Μάθημα: Επιπτώσεις από την κατασκευή και λειτουργία των
οδών
στο περιβάλλον
Φοιτητής: Αλκέο Ότσκα, ΑΜ:1010016
Η κίνηση ηλεκτρικών πατινιών σε αστικές οδούς των
ελληνικών πόλεων και οι επιπτώσεις.
Εισαγωγή
Τα ηλεκτρικά πατίνια έχουν γίνει δημοφιλή στην Ελλάδα, ιδιαίτερα σε αστικές περιοχές όπως η Αθήνα
και η Θεσσαλονίκη.Σύμφωνα με έρευνα του ΟΟΣΑ(2023), το 25% των διαδρομών κάτω των 5 χλμ.
πραγματοποιείται πλέον με πατίνια. Ωστόσο, η έλλειψη ειδικών λωρίδων και κανονισμών δημιουργεί
προβλήματα ασφαλείας (σωματική ακεραιότητα αναβάτη). Σκοπός της εργασίας αυτής είναι να
αναλύσει τις επιπτώσεις των ηλεκτρικών πατινιών στην κυκλοφορία,το περιβάλλον και την κοινωνία.
1. Τα ηλεκτρικά πατίνια ως μέσο μετακίνησης
Τα ηλεκτρικά πατίνια εμφανίστηκαν ως μια ελκυστική,και εργονομική εναλλακτική λύση για τις μικρές
αποστάσεις, ιδιαίτερα σε αστικά κέντρα όπου η κίνηση και η στάθμευση αποτελούν μόνιμα
προβλήματα. Στην Ελλάδα, εταιρείες όπως η Lime και η RideMovi εισήγαγαν τα πρώτα συστήματα
ενοικίασης, και σε λίγα χρόνια, τα πατίνια κατάφεραν να γίνουν μέρος του αστικού τοπιίου.
Ένα από τα κύρια πλεονεκτήματά τους είναι η ευκολία χρήσης. Με μια απλή εφαρμογή, ο χρήστης
μπορεί να ξεκλειδώσει ένα πατίνι, να το οδηγήσει στο προορισμό του και να το αφήσει σε έναν χώρο
όπου δεν δημιουργεί πρόβλημα στην κυκλοφορία. Βεβαία η ευκολία χρήσης του πατινιού έχει και τα
μειονεκτήματα της όπως την έλλειψη οργανωμένων χώρων στάθμευσης η οποία έλλειψη οδήγησε σε
αδέσποτα πατίνια που εμποδίζουν πεζούς (στάθμευση επάνω σε ράμπες αναπήρων, διαβάσεις
σηματοδότη, ακόμη και σε χώρους στάθμευσης αυτοκινήτων). Δεν μπορούμε να παραλείψουμε
φυσικά και τα τροχαία που προκαλλούνται αλλά και ο βανδαλισμός των ηλεκτρικών πατινιών.
Τι ισχύει στην Ελλάδα όμως και, τι λέει ο νόμος για τα οχήματα μικροκινητικότητας που
κυκλοφορούν στη χώρα μας;
Οι κανόνες κυκλοφορίας για τα οχήματα μικροκινητικότητας έχουν τεθεί από τον Οκτώβριο του 2020.
Με σχέδιο νόμου ρυθμίστηκαν θέματα που αφορούν τους κανόνες κυκλοφορίας για τα οχήματα
μικροκινητικότητας (ηλεκτρικά πατίνια, rollers, skate boards και αυτοεξισορροπούμενα οχήματα όπως
το Segway). Στο νομοσχέδιο ομαδοποιήθηκαν τα οχήματα σε μια κατηγορία οχημάτων και ονομάζονται
Ε.Π.Η.Ο., δηλαδή Ελαφρά Προσωπικά Ηλεκτροκίνητα Οχήματα. Εισήχθησαν δε, ρυθμίσεις για τη
κυκλοφορία τους, στη βάση αξιολόγησης και συγκριτικής μελέτης άλλων χωρών, με βάση την ταχύτητα
που αναπτύσσουν, οι οποίες είναι οι εξής:
α)Τα ΕΠΗΟ που αναπτύσσουν ταχύτητα έως 25 χλμ./ώρα, λογίζονται ως ποδήλατα και κυκλοφορούν
όπου επιτρέπονται τα ποδήλατα.
