CHAPTER 1: INTRODUCTION
1. Phân tích tài chính:
- Def: Là việc sử dụng báo cáo tài chính để đánh giá hiệu quả hoạt động và tình hình
tài chính của công ty.
- Phân tích tài chính được sử dụng bởi nhiều bên khác nhau để đưa ra quyết định:
·
·
·
·
·
Nhà đầu tư (Equity Investors) → Quyết định mua/bán cổ phiếu.
Ngân hàng & chủ nợ (Creditors) → Xác định khả năng trả nợ của doanh
nghiệp.
Giám đốc tài chính (CFO) → Quản lý dòng tiền và tối ưu vốn.
Ban giám đốc & CEO → Xác định chiến lược kinh doanh.
Kiểm toán viên & cơ quan quản lý → Đánh giá tính minh bạch tài chính.
- Các loại phân tích doanh nghiệp
·
·
·
·
Phân tích tín dụng (Credit Analysis) → Đánh giá khả năng trả nợ.
Phân tích vốn chủ sở hữu (Equity Analysis) → Định giá cổ phiếu, đầu tư.
Quản lý & Kiểm soát (Management & Control) → Đánh giá hiệu suất.
Sáp nhập, mua lại (Mergers & Acquisitions) → Xác định giá trị doanh
nghiệp.
· Giám sát & Quy định (Director Oversight, Regulation) → Đánh giá tuân
thủ quy định.
· Kiểm toán bên ngoài (External Auditing) → Kiểm tra tính chính
xác của báo cáo tài chính.
a) Phân tích tín dụng (Credit Analysis)
- Phân tích tín dụng giúp đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp dựa trên tính
thanh khoản và khả năng trả nợ dài hạn.
- Có 2 loại chủ nợ chính:
·
·
Trade Creditors (Chủ nợ thương mại)
o Cung cấp hàng hóa/dịch vụ trước, nhận thanh toán sau.
o Thường là nợ ngắn hạn, có hoặc không có lãi suất.
o Chịu rủi ro mất khả năng thanh toán từ khách hàng.
Non-Trade Creditors (Chủ nợ tài chính, ngân hàng)
o Cung cấp khoản vay dài hạn, có lãi suất rõ ràng.
o Chịu rủi ro lớn hơn do thời gian vay dài hơn.
- Yếu tố đánh giá tín dụng
·
·
Thanh khoản (Liquidity): Khả năng trả nợ ngắn hạn dựa trên dòng tiền & tài
sản lưu động.
Khả năng thanh toán dài hạn (Solvency): Khả năng trả nợ trong dài hạn dựa
trên lợi nhuận và cơ cấu vốn.
·
Xếp hạng tín dụng (Creditworthiness): Đánh giá mức độ rủi ro của doanh
nghiệp khi đi vay.
b) Phân tích vốn chủ sở hữu (Equity Analysis)
Dùng để đánh giá giá trị cổ phiếu của một công ty dựa trên:
·
·
Phân tích kỹ thuật (Technical Analysis) → Dùng biểu đồ giá và khối lượng
giao dịch để dự đoán xu hướng.
Phân tích cơ bản (Fundamental Analysis) → Xem xét tình hình tài
chính, ngành và nền kinh tế.
2. Các bước phân tích tài chính
Thu thập thông tin tài chính
● Báo cáo tài chính (Financial Statements).
● Thông tin nội bộ & bên ngoài doanh nghiệp.
Xử lý thông tin tài chính
● So sánh qua các kỳ (Time Series Analysis).
● So sánh với đối thủ (Cross-Sectional Analysis).
● Phân tích theo tỷ lệ (Ratio Analysis).
Giải thích & đánh giá
● Tìm ra nguyên nhân thay đổi tài chính.
● Đưa ra quyết định đầu tư/tài trợ.
3. Các phương pháp phân tích tài chính
a) Comparative Analysis - Phân tích so sánh
So sánh dữ liệu tài chính qua các năm hoặc giữa các công ty trong ngành.
b) Ratio Analysis - Phân tích tỷ số tài chính
● Tỷ số thanh khoản → Đánh giá khả năng trả nợ ngắn hạn.
● Tỷ số khả năng sinh lời → Đánh giá hiệu quả hoạt động.
● Tỷ số nợ/vốn chủ sở hữu → Đánh giá mức độ rủi ro tài chính.
c) Common-Size Analysis - Phân tích theo tỷ trọng
● Tính toán tỷ lệ từng khoản mục tài chính trên tổng tài sản/doanh thu.
● Giúp xác định xu hướng và so sánh giữa các công ty.
CHAP 2:
1. BALANCE SHEET
- Dòng dự trữ:
- Sản xuất KD: dòng tiền ra: T
dòng tiền vật chất vào: H
dòng tiền vào: T’
dòng VC ra: H’
- Total asset được sắp xếp theo thứ tự liquidity giảm dần
- Liability and Equity sắp xếp theo khả năng hoàn trả giảm dần
→ Nhìn vào Balance Sheet, ta có thể hiểu được:
1. Size của tổng TS
2. Phân bổ TS đã đầu tư
3. Hệ số tự chủ tài chính dựa trên L and E
Fair value (market value) >< book value (Tài sản doanh nghiệp được phản ánh
theo historical cost để có được tính chính xác nhất)
Dthu BH và cc dịch vụ
Dthu thuần = Net sales
COGS chi phí trực tiệp tạo ra hh đã bán
Gross profit(LN gộp)= Net sales - COGS
Net operating profit = 5+6-7-8-9
Ex:
Net operating profit A (2024)= 50 bil - 40bil securities
- 10 bil từ hdsxkd
Net operating profit A (2025)= 50 bil từ HDSXKD
⇒các thành phần là khác nhau, công thức cho mình hiểu rõ các cấu phần của Net
operating profit
CASH FLOW: Lưu chuyển tiền tệ
- Direct method: phản ánh dòng tiền 1 cách trực quan, p/á trực tiếp các khoản lên, vd 5
dòng tiền được ghi ⇒ áp dụng cho các Doanh nghiệp ít dòng tiền vào ra
Indirect method: Báo cáo di chuyển tiền tệ theo cách gián tiếp
→ Statement:
Net cash flow operating activities -indirect
Net cash flow financing activities-direct
Net cash flow investing activities-direct
- Đối với dòng tiền hđ sx kinh doanh sẽ dc tính toán từ lợi nhuận sau thuế hoặc lợi
nhuận trước thuế sau đó điều chỉnh khấu hao hoặc dự phòng (-), (+) tài sản ngắn hạn
và nợ ngắn hạn (vd khi phải thu tăng thì tiền giảm)
doanh thu 1 tháng 100tr: thu 100tr
cho họ nợ 50tr, tiền: 50tr, phải thu: 50tr
EX: Dai Duong Corporation
2022 Sources and Users of Cash
(VND in billions)
Cash, beginning of year
30
Sources of cash
Operation:
Net income
53
Depreciation
25
Working capital
Increase in accounts payble
20
Long - term financing
Increase in long – term debt
15
Increase in common stock
20
Total souces of cash
Uses of card
Working capital
Increase in accounts receivable
20
Increase in inventory
40
Fixed asset acquistion
115
Total uses of cash
Net addtion to cash
Cash, end of year
Dai Duong Corporation
2022 Statement of Cash flows
(VND in billions)
Cash, beginning of year
30
Operating activity
Net income
53
Plus:
DEPR
INCREASE IN ACC PAYABLE
Less:
25
20
INCREASE IN ACC RECEIVEABLE
(20)
INCREASE IN INVENTORY
(40)
Net cash from operating activity
38
Investment activity
FIXED ASSET AQUISITION
Net cash from investment activity
(115)
(115)
Financing activity
INCREASE IN LONG TERM DEBT
15
INCREASE IN COMMON STOCK
20
Net cash from financing activity
35
Net increase in cash
(42)
Cash, end of year
(12)
Net Cash from Operating Activity=Net Income+Depreciation+Increase in Accounts
Payable−Increase in Accounts Receivable−Increase in Inventory
Classification of cash flow: Determine transactions or events reflecting (1) the form of
cash (sources) or (2) using cash (use of courses), or (3) adjusting which causes the shape
or using cash (based on indirect approach). Arrange statements of cash flows: operating
activities (O) hd van hanh, financial activities (F) hd tai chinh, investment (I) dau tu, or
had no effect (NE) khong tac dong. Example:
Transactions, situation
Dividends paid
Capital
Use
capital
(assets)
adjust
x
classification in
the statement of
cash flows
F
a. Increase in accounts
receivable
x
O
b. Pay debt
x
F
c. Issue common stock
x
F
d. Sell securities
x
I
e. Pay bonds
x
F
f. Declare dividends
NE
g. Sell equipment
X
I
h. Transfer from bond to
preferred stock
X
NE
i. Pay dividends
x
F
CHAPTER 2: FINANCIAL REPORTING AND ANALYSIS
1.
Financial statements - Báo cáo tài chính
VAS - Vietnam Accounting Standard (4 loại)
- Balance sheet
- Income statement
- Statement of Cash flow
- Notes for the financial statements - Giải thích chi tiết về các khoản mục trong báo
cáo tài chính
IAS1 – chuẩn mực kế toán quốc tế: cũng như trên và thêm Statement of retained
earnings (Báo cáo lợi nhuận giữ lại - Hiển thị số lợi nhuận công ty giữ lại để tái
đầu tư thay vì chia cổ tức)
2.
