Pháp luật và đời sống
Những vấn đề thường nhật âm ỉ trong bối cảnh đời sống xã hội ngày nay
An toàn giao thông- Khi nỗi đau quá lớn với người ở lại
Các nguyên tắc chính:
Luật an toàn giao thông 2024 có 89 điều, dựa trên những nguyên tắc chính về
bảo đảm an toàn trật tự được quy định tại điều 31:
1.​ Tuân thủ Hiến pháp, pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế.
2.​ Đảm bảo giao thông an toàn, thông suốt, góp phần phát triển kinh tế – xã
hội, bảo vệ quốc phòng, môi trường và con người.
3.​ Trách nhiệm thuộc về mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân.
4.​ Người tham gia giao thông phải tuân thủ pháp luật và đảm bảo an toàn
cho bản thân và người khác.
5.​ Vi phạm phải được xử lý nghiêm minh, kịp thời.
6.​ Hoạt động bảo đảm giao thông phải công khai, minh bạch.
7.​ Công tác quản lý thực hiện thống nhất, có phân công, phối hợp rõ ràng.
Thực trạng
Khi lượn một vòng quanh phố phường, không khó để ta bắt gặp thấy
những cảnh những cô cậu thiếu niên lạng lách đánh võng trên cung đường xa lộ.
Những hình ảnh ấy tưởng chừng như vô hại nhưng có thể dẫn đến những hậu
quả khôn lường. Tai nạn giao thông là chuyện không thể tránh khỏi. Bàn về thực
trạng này, Tổng cục thống kê cho biết:
1
Nguồn: Trang thư viện pháp luật luật an toàn giao thông đường bộ 2024 do chủ tịch quốc hội Trần Thanh Mẫn thông qua
https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Giao-thong-Van-tai/Luat-trat-tu-an-toan-giao-thong-duo
ng-bo-2024-so-36-2024-QH15-444251.aspx
“…Tính chung quý I năm 2025, trên địa bàn cả nước xảy ra 4.536 vụ tai
nạn giao thông, làm 2.477 người chết và 3.079 người bị thương. Bình quân 1
ngày trong quý I/2025, trên địa bàn cả nước xảy ra 50 vụ tai nạn giao thông,
làm 28 người chết và 34 người bị thương….”23
Qua đó ta có thể thấy rằng, vấn đề về an toàn giao thông đường bộ đã đang và
sẽ luôn luôn là vấn đề nóng của xã hội, bất kể là quá khứ hay hiện tại.
Nguyên Nhân:
Có nhiều yếu tố dẫn đến thực trạng này, có thể kể đến như:
Trước hết, nguyên nhân chủ quan nổi bật nhất là không tuân thủ luật giao thông.
Việc vượt đèn đỏ, chạy quá tốc độ, lấn làn, sử dụng rượu bia khi lái xe… vẫn
còn diễn ra phổ biến. Đây không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn là sự
coi nhẹ tính mạng của chính mình và người khác.
Bên cạnh đó, vấn đề kỹ năng lái xe còn nhiều hạn chế, nhất là trong nhóm người
mới hoặc chưa qua đào tạo bài bản. Việc xử lý tình huống kém, thiếu hiểu biết
2
Tổng cục thống kê, 6/4/2025, Báo cáo tình hình kinh tế xã hội quý I 2025
https://www.gso.gov.vn/bai-top/2025/04/bao-cao-tinh-hinh-kinh-te-xa-hoi-quy-i-nam-2025/
3
Ảnh: luatvietnam.vn, “Đi xe lạng lách đánh võng, Mức phạt mới nhất cho các tổ lái”
https://luatvietnam.vn/hanh-chinh/di-xe-lang-lach-danh-vong-570-24807-article.html
về phương tiện, không làm chủ được tốc độ… đều làm gia tăng nguy cơ xảy ra
tai nạn, đặc biệt trong điều kiện giao thông phức tạp như ở đô thị.
Về yếu tố khách quan, thời tiết là một nguyên nhân không thể bỏ qua.
Mưa lớn, sương mù dày, hay nắng gắt đều ảnh hưởng trực tiếp đến tầm nhìn, độ
bám đường và khả năng phản ứng của người lái. Trong nhiều trường hợp, thời
tiết khắc nghiệt khiến các tình huống nguy hiểm xảy ra nhanh chóng, vượt ngoài
khả năng kiểm soát.
