Test
1. Tranzaktsiyaning isolation (izolatsiya) xossasi nimani anglatadi?
Tranzaksiya avtonom bo’lishi va boshqa tranzaksiyalarga tasir qilmasligi yoki bog’liq
bo’lmasligi kk
2. SQL protseduralarini yaratish operatori.
CREATE PROTSEDURE
3. Relyatsion modelda barcha ma’lumotlar …
barcha ma’lumоtlar satr va ustunlarga bo’lingan оddiy jadvallarda tasvirlanadi.
4. Qaysi qatorda jadvalda mavjud ustunni nomini o'zgartirmasdan faqat xususityalarini
o’zgartirish opreatori sintaksisi to’g’ri keltirilgan.
ALTER TABLE table_name MODIFY new_column column_definition
5. CREATE PROCEDURE - SQL protsedurasini yaratish operatorida DECLARE
kalit so'zi qanday maqsadda ishlatiladi?
Lokal o’zgaruvchini aniqlash uchun
6. Tranzaktsiya qanoatlantiradi …
ASID talablarni
7. Ma’lumotlar bazasini loyixalash jarayoni ta’rifini to’g’ri tanlang.
Foydalanuvchilar talablariga mos xolda ma’lumotlar bazasi strukturasini (sxemasini)
ishlab chiqish jarayoni
8. Atributni tashqi kalit sifatida e’lon qilish uchun qaysi kalit so’z ishlatiladi.
FOREIGN KEY
9. Atribut qiymatini biror qiymatlar diapazoniga tegishliligini tekshirish uchun WHERE
ifodasida qaysi kalit so’z ishlatiladi?
between
10. Turli, ya’ni takrorlamagan qiymatlarni olish uchun qanday SQL ifodasi ishlatiladi?
Select distinct
11. Relyatsion algebra amal natijasi va amal nomi orasidagi moslikni aniqlang.
Tanlash- berilgan jadvaldagi ma’lum shartni qanoatlantiruvchi barcha kortejlardan iborat
yangi jadval hosil qiladi.
Proyeksiya- berilgan jadvaldagi bazi kortejlarni istisno qilib qolgan kortejlardan yangi
munosabatlar hosil qiladi
Tutashtirish- berilgan ikkita jadvalda umumiy qiymatga ega bo’lgan kortejlarning
ulanishidan iborat yangi jadval hosil qiladi.
Bo’lish- berilgan binary va unar ikkita jadval uchun unar jadvalning barcha qiymatlari
bilan moslashgan binary jadvaldagi bitta atributning qiymatlaridan iborat jadval.
12. Agregat funktsiyalarning xususiyati nimadan iborat?
Qiymatlar to`plami(atributning )ustida xisoblash ishlarini bajarish va natijani yagona
umumlashgan qiymatga aylantirish.
13. Texnik talablar nimalardan iborat bo’ladi?
Aniq masalalar royhatidan iborat boladi
14. Tranzaktsiyaning consistency (moslik) xossasi nimani anglatadi?
Tranzaksiya bajarilgandan kn MB barcha malumotlar mos (real dunyoga va biznes
qoidalarga) holatda bo’liwi kk
15. Jadvallarni tutashtirish uchun SELECT operatori bilan birgalikda qaysi kalit so’z
ishlatiladi?
join
16. Ustunni aniqlashda uning barcha qiymatlari biror shartni qanoatlantirishi qaysi kalit
so’z yordamida o’rnatiladi?
CHECK
17. MB ning ANSI/SPARC uch bosqichli arxitekturasining tashqi bosqichida nimalar
tasvirlanadi?
Foydalanuvchi tasavvurlari.
18. Ma’lumotlardan mustaqillikni qanday turlari mavjud?
Mantiqiy va fizik
19. MB munosabatlarini normallashtirish – bu …
Jadvallar sturukturasi va ular orasidagi aloqalarni o`rnatishning formallashgan ketma ket
jarayoni
MBni mavjud munosabatlrini nisbatan oddiy munosabatlarga dekompazitsiyalash
20. Birlamchi kalitga qisman funktsional bog’langan atributlarga ega bo’lmagan jadval
qaysi normal formada bo’ladi?
2-Normal Forma
21. Tranzaktsiyalani bajarishda yuz beradigan muammolar nomi va ta’rifi orasidagi
moslikni o’rnating.
