Zarządzanie Finansami i Podatki w Przedsiębiorstwie: Notatki

zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w egzamin jednokrotnego wyboru cwiczenia - kolokwium, praca projektowa zerówka 15.04 9:45-11:15 25.02 podatek publicznoprawne nieodpłatne przymusowe bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy wynikające z ustawy podatkowej. dlaczego płacimy podatki? Podatki są kluczowym elementem funkcjonowania państw i społeczeństw, a ich pobieranie ma kilka istotnych powodów: 1. finansowanie usług politycznych 2. redystrybucja dochodów 3. stabilizacja gospodarki 4. zachęty i regulacja zachowań 5. finansowanie długu publicznego 6. wzmocnienie państwa i administracji ciekawe podatki zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 1 1. podatek od okien 2. podatek od brody 3. podatek od kapeluszy 4. podatek od cukierków 5. podatek od drzwi 6. podatek od cudzoziemców system podatkowy zespół podatków, które funkcjonują równocześnie w obrębie danego państwa i tworzą całość zarówno w sensie prawnym jak i ekonomicznym. Jest to zbiór przepisów prawnych i instytucji finansowych, które ustanawiają podatki oraz określają i zajmują się ich poborem. W jego skład wchodzą zarówno przepisy, które związane są z samymi podatkami jak i określające podmioty pobierające podatki, płatników podatków i instytucje wyznaczające wysokość i warunki płacenia podatków. system podatkowy w Polsce obejmuje: podatki określone przez normy prawne zawierające ich zakres aparat skarbowy, który organizuje wymiar, pobór i kontrolę podatków prawo regulujące sprawy w zakresie podatków i aparatu skarbowego zasady funkcjonowania systemu podatkowego system podatkowy a podatki podatki jako, że są podstawowym dochodem budżetu państwa, to istotne jest, aby obowiązujący w danym kraju system podatkowy funkcjonował poprawnie i sprawnie, gdyż wpływa to na rozwój danego kraju. system podatkowy jest jednym z narzędzi, który umożliwia budżetowi państwa sprawowanie jego funkcji redystrybucyjnej. Jest to możliwe dzięki ulgom i zwolnieniom zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 2 podatkowym, zróżnicowanym stawkom podatkowym podatków pośrednich oraz progresywnym opodatkowaniu dochodów. czynniki kształtujące system podatkowy czynniki ekonomiczne: czynniki zewnętrzne wybór właściwych źródeł podatkowych (globalne): występująca koniunktura gospodarcza na świecie wybór odpowiedniego momentu procesu gospodarczego rola danego państwa w gospodarce światowe właściwe i precyzyjne określenie podmiotu gospodarczego, który ma być objęty obowiązkiem podatkowym, oraz ustalanie właściwej wysokości nakładanych podatków czynniki wewnętrzne: warunki społecznogospodarcze stopień rozwoju gospodarczego typ ustroju politycznego rola i zakres władzy państwowej co można robić z podatkami dochodowymi? płacić nie płacić ➡️ ⬇️ stosować mechanizmy obronne mechanizmy obronne: Uchylanie się od płacenia podatków zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 3 Unikanie opodatkowania Zarządzanie podatkami uchylanie się od opodatkowania* *(działania nielegalne, nieetyczne, sprzeczne z prawem) Zatajanie źródeł przychodów Wystawianie fikcyjnych faktur Fałszowanie ksiąg podatkowych Nierejestrowanie działalności gospodarczej Ewidencjonowanie kosztów, które w rzeczywistości nie zostały poniesione kodeks karny skarbowy - nie mamy się tego uczyć tylko powiązać Art. 4. § 1. Przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe można popełnić umyślnie, a także nieumyślnie, jeżeli kodeks tak stanowi. § 2. Czyn zabroniony popełniony jest umyślnie, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia, to jest chce go popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi. § 3. Czyn zabroniony popełniony jest nieumyślnie, jeżeli sprawca nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia go jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość popełnienia tego czynu przewidywał albo mógł przewidzieć. np. pytanie - ktory dokument, ustawa - określa - kodeks karny skarbowy Art. 57 § 1. Podatnik, który uporczywie nie wpłaca w terminie podatku, podlega zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 4 karze grzywny za wykroczenie skarbowe. § 2. Sąd może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli przed wszczęciem postępowania w sprawie o wykroczenie skarbowe określone w § 1 wpłacono w całości należny podatek na rzecz właściwego organu. minimalne wynagrodzenie - 4666 zł (od 01.01.2025 r.) nie musicie pamiętać wartości tylko wytyczną (minimalne wynagrodzenie) wykroczenia skarbowe (art. 48 KKS) sposób wyliczenia wartość w zł minimalna kara grzywny MW x 1/10 466 maksymalna kara grzywny MW x 20 93 320 maksymalna kara grzywny przy wyroku nakazowym MW x 10 46 660 maksymalna kara grzywny nałożona mandatem karnym MW x 2 9 332 Przestępstwa skarbowe (art. 23 KKS) sposób wyliczenia wartość w zł minimalna stawka dzienna (min SD) MW x 1/30 155,53 maksymalna stawka dzienna (max SD) min SD x 400 62 212 minimalna kara grzywny mins SD x 10 1 555,3 maksymalna kara grzywny max SD x 720 44 792 640 Maksymalna kara grzywny przy wyroku nakazowym max SD x 200 12 442 400 unikanie opodatkowania Redukcja obciążenia podatkowego przy pomocy instrumentów dozwolonych przez prawo zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 5 zarządzanie podatkami Aktywne wpływanie na wysokość obciążeń podatkowych Celowe i świadome działanie danego podmiotu, zmierzające do określonego celu w granicach prawnie dozwolonych cele zarządzania podatkami Minimalizacja obciążenia podatkowego Odsuwanie w czasie momentu zapłaty podatku Ograniczenie ryzyka podatkowego narzędzia podatkowe wspierające podatnika 1. Narzędzia celowo stworzone przez ustawodawcę, który zostawił podatnikowi wybór w zakresie możliwości korzystania z nich. 2. Narzędzia będące wynikiem luk prawnych ⬇️ ELEMENTY KONSTRUKCJI PODATKU ⬇️ elementy techniki podatkowej podmiot podatku (czynny i bierny) przedmiot podatku podstawa opodatkowania stawka podatkowa skala podatkowa zwolnienia, ulgi i zwyżki podatkowe zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 6 podmiot podatku podmiotami są obie strony stosunku podatkowego podmiot czynny - uprawniony do nakładania podatku podmiot bierny - zobowiązany, do którego adresowane są akty prawa podatkowego (podatnik, płatnik, inkasent) przedmiot podatku zjawisko, sytuacja, stan faktyczny, z którym ustawodawca wiąże obowiązek zapłaty podatku rzecz lub zdarzenie, które wiąże się z koniecznością zapłaty podatku podstawa opodatkowania Wyrażony ilościowo lub wartościowo przedmiot podatku Sposób obliczenia podstawy opodatkowania określony jest w przepisach prawa podatkowego i zależy od rodzaju podatnika. *kwota wolna od opodatkowania i kumulacja podatkowa (po przekroczeniu pułapu cos tam wzrasta) (kumulacja - jak przekroczymy kwotę, podatku juz sie nie placi) stawka podatkowa stosunek wysokości podatku do podstawy opodatkowania skala podatkowa zbiór stawek stosowany w jednym konkretnym podatku (skale stałe i zmienne) zwolnienia, ulgi i zwyżki zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 7 Zwolnienia – wyłączenia spod opodatkowania Ulgi – zmniejszenia wysokości podatku Zwyżki – zwiększenia obciążeń ⬇️NIEPROWADZĄCYCH OPODATKOWANIE DOCHODÓW OSÓB FIZYCZNYCH DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ⬇️ umowa o pracę umowa zlecenie umowa o dzieło umowa o dzieło z przekazaniem praw autorskich ??? - ewentualne kombinacje różnego rodzaju ⬇️ OPODATKOWANIE DOCHODÓW PRZEDSIĘBIORSTW ⬇️ konstytucja dla biznesu- 30.04.2018 