Balance sheet
a)
Definition:
· One point in time statement: Báo cáo tài chính tại một thời điểm nhất định,
cung cấp cái nhìn tổng quan về tài sản (Assets - A), nợ phải trả (Liabilities L) và vốn chủ sở hữu (Equity - E).
· Nguyên tắc cơ bản: Một tài sản được hình thành từ một hoặc nhiều nguồn
nợ và vốn
Total Assets = Liabilities + Equity
o Total Assets: sắp xếp theo độ liquidity giảm dần
o L and E: xếp theo khả năng hoàn trả giảm dần
b)
Các yếu tố quan trọng trong phân tích Balance Sheet
· Accounting liquidity: Dễ dàng chuyển tài sản thành tiền mặt không?
+ Current assets là tài sản có tính thanh khoản cao nhất.
+ Một số tài sản cố định (Fixed assets) có thể là tài sản vô hình (intangible assets).
+ Tài sản càng thanh khoản cao, công ty càng ít gặp vấn đề trong việc đáp ứng nghĩa vụ
tài chính ngắn hạn.
+ Nhược điểm: Tài sản thanh khoản cao thường có lợi suất thấp hơn so với tài sản cố
định.
·
Tỷ lệ nợ so với vốn chủ sở hữu (Liabilities vs. Equity): Công ty dùng nợ nhiều
hay vốn tự có
+ Nếu công ty vay vốn, người nắm giữ trái phiếu có quyền ưu tiên hơn cổ đông đối với
dòng tiền.
+ Vốn chủ sở hữu là phần còn lại sau khi trừ đi nợ phải trả.
+ Tỷ lệ nợ cao có thể làm tăng rủi ro tài chính nhưng cũng giúp công ty tận dụng đòn
bẩy tài chính.
·
Giá trị tài sản (Record the value of asset - Value vs. Cost): Định giá theo giá
gốc hay giá thị trường?
Note: Quản trị tài chính, 2 khái niệm quan trọng
+ Dòng (làm thay đổi khối lượng tài sản doanh nghiệp, đo trong 1 thời kì nhất định)
+ Dự trữ: 1 khối lượng tài sản được đo bằng 1 tài sản nhất định
·
·
Fair value (theo Market price) >< Book value (dựa trên historical cost)
Phân tích diagram: Nhìn vào balance sheet, ta có thể phân tích 3 khía cạnh
sau
1. Quy mô của tổng tài sản (Total asset size)
2. Phân bổ của các loại tài sản đã đầu tư (Asset allocation)
3. Hệ số tự chủ tài chính dựa trên L và E (Financial Independence Ratio) dựa trên tỷ lệ
Liabilities (L) / Equity (E).
3.
Income statement - Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh
Đo lường hiệu quả hoạt động của công ty trong một kỳ kế toán.
Rev – Expense = Profit
a)
Các nguyên tắc ghi nhận doanh thu & chi phí
Revenue Recognition - Ghi nhận doanh thu
● Tại thời điểm bán hàng (Point of Sale Method)
● Tại thời điểm nhận tiền (Cash Basis, dùng cho trả góp)
● Theo tiến độ hoàn thành sản phẩm/dịch vụ (Percentage of Completion Method)
Expense Recognition - Ghi nhận chi phí
● Ghi nhận tại thời điểm phát sinh doanh thu (Matching Principle).
● Ghi nhận ngay (Immediate Recognition), áp dụng cho chi phí quản lý chung,
marketing.
● Khấu hao & phân bổ (Depreciation & Amortization).
o Khấu hao (Depreciation): Đây là một chi phí nhưng không phải là dòng
tiền thực tế. Công ty không "trả tiền" cho chi phí khấu hao mỗi tháng,
nhưng kế toán vẫn phải trừ nó khỏi lợi nhuận để phản ánh sự hao mòn
của tài sản cố định (như máy móc, thiết bị).
o Thuế hoãn lại (Deferred Taxes): Cũng là một khoản chi phí kế toán
nhưng không đại diện cho dòng tiền thực tế. Nó phát sinh do sự khác
biệt giữa quy tắc thuế và quy tắc kế toán, dẫn đến một phần thuế doanh
nghiệp phải trả bị trì hoãn sang các kỳ sau.
* Phân loại chi phí theo thời gian và bản chất
� Non-Cash Items - Các khoản không bằng tiền mặt
● Khấu hao (Depreciation): Ghi nhận sự hao mòn của tài sản cố định mà không
phải là dòng tiền ra.
● Thuế hoãn lại (Deferred Taxes): Sự chênh lệch giữa thuế phải trả theo quy định
thuế và thuế kế toán ghi nhận.
� Time and Costs - Thời gian & Chi phí
● Ngắn hạn (Short Run): Một số chi phí như máy móc, thuê mặt bằng không thay
đổi, nhưng lao động & nguyên vật liệu có thể điều chỉnh được.
● Dài hạn (Long Run): Công ty có thể thay đổi toàn bộ cấu trúc chi phí, bao gồm
việc đầu tư mới hoặc loại bỏ tài sản.
� Phân loại chi phí trong kế toán tài chính
1.
Product Costs (Chi phí sản xuất): Gắn với sản phẩm, như nguyên vật liệu,
nhân công.
2.
Period Costs (Chi phí kỳ kế toán): Không gắn với sản phẩm cụ thể, như
chi phí quản lý, marketing.
b)
Các yếu tố ảnh hưởng đến doanh thu
· Số lượng bán tăng (Quantity increase).
· Giá bán tăng (Unit price increase).
· Mở rộng thị trường, đầu tư dây chuyền sản xuất (Market expansion, new
investments).
c)
Market Segments - Phân khúc thị trường
· Xác định thị trường có doanh thu lớn nhất.
· Chọn thị trường mục tiêu (Target market), ví dụ: phân khúc chiếm 10% tổng
doanh thu.
4.
Statement of Cash Flows - Báo cáo lưu chuyển tiền tệ
· Theo dõi dòng tiền vào và ra khỏi doanh nghiệp trong một giai đoạn nhất
định. Vì Lợi nhuận kế toán không phản ánh đầy đủ dòng tiền thực sự của
công ty.
· Gồm 3 loại dòng tiền:
� Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh
� Dòng tiền từ hoạt động đầu tư
� Dòng tiền từ hoạt động tài chính
·
2 method lập báo cáo lưu chuyển tiền tệ
� Direct method (Hiển thị chi tiết các dòng tiền thu & chi từ hoạt động kinh doanh
nhưng rất nhiều số liệu – chỉ áp dụng với doanh nghiệp ít dòng tiền vào ra)
� Indirect method (Bắt đầu từ lợi nhuận ròng và điều chỉnh các khoản không phải tiền
mặt; đc sử dụng nhiều, yêu cần kiến thức về tài chính và kế toán)
*Báo cáo lưu chuyển tiền tệ theo phương pháp gián tiếp
1. Bắt đầu với lợi nhuận ròng
2. Điều chỉnh các khoản không phải tiền mặt: Khấu hao (Depreciation) hoặc dự phòng
(Provision) (cộng lại vào dòng tiền)
3. Điều chỉnh sự thay đổi của tài sản và nợ phải trả:
o Accounts Receivable tăng → Tiền mặt giảm
o Accounts Payable tăng → Tiền mặt tăng
·
Công thức tổng quát của Cash Flow Statement
CF(A)=CF(D)+CF(E)
Trong đó:
� CF(A): Dòng tiền từ tài sản
� CF(D): Dòng tiền trả nợ
� CF(E): Dòng tiền từ vốn chủ sở hữu
CHAP 3: ANALYSING METHODS
1. Income analysis
Rev - Gains
Expense - losses
Ex: Mr John earns 30000/year, invest 10000 → 15000
The increased of stock investment
AI: 40000: doesn’t count
EI: 45000
(Kiếm được 30000, đầu tư 10000, cuối năm được 15000, kế toán ghi nhận cuối năm
tổng thu nhập được nhận 45000)
→ economic income được sd để xác định actual basic of accounting
- Thời điểm ghi nhận time trùng với rev, doanh thu nào đi kèm chi phí đó.