β)Απαγορεύεται για λόγους οδικής ασφάλειας, η κυκλοφορία αυτών των οχημάτων, σε οδούς όπου
αναπτύσσονται υψηλές ταχύτητες (άνω των 50 χλμ./ώρα).
Επίσης, έχουν ρυθμιστεί ζητήματα προδιαγραφών και ασφαλούς χρήσης αυτών των οχημάτων, με
έμφαση στον υποχρεωτικό εξοπλισμό που πρέπει να φέρουν τα ΕΠΗΟ κατά αντιστοιχία με τα
ποδήλατα (φρένα, φώτα, ηχητική προειδοποίηση).
Οι οδηγοί των ποδηλάτων και των Ελαφρών Προσωπικών Ηλεκτροκίνητων Οχημάτων πρέπει
υποχρεωτικά να φορούν εγκεκριμένου τύπου προστατευτικό κράνος, κανονικά δεμένο. Κατά τη νύχτα,
οι οδηγοί των ποδηλάτων και των Ελαφρών Προσωπικών Ηλεκτροκίνητων Οχημάτων υποχρεούνται να
φορούν ορατό αντανακλαστικό εξοπλισμό ορατό. Επίσης, οι οδηγοί των ποδηλάτων που δεν έχουν
συμπληρώσει την ηλικία των 12 ετών και κινούνται σε οδικό δίκτυο που προορίζεται για την
κυκλοφορία μηχανοκίνητων οχημάτων, θα πρέπει να συνοδεύονται από άτομα που έχουν
συμπληρώσει την ηλικία των 16 ετών.
Ας δούμε τι αναφέρει ο ΚΟΚ για τα ηλεκτρικά πατίνια:
Οι χρήστες των ηλεκτρικών πατινιών και των Ε.Π.Η.Ο. γενικότερα, πρέπει να γνωρίζουν πως η
αστυνομία δίνει έμφαση σε τέσσερα βασικά σημεία και συγκεκριμένα, για την επιτρεπόμενη ταχύτητα,
τους δρόμους που κυκλοφορούν, τη χρήση ακουστικών και αν υπάρχει δεύτερος αναβάτης.
Αναλυτικότερα, με βάση των Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, ισχύουν τα εξής:
>Η μέγιστη επιτρεπόμενη ταχύτητα είναι τα 25 χλμ./ώρα. Ανεξάρτητα πόσο ισχυρό είναι ένα ηλεκτρικό
πατίνι, ο χρήστης πρέπει να συμμορφώνεται με το συγκεκριμένο όριο.
>Οι χρήστες ηλεκτρικών πατινιών και λοιπόν ΕΠΗΟ δεν επιτρέπεται να κινούνται σε οδούς που έχουν
όριο ταχύτητας πάνω από 50 χλμ./ώρα. Κάτι που σημαίνει πως τα ηλεκτρικά πατίνια απαγορεύεται να
κινούνται στις μεγάλες λεωφόρους, σε οδούς ταχείας κυκλοφορίας και φυσικά στην εθνική οδό.
>Οι χρήστες απαγορεύεται να έχουν ακουστικά στα αυτιά τους και φυσικά να μιλάνε στο κινητό
τηλέφωνο, παρά μόνο με ανοικτή ακρόαση.
>Απαγορεύεται η μεταφορά δεύτερου ατόμου.
Όσο για τα πρόστιμα κυμαίνονται από 40 έως 200 ευρώ. Ειδικότερα:
>Όποιος οδηγεί ΕΠΗΟ με ταχύτητα πάνω από 25 χλμ./ώρα τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο 40 €
>Όποιος κυκλοφορεί σε οδούς που δεν επιτρέπεται τιμωρείται με 100 €
>Όποιος οδηγεί ΕΠΗΟ και υπερβαίνει τα 35 χλμ./ώρα και όποιος το θέτει σε κυκλοφορία σε οδό που
δεν επιτρέπεται τιμωρείται με πρόστιμο 100 και 200 €, αντίστοιχα.
