Dúnya jámiyetshiliginiń ekstremizm hám terrorizmge qarsı gúres tájiriybesi Joba : 1. Ózbekstannıń terrorizmge hám ekstremizm qarsı gúres boyınsha xalıqaralıq struktura hám shólkemlerdegi qatnası. 2. Ózbekstan Respublikasında terrorizm hám ekstremizm qáwpiniń aldın alıw máseleleri. 3. Sırt el mámleketleriniń ekstremizm hám terrorizmge qarsı gúresi. Ózbekstannıń terrorizmge qarsı gúres boyınsha xalıqaralıq struktura hám shólkemlerdegi qatnası. Ózbekstannıń xalıqaralıq terrorizmge qarsı gúresindegi qatnasıwı aymaqlıq shólkemlerdegi iskerliginde de anıq kórinip atır. Xalıqaralıq siyasattıń tiykarǵı subektlerine mámleketler tárepinen dúzilgen xalıqaralıq -siyasiy yamasa áskeriy-siyasiy shólkemler de kiredi. Olar qatarına Birlesken Milletler Shólkemi (BMSH), Qubla-arqa Aziya mámleketleri assotsiatsiyasi (ASEAN), Evropa Birlespesi, Arab mámleketleri ligası (AML), Amerika mámleketleri shólkemi (AMSH), Afrika birligi shólkemi (ABSH), Evropada qawipsizlik hám birge islesiw shólkemi (EQBSH), Ǵárezsiz Mámleketler Doslıq awqamı (ǴMDA), Shanxay birge islesiw shólkemi(ShBSH), Islam Birge islesiw Shólkemi (IBSH) sıyaqlı bir qatar aymaqlıq shólkemler sheńberinde qabıl etilgen ekstremizm hám terrorizmge qarsı gúreske qaratılǵan shártnamalardı orınlawda aktiv qatnaspaqta. Ózbekstan Respublikasınıń bul shártnamalarda qatnasıwı onıń ishki hám sırtqı siyasatınıń logikalıq dawamı bolıp tabıladı. Terrorizmge qarsı gúres, onı saplastırıw máselelerine tiyisli siyasiy-huqıqıy hújjetler tek ǵana BMSH(Birlesken Milletler Shólkemi )sheńberinde, bálki Ǵárezsiz Mámleketler Doslıq awqamı, EQBSH (Evropada qawipsizlik hám birge islesiw shólkemi), Shanxay birge islesiw shólkemi sıyaqlı strukturalar aǵzaları bolǵan mámleketler ortasında da imzalanǵan. ǴMDA aǵzaları tárepinen 1999 -jıldıń 4-iyunında imzalanǵan «Terrorizmge qarsı gúres haqqındaǵı shártnama» Ózbekstan ǴMDAdaǵı antiterror orayı jumısında da aktiv qatnasıp atırǵanınan derek beredi. Shanxay birge islesiw shólkemi tárepinen 2001-jıl 15-iyunda «Terrorizm, separatizm hám ekstremizmge qarsı gúres» Konvensiyasi qabıllandı. Usı konvensiya qısqa múddette shólkemge aǵza barlıq mámleketler, atap aytqanda Ózbekstan parlamenti tárepinen ratifikatsiya etildi. Ózbekstan ekstremislik toparlarǵa qarsı gúresde usı konvensiyaniń 1-statyasında «ekstremizm» túsinigine berilgen tariyip hám odan kelip shıǵatuǵın normalardı tiykar etip alǵanın ayrıqsha atap ótiw orınlı. 2002-jıl 7-iyunda Shanxay birge islesiw shólkemi aǵzaları ortasında imzalanǵan kelisim hám basqa hújjetlerde terrorizm, separatizm hám ekstremizmniń xalıqaralıq tınıshlıq hám qawipsizlikke, mámleketleraralıq doslıq munasábetlerine hámde insannıń tiykarǵı huqıq hám erkinliklerin támiyinlewge qáwip salıp atırǵanlıǵı, sol sebepli barlıq tınıshlıq súyer kúshlerdiń oǵan qarsı gúresde birge islesiw zárúr ekenligi belgilengen. 