Yo’qotilgan yangilash(lost update)- bitta blokdagi malumot turlari tranzaksiyalar
tomonidan o’zgartirilganda ulardan biri yo’qotiladi
Iflos o’qish(dirty read) tranzaksiyalar tomonidan kiritilgan va o’zgartirilgan hamda oxir
oqibat inkor etiladigan malumotlarni o’qib oliw
Takrorlanmaydigan o’qiw(non-repeatable read) joriy tranzaksiya doirasida malunot qayta
o’qilganda avvalgi qiymati o’zgartirilgan yoki o’chirilgan boladi
Fantom o’qiw(phantom reads) bitta tranzaksiya doirasida malumot qayta o’qilganda
oldingi o’qiwda wartga mos bo’lsada o’qilmagan malumotni(yangi fantom satrlarni)
paydo bo’liwi
22. Munosabatlarin normallashtirish jarayonini mohiyati nimadan iborat?
Dastlabki munosabatlarni nisbatan oddiy munosabatlarga dekompazitsiyalashdan iborat
23. SQL tiltda joriy yilning qiymatini qanday olish mumkin?
Select year(now());
24. Parallel jarayonlarni boshqarishda qo'llaniladigan operatsiyalarni bloklashning 2 ta
turi qaysi javobda keltirilgan.
Yozish va o’qishni bloklash
25. Qaysi qatorda jadvalda mavjud ustunni nomini o’zgartirish opreatori sintaksisi to’g’ri
keltirilgan.
ALTER TABLE table_name CHANGE COLUMN old_name new_name
column_definition
26. Atributni birlamchi kalit sifatida tavsiflash uchun qaysi kalit so’z ishlatiladi.
PRIMARY KEY
27. Tranzaktsiyalani bajarishda yuz beradigan muammolarni bartaraf etish uchun maxsus
ishlab chiqilgan standartda nechta bloklash darajasi aniqlangan?
4
28. Boklash darajasi nomi va ta’rifi orasidagi moslikni o’rnating.
Serializable- bowqa tranzaksiya qayta iwlayotgan malumotga murojat etiw mumkinmas
Repeatable read – yangilangan yoki o’chirilgan malumotga murojaat mumkinmas
Read commited- qayd etilgan malumotga murojaat mumkin
Read un commited- ixtiyoriy yangilangan va qayd etilmagan malumotga murojaat
mumkin
29. CHAR va VARCHAR ma’lumot tiplari o’rtasidagi farq nimada?
Char satrni maksimal uzunlikka qadar probellar bilan to`ldiradi va VARCHAR satr uzunligi
qiymatini saqlash uchun qo`shimcha xotira sarflaydi.
30. Bloklash darajasi nomi va ta’rifi orasidagi moslikni o’rnating.
Serializable- bowqa tranzaksiya qayta iwlayotgan malumotga murojat etiw mumkinmas
Repeatable read – yangilangan yoki o’chirilgan malumotga murojaat mumkinmas
Read commited- qayd etilgan malumotga murojaat mumkin
Read un commited- ixtiyoriy yangilangan va qayd etilmagan malumotga murojaat
mumkin
31. Relyatsion modeldagi asosiy tushuncha nima?
Munosabat
32. Tranzaktsiyalarni tugatish variantlari.
Tranzaksiyani qayd qilish va tranzaksiyani bekor qilish
33. MB ning ANSIG/SPARC uch bosqichli arxitekturasida qaysi bosqich mavjud emas?
Semantik-obyektlar orasidagi barcha aloqalarni aks ettiradi.
34. Ma’lumotlarning ob’ektli modelini yaratishdagi tushunchalar 3 taligini to’g’ri
tanlang.
Мосликни аниқланг.
Mohiyat(entity)-foydalanuvchi ish muxitida idenfikalanuvchi biror obyekt bolib uni
holati foydalanuvchi tomonidan kuzatiladi.
Mohiyat sinfi (entity classes)-bu to’plam joriy sinfi tashkil etuvchi mohiyatni struktura
yoki formati bilan tasvirlanadi.
Atributlar-mohiyat harakteristikasini tasvirlaydi.
Aloqalar-mohiyatlar orasidagi munosabatlar
35. SQL da qism dasturlarning qanday turlari mavjud?
Ikki xil qisim dastur mavjud: saqlanuvchi protseduralar va funksiyalar
36. SELECT operatoridan keyin yulduzcha (*) belgisini joylashishi nimani anglatadi?
Jadvalning barcha ustunlarini tanlash va ko`rsatish.
37. SELECT operatorida WHERE ifodasidan keyin nima joylashadi?
Satrlarni qidirish va tanlash shartlari
38. 10-02. Moslikni aniqlash. CREATE [TEMPORARY] TABLE [IF NOT EXISTS]
table_name sintaksisidagi kalit so’zlar va ularning vazifalari orasidagi moslikni aniqlang
TEMPORARY-shart bolmagan kalit so’z bo’lib jadval vaqtinchilikekanligini bildiradi.
