Chong 1:Diod: Chatban dan I ~than - 12 12 1 12 - loci 11 (Al) -> ton tai towhom 5 pha tap (P) -> you raie ti do ↑ con lai tanto whom 4 - :N - u = ↓ tie +g Diode I to can 1 Gon - ban dan 2 Anocle & Cathode u Uk UA 2. nottie ship P. N Uk:Forward biased con) -UA <UK:Reverse biased (off) (> - lotrong 3 PX pha tap nto whom Diode Si; (p - = 0.6-0,7-noi(/p=0 = Car baimach: ↓ a) Mach ghim: - rang: han de bien o whatdirk: Baogan:mach glim trin/di norie - Chue ↑ - (Ant Rai) (A11 Rai) & .... " In 2.1. Mach shim tren song song nt: I Rai Ura Wixo E - - Taco:(v)E:Diode Khoa My CE:Diod thing -> -> Lr=E (Ir Uy = I -U E - - - - - - - - - linax------- x(r(V) Bi chan ↑ E - catth - L -- Clymax f " ! E - - - - lymax Uy(X Irmax S I - de E liw trin Bicatagon -> ghim tren ~UR + - 1 phue I dong/am, I----max Ilmas-----I -> 1 - - L · - - Irmax------ + Mach ghim donot tie 2.2 ↑ Rai Ura Wixo E4 - 1x< E:diode Hy E:" < thong=> Khoo=> Up Ly = Ur= E - -U Ilmas---I - Il - + - Hinax-- - - - - - ↑ Ur u I "max E - - - - - - - - - Ul - - Hinax . - - - . (V cat dci E a - 2.3 Mach him Hy max E 2x (V) uxmax trin II Ra Ura Wixo E - - E:diode 1x > H, <E: 2.4Mach thing:(r E = know:Ur Hy = ghim did I Ra Ura uiao E - - (v) E:diode H, <E: 11 khok:Ur (y = thong:Ur = E . - . . + stay-ghim daor It · Nei cho Ez vo Ecam Xet dieng=) Consider: in was Dr Er S 2 L Da Lv> E) Ura Ec:D, is forward biased, - En> (y) Ez E2 D2 D., : is , - dx >-Ec> Er Cr is reverse Ly = Un New Up 0: Apply Kirchoff's Apply - Y 2) - Clv = = Er + = Kirchoff's loop 1: En 0 + Clv Lon 2) Ez - voltage law to 1y+Lp, - bias, DC is forward biased = => · biased byas reverse =) Dr ! reverse Ur=Es =) - DC is voltage law to loop 2: Up Ec 0 - = -Lon Er - Consider: (v E,+Hp) -Ez-HD2: D, is forward biased, > En +4b) LIy)-Ez-Up:D., - Ec-Lpc) LIy.Dn reverse biased Ur=Es+ vDn =) E,+Hon) DC is D2 is bias reverse =) Ur is reverse Ly = bias, DC is formard biased Un =-Ez-4D- => · Nei doi cho mach thay =) De Du Ura Wixo Er . Dz: Ec:D, is reverse biased, Ez =) - - Lv> E,> De diet En> (y) Ez : D, D., =) En > -Ec> Mv:Dn is forward biases Ur Ez = is Cr reverse bias Ly = formardbias, DC is reverse biased Un=Ee => D2 is b) Mach chink him:(Rectifier) ap xay chien->I chien: rang:b'dien Mach chick lien nc chu Bao goin: ki "2 nia cher big -chic - 19 11 U chinch 2.5 Mach can [S nice law S his: I half-wave cher D rectifier ( ⑧ Uz HA Ur R ⑧ ap may b'ap: Dien ( n UI. h 4 N. = gtr;hie Clung i = Ne S lIetmach: - long:Diode thing:Ur= +Niachu his C ~ I 11 ~ 1. a m :Dioce . hoo:Ur 0 (V ↑ ~u(X) II ↑ 3 Hinax---- I = max------ ↑ (s) + 3 15) + - - - - Cra+b=0.45 ) (Ur=(2) = Ilmas------ - (, Imax 1 (12 Hd 0.318 U2 = e C them tw 2: D ⑧ HA Uz Ur R Chit Ura: Do tu mach "linwhank, xing chic" lam ⑧ ~ (V -U C x) Imas------ II ↑ - Hinax------ - + Is> M - - max N - ↑ 3 15) + - Imax Much 2.6. chick bi Znnr cher bi:(Full-wave rectifier ( Dr ⑧ Uc HA Ur R U22 De ⑧ Nor I 12 Nez = = Ln. = = 3 (21 2122 = =He 2 N2 N1 H. ~ He la fri 9. hi dung;Ha, Uzz 3 - Hinax------ mach:nic chukictai:Hen 70: Sam: u(V) De Hez 30: thing I - 40 Hae = (r (z2 = = Un(V) Irmas------ Ilmas------ ↑ I Khi Kha Do 3 3 Khoo 20:De 1s) - thong He ~ Hinax------ + 1 (s) U.2 CO:Do - to circk whing uga pha + linax------- ~ bien Ilmas------ ↑ Net gtr; ~wer(Y) We(V) Ilmas------ - lo - 3 (s) + - to them C is W Imax n I + (S) Ice 0.636 U2 = - ~u(V) U IM urms - ---M 1 I w w I Imax------ - >t (S) 2.7Mach can: him (Bridge chink rectifier) ⑧ De D Uz HA C is - t R is D - D2 ⑧ Cr. His = * He CL. ea gtri hier dung Net much: 3 cin: Di De Khe II Nia' chu by chiding:Dr. Do thong Da. 12 17 ~ Du u(V) linax------- Khi +b to them C is I Un(V) Unmas------ - Cra H2 in ~ Ilmas------ - Ur= Kha es - b Imax------ w - (Cth):Uryb 0.9 (12 = ~u(V) U I I w + 3 (s) + Chong 2:Transistor Phan loaitcan tao: I C E L B B - I E C Transistor n Transistor pup HE) UB) Hc - tao: uph Uc> (B) LE He transistor E:Emitter Can C:Collector B: - Base EC)B Do pha tap: - Tiepgiap:B-E:JE I - B3 -2: JB 3 =) lam ve Khicch dai:IE phin air "cato. & ~ De lam ve:dic trans dien - I:Mrbien he ap c bin can die ein car give dong, hi c dai IB Ic E= = = E =Ex = IB E IE B. (B Ic = 1). IB + = II trans + = B =) ngure trugin ta :kucch 1u IE si / Cach mar E 2 B B Ur Ur - - Cy - Cy 2 E - - Mac I it I bong Man Echemg (gap 3 chem gaps C - n tai tink: each man, se o thy LICE Ec- IE.Ro = hoar phtrinh whan: = LCE Ea-Ic.Re = CHCE:Ec. IE -(Ra+RE);UcE In = - Ic(Rc & 1) Jo - than +RE)) FE/Imax * CIEmax:Ec ( E IEmax: ① IEIIc [IE.) ------- , S I I LICE LICE max (LIE = 0) I cmax=E a Y Re Q:Diei tam x) diein · Q tac wore re I Qnam give ogtotink: Ne · EI cong IIE 1 LICEmax= E = 2 Ic 1 Ic = max 2 1IE IE = max Phiony phap phan a transistor: Y. S 4 - phy phap: -Base tong Dinh - c bang Phan I plain howdong (phain Emitter Dinkap basein planbang D -> · many dong i ctich) Chly:Khao eat kienthis so vo transistor ban ⑧ ⑧ VB VA VAB YA - = VB = - VBA We VA I YA - = R VB - die ap YAB R / co dien ( > dicein uph I long thephir up: Ru Re ⑧ Y VA VB Ve YA.R2 = Vc. R + Rn Re + B = a R+ R2 2 (VB -Ve)(R => 2:) + R2) = (VA-Ve). R2 Ys (R1dR2) -Ve(R1tR2) Va.Re-Va. Re = ES V E) VB RefR2) VA.Rz ( = Vx. = Re+ Ve. Re Re R2 + + ve. Re a) Phuong phap - clink dong Base: kndo sat ogdi dong dien: E2 RB Xet (1): - Ec IB. RB UBE IE.REmaIE IB + + = = T B =- IB =) RB +LIBE - Ec = + > IB (+ 1). RE + C13 B "BE LIBE - - (B+ 1) RE RB E (9 ((3 1) - + Ic BIB => I LICE E (2] RE = IE Vos - ~ 1) IB + = bang Si law trans UBE thi 0.6X = (its "Crathi HBF=0.3V Net (23: LIE Ec - otytorink: Phtrinh -> IE. RF + = LICE Ec IE. RF - = - So thiscophtrinh S detim Q. ogtairink le -> ditairich VD: E2 RB C >B Ly - I og oti let Ec Yet (1: I - B. : RE (3 9 +LIBE +IE. Re LBE +IB(+1). Re + b) o'ctac Q Tim II=(B 1) IB ma + IB. 150.10 +0.6 IB. (99+1). 2,7x 103 + = 2.18-5 (A) = Ic BIB = - 1 = Ec ta rich much: ↑ = = Vtphytrinh ig a) & entry Re 2.7kR Rc & Ec IB. Re => => TI C Is ()IB Xet(e) 99 B= 150kl Re Cra dong - E 9X = LIBE:0.6 V E I I Ec - 99.2.185 1,98.10 (A) = (B 1) I + = LIcE = + = 100. = 2.185 2. 103 (As = IE. Re phytrinh oitaitink UCF 9- IE. 2,7.18-3 = b> IE - A 3,3 x10 max: - IF 2.18 = ⑧ Q .... LICEmax E Iti IEmax: = 9X = E xs Y 1 UCE 3.6 Ec = UcEnax 9 = = = 3,3.10-(A) br Phuong phap phim in b) kndo sat - o di doing ctien( Emitter (Phan his any dien: & dong - Ec IB. RB UBE + T B IB RB +LIBE - Ec = IB (+ 1). RE + - li (1) LIBE - - + Ic BIB => C I El (2] X (B+ 1) RE RB E (9 > E2 CE 7 = = =- B IE.REmaIE IB ((3 1) + + =) Ra RB Xet (1): - I 1 RE = IE Vos ~ 1) IB bang Si law trans UBE thi 0.6X = (its "Crathi HBE:0.3V Net (23: Ec Ic. Ra LIE + = (ma Ic IE.RE + UE Ec [ - = UCE Ec - = Saw bhico ptrg=> mr- IE) 11 >BE = I 11 X Phytrinh dtrng tairirh: -) - + = Ic.(Ra+RE) (Dau ra! ()n IE. 1R+RE) ve tim Q: ra Eb (Dai The The RE VD : a) LBE 0.6X b) Tim t' ctac Q: = mr- RB Ux = EI < II B3 Ur 11 phy trink oftoi tink Ec 12X V 100 = Rc 1kR = 200k - RB = 2KR RE = Net (): IBRB Ec =) => Ec 1B E + IBx (100 1) 2 10 0.6 + - x 2,8 185(A) - => + = + + x = IE IB (B 1) ma IB. (100 1) RE LBE+ + IBx200 10 12 =>) IB RB = UBE+IE.RE + = x = BIB 100 2.8 185 Ic = = + = x + 10 x = (B 1) IB (100 1) 2.8 IB - 2.8 x x = x 3(A) 2.83 x10- (A) 10-5 = Xet 22): Ec IcRc + = IE. REma IcIE LIcE + Phy trich trong tosinh: > - => 2 UCE Ec - = IS LICE 12-Ic( 1x103 Ic 2.8 x10-3 = 103) 2 x + = - I max= 40" Ic(Rc+RE) A - -- · - Q E IB 2.8 x10 - 5 UcE max A = Ic max Ic 2.86 x 10-5 A = LICE 3.48X V LICE 3.48 = LICEmax 12 V = Ec > 12 = 4 10- (A) 12 = Rc + RE = I Ec = x = = (2 1) 103 + x c) Dink up base (phil cic :Dong -> bang dien ap c'dink phic tap mach Chargin Ea -> Khao - Rth IBC - )I sat adi Eth= (De R2 e LICE 2 mi En - oti 2 Net RE - - Eth (As dung Kirchoff's voltage laws 1: Young IB. Rth+LIBE + IB. Rth + 2) Eth= ) Eth=IB. Rth IB Is IE.RE 0 + = (maIE (01)IB) LBE+FE.RE LBE + = 4 1)IB. RE + + Eth-LIBE = Rth -E (B 1) RE + + Vet 2: IE. RE (Ic = IE) oftaitinh: