalarini rivojlantirishni ustuvor vazifa sifatida belgilashmoqda. •Xalqaro energetika siyosatlari, jumladan, "yashil energetika"ga o‘tish talablariga javob beruvchi fotoelektrik stansiyalar dolzarb hisoblanadi. 6. Elektr energiyasiga bo‘lgan talabning oshishi •Aholi sonining o‘sishi va iqtisodiyotning rivojlanishi energiya talabining ortishiga olib kelmoqda. Quyosh stansiyalari ushbu ehtiyojni qondirish uchun eng maqbul yechimdir. •Uzoq qishloq va masofaviy hududlarni energiya bilan ta'minlashda ayniqsa samarali hisoblanadi. 7. Texnologik rivojlanish va innovatsiyalar •Quyosh panellari va inverter texnologiyalaridagi yangi yutuqlar quyosh stansiyalarining samaradorligini oshirib, xarajatlarni kamaytirmoqda. •Energiya saqlash tizimlarining rivojlanishi quyosh stansiyalarining tuni bilan elektr energiyasi yetkazib berish imkoniyatini kengaytirmoqda. 8. Ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishga ta'siri •Quyosh stansiyalari yangi ish o‘rinlari yaratadi, ayniqsa, energetika va xizmat ko‘rsatish sohalarida. •Qishloq va chekka hududlarda infratuzilmani rivojlantirishga xizmat qiladi. 9. Mahalliy va xalqaro moliyaviy qo‘llab-quvvatlash •Ko‘plab xalqaro moliyaviy tashkilotlar va davlatlar quyosh energiyasiga asoslangan loyihalarni moliyalashtirishni qo‘llab-quvvatlamoqda. •Imtiyozli kreditlar, subsidiyalar va grantlar quyosh stansiyalari loyihalarini amalga oshirishni osonlashtiradi. Fotoelektrik effekt – yorug’lik ta’sirida elektronlarning metallardan chiqish hodisasiga aytiladi. 1. Agarda yorug’lik ta’sirida elektronlar metall sirtidan tashqariga chiqsa, tashqi fotoeffekt deyiladi. 2. Agarda elektronlar metaldan chiqmasdan erkin holatiga o’tsa ichki fotoeffekt deyiladi. Fotoeffekt hodisasini 1887 y Gers kuzatgan. Bu hodisa qonuniyatlarini rus olimi Stoletov o’rgangan A.G.Stoletov tajribasi mv hv A 2 Agar metallni monoxromatik nur bilan yoritsak va uning chastotasini kamaytira borsak, biror chastotadan boshlab fotoeffekt kuzatilmaydi. Bunga fotoeffektning qizil chegarasi deyiladi. 2 ℎ𝑐 λ𝑞.𝑐ℎ = 𝐸 Quyosh fotoelektr stansiyalari (QFS) — ekologik toza, xavfsiz va ekonomik tejamkor stansiya hisoblanadi. QFS ning ish prinsipi quyidagicha: Quyosh nurlari quyosh panellari (fotoelektrik oʻzgartirgich) ga tushadi, quyosh nurlari doimiy tok (foydalanish uchun noqulay) koʻrinishiga aylantiriladi va akkumulyator batareyalarida saqlanadi. Invertor yordamida doimiy tok oʻzgaruvchan tokka (biz uchun odatiy 220 V) aylantiriladi va elektr tarmogʻiga uzatiladi. Bir necha quyosh batareyalarini bir – biriga ulab quyosh elektrostansiyalarini tashkil qilish mumkin Quyosh modullari har qanday fotoelektr tizimining asosiy qismidir. Eng keng tarqalganlari monokristalli yoki polikristalli kremniy elementlaridan tayyorlangan quyosh modullari hisoblanadi. Quyosh elementlari aylana shaklida (diametri 100, 125 va 150 mm) yoki kvadrat shaklida (82 x 82, 100 x 100 yoki 125 x 125 mm) bo‘lishi mumkin. Elementlarning quvvati 0,9...2,7 W ni tashkil qiladi . Quyosh fotoelektrik stansiyasi tarkibiga quyidagilar kiradi: 1. Fotoelektr moduli (FEM) yoki panel – u kremniy kristallaridan tashkil topgan quyosh elementlaridan (solar cell) iborat bo‘lib, quyosh nuri yordamida ma’lum miqdorda elektr energiyasini hosil qiladi. 