ÖĞRENCİ
Kitapçık Kodu : KMY
TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU
BİLİM İNSANI DESTEK PROGRAMLARI BAŞKANLIĞI
32. BİLİM OLİMPİYATLARI - 2024 BİRİNCİ AŞAMA SINAVI
ÖĞRENCİ
KİMYA
Soru Kitapçığı Türü
A
18 Mayıs 2024 Cumartesi, 09.30 - 11.10
ADAYIN ADI SOYADI
T.C. KİMLİK NO.
OKULU / SINIFI
SINAVA GİRDİĞİ İL
:
:
:
:
SINAVLA İLGİLİ UYARILAR:
•
•
•
Bu sınav çoktan seçmeli 32 adet sorudan oluşmaktadır, süre 100 dakikadır.
Her sorunun sadece bir doğru cevabı vardır. Doğru cevabınızı, cevap kâğıdınızdaki ilgili kutucuğu tamamen
karalayarak
İşaretleyiniz. Soru kitapçığındaki hiç bir işaretleme değerlendirmeye alınmayacaktır.
Her soru eşit değerde olup, dört yanlış cevap bir doğru cevabı götürecektir. Boş bırakılan soruların
değerlendirmede olumlu ya da olumsuz bir etkisi olmayacaktır.
Sorular zorluk sırasında DEĞİLDİR. Dolayısıyla yanıtlamaya geçmeden önce bütün soruları gözden geçirmeniz
önerilir.
Sınavda bilimsel hesap makinesi kullanabilirsiniz. Ancak bilgisayar
özellikli, programlanabilir,hafıza kartlı
vb. hesap makinalarının kullanılması yasaktır. Buna ilave olarak sınavda hesap makinası dışında herhangi bir yardımcı
materyal ya da karalama kağıdı kullanılması yasaktır. Soru kitapçığındaki boşlukları karalama için kullanabilirsiniz.
Sınav süresince görevlilerle konuşulması ve soru sorulması, öğrencilerin birbirlerinden kalem, silgi vb.şeyler istemeleri
yasaktır.
Periyodik çizelge, bazı eşitlikler ve gerekli sabitler soru kitapçığının ilk sayfasında yer almaktadır.
Sınava girenadayın bir soruya itiraz etmek istemesi durumunda,
sınav soruları ev cevapanahtarı TÜBİTAK’ın internet
sayfasında (https://bilimolimpiyatlari.tubitak.gov.tr) yayınlandıktan sonra 7 işgünü içerisinde, kanıtları ile birlikte,
TÜBİTAK’a başvurması gerekir. Bu tarihten sonra yapılacak başvurular işleme konmayacaktır. Sadece sınava giren
adayın sorulara itiraz hakkı vardır, üçüncü kişilerin sınav sorularına itirazı işleme alınmayacaktır.
TUBİTAK BilimOlimpiyatı–Birinci Aşama Sınavı’nda sorulansoruların üçüncü kişiler tarafından kullanılması
sonucunda doğacak olan hukuki sorunlardan TÜBİTAK ve Atatürk Üniversitesi sorumlu tutulamaz. Atatürk
Üniversitesi, bu tip durumlarda sorular ile ilgili görüş bildirmek zorunda değildir.
Sınav sırasında kopya çeken, çekmeye teşebbüs eden ve kopya verenlerin kimlikleri sınav tutanağına yazılacak ve bu
•
•
•
kişilerin sınavları geçersiz sayılacaktır. Görevliler kopya çekmeye veya vermeye kalkışanları uyarmak zorunda
değildir, sorumluluk size aittir.
Sınav başladıktan sonraki ilk yarım saat içinde sınav salonundan ayrılmak yasaktır.
Sınav süresince sınava giriş belgenizi ve geçerli bir kimlik belgesini masanızın üzerinde bulundurunuz.
Sınav salonundan ayrılmadan önce cevap kağıdınızı ve soru kitapçığını görevlilere teslim etmeyi unutmayınız.
•
•
•
•
•
•
•
Başarılar dileriz.
A
BU SAYFA BOŞ BIRAKILMIŞTIR
1
A
32. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
2
A
32. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
1.
I) Gazların birbiri içinde çözünürlüğü sonsuzdur.
II) Gazların sıvılar içinde çözünürlüğü uygulanan basınç arttıkça artar.