- Expense gần tương tự rev
- Losses
2. Revenue analysis
- Phân tích thành 3 phần:
+ Business segment
+ Geographical region
+ Product & Service
Ex:
Cảng biển (port operation) chiếm tỉ trọng lớn nhất trong business segment theo tổng
doanh thu, logistic đóng góp ít hơn nhưng có sự tăng trưởng đáng kể
Tính theo khu vực thì trong địa phận trong nước (domestic) chiếm doanh thu cao nhất
→ Số liệu cho biết nguyên nhân đằng sau sự tăng trưởng cũng như thụt lùi và đưa ra
dự báo
3. Expense analysis
Chi phí mua hàng + Chi phí nhân công + CP sản xuất chung = COGS + Inventory
(Vế trái: Cố định)
Inventory: PP ghi nhận: FIFO, LIFO, AVR COST
- Thuật ngữ quan trọng: EBIT, EBIDA, adjusted EBIDA
EBIT = EARNING BEFORE TAX + INTERESRT
Tại sao cần phải có EBIT khi đã có EBT và EAT? → Bcs ebit loại bỏ lãi vay, đánh giá
đúng tình trạng của công
EBITDA = EBIT + DEPR + AMORZATION
Expense analysis
Ex: Financial information for company X in 2023:
▪ Revenue: 10,000,000 USD
▪ Operating Expenses: 7,000,000 USD
▪ Depreciation: 500,000 USD
▪ Amortization: 200,000 USD
▪ Interest Expense: 300,000 USD
▪ Income Tax: 400,000 USD
▪ Earning before tax: 2,000,000 USD
Calculate EBIT, EBITDA
→ EBIT = 2000000 + 300000 = 2300000
EBITDA = 2300000 + 500000 + 200000 = 3000000
+ Adjusted EBITDA: công bố để nhà đầu tư biết chính xác
● BÀI TẬP NHÓM:
Tính ebit, ebida, ad ebida của vinamilk 122, 137, 149, 254, 321, 03, 04, 05,
CHAPTER 3: ANALYZING OPERATING ACTIVITIES
1.Income Analysis
·
·
·
Determined using the actural basic of accounting. (ghi nhận khi thực hiện
performance, chứ không về mặt nhận/chi tiền)
Is the net of revenue and gains less expenses and losses.
2 types (economic income and accounting income)
a)
Economic Income & Accounting Income
Economic: Measured by cash flow and changed in the fair value (market price) of the
net assets.
- Dùng để thể hiện the change in the value of shareholders'assets
Accounting: Based on accrual accounting principles.
VD: Salary: $30,000
Invested: $10,000 và thu về $15,000
Ta có: Accounting Income là $40,000 và Economic Income là $45,000
b)
Revenue and gains:
Revenues (Doanh thu): Là dòng tiền vào hoặc dự kiến dòng tiền vào từ hoạt động kinh
doanh chính và thường xuyên của công ty.
VD: Doanh thu từ bán hàng, cung cấp dịch vụ.
Gains (Lợi nhuận khác): Là dòng tiền vào hoặc dự kiến dòng tiền vào từ hoạt động
không liên quan đến hoạt động kinh doanh chính của công ty. (không thường xuyên)
VD: Lợi nhuận từ bán tài sản cố định, đầu tư tài chính.
*Income
·
·
Recurring Income: khoản thu nhập định kì và thường xuyên
Nonrecurring: không định kì, xảy ra 1 lần
c)
Expenses and losses
Expenses: are outflow arising from a company’s ongoing operations. (chi phí tạo ra
doanh thu)
è (thời điểm ghi nhận phải match, doanh thu nào đi kèm chi phí đó)
Losses: are decreases in company’s the net asset arising from peripheral or incidental
operations. (ngoài mong muốn)
2.Revenue analysis
*Revenue (thành 3 phần: business segment, geographical regions, product/service
type)
Business segment: xem hoạt động nào chiếm tỉ trọng cao nhất/ ít nhất trong tổng
doanh thu
Busines
segment
Phân tích:
1. Ngành kinh doanh (Business segment)
Doanh thu của GMD được phân thành 3 mảng chính:
● Hoạt động cảng (Port operation):
○ Năm 2022: 3,086 tỷ VND, tăng 11.7% so với năm 2021 (2,763 tỷ VND).
○ Đây là nguồn doanh thu chính, chiếm 79.2% tổng doanh thu năm 2022,
cho thấy tầm quan trọng của hoạt động cảng trong cơ cấu doanh thu.
● Logistics:
○ Năm 2022: 811 tỷ VND, tăng 83.2% so với năm 2021 (443 tỷ VND).
○ Mặc dù có sự tăng trưởng mạnh mẽ, logistics chỉ chiếm 20.8% tổng
doanh thu năm 2022, nhưng đóng góp quan trọng vào mức tăng trưởng
chung và ta đặt kì vọng về sự tăng trưởng này.
● Cho thuê văn phòng và dịch vụ khác (Office rental and other):
○ Năm 2022: 1 tỷ VND, tăng 20% so với năm 2021 (1 tỷ VND).
○ Đây là mảng có đóng góp nhỏ, gần như không đáng kể so với hai mảng
trên.
2. Khu vực địa lý (Geographical regions)
Doanh thu được phân thành hai khu vực:
● Trong nước (Domestic):
○ Năm 2022: 3,445 tỷ VND, tăng 10.5% so với năm 2021 (3,119 tỷ VND).
○ Doanh thu trong nước vẫn chiếm 88.4% tổng doanh thu năm 2022, cho
thấy sự phụ thuộc lớn vào thị trường nội địa.
● Quốc tế (International):
○ Năm 2022: 453 tỷ VND, tăng mạnh 417.1% so với năm 2021 (88 tỷ
VND).
○ Mặc dù tăng trưởng ấn tượng, thị trường quốc tế vẫn chỉ chiếm 11.6%
tổng doanh thu, cho thấy tiềm năng mở rộng thị trường ngoài nước còn
lớn.
Kết luận:
● GMD đạt mức tăng trưởng doanh thu tổng thể 21.6% năm 2022, với sự đóng
góp mạnh mẽ từ hoạt động cảng (chiếm tỷ trọng cao) và sự bứt phá từ logistics.
● Doanh thu trong nước vẫn chiếm phần lớn, nhưng sự tăng trưởng mạnh mẽ của
thị trường quốc tế là một điểm sáng.
● Nên đặt chiến lược tập trung vào cảng và logistics là yếu tố quyết định tăng
trưởng.
Ø TABLE 2
Phân tích:
1. Tổng quan doanh thu
● Tổng doanh thu năm 2022 đạt 14,965.6 tỷ VND, giảm 6.6% so với năm 2021
(16,028.2 tỷ VND).
● Sự sụt giảm này chủ yếu đến từ mảng xe động cơ đốt trong (ICE vehicles), mặc
dù các mảng liên quan đến xe điện (E-cars, E-buses, E-scooter) đều ghi nhận
tăng trưởng ấn tượng.
2. Phân tích theo loại sản phẩm/dịch vụ (Product/Service type)
(a) Xe động cơ đốt trong (ICE vehicles):
● Doanh thu giảm mạnh 49%, từ 13,108 tỷ VND năm 2021 xuống còn 6,668.5 tỷ
VND năm 2022.
● Đây là nguyên nhân chính dẫn đến tổng doanh thu sụt giảm, và phản ánh xu
hướng chuyển dịch từ xe sử dụng động cơ đốt trong sang xe điện.
(b) Xe điện (Electric vehicles):
Các dòng xe điện tăng trưởng vượt bậc, thể hiện chiến lược chuyển đổi mạnh mẽ của
VFS:
● E-cars:
○ Doanh thu tăng từ 5.4 tỷ VND năm 2021 lên 3,582.6 tỷ VND năm 2022
(+66,244.4%).
○ Đây là mảng xe điện có doanh thu lớn nhất, đóng vai trò cốt lõi trong sự
chuyển đổi.
● E-buses:
○ Tăng 76.4%, từ 480.1 tỷ VND năm 2021 lên 847.1 tỷ VND năm 2022.
○ Dòng xe buýt điện ghi nhận tốc độ tăng trưởng ổn định, nhưng vẫn còn
chiếm tỷ trọng thấp so với E-cars.
● E-scooter:
○ Tăng trưởng 104.1%, đạt 1,385.5 tỷ VND năm 2022 so với 678.9 tỷ VND
năm 2021.
○ Thị trường xe tay ga điện cũng thể hiện tiềm năng lớn.
(c) Phụ tùng xe (Spare part):
● Doanh thu tăng mạnh 285.1%, từ 538.2 tỷ VND năm 2021 lên 2,072.6 tỷ VND
năm 2022.
● Đây là mảng bổ trợ quan trọng, góp phần vào tăng trưởng doanh thu liên quan
đến sản phẩm xe.
(d) Điện thoại thông minh (Smartphone):
● Doanh thu giảm từ 1,031.6 tỷ VND năm 2021 xuống 0 năm 2022 (giảm 100%),
cho thấy VFS đã rút khỏi thị trường smartphone để tập trung vào lĩnh vực xe
điện.
(e) Post-sale và cho thuê xe (Rental):
●
Post-sale: Doanh thu tăng 45.7%, từ 96.6 tỷ VND năm 2021 lên 140.7 tỷ VND
năm 2022, thể hiện sự quan tâm đến việc nâng cao trải nghiệm khách hàng sau
khi mua xe.
● Cho thuê xe (Rental): Tăng trưởng mạnh 178.1%, từ 89.4 tỷ VND năm 2021
lên 248.6 tỷ VND năm 2022.
3. Đánh giá chiến lược
● Chuyển đổi trọng tâm sang xe điện:
○ Doanh thu từ xe điện (E-cars, E-buses, E-scooter) tăng mạnh, bù đắp một
phần cho sự sụt giảm của xe động cơ đốt trong.
○ Đặc biệt, mảng E-cars đóng vai trò cốt lõi, phản ánh xu hướng thị trường
và định hướng chiến lược của công ty.
● Loại bỏ mảng kinh doanh không hiệu quả:
○ Việc rút khỏi lĩnh vực smartphone cho thấy VFS tập trung nguồn lực vào
ngành xe điện và các dịch vụ liên quan.