2. Akkumulyator batareyasini (AKB) zaryadlash kontrollyori – FEM tomonidan ishlab chiqarilgan elektr energiyasini yig‘ish va AKBni zaryad qilish hamda ushbu jarayonlarni boshqarish uchun xizmat qiladi, ya’ni AKB klemmalaridagi kuchlanish va tokni nazorat qiladi. 3. Akkumulyator batareyasi (AKB) – FEM tomonidan ishlab chiqarilgan energiyani saqlash uchun mo‘ljallangan 4. O‘zgaruvchan tok invertori – 12V, 24V, 48V kuchlanishni 220V/380V kuchlanishdagi o‘zgaruvchan tok energiyasiga aylantirish uchun xizmat qiladi. 5. Kommutatsiya qurilmalari, kabellar, himoya avtomatlari. Quyosh fotoelektr stansiyasi Hozirgi kunda barcha quyosh elektr stansiyalari (QES) ishlash prinsipi va konstruktiv xususiyatlariga ko‘ra bir nechta turlarga bo'linadi: Minorali QES Ushbu elektr stansiyalar quyosh radiatsiyasidan foydalanib suv bug‘ini olish prinsipi asosida ishlaydi. Stansiyaning markazida balandligi 18–24 metr bo‘lgan (quvvat va boshqa parametrlariga qarab balandligi katta yoki kichik bo‘lishi mumkin) minorasi joylashgan. Minoraning tepasida suv rezervuari mavjud bo‘lib, u issiqlik nurlanishini yutish uchun qora rang bilan qoplangan. Shuningdek, minorada suv bug‘ini minoradan tashqarida joylashgan turbogeneratorga yetkazib beradigan nasoslar mavjud. Minora atrofida, ma’lum masofada, geliostatlar joylashtirilgan. Geliostat — bir necha kvadrat metr maydonga ega bo‘lgan oyna bo‘lib, tayanchga o‘rnatilgan va umumiy pozitsiyalash tizimiga ulangan. Ya’ni, quyoshning joylashuviga qarab, oyna o‘z orientatsiyasini fazoda o‘zgartiradi. Asosiy va eng murakkab vazifa — stansiyadagi barcha oynalarning pozitsiyasini shunday sozlashki, har qanday vaqtda ularning aks ettirilgan barcha nurlari rezervuarga to‘g‘ri yo‘naltirilgan bo‘lsin. Tarelkali QES Ushbu turdagi quyosh elektr stansiyalari (QES) elektr energiyasini ishlab chiqarish prinsipi jihatidan minorali QESga o‘xshash bo‘lsa-da, stansiyaning tuzilishida ayrim farqlar mavjud. Stansiya alohida modullardan tashkil topgan bo‘lib, har bir modul tayanch, qabul qiluvchi va aks ettiruvchi konstruksiyadan iborat. Qabul qiluvchi element aks ettiruvchidan ma’lum masofada joylashgan bo‘lib, unga quyosh nurlari yo‘naltiriladi. Aks ettiruvchi qismi esa tarelka shaklidagi metall konstruksiyaga o‘rnatilgan va diametri 2 metrgacha yetadigan ko‘plab parabola shaklidagi oynalardan iborat. Ushbu oynalar radial tartibda joylashtirilgan. Modullar quvvatiga qarab bir necha o‘nlab oynalardan tashkil topishi mumkin. Panelli QES Ushbu turdagi quyosh elektr stansiyalari (QES) hozirgi kunda juda keng tarqalgan, chunki ular turli quvvat va chiqish parametrlariga ega bo‘lgan ko‘plab alohida modullardan (fotoelektr batareyalaridan) iborat bo‘ladi. Bunday QESlar kichik va yirik obyektlarni energiya bilan ta’minlash uchun keng qo‘llaniladi. Ular xususiy kottejlar, pansionatlar, sanatoriyalar, sanoat binolari va boshqa obyektlarda ishlatilishi mumkin. Fotoelektr batareyalar deyarli har qanday joyga o‘rnatilishi mumkin: binolarning tomi va fasadidan tortib, maxsus ajratilgan maydonlargacha. O‘rnatilgan quvvat diapazoni ham juda keng – ayrim nasoslarni quvvatlantirishdan tortib, kichik qishloq aholi punktlarini elektr bilan ta’minlashgacha yetishi mumkin. Parabolik konsentratorlardan foydalanadigan QES Ushbu quyosh elektr stansiyalarining (QES) ishlash prinsipi issiqlik tashuvchini turbogeneratorda ishlatish uchun kerakli haroratgacha qizdirishga asoslangan. Tuzilishi. Tayanch konstruksiyaga uzunligi katta bo‘lgan parabolik