III) Sıcaklık arttıkça, gazların sıvılar içinde çözünürlüğü azalır.
Yukarıda verilen ifadelerden hangisi yada hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) II ve III
D) I ve III
E) I, II ve III
2. Aşağıda verilen çözeltilerin hangisinin kaynama noktası, 1.0 molal derişimine sahip
glukozun (C6H12O6) sulu çözeltisinin kaynama noktası ile yaklaşık olarak aynıdır?
A) 2 molal fruktoz (C6H12O6)
B) 1 molal NaCl
C) 0.25 molal AlCl3
D) 0.5 molal Ba(OH)2
E) 0.5 molal etilen glikol (1,2-etandiol)
3
A
32. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
3. n=3 Kuantum sayısına sahip kaç orbital mevcuttur?
A) 18
B) 10
C) 9
D) 6
E) 3
4.
•
Bir asit ne kadar zayıfsa, konjüge bazı o kadar güçlü baz özelliği gösterir. Benzer
şekilde bir baz ne kadar zayıfsa, konjüge asiti o kadar güçlü asit özelliği gösterir.
•
HCN zayıf bir asit (Ka=6.2 𝓍 10-10), NH3 ise zayıf bir bazdır (Kb=1.8 𝓍 10-5)
Bu bilgilere göre 2M NH4CN çözeltisi için aşağıda verilen ifadelerden hangisi
doğrudur?
A) Çözeltinin pH’ı 7.0’dır.
B) Asidik bir çözeltidir.
C) [HCN] > [CN-]
D) [NH4+] > [CN-]
E) [NH3] > [HCN]
4
A
32. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
A
5.
A
A
A
2 A+
A
I
II
A substitüenti içeren benzen türevi (I), elektrofillere karşı benzenden daha yavaş
yerdeğiştirme tepkimesi vermektedir ve bu tepkime sonucu II bileşiği oluşmaktadır.
Yukarıda bahsi geçen A sübstitüenti hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) Cl
B) NO2
C) CH3
D) CN
E) CH3CO
5
32. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
6.
•
Amin bazlarında, azot atomu üzerindeki elektron yoğunluğunu indüktif yada rezonans
etki ile artıran tüm etkenler bazlığı artırır.
•
Iminlerde sp2 hibritleşmesine sahip azot atomunun bazlığı, aminler ile kıyas
edildiğinde daha düşüktür.
•
İminlerde aşağıda gösterildiği gibi, rezonans ile bağ polarizasyonu ile azot atomu
üzerindeki elektron yoğunluğu artarak bazlık gücü artabilir. Bundan dolayı bağ
polarizasyonunu destekleyen faktörler bazlığı artırır.
•
Böyle bir bağ polarizasyonu bazı durumlarda aromatik iyonları oluşturduğu için tercih
edilirken, bazı durumlarda ise anti aromatik iyonları oluşturduğu için bağ
polarizasyonunu tercih etmez.
R
R
N
R
N
R
İmin
N
N
I
II
N
III
Yukarıda verilen bilgilere dayanarak, açık yapısı verilen imin bileşiklerinin beklenen
bazlık sıralaması hangi seçenekte doğru verilmiştir?
A) III > II > I
B) II > I > III
C) II > III > II
D) I > II > III
E) III > I > II
6
A
32. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
7. Hangi seçenekte verilen atomlardan her ikisi de, yarı dolu alt kabuğa sahiptir?
A) B ve C
B) Be ve Ne
C) B ve N
D) Li ve N
E) O ve F
8.
I) 1H
II) 2He
III) 2He+
IV) 3Li
V) 3Li+
Bohr atom teorisi yukarıda verilen atom veya iyonlardan hangilerini açıklamakta
yeterlidir?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) Yalnız V
D) I ve II
E) I ve III
7
A
32. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
9. Aşağıdaki iyonlardan hangisinin yarıçapı en büyüktür?
A) S2B) Mg2+
C) Al3+
D) Na+
E) Cl-
10. SiH4 (K.N. = -111 oC) ve SiCl4 (K.N. = 57 oC) moleküllerin kaynama noktaları
arasındaki fark aşağıdaki non-kovalent bağlardan hangisi ile izah edilebilir?
A) Hidrojen Bağı
B) London etkileşimi
C) π- π etkileşimi
D) Halojen bağı
E) Hidrofobik etkileşimler
8
A
32. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
11.