Ngoài ra, các nguyên nhân khách quan gồm có cơ sở hạ tầng xuống cấp,
thiếu biển báo, thiếu đèn tín hiệu, thiết kế giao cắt bất hợp lý hoặc không có làn
đường riêng cho các phương tiện dễ dẫn đến va chạm. Ở một số địa phương,
việc quản lý, duy tu hệ thống đường sá chưa đồng bộ, góp phần gia tăng rủi ro
cho người tham gia giao thông.
Hậu quả:
Tai nạn giao thông không chỉ là sự cố bất ngờ trên đường mà còn là
nguyên nhân gây ra nhiều hệ lụy sâu rộng cho người dân, cả ở phương diện cá
nhân lẫn cộng đồng.
Trước hết, thiệt hại về người luôn là hậu quả nặng nề nhất. Mỗi vụ tai nạn
có thể cướp đi sinh mạng của nạn nhân, để lại nỗi đau dai dẳng cho gia đình và
người thân. Nhiều người may mắn sống sót nhưng phải mang thương tật suốt
đời, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống và khả năng lao động.
Thứ hai, tai nạn giao thông kéo theo gánh nặng kinh tế đáng kể. Chi phí
điều trị, phục hồi chức năng, mất thu nhập do không thể làm việc, và thiệt hại
tài sản là những gánh nặng không nhỏ đối với cá nhân và gia đình nạn nhân.
Trong phạm vi rộng hơn, điều này còn tạo áp lực lên hệ thống y tế, an sinh xã
hội và nguồn lực quốc gia.
Cuối cùng, tai nạn giao thông gây ra những tổn thương tâm lý âm ỉ nhưng
dai dẳng. Người trực tiếp liên quan có thể đối mặt với sang chấn tâm lý, ám ảnh,
lo âu kéo dài. Những đứa trẻ mất cha mẹ, những người vợ mất chồng, hay các
nhân chứng trong vụ việc đều chịu ảnh hưởng tinh thần nghiêm trọng, đôi khi là
cả đời.
Giải pháp:
Để bảo đảm công tác quản lý trật tự giao thông, Nhà nước có thể Tăng cường
ứng dụng công nghệ số trong giám sát, xử lý vi phạm; xây dựng cơ sở dữ liệu
giao thông đồng bộ, liên thông giữa các cơ quan chức năng nhằm nâng cao hiệu
quả quản lý nhà nước, đảm bảo tính răn đe và minh bạch trong xử lý vi phạm.​
Giải pháp về quản lý chỉ phần nào có thể giải quyết các yếu tố khách quan, còn
những nguyên nhân chủ quan lại cần những phương pháp khác để nâng cao ý
thức người dân. Ta có thể đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật giao thông
từ trường học đến cộng đồng; lồng ghép nội dung văn hóa giao thông trong các
hoạt động xã hội, góp phần hình thành ý thức tự giác, trách nhiệm của người
dân khi tham gia giao thông.4
4
Cán bộ phòng Cảnh sát Giao thông công an thành phố Điện Biên Phủ hướng dẫn học sinh trường Tiểu học đội mũ bảo
hiểm. Nguồn ảnh: Dienbientv.vn
https://www.dienbientv.vn/tin-tuc-su-kien/xa-hoi/201909/an-toan-giao-thong-cho-tre-em-trach-nhiem-cua-cac-bac-phu-huyn
h-5649262/
Tham Nhũng- Con sâu làm rầu nồi canh
Quy định chung của pháp luật
Tham nhũng không chỉ là những hành vi nhận tiền hối lộ, tham ô tài sản
mà còn là lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vụ lợi tài sản công. Những hành vi
này là vi phạm pháp luật và cần bị xử lý nghiêm minh để răn đe. Theo đó, luật
phòng chống tham nhũng 2018- luật hiện hành đã quy định rõ về xử lý vi phạm
và khung hình phạt trong các trường hợp, có thể kể đến như:
“Điều 515. Xử lý hành vi kê khai tài sản, thu nhập không trung thực, giải
trình nguồn gốc của tài sản, thu nhập tăng thêm không trung thực
1. Người ứng cử đại biểu Quốc hội, người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân
mà kê khai tài sản, thu nhập không trung thực, giải trình nguồn gốc của tài sản,
thu nhập tăng thêm không trung thực thì bị xóa tên khỏi danh sách những người
ứng cử.
