131-23 guruh talabasi Soadinov Sherbekning mikroiqtisodiyot fanidan yozgan
2-topshirig‘i
“Chap Chak” M.Ch.J
“Chap Chak” M.Ch.J non mahsulotlarini ishlab chiqaradigan korxona
hisoblanadi.Binoning maydoni 60 m2 dan iborat,u yerda 20 m2 maydonda non
pishirishda ishlatiladigan tandirlar egallashi mumkin.Qolgan 40 m2 metr joyga 8-10
nafar ishchini xavfsizlik va samaradorlik bilan joylashtirish mumkin.
1-jadval
Kapital nomi
Miqdori
O‘lchami
Narxi (so‘m)
Jami so‘m
Bino
1
10x6 (60m2)
6 mln
360 mln
Tandir
5
700 ming
3,5 mln
Jami kapital narxi: 360 + 3,5 = 363,5 mln
363,5 mln lik kapitalni biz shartli belgi sifatida 10 kapital deb oldim. Shunda 1
kapital – 36,35 mln. Biz bu shartli belgidan kelgusida amalga oshiradigan
tadqiqotlarimizda ishlatamiz.
Ishlab chiqarish xarajatlari va jarayonlar
2022-yil
Ishchi kuchi: 6 ishchi (har biri uchun maosh – 3 mln so‘m).
Kapital: 3 birlik (1 kapital qiymati – 36,35 mln so‘m).
1 kunda islab chiqariladigan non uchun homashyo narxi – 1,1mln so‘m.
Umumiy xarajatlar:
o Xomashyo: 30 kun x 1,1 mln = 33 mln so‘m.
o Ishchilar maoshi: 5 x 3 mln = 15 mln so‘m.
o Kapital: 3 x 36,35 mln = 109,05 mln so‘m.
o O‘zgarmas xarajat: 100 ming so‘m.
o Umumiy xarajat: 207,06mln so‘m.
2023-yil
Korxona mahsulotlarini onlayn reklama qilish va yetkazib berish xizmatini
tashkil qildi.
Marketing va elitib beruvchi xizmatlari xarajatlari mahsulot narxiga qo‘shilib,
xomashyo narxi harbir nonga nisbatan 500 so‘m oshdi.
Yangi qo‘shimchalar:
o 4 nafar yangi ishchi yollandi (umumiy ishchilar soni: 9).
3 ta kapital qo‘shildi (umumiy kapital: 6 birlik).
Umumiy xarajatlar:
o Xomashyo: 30 kun x 2 mln = 60 mln so‘m.
o Ishchilar maoshi: 9 x 3 mln = 27 mln so‘m.
o Kapital: 6 x 36,35 mln = 218,1 mln so‘m.
o Marketing,elitib berish va boshqa xarajatlar: qo‘shilgan.
o Umumiy xarajat: 365,1 mln so‘m.
o
2024-yil
Yana 3 nafar xodim ishga olinib (umumiy ishchilar soni: 12 va har biri uchun
maosh 3,5 mln so’m).
Xomashyo narxi oshib, 1 ta non uchun harajatlar 3 ming so‘m buldi.
Ishlab chiqarilgan hajm: Bir kunda 700 ta non.
Umumiy xarajatlar:
o Xomashyo: 30 kun x 3mln = 90 mln so‘m.
o Ishchilar maoshi: 12 x 3,5 mln = 42 mln so‘m.
o Kapital: 9 x 36,35mln = 327,15 mln so‘m.
o Umumiy xarajat: 559,15 so‘m.
2025-2026-yillar
2025-yildan boshlab mamlakatdagi inflatsiyadan kelib chiqadigan bulsak
mahsulot xomashyo harajatlari oshishi kutilmoqda.
Ishlab chiqarish hajmi 2025-yilda uzgarishsiz qolishi va 2026-yilda
qushimcha kapital kiritilishi oqibatida mahsulot miqdori oshishi
kutilmoqda.Kunlik ihlab chiqarish 980 taga yetishi kutilmoqda.
2-jadval
Non ishlab chiqarishda bitta o‘zgarib turuvchi omil qo‘llangandagi
ishlab chiqarish natijalari (1 smenada)
№
O‘rtacha
Mehnat
Kapital
Ishlab
sarfi (L)
sarfi
chiqarish mahsulot(Q/L) mahsulot(DQ/DL)
(yil)
(K)
Chegaraviy
hajmi
(Q)
yiliga
2022
5
3
153300
30660
153300
2023
9
6
204400
22711
51100
2024
12
9
210000
17500
5600
2025
12
9
255500
21291
45500
2026
16
12
357700
22356
102200
noyabrgacha
2-jadvalda non ishlab chiqarishda bitta o‘zgarib turuvchi omil qo‘llanilgandagi
ishlab chiqarish natijalarini 2022-2026-yillar uchun ko‘rishimiz mumkin.