Ec Ic. Rc = Phy trich =) + NICE + E E =IE +Re RE auratethe VD: ux 11 Ta = Ec 22 X Ur = RE 1.5k = R1 39K = = Ap dung thic phain cp: Etk Ec. Re 22 3.9 Ec E-EI e 3.9k2 Rc - 11 140 = Rc 10KR charginmach - Q. HBE=0.7 V B ~ ux Tim = x x = = Re Hi => IIRe 39 18" Re. R2 Rth = vong 1, up clung E) x 39 x 3.9 10 + x Kirchoff's + IBRB +LIBE Eth=IBRB + UBE B*3510 I -) = Eth 2 10 3.9 x = ↑ - 2 + R+R2 Net = 39 x10 3.9+ 183 R1 + Re Ur 10 x E IE Ic 148 6.05 +IERE 0 = (IF (9+ 1). In) +FERE = 0.7 + + + = 141 = (140 1) x IB x1.5 18 + + x 8.47 10-4 10 = x 6.05 188 8.55 + + ( 102 voltage law: = :) 3.5 x 103 - = - 18 x 4 Net C: IcRc Ec + = a UCE Ec + totinh: Phy trick trong => IE. REma IcIIE LIcE > - - = Ic(Rc+RE) LICE 22-Ic (10x103 1.5x103) IS + = a Ismax 1.9x 10-A- UCE = -max Fee or =1.9 10 22 x 1.5x - Ic 8.47x10- a = - - - - - 17 - UcE 20. FILIEmax= 22V = d) Phuong phap planthattied tellector: Khao sat - Yet 1: +UBEIERE = mac I 1) = = t In - Ec (I+ Ic).Re+IBRB Ec IB.Rc Ec is BIBRc+ IBRi+LBE + +(+1)IBRE Ro Ec Uc 2 C El u LIBE ( 1)(R +RE) + -[EE - C Ra B I= - I - RB + C - E IE RE - #. khich dai: a) Mach "dai EC: kick dai Chere dien, Car mach are - 11 = 11 : dang - stien ap & plaic tick up La much co da ro ( - - ngepha Ilvac Ura - - Hi s khich dai dien ap: kn Rc /IR+ = B - Riguon khich Hi so - base Ux dai & Ki Rx ding dien Rc 11R+ B - = + Ur Rt Mach b) khich dai CL ding dien nhimg: khich dai - & khich dat fien ap S 2 ux C IfLa mach.Plan -Uracing pha Liao - Balede de dien ap: He so khich sai - - ku: (B 1) + - REIIR+= 1 Rug - He 2:Ngan ring th dong 1 di qua C2 tri.RE"che CE:day" oto xoay + Rx sowhicha consciente Chic Ill Ra Re [I Ux a 11 R2 - (I Ur ⑧ Cr Rug 22 Rt CE Ur 3:IC Chong I Givi khich dai thattoxin: chung: this io ban cia mach IC: 1) Gao ↑ · + Cluco Up Ec P > 0 nguon cung cap I Ec: * Io Iran T M 40 ⑧ NY ⑧ vo dao Ivo noi is cuo H):ctai - X CIN · Hra Ec - - nor is win:dau vu Ura C0 * Up = IC New "Tat LIvo trugen Ura, sink + Goi 2 - og: = a Io 0 = ra Fc + Ur max dao vo Dai · + ly'tring:(10 0; Di vo ooo voc tao Dau + Uy HN - e > dao nguoc pha IIvao -> +) Das cing pha LIvo -> Ivie Uly Bo hoa Khao sattren 3 doan: Uvo chi tobe ha ngang: Lotoan - 1 Ural= - 1 1 Ecl Iramax= in thetocheck Idoan do: tie Dai vo dao - - Ec Un max IUral Uramax II Ecl #Ican loai 2. 