Prawo przedsiębiorców Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej Ustawa o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców Ustawa o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy Ustawa o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zasady prowadzenia działalności gospodarczej zostały przedstawione w ustawie - prawo przedsiębiorców: zasada wolności działalności gospodarczej zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 8 zasada “co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone” zasada uczciwej konkurencji zasada poszanowania dobrych obyczajów oraz słusznych interesów innych przedsiębiorców i konsumentów zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy zasada rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść zasada przyjaznej interpretacji przepisów zasada pogłębiana zaufania, proporcjonalności i równego zasada odpowiedzialności urzędników za naruszenie prawa zasada pewności prawa zasada udzielania informacji rejestracja działalności gospodarczej 1. jaką działalność założyć? a. PIT b. CIT 2. co wziąć pod uwagę? a. rozmiar działalności (nowa - cit) b. branża c. liczba wspólników d. możliwości finansowe - 3F - family, friends and fools rodzaje działalności 1. Jednoosobowa działalność gospodarcza 2. Spółka cywilna 3. Spółki osobowe a. Spółka jawna b. Spółka partnerska zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 9 c. Spółka komandytowa d. Spółka komandytowo-akcyjna 4. Spółki kapitałowe - osoby prawne a. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością b. Spółka akcyjna c. Prosta spółka akcyjna ⬇️ OPODATKOWANIE PODATKIEM DOCHODOWYM OSÓB FIZYCZNYCH⬇️ podmiotem opodatkowania podatkiem PIT jest każda osoba fizyczna osiągająca dochód. Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą; Osoby fizyczne osiągające dochody pozostałe; Osoby fizyczne będą wspólnikami spółek osobowych: cywilnych, jawnych, partnerskich, komandytowych, komandytowo-akcyjnych. przychody otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. formy opodatkowania Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą mogą wybierać spośród następujących form opodatkowania: zasady ogólne - podatek progresywny zasady ogólne - podatek liniowy ryczałt ewidencjonowany karta podatkowa* podatek tonażowy** zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 10 *wysokosc nie zalezy ani od przychodow ani od dochodow, nowi podatnicy nie mogą jej wybrać ** bardzo specyficzny, tylko dla przedsiębiorstw morskich co decyduje o formie opodatkowania? Wysokość płaconego świadczenia Wysokość kosztów prowadzenia działalności Liczba obowiązków Rozmiar prowadzonej działalności W oparciu o te dane należy ustalić wysokość podatku należnego w każdym wariancie. PROGRESJA PODATKOWA I PODATEK LINIOWY - opodatkowany dochód RYCZAŁT - opodatkowany przychód KARTA PODATKOWA - stała wysokość podatku skala podatkowa na 2025 rok podstawa obliczenia podatku (zł) ponad do 120 000 120 000 podatek wynosi 12% minus kwota zmniejszająca podatek 3 600 10 800 zł + 32% nadwyżki ponad 120 000 zł + danina solidarnościowa 4% pow. 1 mln zł zerowy PIT (ulga dla młodych) zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 11 Ulga obejmie przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy oraz umów zlecenia, otrzymane przez podatnika do ukończenia 26. roku życia, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85528 zł. koszty uzyskania przychodu dla etatu KOSZTY UZYSKANIA PRZYCHODU - ZE STOSUNKU PRACY PIT (OD 1 STYCZNIA 2020 R.) miesięczne roczne pracownik miejscowy 250 zł 3000 zł z jednej umowy, 4500 z wielu umów pracownik dojeżdżający 300 zł 3600 zł z jednej umowy, 5400 z wielu umów kto składa zeznanie podatkowe wszyscy podatnicy, którzy osiągnęli jakiekolwiek przychody w roku podatkowym, nawet jeżeli w efekcie końcowym uzyskali stratę lub podatek należny do zapłaty wyniósł dokładnie zero podatnicy prowadzący działalność gospodarczą, gdy nie uzyskali żadnych przychodów ani dochodów, ale przez cały rok mieli zawieszoną działalność gospodarczą kto nie składa zeznania podatkowego podatnicy którzy nie uzyskali żadnego przychodu i dochodu, a zarazem nie mieli zgłoszonej w urzędzie skarbowym działalności gospodarczej uzyskali wyłącznie dochody zagraniczne zwolnione w Polsce z opodatkowania Za niektórych podatników zeznania roczne składają płatnicy (pracodawca za pracownika na jego wniosek, organ rentowy, np. ZUS, jeżeli podatnik nie złoży zeznania samodzielnie) formularze podatkowe zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 12 PIT-36 - dla osób, które prowadziły pozarolniczą działalność gospodarczą, uzyskują przychody z najmu, dzierżawy, doliczają dochody małoletnich dzieci, obniżają dochód o straty z lat ubiegłych; PIT-36L – składają podatnicy, którzy osiągnęli dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej opodatkowane 19% podatkiem na zasadach określonych w art. 30c ustawy, czyli osiągają dochody z działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej; PIT37 – dla osób, które otrzymują: wynagrodzenia i przychody ze stosunku służbowego, emerytury renty, stypendia, przychody z działalności wykonywanej osobiście, przychody z praw autorskich; PIT38 – podatnicy, którzy uzyskali przychody z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych, objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną. Formularze PIT-36L i PIT-38 przeznaczone dla osób rozliczających się indywidualnie; Formularze PIT-36 i PIT-37 przeznaczone dla osób rozliczających się indywidualnie, dla małżonków oraz osób samotnie wychowujących dzieci. 11.03 - ciag dalszy sposoby poboru podatku potrącanie w trakcie roku podatkowego przez płatnika w formie zaliczek uiszczanie w trakcie roku podatkowego bezpośrednio przez podatnika w formie zaliczek, uiszczanie w formie zaliczek kwartalnych przez podatników będących małymi podatnikami oraz przez podatników rozpoczynających prowadzenie działalności gospodarczej, bez obowiązku składania deklaracji, uiszczanie przez podatnika przy rozliczeniu rocznym (np. od alimentów), od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości). przechowywanie dokumentów Dokumenty przechowuje się 5 lat licząc od końca roku, w którym wystąpił obowiązek zapłaty podatku, czyli np. za 2024: 1. Zeznanie do 30 kwietnia 2025 zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 13 2. Przechowywanie: a. 31.12.2026 - I rok b. 31.12.2027 - II rok c. 31.12.2028 - III rok d. 31.12.2029 - IV rok e. 31.12.2030 - V rok ulgi podatkowe w PIT (zasady ogólne) rozliczenia preferencyjne odliczenia od dochodu odliczenia od podatku rozliczenia preferencyjne wspólne rozliczanie się z małżonkiem wspólne rozliczenie z dzieckiem ulga dla młodych (do ukończenia 26 r. ż) zwolnienie 4+ (dzieci na wychowaniu) zwolnienie dla nierezydentów zwolnienie dla pracujących seniorów odliczenia od dochodu: Składki na ubezpieczenie społeczne, Składki na ubezpieczenie zdrowotne (28, 36L) Darowizny na cele pożytku publicznego, kultu religijnego, krwiodawstwa oraz na cele charytatywno-opiekuńcze na rzecz Kościoła, Ulga rehabilitacyjna Ulga rehabilitacyjna dla opiekuna , zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 14 Ulga na B+R, Ulga termomodernizacyjna, Ulga na IKZE, (indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego) Ulgi o charakterze kontynuującym (do ktorych nabylismy prawo wczesniej) Ulga na remont i modernizację zabytków odliczenia od podatku: Ulga na dzieci (ulga prorodzinna), Ulga abolicyjna małżonkowie mogą skorzystać z możliwości łącznego