2. Người được dự kiến bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, phê chuẩn, cử giữ chức vụ mà
kê khai tài sản, thu nhập không trung thực, giải trình nguồn gốc của tài sản, thu
nhập tăng thêm không trung thực thì không được bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, phê
chuẩn, cử vào chức vụ đã dự kiến.
4. Quyết định kỷ luật được công khai tại cơ quan, tổ chức, đơn vị nơi người bị
xử lý kỷ luật làm việc.”
Với quan điểm chung của Đảng và Nhà nước ta hiện nay về phòng, chống
tham nhũng là “vừa tích cực, chủ động phòng ngừa, vừa kiên quyết đấu tranh
chống tham nhũng, trong đó phòng ngừa là chính”, Luật Phòng, chống tham
nhũng năm 2018 tiếp tục chú trọng hoàn thiện khung thể chế liên quan đến các
biện pháp phòng ngừa. Mặc dù vẫn giữ nguyên số lượng 6 nhóm biện pháp
phòng ngừa, nhưng so với trước đây, tên gọi, cơ cấu và nội dung các điều luật
5
Điều 51 Luật phòng chống tham nhũng 2018 số 36/2018/QH14 thông qua bởi Quốc hội.
https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bo-may-hanh-chinh/Luat-Phong-chong-tham-nhung-322049.aspx
trong Luật năm 2018 đã có những thay đổi đáng kể, minh bạch hơn, công khai
hơn và chú trọng công tác phòng hơn là chống.6
Thực trạng
Trong kỳ báo cáo, ông Phong-Tổng thanh tra chính phủ-trong buổi họp
Quốc hội ngày 26/11/2024 cho biết, các cơ quan điều tra trong lực lượng công
an Nhân dân đã thụ lý điều tra 1.538 vụ án với 3.897 bị can phạm tội về tham
nhũng; đề nghị truy tố 856 vụ án với 2.686 bị can.7 Thêm vào đó, Theo báo cáo
thẩm tra của bộ Công an trong năm 2024, công tác phát hiện và xử lý vi phạm
pháp luật, tội phạm đã đạt nhiều kết quả tích cực. Tổng số vụ án và bị can được
phát hiện, khởi tố đều tăng; về cơ bản, các vụ án rất nghiêm trọng và đặc biệt
nghiêm trọng đều được khẩn trương điều tra, làm rõ. Riêng tội phạm về tham
nhũng, chức vụ đã phát hiện 956 vụ, tăng 20,55% so với trước.8
​
Vấn nạn tham nhũng đã, đang và sẽ luôn luôn là một trong những “quốc
nạn” âm ỉ trong xã hội ngăn chặn sự phát triển bền vững của đất nước nếu
không giải quyết một cách triệt để. Trong năm 2024 vừa qua, kết quả trên cho
thấy rằng công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực dưới sự lãnh
đạo của Đảng ngày càng quyết liệt, mạnh mẽ, không có vùng cấm, không có
ngoại lệ. Đây là những bước tiến tích cực, từng bước nhỏ loại bỏ “con sâu mọt”
tàn phá xã hội.