1. Mach ~ - ↑ -Up-Un ma diode ma -) R2 mach: kuch dasdao (inverting amplifier) > = L10 Cy In 7 = = - Io P -- 0 - l'ty =) Io 0 Nnordat=) (n in a 52 M R 40 0 ⑧ ·t 4p 0 Ec = ·+ KCLat p Apply 10 Ic I In + = byig:Io diode ma =) 2=) T 1 I2 = - Re =) p 0 - I Re => Ura ·I R2 = LIvo 0 4p-Ura I vao-LIp = Ma = VD:R IUbh (Urmax) a) Bieci this b) (1x = 2 = = 12 = Ur:(n sim(wt) (V) = =) Y: 5Ly Ura=- 10 sin(wt) a X 10 - Hra - - R2 - R2 5kR 1K; = ------ Re. Lvo - C 10 --- 1 => Ur=-20 a X use - - 1------ = ------ - 12 -20 Hra 3 --- 11 :4 ein (WH) 28 I vo -- --- --- 3 sin (wt) V 2.2 khich dai o odo:(noninverting amplifier) Mach E =0 10 (Ip -((N 0 2=) = Lp Uvo ·+ Ec = => HN Lvo CI = In 7 N un · - M R Apply P: KCLat P ( +Ic O-4p =) Up = ES - R2 Hao-Ura ↳ Liao = 2.3 (1 LIra = 22) (inverting summing amplifier) MachCongoao-LN e 0 = = 4 UN 0 = KCL atP: [text... I In:Io+It + I =) In+ Ic+...+In:Int Is Un-Up H2-Up R2 I Re Rut E Ien Rut long Uo 0 = e Er Up Nettai N: (N - UM 0 = 4p Re. Ur =) ·Fr Re. Ur = Re P > - M mu 40 NY t ⑧ ·+ Meetingthe [Ie + In -I3 In > Ra Es c) Ur R I - Re - 2 R ... ⑧ Fr P 3 0 I,+...+In + = A4 0 Ap+blt...+ = R It" t 3 Up t un M N Io -Ec Io 0 - In= + - Ilvac P: + Ec t · In Ec - No =0 In => · - uz 0 - at Ent... Ec R3 Rr un R1 R2 KCL in ⑧ + Apply E Io 0 - = + · - khong do (noninverting summing amplifier ( = - Int Cr Rut Up 0 "r--mut it... Much Up = ... 2) 2.4 - - = Ru + At =] C Un-Up +... + Re ma Ec 2 A u Apply I - - Uco + T E .. "Bu Re Re [S - Ura - Re In I -. ⑧ I - Ec R2 R R Ret =) Ue =) Ura=1. R2 U2+... + + Um w. = Re. Cra R+R2 n 2R Ru). + (He Ue+...+Ca + [ E) 1 MrtR2. Ura= E Hi Mach tru: (differential amplifier) 2.5 E Xaa OFs Up = UN=0 - (IN=Up xall =) Cr Uz HN I In I - Ec 7 2bRb Cb RD (Cz (N) UN-Hra 2=) 2 [=) Cra=(1+2b) (x HM - - 2b. 3 H12 He xa = = xa 1 + 2b). calle (1 Ura _ No UN-Ura = Rb :) Rb = = b I - at I =torIz] I - 40 X N: KCL n I M + + U2 P 0 - xa 1 XaRa Ra Apply Ra = Nettai P:Up: CaRa lle 2=) . Er Ho = - + 2bUz xa 1 + Dar 2a cb C bit hit = = Ura a(( 2.6 10 E (OP-AMP intergrator ( plan rich Mach (2) - = 3 0 =4p-4n 0 = = Net UN=0 N: tai (p 0 =) - x = Iz - Cy IR P >R KCL > IR 10 In -> Ur ⑧ t maIc 0 Ec = ·+ TC = - =2.d(Up -((ra) Cly-Up [=) 40 ⑧ Ic + = - M NY atP: Ec Io 0 - Apply · clt R (Ip 0 = 3 2d( ral 15 - = cl I vs (OP-AMP plan 3 0 is Up-Ln 0 vo = = Net tai N:UN 0 = Apply KCL = 2=) =) + In ma (p 0 Up C. d Lly Ura -- dt (3 = Ura R = - RC d Clu dt M C 40 NY ⑧ t Ec - R 0 = > - - ·+ = ot o-E2 Io ⑧ Ic =0 Up Fa P = = =) differentiator ( Ic IR c.d(Ux-Up) - NIR atP: IC Io => R Cy Mack 2.7 at dra=-(( (f Ura 3 ir Ex2: RF Ra IA - Ybh Io P.c 7 - RA 5kR Vc=15V IF a - = RF 10k 4.5V 1 = = Vo M R R2 5kR = 40 Vi · = X - au Rr The a) circuit is Nomax:Yph Yomin: - 4.5 V it, At pin b) amplifier nonincenting 4.5V = we have: A V+ = R R2 + At (-), pin have: we KCL: Apply 3 IA IF Io + = Io 0 = --Ire 1) a= x.