opodatkowania się, jeżeli: zawarli związek małżeński w trakcie 2024 r. (lub związek ten został zawarty w latach wcześniejszych i trwa nadal) istnieje między nimi w 2024 r. ustrój współwłasności majątkowej małżeńskiej żaden z małżonków nie opłaca podatku liniowego, ryczałtu (z wyjątkiem podatku z najmu) małżonkowie pozostają polskimi rezydentami podatkowymi złożą wniosek o wspólne opodatkowanie w deklaracji podatkowej, ale poprzez korektę wcześniej złożonej deklaracji lub wniosek ten znajdzie się w deklaracji PIT złożonej przez nich po terminie ustawowym. przykład 1 Adam i Ewa Nowak zamierzają się rozliczyć wspólnie. Dochód Ewy wynosi 50 000 zł, Adama 170 000 zł. E: 50 000 x 12% - 3 600 = 2 400 A: 32%x 50 000 + 10 800 = 26 800 tu zaplaciliby 29 200 a tu placa 19 200 - korzysc laczny dochod 220 000/2 = 110 000 zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 15 podatek 12% ze 110 000 - 3 600 = 9600 x 2 = 19 200 - łączny podatek rodziny 2 przyklad zona 90 000 12%*90 000 - 3600 = 7200 mąż 100 000 12% x 100 000 - 3600 = 8400 suma podatkow - 15 600 rozliczenie wspolne: laczny dochod 190 000/2 = 95 000 12% z 95 000 - 3600 = 7 800 x 2 = 15 600 wspólne rozliczenie z dzieckiem Aby rozliczyć się wspólnie z dzieckiem, należy spełnić następujące warunki: 1. Być stanu wolnego, czyli jedną z poniższych osób: panną lub kawalerem, osobą rozwiedzioną, wdową lub wdowcem; 2. Wychowywać dziecko, czyli być jego: matką lub ojcem, opiekunem prawnym. koszty przy umowach cywilno-prawnych Umowa zlecenie – 20% przychodu pomniejszonego o składki na ubezpieczenie społeczne Umowa o dzieło – 20% przychodu zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 16 Umowa o dzieło z przekazaniem praw autorskich – 50% przychodu (z limitem!) OPODATKOWANIE DOCHODU DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA – WYBÓR 1. PROGRESJA 2. LINIOWY 04.03 WYKORZYSTANIE DŹWIGNI W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM mechanizm dźwigni Efekt dźwigni polega na tym, że zmiana jednego czynnika powoduje bardziej niż proporcjonalną zmianę innego elementu. dźwignia operacyjna Ryzyko operacyjne (handlowe) jest związane z niepewnością co do kształtowania się przyszłych przepływów operacyjnych przedsiębiorstwa. Dwa najważniejsze składniki przepływów operacyjnych to: przychody ze sprzedaży koszty operacyjne Na koszty operacyjne składają się koszty zmienne i koszty stałe. zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 17 Koszty zmienne - to koszty, których globalna kwota zmienia się w sposób proporcjonalny wraz ze zmianą skali działalności. Koszty stałe – to te grupy kosztów, które przedsiębiorstwo musi ponosić niezależnie od tego, czy i ile wytwarza. Pozostają one niezmienne w danym okresie, pomimo znaczących zmian w skali działalności. dźwignie w przedsiębiorstwie Część kosztów w przedsiębiorstwie nie jest zależna od wielkości sprzedaży. zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 18 Im więcej firma produkuje, tym mniejszy jest jednostkowy koszt wytworzenia– koszty stałe rozkładają się na większą liczbę sztuk. 1 5 10 20 100 czynsz 500 500 500 500 500 materiały 1 5 10 20 100 koszty razem 501 505 510 520 600 koszt jednostkowy 501 101 51 26 6 dźwignia operacyjna chmurka na egzaminie TEST zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 19 dol = stopień dźwigni operacyjnej s=x *c (ilośc x cena) cena jest constans x (ilosc) wplywa na zmiane ebitu Efekt dźwigni operacyjnej polega na tym, że zmiana przychodów ze sprzedaży powoduje bardziej niż proporcjonalną zmianę zysku operacyjnego. Jest to związane z faktem, że część kosztów w przedsiębiorstwie nie jest zależna od wielkości sprzedaży. efekt dźwigni operacyjnej Im większy jest udział kosztów stałych w kosztach operacyjnych ogółem, tym trudniej przedsiębiorstwu dostosować koszty operacyjne do zmian w przychodach ze sprzedaży. zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 20 Wzrasta wówczas ryzyko operacyjne. W przypadku istnienia stałego elementu kosztów w przedsiębiorstwie, jego wynik operacyjny (zysk lub strata) zmienia się bardziej niż proporcjonalnie w stosunku do zmian wielkości sprzedaży. Jest to tzw. efekt dźwigni operacyjnej. Źródłem działania dźwigni operacyjnej jest występowanie kosztów stałych. Koszty stałe są „punktem podparcia dźwigni”. Im wyższe są koszty stałe w relacji do kosztów całkowitych, tym wyższy jest wskaźnik dźwigni DOL. Jeżeli EBIT zmieni się o 1 % to WN, WB, ROE i EPS zmienią się o DFL%. wskaźnik efektu dźwigni operacyjnej Miernikiem ryzyka operacyjnego jest wskaźnik efektu dźwigni operacyjnej (DOL – degree of operating leverage), będący relacją względnych zmian zysku operacyjnego do względnej zmiany wielkości sprzedaży. Wskaźnik efektu dźwigni operacyjnej wyliczany jest dla danej wielkości sprzedaży. Stopień dźwigni operacyjnej wskazuje, o ile procent zmieni się wielkość zysku operacyjnego (EBIT), jeżeli wielkość sprzedaży zmieni się o 1%. stopień dźwigni operacyjnej (DOL) zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 21 wskaźnik efektu dźwigni operacyjnej Stopień dźwigni operacyjnej w ujęciu statycznym S − Kz DOL = M bc EB I T = EB I T S - przychody ze sprzedaży Kz – całkowite koszty zmienne Mbc – całkowita marża brutto EBIT – zysk operacyjny Stopień dźwigni operacyjnej w ujęciu dynamicznym KaTeX parse error: Unexpected end of input in a macro argument, expected '}' at end of input: …ac{%∆EBIT}{%∆S} analiza progu rentowności sprzedaży zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 22 Próg rentowności (BEP – Break Even Point) – to wielkość lub wartość sprzedaży, przy której wartość sprzedaży (przychód) jest równy sumie kosztów stałych i zmiennych. Jest to więc minimalna wielkość sprzedaży, przy której przedsiębiorstwo nie ponosi jeszcze strat (o ile jest finansowane kapitałem własnym). BŁĄD! Kc = x ∗ kz + Ks S = x ∗ c EB I T = S − Kc = S − K S − Kz Kc– koszt całkowity x – wielkość produkcji kz– jednostkowy koszt zmienny Kz– koszty zmienny Ks– koszty stałe zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 23 c – jednostkowa cena sprzedaży ilościowy próg rentowności Ks BE Pil = Ks = c − kz mb mb – jednostkowa marża brutto wartościowy próg rentowności BE Pwart = BE Pil ∗ c pytania z “wejściówek” Co oznacza skrót „DOL”? - stopień dźwigni operacyjnej Jak działa dźwignia operacyjna? Kiedy DOL=1. - koszty stałe = o, brak ryzyka, zmiany wprost-proporcjonalne DOL w przedsiębiorstwie A wynosi 3, zaś w przedsiębiorstwie B wynosi 10. Co to oznacza dla tych przedsiębiorstw? - większe ryzyko w B, B ma duży majątek, A jest innej branży ktore nie wymaga zaangazowania aktywow trwalych Co to jest „próg rentowności sprzedaży”?