Non ishlab chiqarish funksiyasi
116000
114000
112000
110000
108000
106000
104000
102000
0
1
2
3
4
5
6
3-jadval
Non ishlab chiqarish xarajatlarining turli xil o‘lchovlari (ming, so‘m)
Mahsulot
miqdori
Umumiy
xarajat
(so‘m)
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
100ming
103000
105000
107500
112000
115000
117500
121000
124000
128000
130000
O‘zgarmas O‘zgaruvchan
xarajat
xarajat
(ming,
so‘m)
100000
0
100000
3000
100000
5000
100000
7500
100000
12000
100000
15000
100000
17500
100000
21000
100000
24000
100000
28000
100000
30000
O‘rtacha
o‘zgarmas
xarajat
O‘rtacha
o‘zgaruvchan
xarajat
O‘rtacha
umumiy
xarajat
Chekli
xarajat
100000
50000
33,300
25000
20000
16,600
14,280
12,500
11,100
10000
3000
2500
2500
3000
3000
2916,6
3000
3000
3111,1
3000
103000
52500
35800
28000
23000
19516,6
17280
15500
14111,2
13000
3000
2000
2500
4500
3000
2500
3500
3000
4000
2000
Umumiy xarajat egri chizig'i
140000
120000
100000
80000
60000
40000
20000
0
0
2
4
6
8
10
12
4-jadval
Non ishlab chiqarish funksiyasi va umumiy xarajat
№
Ishchilar
soni
Resurslar(bir
yilda ishlab
chiqarilgan
mahsulotlar)
Mehnatning
chekli
mahsuloti
2022-yil
2023-yil
2024-yil
noyabrgacha
2025-yil
2026-yil
5
9
12
153300
204400
210000
12
16
255500
357700
Ishchilar
uchun
xarajat(mln,
so‘m )
15
27
42
Resurslar
umumiy
xarajatlari
153300
51100
5600
Firmaning
xarajatlari
(mln,
so‘m)
192,06
338,1
517,15
45500
102200
538
575
42
64
580
639
207,06
365,1
559,15
4-jadvalda Non ishlab chiqarishning yillar kesimida umumiy xarajatini ko‘rib
chiqamiz. 2022-yili 3 kapital va 5 ta ishchi bilan bir kunda 420 ta non ishlab
chiqarilib sotildi. Har bitta nonga 2000 so‘mlik xom xom ashyo ketadi,3
kapital(1kapital-36,35 mln) va o‘zgarmas xarajat 100 ming so‘m. Ishchilar maoshi
1 kishiga 3 mln dan 5 kishiga. Shunda umumiy xarajat 207,06 mln so‘m.
2023-yili korxona mahsulotning onlayn reclama qilish va yetkazib berish
xizmatini tashkil qildi va uning uchun marketing va elitib beruvchi yolladi va ularga
ketgan xarajatni o‘rtacha 1 mahsulot uchun ketgan xomashyo summasi(2ming)ga
qo‘shib 2,5 ming so‘mni tashkil etdi. Bundan tashqari korxona o‘ziga yangi 4 ishchi
va 3 ta kapitalni qo‘shib oldi. Shunda umumiy xarajat 365,1 mln ni tashkil qilib, ular
yiliha 204400 ta non ishlab chiqarishga erishdi.
2024-yilda esa mahsulot narxini homashyo oshganligi sababli 500 so‘mga
kutarildi non mahsulotini kuproq mijozlarga tanitish maqsadida uni ijtimoiy
tarmoqlarda e’lon qildi va bu kutilgan natijani bermoqda. Homashyo narxi oshib
bitta non uchun 3000 mingga yetdi.
2025-yilda mahsulot soni uzgarishsiz qoldi, Ammo 2026- yilda
nonvoyxonaga yaqin hududdagi aholi soni sezirarli darajada oshishi progno qilindi
va korxona ishlab chiqarish hajmini oshirish uchun qushimcha kapital kirgizdi.
Shu tariqa 2025-2026-yillar uchun ham prognoz qilib ko‘rsatkichlarini
belgilab oldik.
0