● Tăng trưởng các mảng dịch vụ hỗ trợ:
○ Mảng hậu mãi và cho thuê xe có sự tăng trưởng mạnh, hỗ trợ chiến lược
dài hạn trong việc phát triển hệ sinh thái xe điện.
è Từ việc phân tích doanh thu, ta có thể nhận xét về mặt tài chính, cũng như
chiến lược phân bổ nguồn vốn// chiến lược kinh doanh và dự báo sự tăng
trưởng/ giảm sút.
è COGS
Phương trình:
Chi phí mua hàng + Chi phí nhân công + Chi phí sản xuất chung = COGS +
Inventory
(Các phương pháp ghi nhận khác nhau ảnh hưởng đến giá vốn hàng bán)
! Phân tích tỉ số COGS/Revenues (%) để chỉ ra xu hướng
è Other expense (Công thức tương tự, chia với rev)
CHAPTER 3: ANALYZING OPERATING ACTIVITIES
(cont – Các chỉ số tài chính)
3.Expense Analysis
b)
EBIT, EBIDA
EBIT (Earnings Before Interest and Taxes):
·
Đo lường hiệu suất hoạt động cốt lõi của doanh nghiệp mà không bị ảnh
hưởng bởi cách tài trợ vốn (nợ vay hay vốn chủ sở hữu) hoặc các nghĩa vụ
thuế.
·
Giúp so sánh hiệu quả hoạt động giữa các doanh nghiệp trong cùng ngành, bất
kể cơ cấu vốn hoặc thuế suất khác nhau.
EBIT=Earnings Before Tax+Interest Expense
EBIT=Revenue−Operating Expenses−Depreciation−Amortization
EBITDA (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation, and Amortization):
·
·
·
EBITDA phản ánh dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh, loại bỏ ảnh
hưởng của các yếu tố phi tiền mặt (như khấu hao, phân bổ).
Giúp đánh giá tiềm năng tạo tiền mặt thực tế của doanh nghiệp.
Phổ biến khi định giá doanh nghiệp vì dễ so sánh giữa các công ty trong ngành,
đặc biệt là trong M&A.
EBITDA = EBIT + Khấu hao (Depreciation) + Phân bổ (Amortization). (EBIT + DA)
EBITDA = Doanh thu thuần - Giá vốn hàng bán (COGS) - Chi phí hoạt động (không
bao gồm khấu hao và phân bổ).
VD: Tính EBIT và EBITDA với số liệu
Financial information for company X in 2023:
▪ Revenue: 10,000,000 USD
▪ Operating Expenses: 7,000,000 USD
▪ Depreciation: 500,000 USD
▪ Amortization: 200,000 USD
▪ Interest Expense: 300,000 USD
▪ Income Tax: 400,000 USD
▪ Earning before tax: 2,000,000 USD
Giải:
EBIT=Earnings Before Tax Interest Expense = 2,000,000+300,000= 2,300,000USD
EBITDA=EBIT+Depreciation+Amortization =
2,300,000+500,000+200,000=3,000,000USD
Adjusted EBIDA
·
·
Loại bỏ các khoản mục không thường xuyên để chuẩn hóa.
Các điều chỉnh thường bao gồm:
+Chi phí một lần (One-time expenses): Chi phí tái cấu trúc, kiện tụng, phạt vi phạm...
+Khoản thu nhập/chi phí không tái diễn (non-recurring items): Lãi/lỗ từ việc bán tài
sản, tác động của tỷ giá hối đoái...
+Chi phí phi tiền mặt (non-cash expenses): Bồi thường bằng cổ phiếu (Stock-based
compensation) ...
+Thu nhập/chi phí ngoài hoạt động kinh doanh (non-operating income/expenses):
Lãi/lỗ từ đầu tư...
Adjusted EBIDA = EBITDA + Non-recurring Expense – Nonrecurring Revenue (or
Income)
=EBIT+Depreciation+Amortization+Non-recurring Expense−Non-recurring Revenue
4. Thu nhập trên mỗi cổ phiếu (Earnings Per Share - EPS)
·
An important ratio to evaluate the performance and profitability of a
business.
· Giúp nhà đầu tư đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và so sánh
giữa các công ty trong cùng ngành.
· EPS compute by 2 methods: Basic EPS & Diluted EPS
a)
Basic EPS:
· The capital structure of the firm affects to estimate of its EPS.
·
Simple capital structure: including common stocks and nonconvertible stocks
Basic EPS = (Net Income – Phd)/n
w Phd: Prefer stock dividends (Cổ tức cổ phiếu ưu đãi)
n: Weighted-average number of common shares (Số lượng cổ phiếu lưu hành
bình quân)
outstanding
b)
EPS pha loãng (Diluted EPS):
· Được tính khi công ty có các công cụ tài chính (chứng khoán) có thể
chuyển đổi thành cổ phiếu phổ thông (như trái phiếu chuyển đổi, quyền
chọn mua cổ phiếu).
· If the company has outstanding potentially dilutive (over 25% of publicly
traded securities), is has a complex capital structure.
Example: A company with the following securities outstanding:
• Common stock: 1,000,000 shares outstanding for the entire year
• Preferred stock: 500,000 shares outstanding for the entire year
• Convertible bonds: $5,000,000 6% bond, sold at par, convertible into 200,000 shares
of common stock.
• Employee stock options: options to purchase 100,000 shares at $30 have been
outstanding for the entire year. The average market price of the company’s common
stock during the year is $40.
• Net income: $3,000,000
• Preferred dividends: $50,000
• Marginal tax rate: 35%
Calculate basic EPS, and diluted EPS.
5. Phân tích hoạt động vận hành (Analyzing Operating Activities)
a) Inventory Ratio:
Inventory turnover - Vòng quay hàng tồn kho: Đánh giá tốc độ luân chuyển hàng
hóa.
è Chỉ số cao → Doanh nghiệp bán hàng nhanh, quản lý hàng tồn kho hiệu
quả.
Chỉ số thấp → Hàng tồn kho bị ứ đọng, có thể gặp vấn đề trong bán hàng hoặc
dự trữ quá mức.
Day’s sale in inventory - Số ngày bán hàng tồn kho: Thời gian trung bình để bán hết
hàng tồn kho.
b) Hiệu quả quản lí công nợ (AR management efficiency)
Accounts receivable turnover - Vòng quay khoản phải thu: Đo lường tốc độ thu hồi
công nợ.
è Chỉ số cao → Công ty thu hồi công nợ nhanh, ít bị chiếm dụng vốn.
Chỉ số thấp → Công ty có thể gặp vấn đề với nợ xấu hoặc chính sách tín dụng
quá lỏng lẻo.
Day’s sale in receivable (Average collection period) - Số ngày thu hồi công nợ: Số
ngày trung bình để thu hồi khoản phải thu.
Accounts payable turnover - Vòng quay khoản phải trả: Đánh giá tốc độ thanh toán
nợ cho nhà cung cấp.
è Chỉ số cao → Công ty thanh toán nhanh, có thể tận dụng chiết khấu
thanh toán nhưng có thể gây áp lực dòng tiền.
Chỉ số thấp → Công ty kéo dài thời gian thanh toán, có thể giữ vốn lưu động
tốt nhưng cần cẩn thận để không ảnh hưởng đến quan hệ với nhà cung cấp.
Average payable days outstanding - Số ngày thanh toán công nợ: Thời gian trung
bình để thanh toán khoản phải trả.
è Số ngày thấp → Công ty thanh toán nhanh, có thể hưởng chiết khấu từ
nhà cung cấp.
Số ngày cao → Công ty giữ tiền mặt lâu hơn nhưng có thể làm mất lòng
tin của nhà cung cấp
c)
Hiệu suất sử dụng tài sản:
Fixed assets turnover - Hiệu suất sử dụng tài sản cố định: Đánh giá mức độ hiệu
quả của việc sử dụng tài sản cố định để tạo ra doanh thu.
è Chỉ số cao → Công ty tận dụng tài sản cố định tốt để tạo ra doanh thu.
Chỉ số thấp → Công ty có thể đầu tư dư thừa vào tài sản cố định hoặc chưa tối
ưu hóa hoạt động.
Current assets turnover - Hiệu suất sử dụng tài sản lưu động: Đánh giá hiệu quả của
tài sản lưu động trong việc tạo ra doanh thu.
è Chỉ số cao → Công ty sử dụng tài sản lưu động hiệu quả để tạo doanh thu.
Chỉ số thấp → Công ty có thể có quá nhiều tài sản lưu động chưa được khai
thác tối ưu.
Total assets turnover - Hiệu suất sử dụng tổng tài sản: Đánh giá khả năng sử dụng
tổng tài sản để tạo ra doanh thu.
è Chỉ số cao → Công ty tận dụng tài sản tốt để tạo ra doanh thu.
Chỉ số thấp → Công ty có thể đầu tư tài sản không hiệu quả hoặc chưa tối ưu
hóa doanh thu.
Note: Khi phân tích số liệu, cần liên kết các chỉ số tài chính để tạo ra bức tranh toàn
cảnh)
VD: Khi Assets turnover ratio tốt, thì cần phải xem thành phần nào giúp chỉ số
đó tăng nhiều nhất (quan tâm đến thành phần nào) đưa ra giải pháp/ sự tập trung/ định
hướng cho DN.
CHAP 4: CASH FLOW ANALYSIS
1. Cash Flow Statement
• The statement of cash flow reports cash receipts and cash payments by operating,
investing and financing activities.