OH
Benzenden çıkılarak peş peşe üç yer değiştirme (sübstitüsyon) tepkimesi ile benzil alkol elde
ediliyor. Bu sentezdeki üç sübstitisyon tepkimesi türü sırası ile hangi seçenekte doğru
verilmiştir?
A) Elektrofilik-Radikalik-Nükleofilik
B) Elektrofilik-Nükleofilik-Radikalik
C) Radikalik- Elektrofilik-Nükleofilik
D) Radikalik-Nükleofilik-Elektrofilik
E) Nükleofilik-Elektrofilik-Radikalik
12.
•
•
•
•
•
Asit
Halkalı eter
Amit
Anhidrit
Ester
Yukarıda verilen organik bileşik sınıflarındaki en küçük üyeler molekül ağırlığına göre
sıralandığında hangi ikisi en uçlarda (sırası ile başta ve sonda) yer alır?
A) Halkalı eter-Andidrit
B) Amit-Anhidrit
C) Amit-Ester
D) Halkalı eter-Ester
E) Amit-Ester
9
A
32. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
13. Stereo izomerler de dikkate alındığında C9H10 kapalı formülüne sahip olan benzen
halkası içeren, tek halkalı kaç tane izomer yazılabilir?
A) 5
B) 6
C) 7
D) 8
E) 9
14.
I) Düzenlenme (komşu grup göçü) olmaz
II) Asimetrik (optikçe aktif) merkezlerde olan tepkimelerde konfigurasyon inversiyonu
(konfigurasyoun ters çevrilmesi) gözlenir
III) Tersiyer alkil halojenürlerde tepkime bu mekanizma üzerinden yürür.
Bimoleküler Nükleofilik Yerdeğiştirme (SN2) tepkimeleri için yukarıda verilen
ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
A) I, II ve III
B) I ve II
C) Yalnız III
D) Yalnız II
E) Yalnız I
10
A
32. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
15.
Yukarıda verilen moleküllerin kaç tanesinde optikçe aktif merkezin konfigurasyonu S’dir?
A) 5
B) 4
C) 3
D) 2
E) 1
16.
Yukarıda verilen Newman gösterimleri için aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) I ve III birbirinin diastereoizomeridir.
B) I ve II aynı molekülleri ifade eder.
C) I saf halde iken düzlem polarize ışığı çevirir.
D) II mezo yapıdadır.
E) III yapısı ayna görüntüsü ile çakışmaz.
11
A
32. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
17.
Yukarıdaki tepkimelerin hangisinde veya hangilerinde oluşacak ana ürün doğru verilmiştir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) I, II ve III
12
A
32. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
18.
Yukarıda verilen moleküllerden kaç tanesinde, elektrofilik yer değiştirme tepkimeleri
benzene göre daha yavaş gerçekleşir?
A) 8
B) 7
C) 6
D) 5
E) 4
19. [XO4 ]n- X= P, S ve Cl atomları olmak üzere, sırası ile fosfat (X= P), sülfat (X= S) ve
perklorat (X= Cl) anyonunu ifade etmektedir.
Buna göre aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Perklorat anyonunda Cl atomunun yükseltgenme basamağı -1’dir
B) Sülfat anyonunda S atomunun yükseltgenme basamağı +6 dır.
C) Fosfat anyonunda P atomunun yükseltgenme basamağı +5 dür
D) Perklorat anyonunun yükü n= -1 dir.
E) Sülfat anyonunun yükü n= -2 dir.
13
A
32. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
20. ClF3, XeF4 ve I3- molekül ve iyonlarının VSEPR kuralına göre geometrik yapıları
sırasıyla hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) Doğrusal-tetrahedral-doğrusal
B) T şekli-kare düzlem- doğrusal
C) Doğrusal-tetrahedral- V şekli
D) Üçgen düzlem-kare düzlem-üçgen piramit
E) Üçgen düzlem- üçgen piramit- V şekli
21. SF4 molekülü için verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
I) sp3 hibritleşmesi yapmıştır.
II) VSEPR kuralına göre molekül geometrisi tahterevallidir (bozulmuş dörtyü zlü ).
III) S atomu üzerinde ortaklanmamış elektron çifti vardır.