oyna o‘rnatiladi. Parabolaning fokus nuqtasida esa issiqlik tashuvchi suyuqlik (odatda moy) oqib o‘tadigan quvur joylashgan bo‘ladi. Issiqlik tashuvchi suyuqlik butun yo‘l bo‘ylab harakatlanib, qiziydi va keyinchalik issiqlik almashinuv apparatlarida o‘z issiqligini suvga beradi. Natijada suv bug‘ga aylanib, turbogeneratorga yo‘naltiriladi, bu esa elektr energiyasi ishlab chiqarishga imkon beradi. Kombinatsiyalangan QES Kombinatsiyalangan elektr stansiyalar bir nechta turdagi quyosh elektr stansiyalarini o‘z ichiga olishi mumkin. Masalan, bitta hududda tarelkali yoki parabolik turdagi qurilmalar va quyosh panellari parallel ravishda ishlatilishi mumkin. Boshqa bir misol sifatida quyosh elektr stansiyalarida qo‘shimcha issiqlik almashinuv tizimlari o‘rnatilishini keltirish mumkin. Bu tizimlar orqali issiq suv ishlab chiqarilib, u issiq suv ta’minoti, isitish tizimi yoki texnik ehtiyojlar uchun ishlatiladi. Quyosh aerostatli elektr stansiyalari – eng energiya samarador elektr stansiyalar bo‘lib, ular quyosh energiyasining 97% gacha yig‘ish imkoniyatiga ega. Ushbu turdagi inshootlar yer yuzasida juda kam joy egallaydi, chunki asosiy uskunalar yerda joylashgan bo‘lsa-da, asosiy hajmni egallovchi aerostat balloni havoda bo‘ladi. Aerostat yuzasiga fotoelektrik qatlam o‘rnatilgan bo‘lib, u quyosh nurlarini deyarli to‘liq yutadi. Ushbu tizimning asosiy afzalligi shundaki, u balandlikni o‘zgartirish orqali har qanday ob-havo sharoitida samarali ishlay oladi va quyosh nurlaridan maksimal darajada foydalana oladi. Bu esa elektr energiyasini ishlab chiqarish jarayonining barqarorligini ta’minlaydi. Aerostatli quyosh elektr stansiyalari Mobil quyosh elektr stansiyalari Quyosh elektr stansiyalari turlari Quyosh elektr stansiyalari uch turga bo‘linadi: 1.Tarmoqga ulangan quyosh elektr stansiyalari(tejamkor) – eng oddiy turi bo‘lib, ular faqatgina quyosh panellari va tarmoq invertoridan iborat bo‘ladi. Ushbu stansiyalar faqat shahar elektr tarmog‘i mavjud bo‘lsa ishlaydi. Ularning ishlash prinsipi quyosh energiyasini elektr energiyasiga aylantirish va uni darhol iste’mol tarmog‘iga yo‘naltirishga asoslangan. Bunda energiya yoki bevosita elektr jihozlarini ta’minlash uchun ishlatiladi yoki elektr tarmog‘ining umumiy quvvatini oshiradi. Tarmoq quyosh elektr (akkumulyatorsiz) stansiyasi ning asosiy maqsadi – markaziy elektr tarmog‘idan foydalanish va quyosh panellari tomonidan ishlab chiqarilgan energiyani birlashtirishdir. Tarmoq quyosh elektr stansiyasi tarkibi: Quyosh panellari – parallel, ketma-ket yoki kombinatsiyalangan holda ulanadi. Tarmoq invertori – doimiy tokni (DC) o‘zgaruvchan tokka (AC) aylantirib, elektr energiyasini iste’mol qiluvchi qurilmalarga yoki tashqi tarmoqqa yo‘naltiradi. Ikkita yo‘nalishda ishlovchi hisoblagich – tarmoqdan olingan va tarmoqqa uzatilgan elektr energiyasini hisoblaydi. Periferiya – asosan avtonom stansiyalar bilan o‘xshash qo‘shimcha jihozlardan iborat. 2. Avtonom quyosh elektr stansiyalari (mustaqil) – elektr tarmog‘idan butunlay uzilgan holda ishlaydi va asosan elektr tarmog‘idan uzoq joylashgan obyektlarni elektr bilan ta’minlash uchun mo‘ljallangan. Ular quyosh panellari, invertor va akkumulyatorlardan tashkil topadi. 