➢Operating activities are the earning-related activities of a company.
➢Investing activities are means of acquiring and disposing of noncash assets.
➢Financing activities are means of contributing, withdrawing, and servicing
funds to support business activities.
Net cash flow operating acts:
investing acts,
financing
- Direct methods: phản ánh trực tiếp, ưu điểm dễ làm, chủ yếu sd cho doanh
nghiệp ít dòng tiền vào ra
- Indirect methods: các doah nghiệp nhiều dòng tiền vào ra sdung, xuất phát từ
NET INCOME+DEPR+WORKING CAPITAL+ADJUSTMENT => thấy dc
chất lượng, lợi nhuận của net income (lấy trên income statement)
Sự chênh lệch của net income và ocf và working capital làm cho các nhà đầu tư
đưa
ra lựa chọn chính xác hơn
Exercise : Cash Flow Comparison Between a Manufacturing and a Trading
Company
Problem Statement:
A Manufacturing Company (Company A) and a Trading Company (Company B) have
the following financial data (unit: million VND):
Indicators
Company A
(Manufacturing)
Company B
(Trading)
Net Revenue
50,000
40,000
Cost of Goods Sold (COGS)
35,000
30,000
Gross Profit
15,000
10,000
Operating Expenses (including
Depreciation)
8,000
5,500
Depreciation of Fixed Assets
1,500
200
Net Profit
5,000
3,500
Change in Accounts Receivable
+3,500
+2,500
Change in Inventory
+4,000
+1,500
Change in Accounts Payable
-1,500
-1,000
Capital Expenditures (CAPEX)
6,000
800
Cash Inflows from Financing (Bank
Loans, Share Issuance)
+2,000
+1,500
Dividends Paid
-1,500
-1,200
Requirements:
1. Calculate Operating Cash Flow (CFO) for each company.
2. Calculate Free Cash Flow (FCF) for each company.
3. Determine Net Cash Flow for the period for each company.
4. Analyze the differences in cash flows between the manufacturing and trading
companies.
1. CFO=Net Profit+Depreciation−ΔAccounts Receivable−ΔInventory+ΔAccounts
Payable
Company A (Manufacturing)
CFOA=5,000+1,500−3,500−4,000+(−1,500) =−2,500
Company B (Trading)
CFOB=3,500+200−2,500−1,500+(−1,000) =−1,300
2. Net Cash Flow=CFO−Capital Expenditures (CAPEX)
Company A (Manufacturing)
Net Cash FlowA=−2,500−6,000=−8,500
Company B (Trading)
Net Cash FlowB=−1,300−800=−2100
3. Net Cash Flow for the period=CFO−CAPEX+Cash Inflows from
Financing−Dividends Paid
Company A (Manufacturing)
Net Cash FlowA=−2,500−6,000+2,000−1,500=−8,000
Company B (Trading)
Net Cash FlowB=−1,300−800+1,500−1,200=−1,800
Free cash flow for firm: FCFF
Free cash flow to equity:
- Free cash flow (FCF): = NI + Depr + Non cash expense - CAPEX - Changes in
working capital
WC = current asset - current liability: khả năng hoàn trả nợ của doanh nghiệp
WC>0 → doanh nghiệp có khả năng trả nợ
- CAPEX1 = ENDING PPE - BEGINNING PPE + DEPR
CAPEX2 = PURCHASE PPE - SALES
+ PPE: tài sản land and equipment
4.
Aspect
Company A (Manufacturing)
Company B (Trading)
Operating Cash
Flow
Lower (500) – due to large
inventory build-up
Higher (700) – smaller
working capital changes
Free Cash Flow
Negative (-500) – high CapEx
Slightly negative (-100) –
lower CapEx
Net Cash Flow
Break-even (0) – financing
offsets outflows
Positive (200) – stronger
surplus
Capital Intensity Much higher – CapEx = 1,000
Working
Capital
Lower – CapEx = 800
Large inventory buildup (–4,000) Lower inventory increase (–
1,500)
CASE VINAMILK:
CAPEX1 vinamilk 2023 = TSAN CỐ ĐỊNH CUỐI KÌ - TSAN CỐ ĐỊNH ĐẦU KÌ +
KHẤU HAO
= 11.514.220 - 11.582.466 + 2.088.980 = 2.020.734 triệu VND
CAPEX2 = TIỀN MUA TSAN CỐ ĐỊNH - THANH LÍ = 1475765
CHANGES IN WORKING CAPITAL = BIẾN ĐỘNG KHOẢN PHẢI THU + BIẾN
ĐỘNG HÀNG TỒN KHO - BIẾN ĐỘNG NỢ PHẢI TRẢ
= (204.546) + (992.516) - (208.771) = 988.291
FCF = 8.247.142 + 2.088.980 + 58.958 - 1475765 - 988.291 = 7.930.024.
FCFF = EBIT(1-T) + DEPR - CHANGES IN WC , T = 20%
EBIT = EARNING BEFORE TAX(LỢI NHUẬN TRƯỚC THUẾ) +
INTERESRT(CHI PHÍ LÃI VAY) = 10.195.687 + 354.821 = 10.550.508
→ FCFF = 10.550.508 x (1 - 20%) + 2.088.980 - 988.291= 9.541.095
FCFE = CFO - CAPEX + NET BORROWING - NET DEBT REPAYMENT
CFO=Net Profit+Depreciation−ΔAccounts Receivable−ΔInventory+ΔAccounts
Payable =
NET BORROWING = TIỀN THU TỪ ĐI VAY - TIỀN CHI TRẢ NỢ GỐC VAY
= 11.788.417 - (8.276.833) = 3.511.584
BÀI TẬP:
1. What are the major sources of cash for Groupe Danona?
The main sources of cash include:
● Cash flow from operating activities: €1,574 million (2022) and €1,716 million
(2023), primarily driven by net income, depreciation, and working capital
adjustments.
● Proceeds from the sale of businesses and assets: €650 million (2022) and
€1,659 million (2023).
● Long-term loans: The company raised €130 million (2022) but repaid (€134)
million (2023).
● Dividends received from affiliates: €45 million in both years.
2. What are the major uses of cash for Groupe Danona?
Cash is primarily used for:
● Capital expenditures (CapEx): €520 million (2022) and €607 million (2023),
for asset expansion and maintenance.
● Acquisitions of businesses and investments: (€98) million (2022) and (€636)
million (2023).
● Share buybacks: €213 million (2022) and €558 million (2023), aimed at
increasing shareholder value.
● Dividend payments: €456 million (2022) and €489 million (2023).
● Debt repayments: €290 million (2022) and €715 million (2023).
3. What is the relationship between net income and cash flow from operating
activities?
Net income increased significantly from €449 million (2022) to €1,464 million
(2023), but cash flow from operating activities only saw a slight increase from €1,574
million to €1,716 million. The difference is due to:
● Depreciation and amortization: €481 million (2022) and €478 million (2023),
added back to cash flow.
● Working capital changes: The company experienced fluctuations in inventory,
receivables, and payables, affecting actual cash flows.
Operating cash flow is consistently higher than net income due to non-cash
adjustments.
4. Is cash flow from operating activities sufficient to cover capital expenditures?
● In 2022: Operating cash flow (€1,694 million) was more than enough to cover
capital expenditures (€520 million).
● In 2023: Operating cash flow (€1,847 million) still sufficiently covered capital
expenditures (€607 million).
The company can finance its investments without needing additional debt.
5. Other than capital expenditures, is cash being used or generated in investing
activities?
Besides CapEx, the company also:
● Acquired businesses and investments: (€98) million (2022) and (€636) million
(2023).
● Sold businesses and assets: €650 million (2022) and €1,659 million (2023).
● Adjusted long-term loans: The company borrowed €130 million (2022) but
repaid (€134) million (2023).
The company actively engages in acquisitions and divestitures to optimize its
investment portfolio.
6. What types of financing cash flows does Groupe Danona have?
The company finances itself through:
●
●
●
●
Issuance of new shares: €38 million (2022) and €61 million (2023).
Dividend payments: (€456) million (2022) and (€489) million (2023).
Share buybacks: (€213) million (2022) and (€558) million (2023).
Debt repayments: (€290) million (2022) and (€715) million (2023).
The company mainly uses financing cash flows to repay debt, repurchase shares, and
distribute dividends.
Bài 1:
Công thức tính khoản phải ththu :
Khoản phải thu ban đầu:
A/R old = (50% x Sales old)/365 = (50% x Sales old)/365 = 1000000
→ Sales old = 7 300 000
Doanh số khi giảm 10%:
Sales new = 7 300 000 x (1 - 0.10) = 6 570 000
Khoản phải thu mới: A/R new = 32 x 6 570 000/365 = 576 000
→A
Bài 2:
Conservative financing policy:
Working capital needs: Nhu cầu vốn lưu động
= amount of inventories progress + amount of receivables in progress - Debt
tăng nợ phải trả giảm vốn chủ sở hữu:
● Nợ phải trả tăng mạnh
○ Nợ ngắn hạn tăng từ 2.107.359 triệu VND (2010) lên 2.195.919 triệu
VND (2011).
○ Nợ dài hạn tăng đáng kể từ 1.954.150 triệu VND (2010) lên 2.507.176
triệu VND (2011).