IF NOT EXIST- shart bolmagan kalit so’z bo’lib agar avvaldan mavjud jadval yaratishda
harakat qilinsa xatolik yuz bermaydi
TABLE_NAME-yaratilyotgan jadval nomi
39. Axborot tizimini infologik loyixalashda quyidagi savollarдан ?айси бири
qaralмайди?
Infologik loyihalashda tizimni axborot talabini tashkil etuvchi real dunyo ya’ni predmet
soha aniqlanadi.
40. Ikkinchi maxsus relyatsion algebra operatsiyalri to'g'ri keltirilgan javobni tanlang?
Tanlash , proyeksiya , tutashtirish, bo’lish
41. Normallashtirish jarayonining maqsad va vazifalari
Malumotlar ortiqchaligini va notogri bogliqliklarni bartaraf etish
42. Qaralayotgan munosabatda kalit bo’lmagan atribut boshqa munosabatda kalit bo’lsa,
u atribut qanday ataladi?
Tashqi kalit
43. Muvofiqlik testi. SQL SQL dialeki va MBBT orasidagi moslikni aniqlang.
MS SQL Server
- T- SQL
MySQL
SQL/PSM
Oracle
PL/SQL
Microsoft Access - Jet SQL
44. SELECT operatorida natijaviy jadvaldan takrorlanuvchi satrlarni istisno etish uchun
qanday kalit so’z ishlatiladi?
Distinct
45. Kalit bo’lmagan atributning tarkibli kalitga to’liq bog’liqligi qanday ataladi?
To`liq funksional bog`liklik
46. Datologik aspektda axborotni qanday jixatlari qaraladi.
Ma’lumotlarni hisoblash tizimida tasvirlash bilan bog’liq jihatlar.
47. ALTER TABLE operatori yordamida quyidagi amallardan qaysi birini bajarib
bo’lmaydi?
Atributning qiymatlarini o’zgartirish
48. Atribut qiymatini biror shablonga mosligini tekshirish uchun WHERE ifodasida qaysi
kalit so’z ishlatiladi?
like
49. Qaysi SQL standarti mavjud emas?
SQL 4
50. Bir qancha foydalanuvchi tasavvurlariga ega ma’lumotlar bazasi ilovalariga bo’lgan
talablarni aniqlashning asosiy yondoshuvlari.
Markazlashgan yondashuv va tasavvurlarni integrallash metodi
51. SQL tilida qanday ma’lumot turi mavjud emas:
STRING
52. Atribut domeni nima?
Obyekt atributining mumkin bo`lgan barcha qiymatlar to`plami
53. Mohiyatlar orasidagi binar aloqaning 3 ta turini to’g’ri tanlang
Ko’pka ko’p N:M
Birga bir 1:1
Birga ko’p 1:N
54. Tranzaktsiyaning durability (turg’unlik) xossasi nimani anglatadi?
Tranzaksiya tugagandan keyin saqlangan o’zgarishlar o’zgarmasligi lozim
55. Moslikni aniqlang. Normal forma ta'tifi va qoidasi orsidagi moslikni aniqlang
56. Tranzaktsiyaning atomarlik (atomic)xossasi nimani anglatadi?
Tranzaksiya qisman bajarilmaydi, to’liq bajariladi yoki umuman bajarilmaydi
57. Ma’lumotlar ortiqcha takrorlanmagna jadval qaysi normal formada bo’ladi.
1 NF
58.Quyidagi amallardan qaysi biri tranzaktsiya uchun xos?
MB ni bir butun holatdan boshqa butun holatga o’tkazadi
59. МБ муносабатларини нормаллаштириш – бу …(lotin MB munosabatlarini
normallashtirish – bu …)
MBni mavjud munosabatlrini nisbatan oddiy munosabatlarga dekompazitsiyalash
60. Muvofiqlik testi. Operatorlar va ularning tegishli guruxi o’rtasidagi moslikni
aniqlang.
MB obyektlarini aniqlash operatorlari DDL – CREATE , ALTER , DROP
Malumotlarni monipulyatsiya qilish operatorlari DML – INSERT,UPDATE DELETE
,SELECT
Malumotlarni himoyalash va boshqarish operatorlari GRANT , REVOKE
Tranzaksiyalarni boshqarish buyruqlari COMMIT , ROLLBACK,SAVEPOINT
61. Relyatsion algebra bu...
Bu munosabatlar ustida bajariladigan nazariy to`plamlar amallaridir.