- przychody = koszty, jak wychodzi na 0 DOL=5 podaj interpretację. - jak ilosc zmieni sie o 1% to wynik operacyjny zmieni sie o 5% dźwignia finansowa Ryzyko finansowe przedsiębiorstwa jest większe, im wyższy jest udział długu obciążonego oprocentowaniem w kapitale firmy. Koszty finansowe wynikające z oprocentowania kapitału obcego stanowią stały element kosztów przedsiębiorstwa (punkt podparcia dźwigni finansowej), wywołując efekt dźwigni finansowej. zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 24 dfl - stopień dźwigni finansowej, odsetki minus duze i a nie 1 t - stawka podatku dochodowego eps - wskaznik zysku na akcje Efekt dźwigni finansowej polega na tym, że zmiana zysku operacyjnego powoduje bardziej niż proporcjonalną zmianę zysku brutto/ zysku netto/ zysku na 1 akcję oraz rentowności kapitału własnego. Jest to związane z faktem, że część kosztów finansowych w przedsiębiorstwie jest stała. efekt dźwigni finansowej Efekt działania dźwigni polega na tym, że w wyniku stałego obciążenia kosztami finansowymi możliwe wahania zysków przypadających na jedną akcję są więcej niż zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 25 proporcjonalne w stosunku do wahań zysku operacyjnego. Im wyższe są koszty finansowe, tym działanie dźwigni finansowej jest silniejsze i ryzyko finansowe większe. stopień dźwigni finansowej (dfl) wskaźnik efektu dźwigni finansowej Miernikiem oceny ryzyka finansowego jest wskaźnik efektu dźwigni finansowej Stopień dźwigni finansowej w ujęciu statycznym EB I T DF L = EB I T EBT = EB I T − I Stopień dźwigni finansowej w ujęciu dynamicznym I - koszty finansowe (stałe odsetki płacone od kapitałów obcych)) zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 26 punkt graniczny DFL Punkt graniczny dźwigni finansowej (w ujęciu EBIT) EB I Tx = K ∗ i K – łączna wartość kapitału przedsiębiorstwa i – nominalne oprocentowanie kapitału obcego EBIT x = BEP ebit Punkt graniczny dźwigni finansowej (w ujęciu ROE) (BE PEBI T − I ) ∗ (1 − T ) ROEx = ∗ 100procent KW ▪ W punkcie granicznym dźwigni finansowej: ROE = ROA = i ∗ (1 − T ) zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 27 analiza progu rentowności kapitału własnego Wraz ze wzrostem udziału długu w strukturze kapitału stopa zwrotu z kapitału własnego (ROE) może zarówno zwiększać się jak i zmniejszać. Zależy to od relacji pomiędzy ROA i r (oprocentowanie kapitału obcego). O ile ROA jest wyższy od r, to wzrost zadłużenia spółki przyczynia się do wzrostu ROE. Jeżeli jednak spółka nie jest w stanie osiągnąć ROA wyższego lub równego stopie oprocentowania kapitału obcego, wzrost zadłużenia przyczynia się do obniżenia stopy zwrotu z kapitału własnego. efekt dźwigni połączonej Im większe jest ryzyko finansowe towarzyszące działalności przedsiębiorstwa, tym większe jest ryzyko całkowite, ponieważ ryzyko finansowe dodaje się do operacyjnego. Miernikiem ryzyka całkowitego jest m.in. wskaźnik dżwigni całkowitej (DTL – degree of total leverage), będący relacją względnej zmiany zysku netto przypadającego na jedną akcję do względnej zmiany wielkości sprzedaży. mechanizm dźwigni Efekt dźwigni łącznej polega na tym, że zmiana przychodów ze sprzedaży powoduje bardziej niż proporcjonalną zmianę zysku brutto/ zysku netto/ zysku na 1 akcję oraz rentowności kapitału własnego. Jest to związane z faktem, że część kosztów operacyjnych i finansowych w przedsiębiorstwie jest stała. zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 28 wskaźnik efektu dźwigni całkowitej Wskaźnik efektu dźwigni całkowitej jest iloczynem wskaźnika efektu dźwigni operacyjnej i wskaźnika efektu dźwigni połączonej. DT L = DF L ∗ DOL Wskaźnik efektu dźwigni całkowitej określa, o ile procent zmieni się zysk netto przypadający na jedną akcję– EPS pod wpływem jednoprocentowej zmiany w wolumenie sprzedaży. 11.03 zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 29 Ograniczenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe Kwota rocznego ograniczenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe W 2025 – 260 190zł w 2024 – 234 720zł w 2023 – 208 050zł Ubezpieczenie zdrowotne 9% podstawy wymiaru (przychodu pomniejszonego o składki na ubezpieczenie społeczne) 7,75% podstawy wymiaru można odliczyć od podatku pod warunkiem, że zostało faktycznie odprowadzone Działalność gospodarcza zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 30 Podstawa wymiaru ubezpieczenia społecznego (na rok 2025) 5203,80 zł (60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia 8673) SKŁADKA 1773,96zł (bez składki zdrowotnej!) Składka na ubezpieczenie zdrowotne Od 2022 roku wysokość składki zdrowotnej zależy od formy opodatkowania i wysokości dochodów. Od 2025 r. do podstawy wymiaru składki zdrowotnej przedsiębiorcy nie muszą już wliczać przychodów ze sprzedaży środków trwałych Jeśli jednak uznają, że korzystniej im oskładkować sprzedaż majątku (i uwzględnić koszty w podstawie wymiaru), mają taką możliwość, ale dopiero w rozliczeniu rocznym. Składka na ubezpieczenie zdrowotne - skala Jeżeli podatnik rozlicza się z podatku dochodowego na zasadach ogólnych (według skali podatkowej), składka na ubezpieczenie zdrowotne stanowi 9% podstawy wymiaru składki (dochodu z działalności gospodarczej). zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 31 Składka na ubezpieczenie zdrowotne - liniowy Jeżeli podatnik rozlicza podatek dochodowy od osób fizycznych w formie podatku liniowego (19%), zapłaci składkę zdrowotną w wysokości 4,9% podstawy wymiaru składki (dochodu z działalności gospodarczej). ważne! jeśli podatnik rozlicza się zasadach Składka na ubezpieczenie zdrowotne Minimalne wynagrodzenie 4666zł Min. ub.zdrowotne -314,96zł podsumowanie forma opodatkowania skala podatkowa podatek liniowy składka miesięczna składka roczna 9% dochodu, nie mniej niż 9% dochodu, nie mniej niż 314,96 zł 3 779,46 zł 4,9% dochodu, nie mniej 4,9% dochodu, nie mniej niż 314,96 zł niż 3 779,46 zł działalność gospodarcza Składka na ubezpieczenie zdrowotne - ryczałt Jeżeli podatnik rozlicza podatek dochodowy ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, miesięczna składka zdrowotna wyniesie 9% zryczałtowanej podstawy. roczny przychód na ryczałcie składka zdrowotna do 60 000 zł 461,66 zł od 60 000 zł do 300 000 zł 769, 43 zł zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 32 powyżej 300 000 zł 1 384, 97 zł KARTA Składka na ubezpieczenie zdrowotne – rozliczenie roczne Dodatkowo od 2022 roku przedsiębiorców obowiązuje roczne rozliczenie składki zdrowotnej. W przypadku przedsiębiorców rozliczających się na zasadach ogólnych (według skali podatkowej) lub podatkiem liniowym: jeśli roczna podstawa wymiaru składki będzie niższa niż iloczyn liczby miesięcy w roku kiedy podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu i 75% minimalnego wynagrodzenia, to będzie go obowiązywać minimalna roczna podstawa wymiaru składek. PRZYKLAD - odp kowalski bedzie musial odprowadizc na zdrowotne od 75% minialnego wynagrodzenia Składka na ubezpieczenie zdrowotne – możliwość odliczenia od podatku Przedsiębiorcy opodatkowani według skali podatkowej nie mogą odliczyć od podatku ani zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów opłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Przedsiębiorcy opodatkowani podatkiem liniowym mogą odliczyć od dochodu albo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wydatki z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne do kwoty 12 900 zł. Przedsiębiorcy opłacający ryczałt od przychodów ewidencjonowanych mogą odliczyć od przychodu 50% zapłaconych składek zdrowotnych. Przedsiębiorcy opodatkowani kartą podatkową mogą odliczyć od podatku 19% zapłaconych składek. ulga na start ulga na start zwalnia przedsiębiorcę przez sześć pełnych miesięcy od rozpoczęcia działalności z płacenia składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe) oraz składek na Fundusz pracy i Fundusz Solidarnościowy korzystając z ulgi na start przedsiębiorca będzie płacić przez 6 miesięcy wyłącznie składki na ubezpieczenie zdrowotne zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 33 preferencyjne składki na ubezpieczenie społeczne przez pełne 24 miesiące przedsiębiorca opłaca składki od zadeklarowanej przez ciebie kwoty, nie niższej jednak niż 30% minimalnego wynagrodzenia obowiązkowo zgłasza się do ubezpieczenia zdrowotnego i opłaca składkę na to ubezpieczenie