2004-jıl iyunda Shanxay birge islesiw shólkeminiń Tashkentte bolıp ótken Sammitinde qawipsizlikke qáwip máselesinde jeke jantasıw hám kóz- qaras, joqarı maman qánigeler tayınlaw, arnawlı xızmetler hám huqıq qorǵaw organlar ortasında bekkem birge islesiwdi jolǵa qoyıw, xalıq aralıq kólemdegi jetekshi antiterror orayları (BMSH, Interpol, ASEAN)1 menen konstruktiv birge islesiw aymaqlıq antiterror strukturasınıń iskerligindegi ayriqsha principial tárepler ekenligi taǵı bir márte atap ótildi. Sonıń menen birge, regionlıq antiterror strukturası terrorshılık, ayırmashılıq hám ekstremizmniń barlıq kórinisleri hámde xalıqaralıq jınayiy iskerlikti finanslıq támiyinlep turǵan narkobizneske qarsı izshil gúresiw boyınsha regiondaǵı mámleketlerge kómeklesiwi zárúr. Shanxay birge islesiw shólkemi iskerliginde «úsh jawız kúsh», yaǵnıy «terrorshılıq», «ayırmashılıq» (separatizm) hám «ekstremizm»ge qarsı gúreste sheriklikti BMSH- Birlesken Milletler Shólkemi Interpol- Xalqara jınayat politsiya shólkemi ASEAN- Qubla-arqa Aziya mámleketleri assotsiatsiyasi 1 rawajlandırıw ayrıqsha orın tutadı. 2004-jıl 1-yanvarınan baslap, Tashkentte Shanxay birge islesiw shólkeminiń aymaqlıq antiterror strukturası xızmet kórsetip atır. Bul struktura iskerligi sebepli 2005-jıldıń ózinde kóplegen júz beriwi múmkin bolǵan terrorshilik háreketleriniń aldı alınǵanlıǵı málim. Atap aytqanda, 2005-jıldıń iyul ayında shólkemniń Shanxay qalasında bolıp ótgen sammitinde oǵan aǵza mámleketler basshıları tárepinen bir qatar hújjetlerge qol qoyıldı. Xalıqaralıq informaciya qawipsizligi haqqındaǵı bayanat ; terrorshılıq, separatizm hám ekstremizmge qarsı gúres boyınsha 2007—2009 -jıllarǵa mólsherlengen sheriklik dástúrine tiyisli qarar ; ShBSH mámleketleri aymaǵında qospa antiterror shınıǵıwların ótkeriw tártibi haqqındaǵı pitim; aǵza mámleketler aymaǵına terrorshılık, ayırmashılıq (separatizm) hám ekstremislik iskerligine baylanıslı adamlar kirip keliwin anıqlaw hám bunday jollardı tosıp qoyıw boyınsha birge islesiw haqqındaǵı pitim solar qatarınan. Bunnan tısqarı Shanqay birge islesiw shólkemi sheńberinde 2020 -jılǵa shekem bolǵan dáwirde sawda -ekonomikalıq sheriklikti názerde tutatuǵın programma qabıl etilgen. Sonıń menen birge, Shanqay birge islesiw shólkemine aǵza mámleketlerdiń huqıq qorǵaw organları , atap aytqanda ishki isler organları terrorshılıq, separatizm, ekstremizmge hám náshebentlikke qarsı birgelikte háreket etiwi, buǵan baylanıslı óz-ara informaciya almaslawı jaqsı nátiyje berip atır. Sonıń menen birge, Ózbekstan Islam birge islesiw shólkemine 1994-jıldan aǵza bolǵan. Usı shólkemdiń maqseti musulmanlar birligin bekkemlewge kómeklesiw, siyasiy, ekonomikalıq, social, mádeniy