62. Relyatsion algebraning an'anaviy standart relyatsion algebra operatsiyalari qaysi
javobda to'g'ri keltirilgan?
Birlashtrish,kesishma, ayirish, dekart kopaytma
63. Ma’lumotlar modelining qaysi kategoriyasi mavjud emas?
Malumotlarni matematik modeli.
64. Ma’lumotlarning ierarxik modeli qanday shaklda tasvirlanadi?
Malumotlarni ierarxik modeli daraxt tipidagi boglangan graf shaklida tasvirlanadi
65. Ma’lumotlar bazasini loyixalashning to’liq bosqichlarini amalga oshirish qanday
mutaxassislar zarur bo’ladi.
analitiklar,fodalanuvchilar,loyihalovchilar,administratorlar,dasturchilar
66. MBBT bilan ishlashning qaysi SQL rejimi mavjud emas?
Dinamik
67. Ma’lumotlar bazasiga asos solgan va uning rivojlanishiga juda katta hissa qo‘shgan
olimlar kimlar?
R.Barker,R.F.Boys,J.Gray,M.M.Zluf,E.F.Kod,R.Fagin,D.D.Chamberlin,P.Chen,K.P.Yes
varan va boshqalar
68. SQL da saqlanuvchi protseduralar va funktsiyalar o'rtasidagi farq nimada?
Funksiya SQL ko’rsatmalarda ifodalar sifatida ishlatiladi, protseduralar CALL
kalit so’zi bilan chaqiriladi
69. SQL qisqartmasi to’g’ri uzaytirilgan javobni aniqlang?
Strukturali sorovlar tili
70. UPDATE operatorining yangilash tipiga qarab necha xil sintaksisi mavjud.
3 xil
71. ROLLBACK operatorining vazifasi.
Tranzaksiya bowlaniwidan yoki saqlangan nuqtadan (save point) keying barcha
o’zgariwlarni bekor qiladi
72. MB ning ANSI/SPARC uch bosqichli arxitekturaning kontseptual bosqichiga
xos bo’lmagan xususiyatni aniqlang.
Ma’lumotlarni saqlash usullari haqida ma’lumotlarni saqlamaydi.
73. Qaysi qatorda jadvalga ustun qo’shish opreatori sintaksisi to’g’ri keltirilgan.
ALTER TABLE table_name ADD new_column column_definition
74. Ma’lumotlarning ierarxik modeliga xos bo’lgan atamalarni tanlang.
Tugun,o`zak tugun,avlod,ajdod,daraxt nusxasi
75. Barcha kalitmas atributlari tarkibiy (bir qancha atributdan iborat) birlamchi
kalitga to’liq bog’liq bo’lsa jadval qaysi normal formada bo’ladi
Муносабат иккинчи нормал формада (2НФ) бўлади
76. Jadvalni yaratishda atribut uchun jimlikka ko’ra qabul qiladigan qiymati qaysi
kalit so’z yordamida o’rnatiladi
DEFAULT
77. START TRANSACTION yoki BEGIN operatorining vazifasi.
Tranzaksiyani boshlanishini ko’rsatish
78. Ma’lumotlar modeli nima?
Ma’lumotlarni abstraksiyalovchi vosita.
79. Kalit bo’lmagan atributni tarkibiy kalitning bir qismiga bog’liqligi qanday
ataladi?
Qisman funksional bog`liklik
80. Ma'lumotlarnning infologik jixatida nimalar etiborga olinadi?
Ma’lumotlarni tizim xotirasini ifodalash shakliga bog’liq bo’lmagan holda mazmuni
yoki ma’nosi bilan bog’liq savollarga qaraladi.
81. SQL protsedura va funktsiyasi tarkibiga nimalar kiradi?
Nomi, parametrlar ro’yhati va SQL ko’rsatmalari
82. So’rov natijasini tartiblash uchun SELECT operatorida qaysi kalit so’z ishlatiladi?
Order by
83. COMMIT operatorining vazifasi.
Tranzaksiyani yopadi va joriy tranzaksiyaning barcha o’zgartirishlarini doimiy shaklga
(diskga) o’tkazish
84. Ma’lumotlar bazasidan ma’lumotlarni olish uchun qanday SQL buyrug’i ishlatiladi?
SELECT
85. Tranzaktsiya nima?
Operatsiyalar ketma-ketligi (Mijoz to’lagan to’lov ishchiga to’langan haq)
86. Qaysi qatorda jadvalda mavjud ustunni o’chirish opreatori sintaksisi to’g’ri
keltirilgan.
