Abdurahimov Abrorbek
611-22 guruh
1 – dedline
1-Topshiriq
BIOS (Basic Input/Output System) — bu kompyuterning asosiy dasturiy
ta'minoti bo‘lib, u kompyuter yoqilganda eng birinchi ishga tushadi va operatsion
tizim yuklanishidan oldin tizim komponentlarini tekshiradi va boshlang‘ich
yuklashni boshqaradi.
BIOS haqida nazariy ma’lumot
1. Ta’rifi:
BIOS — bu kompyuterning anakartiga (ona platasi) o‘rnatilgan doimiy xotirada
(ROM yoki Flash) joylashgan dasturiy ta'minotdir. Uning asosiy vazifasi —
kompyuter yoqilganda tizimni ishga tayyorlash va operatsion tizimni yuklashni
boshlash.
2. Asosiy vazifalari:

POST (Power-On Self Test): kompyuter yoqilganda apparat qurilmalarning
ish holatini tekshiradi.


CMOS Setup: foydalanuvchiga tizim sozlamalarini (sana, vaqt, yuklash
tartibi, harorat, fan tezligi, parol) o‘zgartirish imkonini beradi.


Bootstrapping: operatsion tizimni qaysi qurilmadan yuklash kerakligini
aniqlaydi (masalan, HDD, SSD, USB).


BIOS xizmatlari: past darajadagi qurilma bilan ishlash uchun dasturchilarga
funksiyalar taqdim etadi (masalan, klaviatura, ekran, disklar bilan ishlash).

3. BIOS xotirasi:
BIOS dasturi doimiy xotirada saqlanadi:

ROM (Read-Only Memory) — o‘zgartirib bo‘lmaydigan xotira.


EEPROM yoki Flash ROM — foydalanuvchi tomonidan yangilanishi
mumkin bo‘lgan xotira (BIOS yangilanishi mumkin bo‘ladi).

4. CMOS (Complementary Metal-Oxide Semiconductor):
BIOS bilan birga ishlaydigan kichik xotira bo‘lib, foydalanuvchi tomonidan
o‘rnatilgan sozlamalarni saqlaydi. CMOS batareyasi elektr quvvatini uzganda ham
ma'lumotlar saqlanib qolishini ta'minlaydi.
5. UEFI (Unified Extensible Firmware Interface):
Zamonaviy kompyuterlarda BIOS o‘rniga ishlatilmoqda. UEFI BIOSga qaraganda
qulay interfeys, xavfsizlik (Secure Boot), va katta disklarni qo‘llab-quvvatlash
imkoniyatlariga ega.
4- topshiriq
# 1. Papka yaratish
New-Item -Path "C:\Users\Public" -Name "TestPapka" -ItemType "Directory"
# 2. Fayl yaratish
New-Item -Path "C:\Users\Public\TestPapka" -Name "info.txt" -ItemType "File"
# 3. Faylga matn yozish
Set-Content -Path "C:\Users\Public\TestPapka\info.txt" -Value "Bu PowerShell
ssenariysi"
# 4. Faylga qo‘shimcha matn yozish
Add-Content -Path "C:\Users\Public\TestPapka\info.txt" -Value "Guruh: 931-22"
# 5. Faylni o‘qish
Get-Content -Path "C:\Users\Public\TestPapka\info.txt"
# 6. Kompyuter nomini chiqarish
Write-Output "Kompyuter nomi: $env:COMPUTERNAME"
# 7. Hozirgi vaqtni chiqarish
Get-Date
# 8. Diskdagi fayllar ro‘yxatini chiqarish
Get-ChildItem -Path "C:\Users\Public\TestPapka"
# 9. Vaqtinchalik fayl yaratish
$temp = New-TemporaryFile
Write-Output "Yaratilgan vaqtinchalik fayl: $temp"
# 10. PowerShell oynasida xabar chiqarish
Write-Host "Ssenariy muvaffaqiyatli bajarildi!" -ForegroundColor Green
5-TOPSHIRIQ
6-topshiriq
8-topshiriq