>Όποιος οδηγεί ΕΠΗΟ, κατά παράβαση της περ. β’ της παρ. 5Α, τιμωρείται με πρόστιμο 80 €.
2. Επιπτώσεις στο περιβάλλον
Αν και τα ηλεκτρικά πατίνια προωθούνται ως "πράσινη" λύση, η πραγματικότητα είναι πιο πολύπλοκη.
Είναι αλήθεια ότι δεν εκπέμπουν άμεσα ρύπους, αλλά η πηγή ενέργειας που τα τροφοδοτεί δεν είναι
πάντα καθαρή. Στην Ελλάδα, όπου ένα μεγάλο μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας παράγεται από λιγνίτη,
η φόρτιση των πατινιών συμβάλλει έμμεσα στην ατμοσφαιρική ρύπανση.
Επιπλέον, η μαζική χρήση τους έχει δημιουργήσει νέα περιβαλλοντικά προβλήματα. Χαρακτηριστικό
παράδειγμα είναι οι μπαταρίες λιθίου, οι οποίες έχουν περιορισμένη διάρκεια ζωής και συχνά
καταλήγουν σε σκουπιδότοπους χωρίς σωστή ανακύκλωση. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τον κίνδυνο
μόλυνσης του εδάφους και των υπόγειων υδάτων.
Άλλο ένα ζήτημα είναι η κατάληψη του δημόσιου χώρου. Σε περιοχές όπως η Πλατεία Συντάγματος ή η
Λεωφόρος Νίκης στη Θεσσαλονίκη, τα πατίνια συχνά παρκάρουν σε βολικές για τους χρήστες, αλλά
ενοχλητικές για τους πεζούς θέσεις. Αυτό δημιουργεί τριβές και μειώνει την ποιότητα ζωής σε
κεντρικούς αστικούς χώρους.
3. Κοινωνικές και αστικές επιπτώσεις
Η επίδραση των ηλεκτρικών πατινιών δεν περιορίζεται μόνο στο περιβάλλον. Έχουν επίσης κοινωνικές
και αστικές επιπτώσεις.
Από την άποψη της ασφάλειας, τα ατυχήματα με πατίνια έχουν αυξηθεί δραματικά(αναμενόμενο
καθώς αυξάνεται και η καθημερινή τους χρήση από τους αναβάτες). Οι πιο συχνές αιτίες είναι η
ανέυθυνη οδήγηση, η έλλειψη προστατευτικού εξοπλισμού και οι κακές συνθήκες των δρόμων όπου
δεν παρέχονται αρκετές λωρίδες κυκλοφορίας για ΕΠΗΟ κατά το μήκος των οδών μιας πόλης.
Αποτέλεσμα αυτού, τα πατίνια να έχουν επηρεάσει τον αστικό σχεδιασμό. Ένα μεγάλο ποσοστό των
πόλεων δεν διαθέτουν ειδικές λωρίδες για μικρο-μετακίνηση, πράγμα το οποίο οδηγεί τα πατίνια να
κυκλοφορούν ανάμεσα σε αυτοκίνητα ή πεζούς. Αυτό δημιουργεί κινδύνους και δυσαρέσκεια και στις
δύο πλευρές.
4. Προτάσεις για βελτίωση
Για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που προκύπτουν από την κίνηση των ηλεκτρικών πατινιών, θα
μπορούσαν να εφαρμοστούν οι ακόλουθες προτάσεις ως λύσεις:
α) Η δημιουργία ειδικών λωρίδων και χώρων στάθμευσης. Οι δήμοι θα πρέπει να αναπτύξουν
υποδομές που θα εξυπηρετούν αποκλειστικά πατίνια και ποδήλατα. Έτσι θα μειωθούν οι συγκρούσεις
πεζών και οχημάτων.