hám ilimiy tarawlarda birge islesiwden ibarat. Sonıń menen birge, rassalıq kemsitiliwlerge, kolonizatorlıqtıń barlıq formalarına shek qoyıw, xalıq aralıq tınıshlıq hám qawipsizlikti támiyinlewge aqılǵa say jandasıw, shólkemge aǵza mámleketler arasında hám basqa mámleketler menen óz-ara kelisimge keliw , birge islesiwdi xoshametlew Islam birge islesiw shólkemi iskerliginde zárúrli orın tutadı. Ózbekstannıń joqarıda belgilep ótilgen aymaqlıq shólkemler jumısındaǵı aktiv qatnası, usınısları global qawipsizlik hám turaqlılıqtı támiyinlewde Ózbekstannıń tutqan ornı zárúrli ekenin taǵı bir márte tastıyıqlaydı. Atap aytqanda, 2010-jıl sentyabr ayında BMSH Bas Assambleyasınıń «Mıńjıllıq rawajlanıw maqsetleri» boyınsha joqarı dárejedegi májilisinde Birinshi Prezidentimiz Islam Karimov shıǵıp sóyledi. Onda terrorizm, bgúresiw hámde Awǵanstandaǵı jaǵdaydı turaqlılastırıw temasınada ayrıqsha toqtalıp ótti. Bul xalıqaralıq shólkemler menen nátiyjeli sheriklik keleshekte de Ózbekstan sırtqı siyasatınıń ústin turatuǵın baǵdarlarınan bolıp qaladı. Ózbekstan Respublikasında terrorizm qáwpiniń aldın alıw máseleleri. Ózbekstanda qáliplesip atırǵan huqıqıy demokratiyalıq mámleket hám puqaralıq jámiyeti oǵada quramalı hám mashaqatlı siyasiy processge tiykarlanǵan. Bir tárepten, eski awqam basqarıw principinen qalǵan unamsız miyraslar demokratiyalıq ózgerislerge qarsılıq kórsetse, ekinshi tárepten, ayırım siyasiy kúshler xalqımız tańlaǵan dúnyalıq rawajlanıw jolına iritki salıp, onı izden shıǵarıw hám diniy tárepke burıp jiberiwge háreket qılıp atır. Bul «ayrim siyasiy kúshler» ekstremizm hám terrorizmniń tikkeley qatnasıwshıları hám orınlawshıları bolıp, olar siyasiy maqsetleri jolında insan hám jámiettiń eń názik hám qáwipli tariyxıy qádiriyatı — dinnen paydalanıwǵa urınıp atır. Ásirese, 1999-jıldıń 16-fevralında Tashkent qalasında terroristler tárepinen uyımlastırılǵan jarılıwlardan keyin terrorizm mashqalası Ózbekstandaǵı sociallıq-siyasiy turmısqa qáwip salıwshı tiykarǵı qawip-qáterlerden birine aylandı. Ǵárezsiz mámleketimiz nızamshiliǵında terrorizmge qarsı gúrestiń tiykarǵı principlerı (nızamlılıq, insan huqıqları, erkinlikleri hám nızamlı mápleri ústinligi, jazanıń bar ekenligi ) bir qatar normativ-huqıqıy hújjetlerde óz kórinisin tapqan bolıp, olar tómendegilerden ibarat: 1. Ózbekstan Respublikasınıń «Terrorizmge qarsı gúres haqqında»ǵı Nızamı (2000-jıl 15-dekabr). 2. Ózbekstan Respublikasınıń ámeldegi Jınayat kodeksi (2001-jıl 18-oktyabr degi ózgertiw hám qosımshalar menen). 3. Ózbekstan Respublikasınıń «Jınayat, jınayat -protsessual kodeksi hám basqarıw juwapkerlik haqqındaǵı kodeksine ózgertiw hám qosımshalar kirgiziw haqqında»ǵı Nızamı (2001-jıl 29 -avgust ). 