MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI
UNIVERSITETI
SAMARQAND FILIALI
Mustaqil ish-1
Bajardi: KIS 21-04 guruh talabasi
Toshpo’latov U.
TEKSHIRDI: Mirsaidov B.
SAMARKAND 2025
Mavzu:Arduino UNO uchun sensorlarning muhim parametrlarining LED
ko'rsatkichi va ovozli signalizatsiyasi
1. kirish
Bugungi kunda turli xavfsizlik tizimlarida, avtomatlashtirilgan monitoring
qurilmalarida hamda aqlli qurilmalarda sensorlar, LED ko‘rsatkichlar va ovozli
signalizatsiya asosiy rol o‘ynaydi. Arduino UNO platformasi orqali atrof-muhitdagi fizik
parametrlarni (harorat, gaz, harakat, yong‘in, yorug‘lik) aniqlab, LED va buzzer orqali
ogohlantirish tizimini yaratish mumkin.
2. Maqsad
Ushbu mustaqil ishning maqsadi — Arduino UNO yordamida turli sensorlar
orqali muhim parametrlar (harorat, gaz, harakat) o‘zgarishini LED ko‘rsatkichi va
ovozli signalizatsiya (buzzer) yordamida ogohlantirish tizimini loyihalash.
const int buzzer = 6;
const int led = 10;
void setup() {
pinMode(buzzer, INPUT);
pinMode(led, OUTPUT);
}
void loop() {
digitalWrite(buzzer, HIGH);
digitalWrite(led, HIGH);
tone(buzzer, 100);
delay(1000);
digitalWrite(buzzer, LOW);
digitalWrite(led, LOW);
noTone(buzzer);
delay(1000);
}
https://wokwi.com/projects/375321681988705281
harorat datchigi
//Libraries
#include <DHT.h>
//Constants
#define DHTPIN 2
#define DHTTYPE DHT11
DHT dht(DHTPIN, DHTTYPE);
int led=13;
int chk;
float hum;
float temp;
void setup()
{
Serial.begin(9600);
dht.begin();
pinMode(led, OUTPUT);
}
void loop()
{
//Read data and store it to variables hum and temp
hum = dht.readHumidity();
temp= dht.readTemperature();
//Print temp and humidity values to serial monitor
Serial.print("Humidity: ");
Serial.print(hum);
Serial.print(" %, Temp: ");
Serial.print(temp);
Serial.println(" Celsius");
digitalWrite(led, LOW);
if (temp>2)
{
digitalWrite(led, HIGH);
Serial.print("");
Serial.print(" HOT CLIMATE");
}
delay(2000); //Delay 2 sec.
}
https://wokwi.com/projects/431454456606843905
3. Kerakli komponentlar
Komponent
Miqdor
Tavsif
Arduino UNO
1 dona
Asosiy mikrokontroller
DHT11 sensor
1 dona
Harorat va namlik sensori
MQ-2 gaz sensori
1 dona
Gazni aniqlovchi sensor (metan,
tutun)
PIR harakat sensori
1 dona
Harakatni aniqlash uchun
LED (qizil, yashil)
2 dona
Vizual ko‘rsatkich
Passive buzzer
1 dona
Ovozli signalizatsiya
220Ω rezistor
2 dona
LED uchun
Breadboard
va
-
Ulanish uchun
kabellar
4. Ishlash prinsipi
Sensorlar doimiy ravishda fizik parametrlarni o‘lchaydi:
DHT11: harorat > 30°C bo‘lsa → qizil LED va buzzer yonadi.
MQ-2: havoda gaz > xavfli daraja bo‘lsa → qizil LED va buzzer.
PIR: harakat aniqlansa → yashil LED va buzzer.
5. Ulash sxemasi (oddiy blok)
DHT11
→ Arduino A0
MQ-2
→ Arduino A1
PIR
→ Arduino D2
Red LED
→ Arduino D8
Green LED → Arduino D9
Buzzer
→ Arduino D10
6. Arduino dastur kodi
#include <DHT.h>
#define DHTPIN A0
#define DHTTYPE DHT11
DHT dht(DHTPIN, DHTTYPE);
#define MQ2 A1
#define PIR 2
#define RED_LED 8
#define GREEN_LED 9
#define BUZZER 10
void setup() {
pinMode(RED_LED, OUTPUT);
pinMode(GREEN_LED, OUTPUT);
pinMode(BUZZER, OUTPUT);
pinMode(PIR, INPUT);
Serial.begin(9600);
dht.begin();
}
void loop() {
float temp = dht.readTemperature();
int gas = analogRead(MQ2);
int motion = digitalRead(PIR);
Serial.print("Temp: "); Serial.print(temp); Serial.print(" *C, ");
Serial.print("Gas: "); Serial.print(gas); Serial.print(", ");
Serial.print("Motion: "); Serial.println(motion);
// Harorat tekshiruvi
if (temp > 30) {
digitalWrite(RED_LED, HIGH);
digitalWrite(BUZZER, HIGH);
} else {
digitalWrite(RED_LED, LOW);
}
// Gaz darajasi
if (gas > 400) {
digitalWrite(RED_LED, HIGH);
digitalWrite(BUZZER, HIGH);
}
// Harakat
if (motion == HIGH) {
digitalWrite(GREEN_LED, HIGH);
digitalWrite(BUZZER, HIGH);
} else {
digitalWrite(GREEN_LED, LOW);
digitalWrite(BUZZER, LOW);
}
delay(500);
}
7. Natija
Ushbu loyiha orqali:
Atrof-muhitda yuz berayotgan xavfli holatlar (issiq, gaz sizishi, harakat) real
vaqt rejimida LED va buzzer yordamida aniqlanadi.
Sistema foydalanuvchiga tezkor ogohlantirish beradi.
Bunday yondashuv yong‘in xavfsizligi, xavfsizlik tizimlari va avtomatik
monitoring qurilmalarida qo‘llaniladi.
8. Xulosa
Arduino asosidagi ushbu tizim — arzon, sodda va ishonchli xavfsizlik tizimi
bo‘lib, uni real hayotda yong‘in signalizatsiyasi, gaz monitoringi yoki harakatga qarshi
ogohlantiruvchi qurilma sifatida keng qo‘llash mumkin. Sensorlar, LED va buzzer'ni
birgalikda ishlatish foydalanuvchi uchun ko‘rish + eshitish ogohlantirishini ta’minlaydi.
Adabiyotlar:
1. Massimo Banzi, Getting Started with Arduino, Maker Media, 2015.
2. Simon Monk, Programming Arduino: Getting Started with Sketches, McGrawHill, 2016.
3. Michael Margolis, Arduino Cookbook, O’Reilly Media, 2020.
4. John Boxall, Arduino Workshop: A Hands-On Introduction with 65 Projects, No
Starch Press, 2013.
5. Brian Evans, Beginning Arduino Programming, Apress, 2011.
6. Erik Bartmann, Exploring Arduino: Tools and Techniques for Engineering
Wizardry, Wiley, 2013.
7. Jörn Düsonhoff, Arduino: Das umfassende Handbuch, Rheinwerk Computing,
2019.
8. Arduino rasmiy hujjatlari: https://www.arduino.cc/en/Guide
9. GitHub – Arduino loyihalari: https://github.com/arduino
10.Instructables – Arduino bo‘yicha amaliy loyihalar: https://www.instructables.com