przedsiębiorcy, którzy opłacają preferencyjne składki ZUS nie muszą opłacać składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy preferencyjny zus 1. PEŁNE 24 MIESIĄCE 2. ZAWIESZENIE NIE PRZEDŁUŻA BIEGU PREFERENCJI!!! Przykładowe składki preferencyjne mały ZUS plus zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 34 mały ZUS Plus to niższe, proporcjonalne do dochodu składki na ubezpieczenia społeczne dla najmniejszych przedsiębiorstw (zgłoszenia do 31.01) z rozwiązania mogą korzystać osoby, których przychód w 2024 roku z pozarolniczej działalności gospodarczej przez cały ubiegły rok nie przekroczył 120 tys. zł. Warunkiem jest prowadzenie działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym przez nie mniej niż 60 dni kalendarzowych wakacje składkowe od 1 listopada 2024 roku mikroprzedsiębiorcy mogą skorzystać z wakacji składkowych. Jest to zwolnienie z opłacania składek ZUS przez jeden, dowolnie wybrany miesiąc w roku kalendarzowym. Wakacje składkowe to zwolnienie skierowane do: osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą z wyłączeniem tych, które korzystają z ulgi na start wspólników spółki cywilnej Ustalenie wysokości zaliczki na podatek (miesięcznie!!!) 1. przychód podatnika (wynagrodzenie brutto) 2. składki na ubezpieczenie społeczne 3. przychód pomniejszony o składki na ubezpieczenie społeczne 4. koszty uzyskania przychodu 5. dochód 6. podstawa opodatkowania 7. podatek 8. zaliczka na podatek przykład 4. zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 35 Ustalić wysokość zaliczki na podatek dochodowy i wynagrodzenie netto osoby zarabiającej 6000 zł brutto w swojej miejscowości. 1. 6000 zl 2. skladki: 9,76%, 1,5%, 2, 45% = 822,60 3. 6 000 - 822,6 = 5177,4 4. 250 5. 4927,4 6. 4927 7. 12%x 4927 = 591,24 - 300zl = 291,24 zl kwota wolna od podatku 30 000zl , kwota zmniejszajaca pod 12% 30 000 zl = 3 600 zl 3600/12 = 300zl - w kazdym mc odlicza od podatku 300 zl 8. 291 zl wynagrodzenie netto 1. wynagrodzenie brutto 2. składki na ubezpieczenie społeczne 3. składki na ubezpieczenie zdrowotne 4. zaliczka na podatek 5. wynagrodzenie netto 1. 6 000 2. 822,60 zl 3. 9% x 5177,4 = 465,97 4. 291 5. 4420,43 7228,80 - koszt pracodawcy 1. przychód 9 000 2. składki 1773,96 zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 36 3. przychód pomniejszony o składki 7226,04 4. koszty 6320 5. dochód 906,04 6. podstawa 906 7. podatek 12% x 906 = 108,72 8. zaliczka 109 skladka na ub. zdrowotne - 650,34 zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 37 1. przychód 8 100 2. składki 1773,96 3. przychód pomniejszony o składki 6326,04 4. koszty 4850 5. dochód 1476,04 6. podstawa 1476 7. podatek 280,44 8. zaliczka 280 25.03 ryczałt od przychodów ewidencjonowanych ryczałt od przychodów ewidencjonowanych Podlegają mu przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, także gdy działalność prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych, spółki jawnej osób fizycznych oraz spółki partnerskiej, której wspólnikami są osoby wykonujące wyłącznie wolny zawód, jeżeli spełnili wymóg przychodowy na czym polega Korzystanie z tej formy rozliczenia wiąże się głównie z brakiem możliwości zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów. W rozliczeniu bowiem pod uwagę bierze się jedynie przychody z prowadzonej działalności. zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 38 limit przychodów Uzyskali przychody niższe niż (…) według średniego kursu NBP z dnia 1.10 roku poprzedzającego rok podatkowy LIMIT 2020 – 1 093 350zł (250.000x4,3734) Od 2021 przychody z działalności wykonywanej samodzielnie w wysokości nieprzekraczającej 2 000 000 euro lub przychody wyłącznie z działalności prowadzonej w formie spółki, a łączne przychody wspólników nie przekroczyły 2 000 000 euro LIMIT 2024 - 9 218 200 zł (2 000 000x4,6091) LIMIT 2025 - 8 569 200 zł (2 000 000x4,2846) ważne W formie ryczałtu nie mogą być opodatkowani (art. 8 ust. 1 pkt. 3) właściciele aptek, działalności w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych, działalności w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych wytwarzający wyroby opodatkowane podatkiem akcyzowym, z wyjątkiem wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii WAZNE Jeśli podatnik w danym roku podatkowym zmienia dzialalność: z samodzielnej na prowadzona w formie spotki z matzonkiem, ze spolki z matzonkiem na prowadzona samodzielnie przez jednego lub kazdego z matzonkow, z prowadzone samodzielnie prez matzonka na prowadzona samodzielnie prez danego matzonka,a malzonek (lub malzonkowie) przed zmiana oplacali podatek dochodowy na ogólnych zasadach, to ryczalt ewidenconowany nie bedzie mogi zostac zastosowany. zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 39 Podobnie przy zmianie ze stosunku pracy na dziatalnosc! ewidencja a) przychodów; b) środków trwałych i WNiP; c) wyposażenia; d) posiadanie i przechowywanie dowodów zakupu towarów; e) Imienne indywidualne karty wynagrodzeń pisemne oświadczenie 1. Do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskał pierwszy przychód w danym roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy przychód osiągniesz w grudniu tego roku. 2. Przed rozpoczęciem działalności Oświadczenie o wyborze opodatkowania ryczałtem podatnik może złożyć w urzędzie skarbowym lub we wniosku o aktualizację wpisu do CEIDG. Podatnik może także wskazać, że chce być opodatkowany w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych już podczas rejestracji działalności gospodarczej w CEIDG. Przy czym nie jest rozpoczęciem działalności gospodarczej; całkowita lub częściowa zmiana branży lub przedmiotu działalności, zmiana umowy spółki lub zmiana wspólnika, powstanie przedsiębiorstwa w spadku W spółce oświadczenie o wyborze formy opodatkowania składają wszyscy wspólnicy do urzędów skarbowych właściwych według miejsca zamieszkania każdego ze wspólników. Wybór opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych prowadzonej działalności gospodarczej dotyczy również lat następnych. terminy podatkowe zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 40 Podatek – do 20. kolejnego miesiąca Roczne zeznanie do końca kwietnia kolejnego roku xpodatkowego. obniżenia przychodu Zapłacone składki na ubezpieczenie społeczne; Składki na rzecz organizacji, gdzie nasza przynależność jest obowiązkowa; Wydatki na rehabilitację osoby niepełnosprawnej; Darowizny na cele kultu religijnego (obniżenia proporcjonalnie do udziału każdej stawki w całości przychodów) ‼️ ABSOLUTNIE NA TEST NIE UCZCIE SIE TYCH STAWEK ‼️ stawki ryczałtu 17% przychody, osiągane w zakresie wolnych zawodów, czyli pozarolniczej działalności gospodarczej wykonywanej osobiście, wyłącznie na rzecz osób fizycznych przez: (przykłady) lekarzy, lekarzy stomatologów, lekarzy weterynarii, doradców podatkowych biegłych rewidentów, tłumaczy, notariuszy, radców prawnych nauczycieli w zakresie świadczenia usług edukacyjnych polegających na udzielaniu lekcji na godziny. stawki ryczałtu 15% - usługi reprodukcja komputerowych nośników informacji; Pośrednictwo w sprzedaży motocykli, Pośrednictwo w sprzedaży hurtowej; Magazynowanie i przechowywanie cieczy i gazów; zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 41 Magazynowanie i przechowywanie towarów w strefach wolnocłowych; Parkingowe, obsługa centrali radio-taxi; Kulturalnych i rozrywkowych; Związanych z zatrudnianiem. stawki ryczałtu 14% - usługi W zakresie opieki zdrowotnej; Usługi architektoniczne i inżynierskie, usługi badań i analiz