β) Ενίσχυση της νομοθεσίας και των ελέγχων. Η εφαρμογή των υπάρχοντων κανόνων πρέπει να γίνει
πιο αυστηρή, με περισσότερους ελέγχους και πρόστιμα για όσους παραβιάζουν τους κανόνες, διότι
είναι εμφανές ότι ο έλεγχος από τις αρμόδιες αρχές είναι μηδαμινός.
γ) Εκστρατείες ευαισθητοποίησης, μια καλά σχεδιασμένη καμπάνια θα μπορούσε να ενημερώσει τους
πολίτες και τους μαθητές σχολείου για την ασφαλή χρήση των πατινιών και τους κινδύνους της
ανεύθυνης οδήγησης.
δ) Συνεργασία με εταιρείες ενοικίασης, οι δήμοι θα μπορούσαν να συνεργαστούν με τις εταιρείες για
τη δημιουργία ζώνων απαγόρευσης στάθμευσης σε ευαίσθητες περιοχές όπως μπροστά από
σχολεία, νοσοκομεία, διαβάσεις πεζών και ράμπες αναπήρων.
Συμπεράσματα
Τα ηλεκτρικά πατίνια έχουν έρθει για να μείνουν, αλλά η ενσωμάτωσή τους στον αστικό ιστό απαιτεί
προσεκτικό σχεδιασμό και ρύθμιση. Αν και προσφέρουν οφέλη όπως η μείωση κυκλοφοριακής
συμφόρησης και των εκπομπών ρύπων, τα προβλήματα που δημιουργούν δεν πρέπει να αγνοούνται.
Με σωστές πολιτικές και συνεργασία μεταξύ δήμων, πολιτών και εταιρειών, τα πατίνια μπορούν να
γίνουν ένα ασφαλές και βιώσιμο μέσο μετακίνησης.
Σας ευχαριστώ για τον χρόνο σας
Φοιτητής τμήματος Πολιτικών Μηχανικών Ξάνθης.
Βιβλιογραφία:
https://www.4troxoi.gr/epikairotita/ellada/ti-ischyei-gia-ta-ilektrika-patinia-stin-ellada-ti-leei-o-nom
os/
https://www.in.gr/2024/08/26/greece/ilektrika-patinia-pano-apo-2-500-paravaseis-kai-arketa-atyxim
ata-apo-tin-arxi-tou-2024/#:~:text=%CE%A0%CE%B5%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%83%CF%8C%CF%8
4%CE%B5%CF%81%CE%B5%CF%82%20%CE%B1%CF%80%CF%8C%202.500%20%CF%80%CE%B1%CF%8
1%CE%B1%CE%B2%CE%AC%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82%20%CE%BA%CE%B1%CE%B9%20%CE%B
1%CF%81%CE%BA%CE%B5%CF%84%CE%AC%20%CE%B1%CF%84%CF%85%CF%87%CE%AE%CE%BC%C
E%B1%CF%84%CE%B1%2C%20%CE%AD%CF%87%CE%BF%CF%85%CE%BD,%CF%84%CE%BF%CF%85%2
02024%20%CE%BA%CE%B1%CE%B9%20%CE%BC%CE%AD%CF%87%CF%81%CE%B9%20%CF%84%CE%
BF%20%CF%84%CE%AD%CE%BB%CE%BF%CF%82%20%CF%84%CE%BF%CF%85%20%CE%9C%CE%B1%
CE%90%CE%BF%CF%85.
https://www.tastv.gr/article/ilektrika-patinia-thanatifora-atyhimata-kai-allages-ston-tropo-hrisis-ti-a
pagoreyetai-vinteo
https://www.find.gr/articles/h-istoria-twn-hlektrikwn-patiniwn-apo-thn-efeuresh-mexri-thn-ekseliks
h
https://www.thatslife.gr/thats-hot/ilektriko-patini-odigiki-asfaleia-ti-na-prosechete-kai-tips-prostasia
s/
https://www.li.me/about