4. Ózbekstan Respublikasınıń «Jınayıy iskerlikten alınǵan dáramatlardı legallastırıwǵa hám terrorizmdi qarjilay támiynlewge qarsı gúres haqqındaǵı»ǵı Nızamı (2004-jıl 26 -avgust ). Bul huqıqıy normativ hújjetler arasında Ózbekstan Respublikasınıń «Terrorizmge qarsı gúres haqqında»ǵı hám «Jınayıy iskerlikten alınǵan dáramatlardı legallastırıwǵa hám terrorizmdi qarjilay támiynlewge qarsı gúres haqqında»ǵı nızamlar ayrıqsha itibarǵa ılayıq. Sebebi bul nızamlar sebepli Ózbekstanda terrorizmge qarsı gúrestiń normativ, shólkemlestirilgen hám materiallıq-texnikalıq tiykarları jaratıldı. Oǵan kóre, terrorizmdi úgit- násiyatlaw, terrorislik topar hám shólkemlerdi dúziw hám de olardıń iskerligi, tayarlanıp atırǵan yamasa ámelge asırılǵan terrorislik jınayatlarǵa tiyisli maǵlıwmat hám dálillerdi jasırıw qadaǵan etiledi. Terrorizmge qarsı gúresti azıqlantıratuǵın ideologiyalıq, ruwxıy hám finanslıq-ekonomikalıq dereklerdi zıyansizlantiriwdi talap etedi. Sol munasábet penen 2006 -jıldıń 1-yanvarınan kúshke kirgen «Jınayiy iskerlikten alınǵan dáramatlardı legallastiriwǵa hám terrorizmdi qarjilay támiynlewge qarsı gúres haqqında»ǵı Nızamı jınayiy iskerlikten alınǵan dáramattı legallastiriw hám terrorizmni finanslıq támiynlew tarawıdaǵı munasábetlerdi tártipke saladı. Bul nızamǵa kóre pul qarıjları yamasa basqa buyım-múlikke tiyisli operatsiyalar ústinen qadaǵalawdı ámelge asırıw kepilligi Ózbekstan Respublikası Ministrler Kenesine júkletilgen. Respublika Bas prokuraturası janında iskerlik kórsetip atırǵan salıq, valyutaǵa hám jınayiy dáramatlardı legallastiriwǵa qarsı gúresiw departamentine finanslıq razvedkaniń zamanagóy sistemasın jaratıw, jınayiy dáramatlardı legallastiriw hám terrorizmdi finanslıq támiynlewdiń kanal hám mexanizmlerin anıqlawǵa jóneltirilgen finanslıq, múlkshilik operatsiyalardıń monıtoringin ámelge asırıw, shet el mámleketlerdiń shólkemleri hám de xalıqaralıq qánigelesken hám basqa shólkemler menen óz-ara sheriklik qılıw hám informaciyalar almasıw sıyaqlı jańa wazıypalar júkletildi. Sebebi búgin diniy uranlar menen nıqaplanǵan, náshebentlik zatlardıń nızamǵa qarsı sawdasınan kiyatırǵan úlken-úlken aqshalar ornına jasap atırǵan xalıqaralıq terrorshılıq aymaq qawipsizligine júda úlken qáwip tuwdırıp kelmekte. Xalıqaralıq valyuta fondiniń 2006-jıldaǵı maǵlıwmatlarına kóre, dúnyanıń túrli aymaqlarındaǵı narkokarteller birlesken jinayatshılıq hám xalıqaralıq terrorizmdi qarjilay támiyinlewge hár jılı 500 millionnan tap 1,5 milliard dollarǵa shekem qarjı sarıplamaqta. Atap aytqanda, sońǵı 6—8 jılda júz bergen 111 waqıyalarda qatnasqan terrorshı gruppalardıń narkokartellar menen finanslıq baylanıslılıǵı xalıqaralıq valyuta fondı ekspertleri tárepinen 145 anıqlandi. Aymaqtaǵı turaqlılıqqa qáwip tuwdırıwda ele tiykarǵı faktor bolıp qalıp atırǵan Awǵanstanda jalpı ishki ónimnıń 50 payızın náshebentlik zatlar alıp atırǵan dáramat quramaqta . 