** ) Es (1 x - vo Es + 1 = RA Because the => opamp ideal: is Y =V+ =) vo =) Yo With R(1+ = Vi 1 = vi. = => g. (1 1) 2 + Vi = Yo 1 = 2 1) Ia = =-RV. 1 = R1 R2 Ra + - = 5 x10 x1 1 ↑ 5 x 18 5 18 5 10 + + =- 3) 43 10-4 + (A) He Rin: We have This opamp is ideal Iin=0 so Vin= 3 Kin We have =) Rin= = D ~VolV 6 2 Kin= =) Vo 4 sin (it) O 6ein(it) = Period of 10:T =2 1 = - - H --- (s) 4 1 2 3 r e -4.5 - 6 - I(s) 2.8. Comparators (Mach inputs Comparator IC: "V+ When + more are positive than "Y." negative than CES "X-"is more When + "v- is more " 1."V+ is Ex: than positive " compared I " is sank): so to "V". will No Vec to tac ~+ V- + - 10 10 + 8.1 Yo +10X ~+ Yo - 10X + -- 1) When Vin is 10 - -- reference is OX 18 + 1 - 1 " > + - 10 - V+"<"0", Yo-+ Vc Ve "< "0", No--Va ~ inverting a ~Vin(V) 18 1 vo(V - 10 - ~+ S - - Vo - - 10 Outputis digital either "+ 10" or "-10" - When + 1 -- 10 c. + = 10 ~+ ~Vin(V) + 0.5 Yo +10 vo(V a non-inverting 0.1 - + = + Vca 10 ~+ - O + 0.1 Vo + low to -V go ~+ O is below: - = Vin go high as "Vr"( - A other negative than "Y") more - * will o . each > Vo - > + - - -- 10 10- "Y." ,"0" Yo--Ve When ~ Note: used can be I +used y.""O", detect to for - No-+Vea non-sinusoidal whether the signal Whatduration 1) a When Vin is wainforms. it has reference is "Non-OV" a +y non-inverting + Re has Vat overshot a given level overshot. vo(V) - When - Vret Yout - R2 t ~Vin~Vin(V) - - Vref "I - > + Vet " V" < ~Ye Yref, Yo "<Yref, -> + Vac No--V a) vin is inverting a 18 + ~Vin 5 ~YoLV) +Y - 10- Re Yout - "I Yo(X) - 4 3 + R2 -4 - - - 5- - When" y.")-4, Yo--Ve " y."<- 4, No-+ V - 10 10 T 2, Cy E R5 + o - 0 Un - 11 ret= 10V R, Ru Liz - 0 - + E o - Ur - t a ⑧ I Re o - E · - E R2 - Re Rc R3 Ru 10K = = = = R5 40kR = a) b3 Function of IC, is comparator. Function of IC2 is inverting amplifier. IC, At X x have: we = = x ( - E Apply = 12X - = have: KCL: =-- HR H2-V- U-C12 = Rus R3 B ideal is spamp E = E Un-U2 R5 ↑ ~ Ccause =) = x 10 x10 + 10 103 = IC, we 10 5(V) = = x At 10 x 18" 1. Yref + 1 -- s x 0 = - - x - In. Rs Ru ( - 12 10 10 (r = R3 -Ru R5 = y = U12: Aas Es = it so In ur R3 =) 3 6(X) (1x = + R5 Ru 6(V) = 10 10+10 10' x + ( 12) 40 10 24(V) >E - = - x x = 10 10 +10 + 183 x Ur => At IG, we C) x 12(V) have: x[ 3;54] (1y = = = = - = 5x} =) V+3 X-max =) We X-max =) x =) -ux(V) + S = 3(X) Lc E I 12X = I = 11. Ru R3 Ru 12 = R3 Ru + + 6X = 10 x 10 +10x10 + Ura=H1. RS 10 10 + - 12 40 x 10 x - =-24(V) 10 10+10x 189 x ~Up 5 - t 3 > - 5- 124 ( - E (r = - = 12(v)
0
You can add this document to your study collection(s)
Sign in Available only to authorized usersYou can add this document to your saved list
Sign in Available only to authorized users(For complaints, use another form )