○ Tổng nợ phải trả tăng, cho thấy doanh nghiệp đang dựa nhiều hơn vào
vay nợ để tài trợ cho hoạt động.
● Vốn chủ sở hữu giảm
○ Vốn chủ sở hữu giảm từ 715.261 triệu VND (2010) xuống 504.929 triệu
VND (2011), có thể do thua lỗ hoặc chi trả cổ tức vượt quá lợi nhuận
giữ lại.
Doanh nghiệp đang có cơ cấu vốn kém an toàn, với tỷ lệ nợ/vốn chủ sở hữu tăng cao,
làm gia tăng rủi ro tài chính.
2. Lợi nhuận giảm, chi phí lãi vay tăng mạnh
● Chi phí lãi vay tăng đột biến từ 347.201 triệu VND (2010) lên 563.222 triệu
VND (2011), cho thấy doanh nghiệp có thể đã vay thêm nợ với lãi suất cao.
● Lãi suất thu nhập giảm từ 112.391 triệu VND xuống 95.789 triệu VND, có thể
do đầu tư tài chính kém hiệu quả.
Vấn đề: Lãi vay cao có thể ăn mòn lợi nhuận, làm giảm khả năng sinh lời của doanh
nghiệp.
3. Dòng tiền và khả năng thanh toán gặp khó khăn: tính thanh khoản yếu
● Tiền mặt và tương đương tiền giảm từ 74.218 triệu VND xuống 43.616 triệu
VND, trong khi các khoản phải thu tăng mạnh từ 898.208 triệu VND lên
1.148.449 triệu VND.
● Điều này có thể cho thấy doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong việc thu hồi
công nợ từ khách hàng, làm giảm khả năng thanh toán ngắn hạn.
Vấn đề: Dòng tiền yếu, rủi ro mất thanh khoản nếu khách hàng tiếp tục chậm thanh
toán.
1. Tính toán Vốn lưu động
● Năm 2011:
○ Tài sản ngắn hạn (Current Assets) = 1.350.366 triệu VND
○ Nợ ngắn hạn (Current Liabilities) = 2.195.919 triệu VND
○ Vốn lưu động (WC) = 1.350.366 - 2.195.919 = - 845.553 triệu VND
● Năm 2010:
○ Tài sản ngắn hạn = 1.316.676 triệu VND
○ Nợ ngắn hạn = 2.107.359 triệu VND
○ Vốn lưu động (WC) = 1.316.676 - 2.107.359 = - 790.683 triệu VND
2. Nhận xét về Vốn lưu động
● Vốn lưu động đang âm (-845.553 triệu VND năm 2011, so với -790.683 triệu
VND năm 2010).
● Điều này có nghĩa là tài sản ngắn hạn không đủ để trang trải các khoản nợ ngắn
hạn, doanh nghiệp có thể gặp vấn đề thanh khoản nghiêm trọng nếu không cải
thiện dòng tiền. Mức độ rủi ro
� Vấn đề:
● Tình trạng vốn lưu động âm liên tục gia tăng, cho thấy doanh nghiệp có thể
đang phụ thuộc nhiều vào nợ ngắn hạn để duy trì hoạt động.
● Nếu doanh nghiệp không thể xoay vòng dòng tiền kịp thời, có thể dẫn đến rủi
ro mất khả năng thanh toán, thậm chí phá sản.
Debt ratio= total liabilities/ total asset
CHAPTER 4: CASH FLOW ANALYSIS
1.
Cash Flow
Cash: Include currency available and funds on deposit, offers a company both liquidity
and flexibility
Cash Flow: là dòng tiền ra và vào của một doanh nghiệp trong một khoảng thời gian
nhất định. Nó giúp công ty duy trì hoạt động, thanh toán nợ, và đầu tư mở rộng.
a)
·
·
·
Cash Flow Statement (Báo cáo dòng tiền): flow reports cash receipts
and cash payments by operating, investing and financing activities. (chia
thành 3 loại hoạt động chính)
Operating Activities (Hoạt động kinh doanh): Tiền thu từ bán hàng, tiền chi
cho chi phí vận hành.
Investing Activities (Hoạt động đầu tư): are means of acquiring and disposing
of noncash assets - Mua/bán tài sản cố định, đầu tư vào công ty khác.
Financing Activities (Hoạt động tài chính): are means of contributing,
withdrawing, and servicing funds to support business activities- Vay nợ, trả
nợ, phát hành cổ phiếu, trả cổ tức.
� Có 2 phương pháp lập báo cáo dòng tiền:
● Phương pháp trực tiếp: Liệt kê cụ thể các khoản thu và chi.
CFO = Cash Inflows – Cash outflows – CIT in cash +/- Others in Cash
CFI = Thu từ bán tài sản – Chi mua tài sản – Chi đầu tư tài chính
CFI > 0: Công ty đang đầu từ mạnh/ <0: đang bán tài sản hoặc thu hồi vốn
CFF = Vay nợ mới + Phát hành cổ phiếu – trả nợ - trả cổ tức – mua lại cổ phiếu
CFF < 0: công ty đang trả nợ hoặc trả cổ tức nhiều/ >0: công ty đang huy động vốn qua
vay nợ hoặc phát hành cổ phiếu
● Phương pháp gián tiếp: Điều chỉnh từ lợi nhuận ròng để ra dòng tiền thực tế.
+ Adjust: Depreciation, provision, forex difference, interest, deferred taxes...
+ Changes in assets and liability
CFO = Net income + Noncash adjustment – Changes in WC
b)
Sự khác biệt giữa IFRS và US GAAP
● IFRS có thể phân loại lãi vay và cổ tức vào hoạt động kinh doanh, đầu tư hoặc
tài chính.
● US GAAP bắt buộc phân loại lãi vay và cổ tức theo quy định chặt chẽ hơn.
·
NOTE: Các doanh nghiệp hiện nay phải lập báo cáo tài chính theo chuẩn
IFRS
2. Free Cash Flow (FCF) – Dòng tiền tự do
FCF là số tiền còn lại sau khi doanh nghiệp chi tiêu cho tài sản cố định và vốn lưu động.
Nó đo lường khả năng tạo tiền mặt để tái đầu tư hoặc trả cổ tức. (dòng tiền sẵn có)
� Công thức tính FCF:
FCF = NI + Depreciation + Non-cash changes – CAPEX - Changes in Working
capital
● CAPEX: Chi tiêu vốn cho tài sản cố định.
= Ending PPE – Beginning PPE + Khấu hao (w PPE – Tài sản cố định)
= Purchase PPE - Sales PPE
● Working Capital: 2 TH
+ Khi WC = Current Assets (= Current Assets – Curent L): Cho biết công ty có đủ
tài sản lưu động để thanh toán các nghĩa vụ tài chính ngắn hạn hay không (pay off the
company’s obligations)
è Công thức tiêu chuẩn của Working Capital.
+ Khi WC = Accounts Receievable + Inventory – Accounts Payable: called
Operating Working Capital (OWC) hoặc Net Working Capital (NWC) - cho thấy
bao nhiêu vốn lưu động bị "khóa" trong hoạt động kinh doanh.
o Nếu OWC cao, có nghĩa là công ty đang bị ràng buộc nhiều tiền trong hàng
tồn kho và khoản phải thu.
o Nếu OWC thấp, công ty có thể đang quản lý tốt dòng tiền bằng cách kéo dài
thời gian thanh toán cho nhà cung cấp (tăng Accounts Payable)
è Áp dụng khi phân tích dòng tiền và vốn lưu động hoạt động, thường để phân
tích khả năng tài trợ hoạt động kinh doanh ngắn hạn.
� FCF có 2 loại chính:
● FCFF (Free Cash Flow to the Firm): Dòng tiền dành cho cả chủ nợ và cổ đông.
● FCFE (Free Cash Flow to Equity): Dòng tiền dành riêng cho cổ đông/ chủ doanh
nghiệp sau khi thanh toán nợ.
Ứng dụng: Báo cáo tài chính Vinamilk
Tính FCF 2023 của Vinamilk
·
Tính CAPEX
CAPEX 1: PPE: bao gồm TS nhà xưởng máy móc thiết bị + TS vô hình + quyền sử
dụng TS + Bất động sản đầu tư + TS sinh học (Bảng nguyên lí kế toán)
CAPEX 2: Tiền chi mua nhà xưởng, máy móc và thiết bị, tài sản vô hình và tài sản sinh
học - Tiền thu từ thanh lý nhà xưởng, máy móc và thiết bị và tài sản sinh học (Báo cáo
lưu chuyển tiền tệ)
è Ra 2 kết quả khác nhau, lựa chọn cách tính theo mục tiêu của chúng ta. Trong
FCF, nên chọn cách 2
·
Tính Changes in WC:
Changes WC = Changes Accounts Receievable + Changes Inventory – Changes
Accounts Payable
(Lấy tại Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, lưu chuyển tiền từ hoạt động kinh doanh, Lợi nhuận
từ hoạt động kinh doanh trước những thay đổi vốn lưu động)
·
Tính FCF= NI + Depreciation + Non-cash changes – CAPEX - Changes in Working
capital
+ Non-cash changes: lấy ở lưu chuyển tiền tệ từ hoạt động kinh doanh (Lỗ
chênh lệch tỷ giá do đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ)
·
Tính FCFF, FCFE
FCFF=EBIT (1-T) + Khấu hao – CAPEX – Changes in WC
= CFO + I(1-T) – CAPEX
FCFE = CFO - CAPEX + Net borrowing – Net debt repayment
+ Net borrowing = Tiền thu từ đi vay – Tiền chi trả nợ gốc vay ( lấy ở BCLCTT,
lưu chuyển tiền từ hoạt động tài chính)
+ 1 DN có thể thuê TS bằng 2 cách: thuê hoạt động (thuê TS dưới 1 năm, ghi
nợ tài sản và trả dần từng phần, gồm tiền khấu hao của tài sản + lãi) và thuê
tài chính( thuê tài chính trên 1 năm, ghi nợ tài chính)
3. CFO and Financial Strength (mqh chất lượng lợi nhuận)
- Nếu CFO > Net Income (NI): Công ty tạo ra nhiều tiền mặt hơn lợi nhuận kế toán,
điều này tốt.