2012-jıldıń sentyabr ayında qabıl etilgen «Ózbekstan Respublikasınıń sırtqı siyasiy iskerligi konsepsiyasın tastıyıqlaw haqqında»ǵı Nızamı Ózbekstan sırtqı siyasatında óziniń uzaq múddetli milliy máplerin gózlegen tiykarǵı principlerde kórinedi. Bul konsepsiya mámleketimizdiń xalıqaralıq maydandaǵı tiykarǵı principlerı, strategiyalıq ústin turatuǵın baǵdarların belgilep beredi hám Ózbekstan tárepinen mámleketimiz ǵárezsizliginiń birinshi jıllarınan baslap ámelge asırılıp atırǵan strategiyanıń logikalıq dawamı bolıp tabıladı. Bul Ózbekstannıń qońsılas Awǵanstan menen munasábetlerinde de óz sawleleniwin tapqan. «Búgingi kúnde, insaniyat qolında ámeldegi bolǵan qural –jaraqlar jer sharın bir neshe márte jeksen etiwge jetedi. Bunı hámmemiz jaqsı túsinemiz. Lekin házirgi zamandaǵı eń úlken qáwip — insanlardıń sana-sezimine jáne qálbin iyelew ushın dawam etip atırǵan ideologiyalıq gúres bolıp tabıladı. Keleshekte yadro maydanlarında emes, ideologiya maydanlarında bolıp atırǵan gúresler kóp zattı sheshedi. Bul ashshı haqıyqattı hesh qashan esten shıǵarmaw kerek. Globallasıw sharayatında hám de xalıqaralıq hám aymaqlıq kelispewshilikler transformaciyası dawam etip atırǵan bir waqıtta, ekstremizm hám terrorizmge qarsı nátiyjeli gúresiw máselesi kún tártibindegi aktual temalardan biri bolıp kelmekte. Búgingi kúnde ekstremislik hám xalıqaralıq terrorshılıq shólkemleri diniy isenimler nıqabı astında jaslardı zorlıqqa, milliy o'zligin, mádeniyaǵartıwshılıq hám shańaraqqa tiyisli qádiriyatların joytıwǵa úndew jolı menen jámiyette zorlıq hám radikal qaraslardı tarqatıwdı dawam ettirmekte. Bulardıń barlıǵı puqaralardı ekstremislik hám terrorshılıq shólkemleri qatarına tartıw ushın shárt-sharayat jaratıp atır. Sol munasábet penen, ekstremizm hám terrorizmniń aldın alıw hám shek qoyıw hám de olardı qarjilay támiynlew deregin hám kanalların toqtatıwǵa qaratılǵan jáne de nátiyjeli ilajlardı belgilew, buǵan baylanıslı milliy hám xalıqaralıq dárejede say háreketlerdi birlestiriw mámleket siyasatınıń zárúrli baǵdarlarınan esaplanadı. 2017 — 2021-jıllarda Ózbekstan Respublikasın rawajlandırıwdıń bes ústin turatuǵın baǵdarı boyınsha Háreketler strategiyasında belgilengen wazıypalardan kelip shıqqan halda, sonıń menen birge, ekstremizm hám terrorizmge qarsı gúresiw ilajların jetilistiriw maqsetinde: Ózbekstan Respublikasınıń ekstremizm hám terrorizmga qarsı gúresiw boyınsha 2021 — 2026 -jıllarǵa móljelengen Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń 2021jıl 1-iyuldagi PF-6255-san Pármanı qabıllandı. Strategiya Ózbekstan Respublikasınıń Konstitusiyası, xalıqaralıq huqıq hám Ózbekstan Respublikası xalıqaralıq shártnamalarınıń ulıwma tán alınǵan princip hám normalarına