technicznych; Usługi w zakresie specjalistycznego projektowania. stawki ryczałtu 12% - usługi usługi związane z wydaniem oprogramowania systemowego; usługi związane z doradztwem w zakresie sprzętu komputerowego; Usługi związane z oprogramowaniem; Usługi związane z instalowaniem oprogramowania; usługi związane z zarządzaniem siecią i systemami informatycznymi stawki ryczałtu 8,5% - usługi Gastronomiczne (z alkoholem pow.1,5%); ze świadczenia usług w zakresie edukacji (w tym nauczycieli w zakresie świadczenia usług edukacyjnych polegających na udzielaniu lekcji na godziny, ryczałt), Zwalczanie pożarów i zapobieganie pożarom; Prowizje uzyskane od kolportera prasy na podstawie umowy o kolportaż prasy; Wytwarzanie przedmiotów z materiału powierzonego przez zamawiającego najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze do kwoty limitu 100 000 zł (powyżej nadwyżki 100 000 zł przychody te są opodatkowane stawką ryczałtu 12,5%) zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 42 stawki ryczałtu 5,5% - usługi Działalność wytwórcza; roboty budowlane lub z przewozu ładunków taborem samochodowym o ładowności powyżej 2 ton, Prowizje z działalności handlowej w zakresie sprzedaży jednorazowych biletów komunikacji miejskiej, znaczków do biletów miesięcznych, znaczków pocztowych, żetonów i kart magnetycznych z odpłatnego zbycia świadectw pochodzenia, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 14 ustawy o PIT stawki ryczałtu 3% - usługi Gastronomia (alkohol do 1,5%); Usługi w zakresie produkcji zwierzęcej; Usługi w zakresie handlu; Działalność rybaków morskich i zalewowych w okresie sprzedaży ryb i innych surowców z własnych połowów; odpłatnego zbycia ruchomych składników majątku przedsiębiorstwa w spadku Poza pięcioma podstawowymi stawkami ryczałtu, które zostały wcześniej omówione, wyodrębnia się również dwie, które stosowane są bardzo rzadko: 10% 2% stawki ryczałtu 10% 10%, specficzna, odplatne zbywanie nieruchomosci i cos majatkowe to trzeba widziec tylko Stawka ta stosowana jest w przypadku odpłatnego zbywania praw majątkowych lub nieruchomości, które: są wartościami niematerialnymi lub prawnymi lub kwalifikują się jako środki trwałe i podlegają ujęciu w rejestrze środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych; zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 43 ze względu na okres użytkowania krótszy lub równy rok nie zostały zakwalifikowane do środków trwałych ani wartości niematerialnych i prawnych; są składnikami majątku, które stanowią spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego lub udział w takim prawie, które nie podlegają ujęciu w ewidencji środków trwałych ani wartości niematerialnych i prawnych stawki ryczałtu 2% ze sprzedaży przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, o których mowa w art. 20 ust. 1c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. najem/dzierżawa Opodatkowanie zależy od tego, czy najem jest: 1. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej; 2. Poza działalnością i stanowi odrębne źródło przychodów (najem prywatny) najem/dzierżawa (1) W ramach prowadzonej działalności opodatkowany jest na zasadach ogólnych ZMIANY OD STYCZNIA 2021 – również ryczałt! najem/dzierżawa (2) dodatkowa dzialalnosc: a. zasady ogolne b. ryczałt do 31.12 2017 r. stawka ryczaltu byla stala - 8,5% niezaleznie od wysokosci przychodow! obecnie - powyzej 100 000 zł stawka wzrasta do 12,5% zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 44 // KARTA PODATKOWA // dla kogo karta podatkowa? nie musicie tego znac na pamiec Art. 23 Usługowa lub wytwórczo-usługowa, przy zatrudnieniu do 5 osób; Usługowa w zakresie handlu detalicznego żywnością, napojami(z wyjątkiem tych o zawartości alkoholu powyżej 1,5%), wyrobami tytoniowymi i kwiatami; Usługowa w zakresie handlu detalicznego artykułami nieżywnościowymi, z wyjątkiem handlu paliwami silnikowymi, środkami transportu samochodowego, ciągnikami rolniczymi i motocyklami oraz artykułami nieżywnościowymi objętymi koncesjonowaniem; Opodatkowanie w tej formie przeznaczone jest dla osób fizycznych (ostatni rok 2021) nie dotyczy osob prawnych i spolek cywilnych w ktorych jeden ze wspolnikow nie jest osoba fizyczna wysokość podatku Wysokość podatku ustalana jest odrębnie na każdy rok podatkowy przez właściwy urząd skarbowy. jesli do konca kazdego roku podatkowego objetego karta podatkowa, podmiot nie zglosi likwidacji dzialalnosci urzad uwaza ze prowadzi dzialalnosc w dalszym ciagu w formie karty podatkowej rodzaj prowadzonej działalności liczbę zatrudnionych liczbę mieszkańców w miejscu prowadzenia działalności stawki miesięczne lub granice stawek określonych w tabelach wskazanych w załączniku nr 3 do ustawy obniżki stawek karty podatkowej z uwagi na ukończenie 60. roku życia czy orzeczenie stopnia niepełnosprawności zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 45 indywidualne wnioski podatników, na przykład z powodu oczywiście zbyt wysokiej stawki podatku w porównaniu do rozmiaru prowadzonej działalności. terminy płacenia podatku ➢Do 7 każdego miesiąca za miesiąc ubiegły; ➢Do 28 grudnia za grudzień obniżenie stawek podatku dla: Osób, które do 1 stycznia roku podatkowego ukończyły 60 lat życia lub do których orzeczono co najmniej lekki stopień niepełnosprawności i nie zatrudniają pracownika – 20%; Podatników, którzy zatrudnili osoby niepełnosprawne – 10% za osobę; Osób, które są jednocześnie zatrudnione na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze i nie zatrudniają pracownika – 80%; Na wniosek podatnika ze względu na rozmiar działalności (zatrudnienie nie może przekraczać jednej osoby) limity zatrudnienia przy ustalaniu limitu zatrudnionych uwzględnia się osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę nakładczą oraz członków rodziny mających inne miejsce pobytu stałego lub czasowego. w limicie nie uwzględnia się: Członków rodziny ze wspólnego gospodarstwa domowego, Osób zatrudnionych dla nauki zawodu w okresie nauki zawodu oraz nie więcej niż 3 osób zatrudnionych w okresie pierwszych 12 miesięcy po złożeniu egzaminu Uczniów szkół średnich i studentów zatrudnionych w czasie wakacji; Pracowników zatrudnionych wyłącznie przy sprzedaży wyrobów, przyjmowaniu zleceń na usługi, utrzymywaniu czystości w zakładzie, prowadzeniu kasy i księgowości, kierowców i konwojentów, pod warunkiem, że na piśmie określony został zakres czynności tych osób; zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 46 Osób, na których rachunek prowadzona jest działalność po śmierci podatnika, jeśli osoby te nie biorą udziału w prowadzeniu działalności; Nie więcej niż 4 bezrobotnych absolwentów, skierowanych przez właściwy urząd pracy do odbywania stażu, nie dłużej niż przez 12 miesięcy; Łącznie nie więcej niż 3 zatrudnionych bezrobotnych lub absolwentów zarejestrowanych w urzędzie pracy (okres zarejestrowania co najmniej 6 miesięcy) Czasowego zatrudnienia pracownika lub pełnoletniego członka rodziny w miejsce nieobecnego pracownika stałego, którego nieobecność przekracza nieprzerwanie 10 dni i jest spowodowana szczególnymi względami; Zwiększenia stanu zatrudnienia nie więcej niż o 3 pracowników, jeśli działalność jest prowadzona w gminach o wysokim bezrobociu strukturalnym (trzeba powiadomić US) Zwiększenia stanu zatrudnienia nie więcej niż 2 pracowników, jeżeli podatnik prowadzący gospodarstwo rolne wykonuje równocześnie pozarolniczą działalność gospodarczą w miejscowości o liczbie do 5tys. Mieszkańców. podatnik prowadzacy dzialalnosc w formie karty