ALTER TABLE table_name DROP COLUMN column_name
87. Ma’lumotlarning relyatsion modeli kim tomonidan va qachon taklif etilgan?
Ma’lumоtlarning rеlyatsiоn mоdеli 1970 yil IBM firmasining хоdimi Edgar Kоdd
tоmоnidan taklif etilgan
88. Ma’lumotlar modeli qanday qismlardan iborat bo’ladi?
ma’lumot tiplar to’plami, amallar to’plami, butunlik cheklovlari
89. Agar biror jadval tashqi kalitga ega bo’lsa bu xolda u: ...
Mos birlamchi kalitga ega bo`lgan jadval bilan mantiqan bog`langan
90. Qaysi biri SQL protsedurasini chaqirish va ishga tushirish operatori
CALL
91. SAVEPOINT <name> operatorining vazifasi.
Tranzaksiyani qisman inkor etishda qaytish nuqtasini ko’rsatish
92. SQL tilidagi UPDATE operatori qanday vazifani bajaradi?
Ma’lumotlar bazasidagi jadvalning mavjud yozuvlaridagi(satr) ma’lumotlarni
yangilash uchun foydalaniladi.
93. MB ni loyixalash bosqichlarini amalga oshirishning to’g’ri ketma-ketligini
tanlang?
1.konseptual (infologik), 2.mantiqiy (datalogik) va 3.fizik loyihalash
94. MB ning ANSI/SPARC Uch bosqichli arxitekturani asosiy maqsadi nimadan
iborat?
Ma’lumotlarni mustaqilligini ta’minlash.
95. Kalit bo’lmagan atributlari orasida bog’lanishlar mavjud bo’lmagan jadval
qaysi normal formada bo’ladi
Муносабат учинчи нормал формада (3НФ) бўлади
96. Edgar Kodd taklif etgan relyatsion algebra operatsiyalari qanday guruhlarga
bo'linadi?
An`anaviy standart operatsiyalar va maxsus operatsiyalar
97. Ma’lumotlarning qanday modellari mavjud?
Tarmoqli, ierarxik, relyatsion, obyektga mo’ljallangan, obyektli-relyatsion
98. “Persons” jadvalidagi barcha yozuvlar miqdorini (sonini) qanday aniqlash
mumkin?
Select count(*) from Persons
99. MB ilovalarining texnik topshirig’i qanday imkoniyat yaratadi …
MB vazifasini aniqlashtrishga imkoniyat yaratadi
100. INSERT INTO operatori qanday vazifani bajaradi?
Jadvalga bir yoki bir nechta yozuvlarni kiritish uchun ishlatiladi.
101. Kortej yoki satrni bir qiymatli identifikatsiyalovchi atribut yoki atributlar to’plami
bu ...
Oddiy kalit yoki tarkibiy kalit
102. Jadvalda avvaldan mavjud atribut uchun NOT NULL cheklovi qaysi operator
yordamida kiritiladi
ALTER TABLE
103. MB ni loyixalash jarayoniga qaysi bosqichlar kiradi?
konseptual (infologik),mantiqiy (datalogik) va fizik loyihalash
104. Qiymatlari yagona bo’linmas (atomar) qiymatga ega bo’lgan jadval qaysi normal
formada bo’ladi.
1-Normal Forma (NF)
105. Normallashmagan jadvallarda qanday turdagi ziddiyatli (anomal) xolatlar mavjud
bo’ladi?
Malumotlarni kiritish anomaliyasi , ochirish anomaliyasi , ozgartrish anomaliyasi
106. ALTER TABLE operatori.
Jadvalda mavjud ustunni o’chirish va xususiyatlarini o’zgartirish uchun ishlatiladi.
107. Tranzaktsiyani blokirovkalash bu nima.
Ma’lumotlarni qayta ishlovchi operatsiyalarga nisbatan vaqtincha qo’yiladigan
cheklov
108. CREATE TABLE operatori qanday maqsadda ishlatiladi?
Jadvallarni yaratish va aniqlash u-n ishlatiladi
109. Atribut qiymatini biror qiymatlar to’plamiga tegishliligini tekshirish uchun
WHERE ifodasida qaysi kalit so’z ishlatiladi?
in
110. Normallashtirish– bu…
Jadvallarni bolish
111. Normallashgan jadvallarda …
Har bir fakt MB da faqat 1 ta joyga qayd etiladi
112. Ustun xususiyatlarini aniqlashda qiymatlar takrorlanishini taqiqlash uchun
qaysi kalit so’z ishlatiladi.
UNIQUE