3. Gibrid quyosh elektr stansiyalari (tejamkor + mustaqil) – ushbu stansiyalar shahar elektr tarmog‘i bilan ham, mustaqil rejimda ham ishlashi mumkin. Bu tizim nafaqat obyektni elektr bilan ta’minlash, balki ortiqcha energiyani sotish orqali daromad olish imkonini ham beradi. Quyosh energiyasidan foydalangan holda avtonom sug‘orish tizimi. Quyosh energiyasidan foydalanuvchi avtonom sug‘orish tizimi elektr tarmoqlari mavjud bo‘lmagan hududlarda quduq, buloq yoki ochiq suv havzasidan suv olib, qishloq xo‘jaligi yerlarini sug‘orishga imkon beradi. Ushbu tizimlarda asinxron dvigatellarga ega bo‘lgan har qanday 3-fazali nasoslardan foydalanish mumkin. Quyosh energiyasidan foydalanadigan sug‘orish tizimlari quyosh chiqqan paytlarda, ya’ni o‘simliklarni sug‘orish eng dolzarb bo‘lgan vaqtda ishlaydi. Shu sababli, ushbu yechim eng samarali va iqtisodiy jihatdan tejamli hisoblanadi Avtonom sug‘orish quyidagi afzalliklarga ega: Elektr tarmoqlari mavjud bo‘lmagan hududlarda quduqlar, buloqlar yoki ochiq suv havzalaridan sug‘orish imkoniyati. Tizimni tez o‘rnatish va yig‘ishtirish imkoniyati. 3-fazali asinxron dvigatelli har qanday nasoslar bilan mosligi. Past boshlang‘ich investitsiya talab etilishi. Internet orqali monitoring qilish va oson texnik xizmat ko‘rsatish. Sug’orishda tarmoq quyosh elektr stansiyasi Sug’orishda gibrid quyosh elektr stansiyalari Mobil quyosh fotoelektr stansiyasi 800 W quvvatga ega ko‘chma fotoelektr stansiyasi ochilgan (ish holatidagi) holatda. https://kenbrooksolar.com/solar-pump/7-5-hp-solar-water-pump Cho’l hududlarida yashovchi aholining fotoelektrik stansiyalardan foydalanishlarining afzalliklari 1. Elektr energiyasi bilan ta'minlash •Fotoelektrik stansiyalar orqali elektr energiyasi ishlab chiqarilishi masofaviy va elektr tarmoqlaridan uzilib qolgan hududlarni barqaror elektr energiyasi bilan ta'minlaydi. •Yoritish, suv nasoslari, maishiy texnikalar va boshqa ehtiyojlar uchun elektr energiyasi uzluksiz taqdim etiladi. 2. Ichimlik va sug‘orish suvi ta'minoti •Fotoelektrik stansiyalar suv nasoslarini elektr energiyasi bilan ta’minlash orqali cho‘l hududlarida ichimlik va sug‘orish suvi olishni osonlashtiradi. •Aholi dehqonchilik bilan shug‘ullanishi uchun qulay sharoit yaratiladi. 3. Hayot sifatini oshirish •Elektr energiyasi bilan ta'minlash orqali uy-ro‘zg‘or texnikalari, maishiy qulayliklar va zamonaviy texnologiyalar ishlatilishi mumkin bo‘ladi. Bu esa aholi turmush darajasini oshiradi. •Tibbiyot va ta’lim muassasalari barqaror elektr energiyasi yordamida o‘z faoliyatini takomillashtiradi. 4. Iqtisodiy imkoniyatlarni kengaytirish •Quyosh energiyasidan foydalanish bilan kichik biznes va hunarmandchilik faoliyatini rivojlantirishga imkoniyat yaratiladi. •Elektr energiyasi mavjudligi sababli aholi o‘z mahsulotlarini qayta ishlash va eksport qilish imkoniyatiga ega bo‘ladi. 5. Energiya xavfsizligini oshirish •Fotoelektrik stansiyalar mahalliy aholining elektr energiyasiga bo‘lgan ehtiyojini qondiradi va ular boshqa energiya manbalariga qaram bo‘lib qolmaydi. 6. Ekologik xavfsizlikni ta'minlash •Fotoelektrik stansiyalar zararli gazlarni chiqarishni kamaytirib, cho‘l hududlarining tabiiy ekologiyasini saqlashga yordam beradi. •Aholining ko‘mir va yoqilg‘i kabi an’anaviy energiya manbalaridan foydalanishga ehtiyoji kamayadi. 7. Ta'lim va axborot texnologiyalari imkoniyatlari •Elektr energiyasi mavjudligi sababli internet, kompyuter texnologiyalari va boshqa zamonaviy kommunikatsiya vositalari kengaytiriladi. Bu bolalar va yoshlarga zamonaviy ta'lim olish imkoniyatini beradi. 