Nguyên Nhân
​
Về các yếu tố chủ quan, tham nhũng bắt nguồn từ việc một bộ phận cán
bộ, công chức đặt lợi ích cá nhân lên trên tập thể, lợi dụng chức vụ để tư lợi,
làm suy thoái đạo đức công vụ và giảm sút niềm tin xã hội. Bên cạnh đó, nhận
thức pháp luật yếu, văn hóa liêm chính chưa được đề cao, cùng với tâm lý dễ
6
Tiến sĩ Nguyễn Tuấn Khanh Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học Thanh tra, 9/2020, Giới thiệu luật
phòng chống tham nhũng năm 2018
https://cspl.mic.gov.vn/Upload_Moi/TinTuc/T%C3%A0i-li%E1%BB%87u-Ph%C3%B2ng-ch%E1%BB%91ng-tham-nh%C
5%A9ng.pdf
7
Luân Dũng, Báo Tiên Phong, 26/11/2024, “Năm 2024 xét xử 2418 bị cáo về tội tham nhũng”
https://tienphong.vn/nam-2024-xet-xu-2418-bi-cao-pham-toi-ve-tham-nhung-post1694881.tpo
8
Dương An, Thời báo tài chính Việt Nam, 26/11/2024, “Năm 2024 tội phạm tham nhũng và chức vụ tăng”
https://thoibaotaichinhvietnam.vn/nam-2024-toi-pham-tham-nhung-va-chuc-vu-tang-2055-164890.html
dãi, dung túng trong xử lý vi phạm đã góp phần tiếp tay cho tham nhũng diễn ra
ngày càng tinh vi, có hệ thống.
Về các yếu tố khách quan, cơ chế kiểm soát quyền lực chưa chặt chẽ,
thiếu minh bạch và công khai trong hoạt động công vụ tạo điều kiện cho hành vi
tham nhũng sau các quyết định hành chính. Khi quyền lực không được giám sát
hiệu quả, nguy cơ bị lạm dụng để trục lợi trở thành hệ quả tất yếu.
Hậu quả
Về chính trị, tham nhũng làm xói mòn niềm tin của người dân vào bộ
máy nhà nước, gây suy giảm tính chính danh của chính quyền. Các quyết định
chính sách có thể bị chi phối bởi lợi ích nhóm thay vì lợi ích công. Từ đó dẫn
đến sự suy yếu về bộ máy quản lý hành chính, dẫn đến nền chính trị không bình
ổn.​
Về xã hội, tham nhũng làm gia tăng bất bình đẳng, khi người có quyền tiếp cận
lợi ích bất hợp pháp, còn người yếu thế bị thiệt thòi. Tình trạng này làm suy
giảm đạo đức xã hội, tạo tâm lý hoài nghi, bàng quan và vô cảm trong cộng
đồng. Hệ quả là người người nghi ngờ lẫn nhau, phá vỡ mối liên kết, tạo nên
một xã hội không bền vững.
Giải pháp
Theo nguyên tắc9 và chủ trương của Đảng hiện nay, những biện pháp đưa ra nên
“phòng” hơn là nên chống, có thể kể đến các hướng như:
1/ Cần tiếp tục hoàn thiện pháp luật trong các lĩnh vực dễ phát sinh tham
nhũng như: quản lý tài sản công, đấu thầu, đất đai… theo hướng công khai,
minh bạch, đồng bộ. Đồng thời, sửa đổi pháp luật hình sự, tố tụng, thi hành án
để kiểm soát tài sản, thu nhập cán bộ và nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản tham
nhũng.
9
“vừa tích cực, chủ động phòng ngừa, vừa kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, trong đó phòng ngừa là
chính”- Xem lại phần “Tham nhũng- Quy định chung”
2/ Nâng cao nhận thức và trách nhiệm phòng, chống tham nhũng cho cán
bộ, công chức và người dân thông qua tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Tập
trung giáo dục đạo đức công vụ, nhất là với những người có chức vụ, quyền hạn
– chủ thể chính của hành vi tham nhũng.
Còn vô vàn những giải pháp khác nữa, những điểm chung của chúng nên
tập trung vào “phòng” gốc rễ của vấn đề hơn là “chống” Tham nhũng là một
vấn đề trường tồn xuyên suốt lịch sử, việc đưa ra giải pháp triệt để hoàn toàn
tương đối khó khăn.
Đại án tham nhũng:
Vụ án kit test Việt Á là một trong những đại án tham nhũng nghiêm trọng
nhất trong ngành y tế Việt Nam, xảy ra trong bối cảnh đại dịch Covid-19. Năm
2020, Học viện Quân y phối hợp với Công ty Việt Á thực hiện nghiên cứu bộ kit
xét nghiệm Covid-19 bằng ngân sách nhà nước gần 19 tỉ đồng. Tuy nhiên, kết
quả nghiên cứu đã bị lợi dụng để phục vụ lợi ích cá nhân.