nie musi: prowadzic ksiag skladac zeznan podatkowych skladac deklaracji o wysokosci uzyskanego dochodu wplacac zaliczek na podatek dochodowy obowiazki osoby korzystajace z karty podatkowej zobowiazani sa do wydawania na zadanie klienta rachunkow i faktur sprzedazy towaru lub wykonywania uslugi oraz musza przechowywac kopie dokumentow. podatnik rozliczajacy sie w formie karty podatkowej musi prowadzic ewidencje zatrudnienia imienne karty wynagrodzen cechy kredytu inwestycyjnego i pojecie, przeznaczenie, rodzaje, 01.04 - krótkoterminowe decyzje finansowe zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 47 Co powinnam/powinienem wiedzieć? Na czym polega/jakich obszarów dotyczy zarządzanie finansami w krótkim horyzoncie czasowym? Czym różnią się: majątek obrotowy, kapitał obrotowy i kapitał obrotowy netto? Co to jest cykl operacyjny przedsiębiorstwa i jakie inne cykle mają na niego wpływ? Jakie są dwie skrajne polityki dotyczące zarządzania majątkiem obrotowym? Jakie koszty bierzemy pod uwagę w zarządzaniu zapasami? Co to jest: EOQ, JiT, MRP, ABC? Po co firmie należności? Jakie są elementy polityki zarządzania należnościami? Jak sprawdzić czy zmiana polityki dot. należności się opłaci? Jakie elementy musi uwzględniać polityka zarządzania zobowiązaniami? Jakie są motywy utrzymywania przez przedsiębiorstwo gotówki? Jakie mamy trzy główne wskaźniki pomocne w ocenie płynności – jakie są ich ograniczenia? Czego dotyczą modele Baumola i Millera-Orra? zarządzanie finansami w krótkim terminie Zarządzanie finansami w krótkim terminie → to bieżące decyzje finansowe w firmie, decyzje operacyjne mające na celu zapewnienie sprawnego funkcjonowania przedsiębiorstwa. → odpowiedź na pytania: jaki poziom zapasów/gotówki utrzymywać w firmie? czy i na jakich warunkach udzielać kredytu kupieckiego? jak egzekwować zapłatę należności? jak dużo zobowiązań bieżących utrzymywać w strukturze bilansu? → zarządzanie środkami obrotowymi zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 48 majątek/kapitał obrotowy Kapitał obrotowy to ta część pasywów, która finansuje majątek obrotowy, a więc zapasy, należności i inwestycje KT Zapotrzebowanie na kapitał obrotowy w przedsiębiorstwie będzie tym wyższe, im: Wyższa zmienność przychodów i przepływów pieniężnych firmy Wyższe ryzyko firmy i branży Bardziej ograniczony dostęp do kapitału Kapitał obrotowy netto: to różnica pomiędzy majątkiem obrotowym a zobowiązaniami bieżącymi. może przyjmować wartości dodatnie i ujemne (dla firmy bezpieczniej, jeżeli nie przyjmuje wartości ujemnych) zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 49 złote zasady złota reguła bilansowa złota reguła finansowa zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 50 cykle w przedsiębiorstwie zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 51 zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 52 Cykl operacyjny przedsiębiorstwa to czas jaki upływa od zakupu materiałów do produkcji do momentu uzyskania zapłaty za wyrób gotowy wyprodukowany z tych materiałów. Cykl konwersji zapasów to czas jaki upływa od zakupu materiałów do produkcji do momentu wydania wyrobu gotowego, wyprodukowanego z tych materiałów. (0,+) Cykl konwersji należności to czas jaki upływa od wydania wyrobu gotowego do uzyskania zapłaty za niego. (-,0,+) Cykl konwersji zobowiązań to czas jaki upływa od zakupu materiałów do produkcji do momentu zapłaty za nie. (-,0,+) Cykl konwersji gotówki to czas jaki upływa od momentu zapłaty za materiały do chwili uregulowania należności przez odbiorcę wyrobu gotowego. (-,0,+) Cykl konwersji gotówki jest pochodną pozostałych cykli. zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 53 Zmiany długości cykli są sygnałem, że warto dokładniej przeanalizować sytuację firmy – mogą, ale nie muszą być sygnałem zagrożenia. Długość cykli jest uwarunkowana specyfiką branży. Przedsiębiorstwa powinny dążyć do skrócenia cyklu operacyjnego, konwersji należności, zapasów i gotówki (szybsza rotacja – nie musimy zamrażać tak dużej ilości środków), a próbować wydłużać cykl konwersji zobowiązań (darmowe finansowanie) dwa podejścia do zarządzania maj. obrotowym polityka zarządzania majątkiem obrotowym: elastyczna restrykcyjna Dużo majątku Mało majątku Bezpieczeństwo Ryzyko Zamrożenie kapitału Większa efektywność zainwestowanego kapitału zarządzanie zapasami Utrzymywanie zapasów jest związane z kilkoma czynnikami: Materiały tempo odnawiania zapasów (im krótszy termin dostawy tym mniej zapasów) niepewność, co do źródła zaopatrzenia Produkty w toku – związane z procesem technologicznym – im dłuższy proces tym więcej zapasów Wyroby gotowe czas realizacji zamówienia klienta zróżnicowanie linii produktów siły konkurencji Posiadanie dużej liczby zapasów wiąże się z kosztami: utrzymanie zapasów (magazynowanie, pilnowanie, ubezpieczenie, zapewnienie odpowiednich warunków – np. temperatury) zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 54 koszt alternatywny (utracone korzyści związane z zamrożeniem kapitału) Posiadanie małej liczby zapasów też wiąże się z kosztami: odnowienia zapasów (konieczność pilnej dostawy – cena, jakość surowców) koszt wizerunku (utracona renoma firmy i konsekwencje finansowe niedotrzymania warunków umowy) Cel zarządzania zapasami (postrzegany od strony finansów) to minimalizacja kosztów związanych z nimi. Należy pamiętać, że zarządzanie zapasami jest sprzężone z polityką należności – pobudzanie sprzedaży wymaga zwiększenia zapasów. Najbardziej znane koncepcje zarządzania zapasami: Model ekonomicznej wielkości zamówienia (EOQ) Metoda ABC Just in Time Systemy planowania potrzeb materiałowych (MRP) Model ekonomicznej wielkości zamówienia - założenia zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 55 EOQ – Economic Order Quantity Pytanie: jak często odnawiać zapasy? Całkowity koszt jednostkowy utrzymania zapasów = przeciętny stan zapasów (średnia) * koszt Całkowity koszt odnowienia zapasów = stały koszt zamówienia * liczba zamówień w roku Szukamy punktu gdzie: Koszt odnowienia = Koszt utrzymania zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 56 Po przekształceniach otrzymamy: Metoda ABC: Dzielimy zapasy na trzy (lub więcej) grup Grupa A – zapasy o dużej wartości i małym udziale ilościowym Grupa B – zapasy o średniej wartości i średnim udziale ilościowym Grupa C – zapasy o niskiej wartości i wysokim udziale ilościowym just-in-time Japońska koncepcja dostarczania zapasów wprost na produkcję i nie utrzymywania rezerw. Pozwala obniżyć koszty utrzymania zapasów, ale wzrasta ryzyko związane z niedostarczeniem materiałów na czas. Funkcjonuje tylko w przypadku ścisłej kooperacji dostawców i odbiorcy (w Japonii – keiretsu) Kanban – sygnał dla dostawcy, że należy dostarczyć nową partię materiałów. System planowania potrzeb materiałowych (Materials Requirements Planing MRP) System planowania opartego o prognozy sprzedaży, wspierany komputerowo. Jeżeli znamy prognozę sprzedaży, wiemy ile materiałów i na kiedy mamy je zamówić. plan zamówień materiałów zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w ⬅️ prognoza produkcji ⬅️ prognoza sprzedaży 57 zarządzanie należnościami Dlaczego w strukturze bilansu pojawiają się należności? ponieważ firma chce stymulować sprzedaż ponieważ można dobrze wykorzystać wiedzę o kontrahencie - kooperanci wiedzą czasem więcej niż bank Czy firma powinna udzielać kredytu kupieckiego wszystkim odbiorcom czy wprowadzić jakieś ograniczenia? firma ponosi ryzyko, że odbiorca nie zapłaci firma ponosi koszt