8. Obod qishloq va cho'l hududlarini rivojlantirish •Fotoelektrik stansiyalar qishloqlarni elektr energiyasi bilan ta'minlab, ularni obodonlashtirishga xizmat qiladi. •Aholi yashashi uchun yanada qulay sharoitlar yaratiladi, bu esa cho‘l hududlaridan shaharga ko‘chib ketishni kamaytiradi. 9. Barqaror rivojlanish va energiya mustaqilligi •Mahalliy aholi o‘z hududida barqaror energiya manbaiga ega bo‘lishi bilan energetik mustaqillikka erishadi. •Cho‘l hududlarida uzoq muddatli iqtisodiy va ijtimoiy barqarorlik ta'minlanadi. iqtisodiy samaradorlik 1. Asosiy parametrlar •Sugʻorish maydoni: 1 gektar (10 000 m²) •Nasos quvvati: 5 W •Nasosning yillik ishlash vaqti: 720 soat (6 soat × 120 kun) •Elektr sarfi: 3 600 kW-h/yil •Elektr energiyasi narxi: 1 000 soʻm/kW-h •QFES quvvati: 6 kW (nasos va boshqaruv tizimi uchun yetarli) •QFES narxi: 8 000 000 – 12 000 000 soʻm/k h •QFES umumiy narxi: 48 000 000 – 72 000 000 soʻm 2. Dastlabki investitsiya Xarajat turi Miqdori (so‘m) Tomchilatib sugʻorish tizimi 32 000 000 – 47 000 000 Nasos (5 kW) 7 000 000 – 10 000 000 QFES (6 kW) 48 000 000 – 72 000 000 Jami dastlabki xarajatlar 87 000 000 – 129 000 000 3. Yillik ekspluatatsiya xarajatlari Xarajat turi Miqdori (so‘m) Elektr energiyasi 0 (QFES tufayli) Filtrlar va quvurlar taʼmiri 1 500 000 – 2 500 000 Nasos va QFES taʼmiri 1 500 000 – 3 000 000 Jami ekspluatatsiya xarajatlari 3 000 000 – 5 500 000 4. Daromad va tejash •Quyosh stansiyasi tufayli elektr xarajatlari yo‘q: 3 600 000 soʻm/yil tejaladi •Hosildorlik oshishi: 20–50% •Qoʻshimcha hosil: 2–5 tonna •Mahsulot narxi (paxta misolida): 8 000 – 10 000 soʻm/kg •Qoʻshimcha daromad: 16 000 000 – 50 000 000 soʻm/yil 5. Oʻzini qoplash muddati •Minimal: 2,5 yil (maksimal hosildorlik va yuqori narxda) •Maksimal: 6 yil (past hosildorlik va past narxda) Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxari 1. https://uz.wikipedia.org/wiki/Quyosh_fotoelektr_stansiyalari 2. Каландаров П.И., Кодиров Д.Б. Технические основы возобновляемых источников энергии. Монография. Ташкент 2023. 3. В.А. Королев, Г.Н. Метлов, А.Т. Беленов. Передвижная солнечная фотоэлектрические водоподъемные установки для орошения. 1(33) 2016 Технологии, средства механизации и энергетическое оборудование. https://cyberleninka.ru/article/n/peredvizhnye-solnechnye-fotoelektricheskie-vodopodemnye-ustanovki-dlyaorosheniya 4. Saitov F.B. Fotoelektrik batareyalar va qurilmalar texnologiyalari. O‘quv qo‘llanma.Toshkent-2019 5. https://sunvissolar.com/ru/%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%BD%D0%B5%D1%87%D0%BD%D1%8B%D0%B9%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%BE%D1%81-%D0%B4%D0%BB%D1%8F%D0%BE%D1%80%D0%BE%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/ 6. https://lms.kgeu.ru/pluginfile.php?file=%2F429703%2Fmod_resource%2Fcontent%2F2%2F%D0%BB%D0%B5 %D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%205.4%20%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D0%BD%D0%B5%D1%87 %D0%BD%D1%8B%D0%B5%20%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D1% 81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%B8.pdf
0
You can add this document to your study collection(s)
Sign in Available only to authorized usersYou can add this document to your saved list
Sign in Available only to authorized users(For complaints, use another form )