- Nếu CFO < NI: Công ty có thể gặp vấn đề về dòng tiền, dù lợi nhuận cao.
·
·
Khi Changes in WC càng cao thì AR + I càng lớn khoản thu nhiều lên, DN
bị ứ đọng vốn rủi ro cao
CFO tiệm cận với NI: lợi nhuận bao nhiêu, chuyển sang dòng tiền
Xét tỉ lệ CFO/NI: khi lớn hơn 1, thì khả năng quản lí dòng tiền tốt
4. Liquidity Analysis (Phân tích thanh khoản)
Các chỉ số quan trọng:
● Current Ratio = Current Assets / Current Liabilities (Tài sản ngắn hạn / Nợ
ngắn hạn) → Kiểm tra khả năng thanh toán nợ ngắn hạn.
● Quick Ratio = (Current Assets - Inventory) / Current Liabilities → Loại trừ
hàng tồn kho để kiểm tra thanh khoản thực tế.
● Cash Ratio = (Cash + Cash Equivalents) / Current Liabilities → Đánh giá
khả năng trả nợ ngay lập tức bằng tiền mặt.
5. Cash Flow Analysis (Phân tích dòng tiền)
Một số câu hỏi quan trọng khi phân tích dòng tiền:
● Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh có đủ để chi trả chi phí vận hành không?
● Công ty tài trợ cho các khoản đầu tư như thế nào?
● Tại sao thu nhập tăng nhưng dòng tiền giảm?
NOTE : Khi nhìn vào báo cáo tài chính để phân tích tình hình tài chính của một công
ty, bạn nên thực hiện các bước sau để có cái nhìn tổng quan và chi tiết:
1. Xác định các báo cáo tài chính chính
Kiểm tra xem bộ báo cáo tài chính có đầy đủ các thành phần quan trọng không, bao
gồm:
● Bảng cân đối kế toán (Balance Sheet): Phản ánh tài sản, nợ phải trả và vốn
chủ sở hữu tại một thời điểm cụ thể.
● Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Income Statement): Cho biết doanh
thu, chi phí và lợi nhuận trong một kỳ kế toán.
● Báo cáo lưu chuyển tiền tệ (Cash Flow Statement): Theo dõi dòng tiền ra và
vào từ hoạt động kinh doanh, đầu tư và tài chính.
● Thuyết minh báo cáo tài chính: Giải thích chi tiết các khoản mục và chính
sách kế toán.
2. Đọc hiểu các chỉ số chính
Trước tiên, hãy tập trung vào các con số cốt lõi:
● Doanh thu (Revenue): Công ty có tăng trưởng doanh thu ổn định không?
● Lợi nhuận (Profit): Lợi nhuận gộp, lợi nhuận hoạt động và lợi nhuận sau thuế
biến động ra sao?
● Dòng tiền (Cash Flow): Công ty có tạo ra đủ tiền từ hoạt động kinh doanh
không?
3. Phân tích xu hướng (So sánh theo thời gian)
● So sánh các chỉ tiêu tài chính qua các kỳ (theo quý, năm) để xác định xu hướng
tăng trưởng hay suy giảm.
● Xem xét yếu tố mùa vụ hoặc các sự kiện đặc biệt ảnh hưởng đến kết quả kinh
doanh.
4. Tính toán các tỷ số tài chính quan trọng
Một số tỷ số tài chính giúp đánh giá sức khỏe của công ty:
● Khả năng thanh toán:
○ Tỷ số thanh toán ngắn hạn = Tài sản ngắn hạn / Nợ ngắn hạn
○ Tỷ số thanh toán nhanh = (Tài sản ngắn hạn - Hàng tồn kho) / Nợ ngắn
hạn
● Hiệu quả hoạt động:
○ Vòng quay hàng tồn kho = Giá vốn hàng bán / Hàng tồn kho bình quân
○ Vòng quay các khoản phải thu = Doanh thu / Các khoản phải thu bình
quân
● Đòn bẩy tài chính:
○ Tỷ lệ nợ = Tổng nợ / Tổng tài sản
○ Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu (D/E) = Nợ phải trả / Vốn chủ sở hữu
● Khả năng sinh lời:
○ Biên lợi nhuận gộp = Lợi nhuận gộp / Doanh thu thuần
○ ROA = Lợi nhuận sau thuế / Tổng tài sản
○ ROE = Lợi nhuận sau thuế / Vốn chủ sở hữu
5. So sánh với các đối thủ và ngành
● So sánh các tỷ số tài chính với trung bình ngành để đánh giá vị thế cạnh tranh.
● Đánh giá xem công ty có đang hoạt động tốt hơn hay kém hơn so với các đối
thủ chính.
6. Kiểm tra tính nhất quán và các yếu tố bất thường
● Tìm kiếm các thay đổi đột ngột trong số liệu (ví dụ: tăng nợ đột biến, lợi nhuận
giảm mạnh).
● Đọc thuyết minh báo cáo để hiểu rõ nguyên nhân các biến động lớn.
- Hệ số nợ cao, doanh nghiệp tranh thủ để thúc đẩy đòn bẩy
- NWC dương → chính sách tài trợ sử dụng vốn dài hạn để tài trợ cho tsan ngắn hạn
→ rủi ro thanh toán rất lớn
- Debt ratio lớn thì giảm EPS (earning từ stock)
CHAP 5
CHAPTER 5: FINANCIAL ANALYSIS
1.
Balance sheet analysis
* Working capital and the policy
a)
Net working capital (NWC): Đo lường độ rủi ro tài chính của doanh nghiệp
NWC = Current Assets - Current Liabilities
Ý nghĩa:
·
NWC > 0 (Positive NWC): Doanh nghiệp có nhu cầu về vốn lưu động lớn
hơn tài sản ngắn hạn hiện có, dẫn đến thiếu hụt vốn. Khi đó, doanh nghiệp
phải tìm kiếm nguồn tài trợ bổ sung, thường là các khoản vay ngắn hạn.
·
NWC < 0 (Negative NWC): Doanh nghiệp có nguồn vốn lưu động dư thừa,
có thể đầu tư vào các cơ hội sinh lời hoặc giảm nợ ngắn hạn.
Đánh giá rủi ro:
·
Nếu NWC quá thấp: Doanh nghiệp có thể gặp rủi ro thanh khoản.
·
Nếu NWC quá cao: Vốn bị đóng băng trong tài sản lưu động, làm giảm hiệu
quả sử dụng vốn.
b)
WC Policy
·
Chính sách bảo thủ (Conservative policy): Duy trì mức NWC cao, ít rủi ro
nhưng hiệu quả sử dụng vốn thấp.
·
Chính sách linh hoạt (Aggressive policy): Duy trì NWC thấp, tối ưu hóa
dòng tiền nhưng có thể gặp rủi ro thanh khoản.
·
Chính sách cân bằng (Moderate policy): Kết hợp cả hai, đảm bảo đủ thanh
khoản mà vẫn tối ưu hóa lợi nhuận.
c)
WC needs: giúp doanh nghiệp đánh giá nhu cầu vốn lưu động để
tránh tình trạng thiếu hụt dòng tiền, đồng thời tối ưu hóa nguồn lực tài
chính.
WC > 0, doanh nghiệp có nhiều tài sản ngắn hạn hơn nợ ngắn hạn, đồng nghĩa với
việc có nhu cầu vốn lưu động lớn để duy trì hoạt động. Tuy nhiên, nếu dòng tiền
không đủ đáp ứng nhu cầu đầu tư, doanh nghiệp sẽ rơi vào tình trạng thiếu hụt vốn
(deficit) và phải sử dụng các khoản vay ngắn hạn để bù đắp.
WC < 0, doanh nghiệp có ít tài sản ngắn hạn hơn nợ ngắn hạn, cho thấy dòng tiền
luân chuyển nhanh hoặc khả năng quản lý vốn hiệu quả. Trong trường hợp này, doanh
nghiệp có thể rơi vào trạng thái dư thừa vốn, cho phép họ tận dụng nguồn lực này để
đầu tư sinh lời thay vì giữ tiền mặt.
2.
Leverage analysis
a)
Business Risk
Khái niệm: Rủi ro kinh doanh là rủi ro tiềm ẩn hoặc sẵn có khi doanh nghiệp không sử
dụng nợ. Phản ánh mức độ bất ổn của EBIT do các yếu tố kinh tế và vận hành.