Công ty Việt Á do Phan Quốc Việt làm Tổng giám đốc đã sản xuất, phân
phối hơn 8,7 triệu bộ kit xét nghiệm, nâng khống giá thành sản phẩm và thu lợi
bất chính hơn 1.235 tỉ đồng. Để hợp thức hóa và mở rộng việc tiêu thụ kit test,
Phan Quốc Việt đã chi hơn 106 tỉ đồng để hối lộ nhiều quan chức, bao gồm cựu
Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long (2,25 triệu USD), cựu Chủ tịch UBND TP
Hà Nội Chu Ngọc Anh (200.000 USD), và nhiều cán bộ tại CDC các tỉnh.
38 bị cáo bị truy tố với 5 tội danh khác nhau, trong đó 6 người bị cáo
buộc tội nhận hối lộ với khung hình phạt từ 20 năm tù đến tử hình. Tuy nhiên,
Viện kiểm sát đề nghị mức án dưới khung cho 36 người. Tòa án Nhân dân
TP.Hà Nội sau đó tuyên án với 37/38 bị cáo nhận mức án nhẹ hơn khung truy
tố.10
10
Nguồn Tuyến Phan, Báo Thanh Niên Ảnh- Xét xử vụ Việt Á
https://thanhnien.vn/dai-an-kit-test-viet-a-cuu-bo-truong-y-te-nguyen-thanh-long-khang-cao-185240221101652457.htm
Vụ án phản ánh rõ tình trạng tham nhũng có hệ thống, lợi ích nhóm, làm
thất thoát nghiêm trọng tài sản nhà nước và suy giảm lòng tin của nhân dân vào
đội ngũ cán bộ công chức.11
11
Nguồn Tuyến Phan, Báo Thanh Niên Ảnh - Toàn cảnh vụ kit test Việt Á trước ngày tòa tuyên án
https://thanhnien.vn/toan-canh-vu-kit-test-viet-a-truoc-ngay-toa-tuyen-an-185240111161641604.htm
Phòng cháy chữa cháy- Vấn đề thường nhật
Quy định cơ bản của pháp luật
1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng​
Nghị định 136/2020/NĐ-CP được ban hành ngày 24/11/2020, có hiệu lực từ
ngày 10/01/2021, quy định chi tiết thi hành Luật Phòng cháy và chữa cháy
(PCCC) và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật PCCC. Áp dụng đối với
cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có liên quan đến hoạt động PCCC trên
lãnh thổ Việt Nam
2. Điều kiện an toàn về PCCC đối với cơ sở:​
Có nội quy, biển báo, sơ đồ chỉ dẫn về PCCC và thoát nạn theo quy chuẩn, tiêu
chuẩn.​
Có lực lượng PCCC cơ sở, chuyên ngành được huấn luyện nghiệp vụ.​
Trang bị PCCC: hệ thống báo cháy, chữa cháy, ngăn khói, thiết bị thoát nạn,
thiết bị cứu người phù hợp với quy chuẩn.​
Có giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế và chấp thuận nghiệm thu về PCCC.​
Các cơ sở thuộc danh mục tại Phụ lục IV của Nghị định cũng cần:​
Trang bị PCCC cơ bản, có phân công nhiệm vụ và người phụ trách nhiệm được
huấn luyện nghiệp vụ.​
Hệ thống giao thông, cấp nước, thông tin liên lạc phục vụ PCCC.
3. Kiểm tra, nghiệm thu và xử lý vi phạm:​
Cơ quan Cảnh sát PCCC tiến hành kiểm tra kết quả nghiệm thu và cấp văn bản
chấp thuận trước khi công trình hoặc phương tiện được đưa vào sử dụng.​
Các cơ sở, hộ gia đình, cá nhân vi phạm quy định có thể bị tạm đình chỉ hoặc
đình chỉ hoạt động.​
4. Tổ chức chữa cháy:​
Quy định trách nhiệm báo cháy, tổ chức chữa cháy, tham gia chữa cháy.