tiykarlanǵan bolıp, Ózbekstan Respublikasınıń “Terrorizmge qarsı gúres haqqındaǵı”ǵı, “Ekstremizmge qarsı gúresiw haqqında”ǵı, “Jınayıy iskerlikten alınǵan dáramatlardı legallastırıwǵa hám terrorizmdi qarjılay támiynlewge qarsı gúresiw haqqında”ǵı hám de “hújdan erkinligi hám diniy shólkemler haqqında”ǵı nızamlarınıń qaǵıydaların ámelge asırıwǵa qaratılǵan. Shet el mámleketleriniń ekstremizm hám terrorizmge qarsı gúresi. Din nıqabındaǵı ekstremizm hám ol menen baylanıslı terrorizm dúnyanıń 15 ten artıq mámleketlerine ayrıqsha qáwip salmaqta . Jer sharınıń túrli kontinentlerinde jaylasqan bunday mámleketlerdi shártli tárizde bir neshe topar bóliw múmkin. Birinshi toparǵa tiyisli Arqa Afrikada jaylasqan ayırım arab mámleketleri, atap aytqanda, eń úlken arab mámleketi bolǵan Egipet Arab Respublikası ushın ekstremizm menen baylanıslı terrorshılıq háreketleri haqıyqıy mashqalaǵa aylandı. 1970—1980-jıllarda bunday process Tunisti de qamtıp aldı. Usı aymaqta jaylasqan taǵı bir arab mámleketi — Jazairdaǵı diniyekstremistik shólkemlerdiń qoparıwshılıq iskerligi sebepli on mińlaǵan biygúna insanlar qaytıs bolǵan bolsa, radikal aǵıslar Sudanda ishki sociallıq-siyasiy párawanlıqtıń ulıwma izden shıǵıwına, Darfur aymaǵı dúnyanıń eń músiybetli orınlarınıń birine aylanıwına sebep boldı. Ekinshi gruppaǵa Aziya kontinentinde jaylasqan taǵı bir neshe arab mámleketlerin kirgiziw múmkin. Hár túrli siyasiy, ekonomikalıq hám diniy-ideologiyalıq sebeplerge kóre, Palestina aymaqları, Siriya, Irak háreketlerinen Respublikası ekstremizm menen baylanıslı terrorshılıq úlken ko'rmekde. Ásirese, Siriya mámleketiniń shıǵın ekonomikasına 5 jıllıq urıs 255 milliard AQSH dollar muǵdarında ziyan keltirdi. Mámlekettiń onlaǵan qalalarındaǵı 2 millionnan zıyat jay hám imaratlar joq etilgen, neft-gaz qazip shıǵarıw quwatlılıǵınıń kóp bólegi «IShID»(Iroq va shom Islom Davlati) jawıngerleriniń qolına ótken. Usınıń sebepinen, 85% Siriyalıqlar jarlı jaǵdayǵa túsip qalǵan. BMSH maǵlıwmatlarına kóre, Siriyanı qayta tiklew ushın jılına 100 milliard AQSH dollar kerek boladı. Sonnan keyin ǵana 9 jıl ishinde mámleket 2010 –jılǵı dárejege shıǵıwı múmkin. Siriyanıń burınǵı Bas ministri hám házirde BMSHnıń ekonomikalıq jáne social komissiyasınıń atqarıw xatkeriniń orınbasarı bolǵan Abdulloh al-Dardoriy aytıwına qaraǵanda, 2010-jılı Siriyanıń jalpı ishki ónimi 62 milliard AQSH dollarına teń bolǵan. Biraq, puqaralar urısınan keyin jalpı ishki ónimi 27 milliard AQSH dollarına túsip ketken. Tek ǵana islep shıǵarıw maydanlarınıń ózi 90% wayran etilgen. Turar -jay binalardıń yarımı bolsa buzıp taslanǵan. Arab-musulman mámleketleri ishinde Egipet Arab Respublikası birinshi bolıp terrorizm mashqalasına 1940 -jıllarda, «Musulman biradarlar»dıń óz iskerliginde isendiriw