Các yếu tố tạo ra rủi ro kinh doanh
● Có thể kiểm soát được: Giá bán sản phẩm (Sales price); Chi phí đầu vào (Input
cost)
● Không thể kiểm soát được (rủi ro phi hệ thống): Biến động kinh tế; Thiên tai,
dịch bệnh, thay đổi chính sách pháp lý
è Tập trung vào mức độ sử dụng chi phí cố định để kiểm soát
Explain:
● Doanh nghiệp có chi phí cố định cao sẽ có EBIT biến động mạnh hơn, nghĩa là
rủi ro cao hơn. (Trade off trong QTTC)
● Khi điều kiện kinh doanh tốt: EBIT tăng mạnh.
● Khi gặp khủng hoảng: EBIT giảm nhanh, doanh nghiệp có thể phải cắt giảm
nhân sự, đóng cửa chi nhánh để giảm chi phí cố định.
● Chi phí cố định cao luôn song hành với cả cơ hội và rủi ro.
* Operating Leverage (Đòn bẩy kinh doanh)
- Idea: dùng fixed cost như 1 điểm tựa (leverage point), 1 đầu là thay đổi sales, 1 đầu là
thay đổi ebit
- KN: Là việc sử dụng chi phí cố định như một đòn bẩy để khuếch đại tác động của sự
thay đổi doanh thu lên EBIT. Khi doanh thu thay đổi một lượng nhỏ, EBIT có thể thay
đổi đáng kể. Leverage point càng lớn, biến động EBIT càng mạnh.
b)
Financial risk
Khái niệm: Rủi ro tài chính xuất hiện khi doanh nghiệp sử dụng nguồn vốn vay hoặc
các nguồn tài trợ cố định (như cổ tức ưu đãi).
Khác với rủi ro kinh doanh:
● Rủi ro kinh doanh luôn tồn tại và không thể loại bỏ hoàn toàn.
● Rủi ro tài chính chỉ xuất hiện khi doanh nghiệp sử dụng nợ hoặc các cam kết tài
chính cố định.
Note:
Tax Shield (Lá chắn thuế) là khoản tiết kiệm thuế mà doanh nghiệp hoặc cá nhân
nhận được khi có các khoản chi phí được khấu trừ thuế, đặc biệt là lãi vay.
Cách hoạt động:
● Khi một doanh nghiệp vay nợ, lãi vay (interest expense) được trừ vào thu
nhập chịu thuế, làm giảm số thuế phải nộp.
● Điều này giúp doanh nghiệp tiết kiệm được một khoản tiền, gọi là lợi ích từ lá
chắn thuế.
è thuế càng cao, chi phí nợ càng giảm
-Khi doanh nghiệp huy động vốn bằng nợ vay, số lượng cổ đông không thay đổi, vì
không cần phát hành thêm cổ phiếu. Điều này giúp duy trì quyền kiểm soát của các
cổ đông hiện hữu. Ngoài ra, chi phí lãi vay được khấu trừ thuế (tax shield), giúp
doanh nghiệp giảm gánh nặng thuế một cách hợp pháp.
-Ngược lại, nếu doanh nghiệp huy động vốn bằng cách phát hành cổ phiếu, số lượng
cổ đông tăng lên, làm pha loãng lợi ích của cổ đông hiện hữu và có thể làm giảm EPS
(Earnings Per Share). Việc có thêm nhiều cổ đông cũng tăng áp lực từ stakeholder, vì
doanh nghiệp phải cân nhắc lợi ích của nhiều bên hơn.
è Kết luận: Chi phí nợ (cost of debt) thường là nguồn vốn rẻ nhất so với
vốn chủ sở hữu (cost of equity)
Quy trình tạo lợi nhuận của doanh nghiệp:
● Doanh thu → Chi phí hoạt động → EBIT → Chi phí lãi vay → Lợi nhuận trước
thuế
● Dùng EBIT để phân tích hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
*Financial Leverage (Đòn bẩy tài chính)
Khái niệm: Sử dụng nợ để khuếch đại lợi nhuận của cổ đông.
● Khi EBIT thay đổi, EPS sẽ thay đổi theo một tỷ lệ lớn hơn nếu doanh nghiệp có
đòn bẩy tài chính cao.
● Rủi ro: Nếu EBIT giảm xuống gần chi phí lãi vay, doanh nghiệp có thể không
đủ khả năng trả nợ, dẫn đến phá sản.
BÀI TẬP ỨNG DỤNG (CÔNG TY X-ML)
1. Hệ số Thanh toán Hiện hành (Current Ratio) - Đo khả năng trả nợ ngắn hạn
● Nếu Current Ratio > 1 → Công ty đủ tiền để trả nợ.
● Nếu Current Ratio < 1 → Công ty có thể gặp khó khăn trong việc trả nợ.
X – ML Corporation: Năm 2011: 0.61, Năm 2010: 0.63 → Báo động đỏ! Công ty có
thể không đủ tiền để trả nợ ngắn hạn.
2. Hệ số Nợ/Vốn Chủ sở hữu (Debt-to-Equity - D/E) - Đo mức độ công ty dựa vào
nợ
� X – ML Corporation:
● Năm 2011: 9.31, Năm 2010: 5.68 → Rất nguy hiểm! Công ty vay nợ quá nhiều,
có nguy cơ mất khả năng thanh toán.
3. Tính toán: NWC
NWC 2011=1,350,366−2,195,919=−845,553
NWC 2010=1,316,676−2,107,359=−790,683
� Nhận xét:
● WC < 0 trong cả hai năm → Công ty đang thiếu vốn lưu động, nghĩa là tài sản
ngắn hạn không đủ để trang trải nợ ngắn hạn.(dùng vốn ngắn hạn để tài trợ nợ
dài hạn)
● CAPITAL STRUCTURE: ‘equity chỉ chiếm 10% L: chiếm 90% D/E ratio (Khả
năng tự chủ tài chính rất thấp, chủ yếu sử dụng nợ để tài trợ tài sản)
→ CHÍNH LÀ CASE STUDY CỦA TAXI MAI LINH: Nguyên nhân –
muốn phủ sóng toàn quốc đi vay nợ ngắn hạn (phải trả trong1 năm), tuy
nhiên ngành taxi cần 5 năm mới hoàn vốn Bị áp lực dòng tiền Bờ vực
phá sản
1. Working capital and policy
- Financial balance: Current assets + Non current asset = Short term capital + Long
term capi
+ Nguồn vốn ngắn hạn (short term cap) cho tài sản ngắn hạn (short term asset, tài
sản mà doanh nghiệp dự định chuyển đổi thành tiền mặt hoặc sử dụng trong
vòng 1 năm, như tiền mặt, khoản phải thu, hàng tồn kho,...)
+ Long-term capital (thường từ 1 năm trở lên, như vay ngân hàng dài hạn, phát
hành cổ phiếu, trái phiếu, hoặc sử dụng lợi nhuận giữ lại) funding for long-term
assets (sử dụng lâu dài, như bất động sản, máy móc, thiết bị, và các tài sản cố
định khác)
2. Working capital needs
- Working capital need= Amount of inventories in progress + amount of receivables in
progress - Debt
- Khi cty có WC need > 0 → không có đủ tsan ngắn hạn để trả cho các nghĩa vụ ngắn
hạn như trả nợ ngắn hạn => thiếu hụt ngân quỹ
- Khi WC need < 0 → công ty có tài sản ngắn hạn vượt quá các nghĩa vụ ngắn hạn của
mình => dư thừa ngân quỹ
● Short term capital need < Short term capital
● Solution: Use short term capital for long term investment
EX: Case study X-ML Corporation
3. Business Risk
1. Long-term Solvency Ratios
- Total debt ratio=(TA-TE)/TA: phần trăm của tài sản dc tính bởi nợ
- Debt/equity(D/E)=TD/TE
→ 2 cái này thể hiện 2 cái dưới rồi
- Equity multiplier (EM)=TA/TE: phần trăm của debt và equity
- Long-term debt ratio=LTD/(LTD+TE) →Percentage of long-term debt in longterm
capital.
- Long-term Solvency Ratios
• Times Interest Earned (TIE) = EBIT / Interest EXPENSE: → The ability to pay
interest
• Cash Coverage = (EBIT + Depreciation) / Interest : →Depreciation is non-cash
expense. This ratio show the ability to pay interest by cash
CHAP 6:
Khi nói về kết quả hoạt động, chúng ta hay nói về net income, muốn đánh giá hiệu quả
hoạt đôngj phải gắn income với invested captal để đánh giá
1. Profitability analýsis
a. Analyzing ROA:
ROA= NET INCOME / AVERAGE TOTAL ASSETS
Net income trên income statement, TA nằm trên balance sheet, tuỳ theo yêu cầu mà có
thể dùng average hoặc ko (ví dụ số liệu 2 năm liên tiếp thì k dùng average)
ROA= NI / SALES (1) X SALES / TOTAL ASSET(2)
(1)profit margin phản ánh hiệu quả chi phí doanh nghiệp
(2)asset turnover: hiệu suất sử dụng tài sản doanh nghiệp: quản lí tốt
Fixed asset
sales AR, I,
ROE= NI/EQUITY = NI/SALES (1) X SALES/ASSETS (2) X TA/E
(1)X(2)=ROA