utrzymania należności, czyli trzeba dać upust albo zaangażować dodatkowe środki dlatego konieczna jest świadoma polityka w zakresie zarządzania należnościami Elementy polityki kredytowej: Analiza ryzyka kredytowego (komu udzielić kredytu kupieckiego) Warunki płatności (jaki termin odroczenia, czy proponować skonto) Polityka windykacyjna (jak zapewnić uzyskanie gotówki) Analiza ryzyka kredytowego: Metody scoringowe Metody 5 C Character – rzetelność, wiarygodność wynikająca z jakości zarządzania Capacity – potencjał, wypłacalność wynikająca z dotychczasowej współpracy Capital – wielkość kapitału Collateral – zabezpieczenie, wartość aktywów Conditions – trendy w gospodarce, prognozy dla branży, które mogą oddziaływać na terminowość spłat Czas w jakim odbiorca musi uregulować należność zależy od: branży (rotacja wyrobu, trwałość produktów) pozycji rynkowej (konkurencja, pozycja odbiorcy) zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 58 czasu współpracy i zaufania (jak długo współpracujemy, ile o sobie wiemy) wartości sprzedaży (ważny klient) sytuacji finansowej klienta 1/7net 30 Wysokość upustu będzie zależała od: tego jak bardzo zależy nam na wcześniejszej płatności (czy potrzebujemy gotówki czy nie) kosztu pozyskania kapitału do sfinansowania należności koniunktury pozycji na rynku wagi klienta/wielkości zamówienia zmiana polityki należności - czy warto? Metoda Sartorisa-Hilla P – cena jednostkowa PQ(1 − b) S − H = (1 + k) t − CQ C – koszt jednostkowy Q- wielkość dziennej sprzedaży b – udział należności straconych t – okres ściągania należności k – stopa dyskontowa dzienna Porównujemy wariant przed i po zmianie. Wariant z wyższym wskaźnikiem jest korzystniejszy. zarządzanie zobowiązaniami Uwarunkowania zarządzania zobowiązaniami są takie same jak dla należności (druga strona medalu) Polityka zarządzania zobowiązaniami musi uwzględniać: dostępność kapitału koszt pozyskania środków elastyczność zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 59 dotkliwość działań wierzycieli ryzyko zażądania przedterminowego zwrotu przez wierzyciela przed terminem Koszt zobowiązań W większości przypadków z tytułu odroczonej płatności nie ponosimy żadnych obciążeń, zatem koszt takich zobowiązań jest zerowy. Koszt zobowiązań może pojawić się jeżeli dostawca oferuje nam rabat za wcześniejsze uregulowanie płatności (skonto), a firma z tego nie korzysta lub kiedy spóźniamy się ze spłatą (odsetki karne) Aby porównać, co opłaci się bardziej: 1. korzystać z odroczenia płatności pomimo udzielonego skonta 2. zaciągnąć kredyt obrotowy i zapłacić przed terminem należy porównać koszt oprocentowania kredytu bankowego z kosztem kredytu kupieckiego. Należy uważać aby porównywać ten sam rodzaj oprocentowania tj. nominalne z nominalnym, efektywne z efektywnym. Wycena kosztu kredytu kupieckiego w przypadku gdy nie korzystamy z przyznanego skonta: Koszt nominalny w ujęciu rocznym: Koszt efektywny w ujęciu rocznym: ke = (1 + kn ) a k = k e (1 − T ) − 1 a zarządzanie gotówką Zarządzanie gotówką ma na celu zapewnienie płynności finansowej. Motywy utrzymywania gotówki: transakcyjny – trzeba płacić zobowiązania zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 60 ostrożnościowy – może wystąpić nagła potrzeba spekulacyjny – bo później uda się lepiej ulokować pieniądze Na saldo gotówki może mieć wpływ wiele czynników: Aktywa=Pasywa MT + Zap. + Nal. + $$$ = Kap. z emisji + ZZ+ ZB + K +O + Zob. $$$ = Kap. z emisji + ZZ+ ZB + K +O + Zob. – MT – Zap. – Nal. Generalnie, wzrost wartości pozycji po stronie aktywów spowoduje odpływ gotówki, a wzrost po stronie pasywów wpływ gotówki (ceteris paribus) Wskaźniki płynności: (chyba nie trzeba wiedziec) ł ą Aktywa obrotowe P ynnoˊc sˊ bież ca (CR) = ą ą zobowi zania bież ce Aktywa obrotowe - zapasy - RMK ł P ynnoˊc sˊ szybka (QR) = ą ą zobowi zania bież ce Inwestycje KT Wskaˊ znik goto ˊwkowy (CashR) = ą ą zobowi zania bież ce Zaleta: proste w użyciu Wada: obrazują sytuację na dany moment, rozbieżność w czasie Model Baumola Gotówka jest szczególnym rodzajem zapasów i podobnie jak w zapasach pojawiał się dylemat EOQ tak tu pojawia się problem optymalnej wielkości papierów wartościowych do sprzedaży. Założenie: nadwyżkę gotówki lokujemy w szybkozbywalnych papierach wartościowych i gdy saldo gotówki zbliża się do dolnego marginesu bezpieczeństwa następuje konwersja. zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 61 C- wielkość transferu papierów wartościowych T – zapotrzebowanie na gotówkę w danym okresie 2 ∗ T ∗ F rp − rb F – jednostkowy koszt transferu rp – rentowność papierów wartościowych (bez %) rb – oprocentowanie rachunku bankowego (bez %) Ograniczenia: wydatki w rzeczywistości nie są równomierne rentowność papierów się zmienia prowizja od transakcji bywa zmienna model nie uwzględnia wpływów gotówki nie ma minimalnego poziomu gotówki Model Millera-Orra Wprowadza wariancję jako czynnik losowości. Działania korygujące (zakup/sprzedaż papierów) mają miejsce po przekroczeniu limitów (Cmin/Cmax) zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 62 I Krok: Ustalenie dolnego limitu Cmin – uznaniowo II Krok: Ustalenie optymalnego poziomu C* C∗ = 3 ∗ F ∗ Se 3 2 4 ∗ (rp − rb ) III Krok: Ustalenie górnego limitu Cmax C max = 3 C* - 2 C min Dodatkowo: Ustalenie rozpiętości między Cmin a Cmax – tzw. Spread S = 3 ∗ 3 3 ∗ F ∗ Se 2 4 ∗ (rp − rb ) Model Stone’a Pochodna modelu Millera-Orra. zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 63 Uwzględnia fakt, że transakcje odkupu/zakupu dokonywane są z pewnym opóźnieniem. Wprowadzane są wewnętrzne granice (górna i dolna), które mają stanowić sygnał ostrzegawczy dla zarządzających Działania korygujące (zakup/sprzedaż papierów) rozpoczynane są miejsce po przekroczeniu limitów wewnętrznych (ICmin/ICmax) Jak to wykorzystać w praktyce? dzień wpływy wydatki NCF saldo gotówki 0 —— —— —— 50.000 1 20.000 5.000 15.000 65.000 2 0 10.000 -10.000 55.000 3 20.000 20.000 0 55.000 … … … … … 29 15.000 0 15.000 50.000 30 13.000 16.000 -3.000 47.000 …………………………………………………………………………………… ⬆️ Obliczamy średnią, a na jej podstawie odchylenie standardowe zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 64 Model Millera-Orra/ Model Stone’a Mając odchylenie standardowe potrzebujemy jeszcze: Oprocentowanie rachunku oszczędnościowego Oprocentowanie rachunku rozliczeniowego Koszt związany z transferem gotówki Założenie dot. minimalnego poziomu gotówki i już można wyznaczyć dane dla modelu. zarządzanie płynnością cel Zachowanie płynności metoda Analiza wskaźnikowa narzędzia - Wskaźniki płynności statycznej - Wskaźniki płynności dynamicznej - Model Baumola Modele finansowe - Model Millera-Orra - Model Stone’a Analiza piramidalna - Model DuPonta z uwzględnieniem płynności Planowanie finansowe - Budżet gotówki Zabezpieczenie potrzeb pożyczkowych Poszukiwanie krótkoterminowych możliwości ulokowania środków - Cash- pooling - Limit w rachunku bieżącym - Lokaty krótkoterminowe - Inne krótkoterminowe instrumenty - Polityka należności Zarządzanie kredytem kupieckim (rabaty, odroczenie) - Polityka zobowiązań (rabaty, odroczenie) Zarządzanie zapasami • - EOQ • - ABC zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 65 • - MRP • - JIT zarządzanie finansami i podatki w przedsiębiorstwie w 66

Zarządzanie Finansami i Podatki w Przedsiębiorstwie: Notatki

Products

Support

Zarządzanie Finansami i Podatki w Przedsiębiorstwie: Notatki

Add this document to collection(s)

Add this document to saved

Suggest us how to improve StudyLib