Huy động lực lượng, phương tiện, tài sản khi xảy ra sự cố.​
Bảo đảm quyền lợi cho người tham gia chữa cháy.​
5. Trách nhiệm của các cấp, ngành:​
Các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND các cấp có trách nhiệm trong việc tổ chức,
chỉ đạo, tuyên truyền, thanh tra kiểm tra công tác PCCC.​
6. Biểu mẫu và phụ lục:​
Nghị định ban hành kèm các phụ lục: danh mục cơ sở, phương tiện thuộc diện
quản lý về PCCC; danh mục phương tiện PCCC; biểu mẫu sử dụng trong công
tác PCCC.12
Thực trạng
Thực tế cho thấy, công tác phòng cháy chữa cháy tại nhiều địa phương,
đặc biệt là các đô thị lớn, vẫn còn tồn tại nhiều bất cập. Một số cơ sở, nhà ở kết
hợp kinh doanh, chung cư mini chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu an toàn PCCC.
Điển hình là vụ cháy chung cư mini 9 tầng tại Hà Nội xảy ra vào ngày
12/9/2023 khiến 56 người tử vong và hàng chục người bị thương. Vào khoảng
23h ngày 12/9/2023, một vụ hỏa hoạn nghiêm trọng đã xảy ra tại chung cư mini
9 tầng, số 37 ngách 29/70 phố Khương Hạ, phường Khương Đình, quận Thanh
Xuân, Hà Nội. Tòa nhà được xây dựng từ năm 2015, với diện tích khoảng
200m², gồm 45 phòng và khoảng 150 người sinh sống, nhưng chỉ có một lối ra
vào duy nhất ở cửa chính. Theo phản ánh của báo Tuổi Trẻ, tòa nhà xảy ra cháy
không có lối thoát hiểm riêng, diện tích nhỏ hẹp, không đảm bảo điều kiện
PCCC cơ bản. Khi xảy ra cháy, nhiều người đã bị mắc kẹt do không có lối thoát
hiểm khác, dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng: 56 người thiệt mạng và 37
người bị thương. Sự việc đau lòng này cho thấy nguy cơ tiềm ẩn rất lớn từ các
công trình vi phạm quy chuẩn PCCC, đồng thời cho thấy việc kiểm tra, giám sát
còn chưa đồng bộ, hiệu quả.
12
Báo Thư viện pháp luật Nghị định 136-2020-ND-CP Luật PCCC do chính phủ ban hành
https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Tai-nguyen-Moi-truong/Nghi-dinh-136-2020-ND-CP-huong-dan-Luat-Phon
g-chay-va-chua-chay-458292.aspx
Nguyên nhân vụ cháy được xác định là do chập mạch điện từ một xe máy
để ở tầng 1, sau đó lửa lan nhanh qua hệ thống dây điện và các vật liệu dễ cháy
trong tòa nhà. 13
​
Nguyên Nhân
Các vụ cháy thương tâm, đặc biệt tại các khu dân cư đông đúc như nhà
trọ, chung cư mini, chủ yếu bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân phổ biến: vi phạm
quy định về xây dựng; hệ thống điện chắp vá, quá tải; vật liệu nội thất dễ bắt
lửa; không có hoặc thiếu lối thoát hiểm; chủ đầu tư và người dân chủ quan,
thiếu kiến thức về an toàn PCCC. Ngoài ra, nhiều công trình không được thẩm
duyệt thiết kế PCCC, không có kiểm tra định kỳ hoặc bị buông lỏng giám sát từ
cơ quan chức năng, khiến nguy cơ cháy nổ luôn hiện hữu mà không có biện
pháp phòng ngừa kịp thời.
Hậu quả
Các vụ cháy thương tâm, đặc biệt là tại các chung cư mini, nhà ở kết hợp
kinh doanh, đã gây ra những hậu quả rất nghiêm trọng đối với tính mạng và tài
sản của người dân. Điển hình là vụ cháy tại chung cư mini 9 tầng ở Hà Nội, vụ
hỏa hoạn đã khiến 56 người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương. Các
vụ cháy không chỉ làm thiệt hại về tài sản của cải vật chất mà còn để lại những
nỗi đau tinh thần khôn nguôi cho người ở lại. Tình trạng cháy nổ cũng tạo ra sự
hoang mang trong cộng đồng và làm giảm niềm tin vào công tác phòng cháy
chữa cháy của cơ quan chức năng. Hơn nữa, các vụ cháy còn gây thiệt hại lớn
cho cơ sở hạ tầng và gây ách tắc giao thông trong khu vực xảy ra sự cố.