usıllarınan radikal terrorshılıqqa — mámleket, politsiya hám armiyanıń kózge kóringen ǵayratkerlerin joq etiw jolına ótiwi nátiyjesinde dus keldi. Bul mámlekettiń diniy ekstremizmge qarsı gúresindegi bir neshe on jıllıq tájiriybesi radikal diniy gruppalarǵa qayırqomlıq penen qaraw, olardı jasırınsha xoshametlew ekstremistik háreketlerdiń jáne de aktivlesiwine, jańalarınıń payda bolıwına múmkinshilik jaratılıwın kórsetedi. Musulman mámleketleriniń ekstremizmga qarsı gúres strategiyası ulıwma alǵanda, hár bir mámlekettiń ayriqsha qásiyetleri hám ústin turatuǵın baǵdarlarınan qatiy názer, tikkeley bolmaǵan hám tikkeley qarsılıq kórsetiw usılların óz ishine aladı. Bunnan tısqarı, mámleket nızamǵa qarsı túrde qural saqlaǵanlar, zorawanlıqtı úgit-nasiyatlaw, radikal gruppalardı finanslıq qollap – quwatlawshılarǵa qatań hákimshilik -jınayiy sharalardı qollawın da atap kórsetiw kerek. 1990-jıllarda zorlıq hám terror háreketleriniń kusheyiwi bolsa Egipet húkimetin «Terrorizmge qarsı gúres haqqında»ǵı Nızamı sıyaqlı bir qatar jańa huqıqıy hújjetlerdi qabıllawǵa májbúr boldı. Bunday arnawlı nızamnıń qabıl etiliwi qawipsizlik keńselerine kóbirek erkinlik beriw hám olar alıp baratırǵan iskerliginiń natiyjeliligin támiyinlew menen baylanıslı edi. Musulman mámleketleri ekstremizm hám zorawanlıq máselelerin ilimiy hám keń kólemli sheshiw boyınsha ámeliy islerdi qollap atır. Atap aytqanda, ilimiy-tekseriw institutları hám strategiyalıq oraylarda bul mashqalanıń ilimiy-sistemalı analizine úlken itibar berilip atır. Mısalı, Indoneziyada ekstremizmge qarsı alıp barılıp atırǵan gúresde ekstremistlerdiń iri wákilleri, atap aytqanda, tutqında bolǵan Abu Bakar Bashir tárepinen islengen «islam mektepleri»n jabıw ilajları ko'rilip atırǵanı buǵan mısal bola aladı. Zamanagóy ekstremizm hám terrorizmge qarsı gúres mámleketlerdiń turaqlı itibarın, onıń aldın alıw hám saplastırıwǵa qaratılǵan kóp qırlı siyasatti ámelge asırıwda óz-ara sheriklik hám turaqlılıqtı talap etedi. Qáliplesip, keń tarmaqlanǵan terrorizmge qarsı gúrespegen mámleketler hálsizlenip, óz xalqı hám mámleketi turaqlı rawajlanıwın qáwip astında qaldıradi. Paydalanǵan ádebiyatlar 1. O‘zbekiston Respublikasining ekstremizm va terrorizmga qarshi kurashish bo‘yicha 2021 — 2026-yillarga mo‘ljallangan O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 1-iyuldagi PF-6255-son Farmoni 2. K.A. Shermuxamedov, J.A. Karimov “Ekstremizm уа terrorizmga qarshi kurashning ma’naviy-ma’rifiy asoslari” « O’zbekiston faylasuflari milliy jamiyati» nashriyoti Toshkent — 2018 124-137 b
0
You can add this document to your study collection(s)
Sign in Available only to authorized usersYou can add this document to your saved list
Sign in Available only to authorized users(For complaints, use another form )