Giải pháp
Một trong những giải pháp cốt lõi nhằm nâng cao hiệu quả công tác
phòng cháy chữa cháy (PCCC) là đẩy mạnh kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm
13
Nguồn D.Trọng, Báo tuổi trẻ 14/09/2023 - Cháy chung cư mini 9 tầng: Thảm họa quá đau lòng
https://tuoitre.vn/chay-chung-cu-mini-9-tang-tham-hoa-qua-dau-long-20230914081623228.htm
minh các hành vi vi phạm. Các cơ quan chức năng cần thực hiện kiểm tra định
kỳ và đột xuất tại các công trình xây dựng, đặc biệt là chung cư mini và cơ sở
kinh doanh có nguy cơ cao về cháy nổ. Mọi công trình phải được thẩm duyệt
thiết kế và nghiệm thu PCCC trước khi đưa vào hoạt động. Trường hợp phát
hiện vi phạm, cần áp dụng biện pháp mạnh như đình chỉ hoạt động, xử phạt
hành chính hoặc cưỡng chế cải tạo theo quy định pháp luật.
Giáo dục, tuyên truyền và huấn luyện về PCCC phải trở thành nhiệm vụ
thường xuyên và liên tục. Cần phổ biến kiến thức phòng cháy, kỹ năng thoát nạn
và ứng phó sự cố tới mọi đối tượng, từ chủ đầu tư đến người dân, nhân viên làm
việc tại các cơ sở. Việc huấn luyện cần đảm bảo tính thực tiễn, kết hợp lý thuyết
với diễn tập định kỳ để nâng cao khả năng phản ứng kịp thời khi xảy ra cháy
nổ.14
Hạ tầng an toàn là yếu tố quyết định trong việc phòng ngừa và giảm thiểu
thiệt hại do cháy gây ra. Mọi công trình, nhất là nhà cao tầng và chung cư mini,
phải được trang bị hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động, ngắt điện khẩn cấp và
14
Ảnh: Vietnam.vn, Giáo dục kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ: Tăng thời lượng thực hành,
https://www.vietnam.vn/bacgiang/giao-duc-ky-nang-phong-chay-chua-chay-va-cuu-nan-cuu-ho-tang-thoi-luong-thuc-hanh/
lối thoát hiểm đạt chuẩn. Các lối thoát nạn cần thông thoáng, không bị lấn
chiếm, bảo đảm người dân có thể di chuyển an toàn khi xảy ra sự cố.15
Kết luận và góc nhìn
​
Nhìn chung, các vấn đề nêu trên đã, đang và vẫn luôn tiếp diễn trong
cuộc sống thường ngày. Xã hội muôn hình vạn trạng, ngoài các vấn đề đã được
bàn luận ở phía trên, vẫn còn đó vô vàn những “u nhọt” khác như bạo lực học
đường, ô nhiễm môi trường hay các tệ nạn xã hội khác. Chúng như mạch nước
ngầm âm ỉ, chực chờ phá hoại vườn hoa sắc màu cuộc sống, để lại biết bao hậu
quả khôn nguôi, cho chính ta, cho những thế hệ mai sau, cho vận mệnh đất
nước.
Chính vì vậy, việc nâng cao nhận thức cho các cá nhân nên được đặt ưu
tiên hàng đầu. Sự can thiệp của luật pháp chỉ phần nào ngăn chặn và răn đe dân
chúng, nhưng cốt lõi chính và triệt để vẫn chính là vấn đề nhận thức của con
người. Chỉ khi con người ta có đủ khả năng để nhận thức được tính đúng sai của
vạn vật trong đời sống, ta mới có thể cất lên tiếng ca công lý mang lại trật tự
cho xã hội. Đó mới chính là giải pháp lâu dài, vững bền, cho thế hệ hôm nay và
mai sau.
15
Nguồn Thu Thuỷ, Báo Quân Đội Nhân Dân 10/04/2025
https://www.qdnd.vn/ban-doc/thu-ban-doc/bao-dam-an-toan-ve-phong-chay-chua-chay-tai-cac-khu-nha-tro-chung-cu-mi-ni823275