A) Yalnız I
B) II ve III
C) I, II ve III
D) Yalnız II
E) I ve III
14
A
32. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
22. Kütlece %46.64 Mg(OH)2 ve %50.58 MgCO3 içeren 5 g’lık bir karışımı tamamen
MgCl2’e dönüştürmek için aşağıdaki işlemlerden hangisi yapılmalıdır?
I.
Yoğunluğu 1.1 g/mL olan %36.5 luk HCl’den 10 mL ilave edilmelidir
II.
70 mmol H2SO4 içeren çözelti ilave edilmelidir
III.
8.82 g HNO3 ilave edilmelidir
A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
23. Kütlece %12’lik, 125 mL etanol (çözeltinin yoğunluğu d=0.972 g/cm3) çözeltisine belli
bir miktar saf etanol (d=0.787 g/cm3) ilave edilip karışımın son hacmi 250 mL’ye saf
suyla tamamlanıyor.
Buna göre son çözeltideki etanol derişiminin 2.64 M olması için saf etanolden kaç
mL eklenmedir?
A) 5.0
B) 10.0
C) 15.0
D) 20.0
E) 25.0
15
A
32. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
24. Entropi en basit tanımla düzensizlik olarak ifade edilebilir.
Buna göre aşağıdaki tepkimelerden hangisi gerçekleştiğinde entropi değişimi en
az olur?
A) NH4Cl(k) → NH3(g)+ HCl(g)
B) 2NH3(g) → N2(g)+3H2(g)
C) H2(g) + I2(g) → 2HI(g)
D) PCl3(g) + Cl2(g) → PCl5(k)
E) 2SO2(g) + O2(g) → 2SO3(g)
25. A → [B] → C şeklinde iki kademeli tepkimesi için çizilmiş Potansiyel Enerji
/Reaksiyon Koordinatı (PE/RK) diyagramı aşağıda verilmiştir. (Ea= Aktivasyon
enerjisi, H = Tepkime entalpisi, i; ileri tepkime, g; geri tepkime).
PE (kkal/mol)
118
88
60
B
0
A
-30
C
RK
Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A)
B → C dönüşümü için Eai= 28 kkal/mol
B)
A → B dönüşümü için H= 60 kkal/mol
C)
B → C dönüşümü için H= 90 kkal/mol
D)
A → C dönüşümü için H= -30 kkal/mol
E)
B → A dönüşümü için Eag= 58 kkal/mol
16
A
32. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
26. H2 gazının 323 oC’deki yayılma /difüzyon hızının, SO2 gazının 23 oC’deki yayılma /
difüzyon hızına oranı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir? (Gazların ideal
davrandığını varsayınız).
A) 1
B) 2
C) 4
D) 8
E) 12
27. N2O4(g) ⇋ 2NO2(g) denge tepkimesinin 1 atm basınç ve 227 °C’deki yoğunluğu 1.49
g/L olarak bulunmuştur.
Bu şartlar altında denge tepkimesinin molarite (M) cinsinden (Kc) denge
sabitinin değeri hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 1.35
B) 1.02
C) 0.88
D) 0.66
E) 0.034
17
A
32. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
28. Aşağıda tepkime denklemi ile gösterilen ozon gazının oksijen gazına bozunma tepkime
kinetiğinin 2. dereceden olduğu bilinmektedir.
2 O3(g) → 3O2(g)
Bu tepkimenin, belli bir sıcaklıktaki hız sabiti 0.84 M-1·S-1 olduğuna göre,
1.984x10-2 M saf ozon ile başlayan bir tepkimenin aynı sıcaklıkta saniye (S)
cinsinden yarılanma süresi hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 20
B) 40
C) 60
D) 80
E) 90
29. X2On oksit bileşiği asidik ortamda KMnO4 ile XO4- iyonuna yükseltgenirken tepkime
sonunda Mn+2 iyonu oluşuyor.
Bu tepkimede 50 mL, 1x10-4M X2On bileşiğini yükseltgemek için 40 mL, 1x10-4 M
KMnO4 harcandığına göre, n sayısı hangi seçenekte doğru verilmiştir?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
18
A
32. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
30. Fe2Fe(CN)6 + HNO3 → NO + CO2 + Fe(NO3)3 + H2O redoks reaksiyonu en küçük
tam sayılarla denkleştirildiğinde NO bileşiğinin alacağı katsayı hangi seçenekte
doğru olarak verilmiştir?
A) 4
B) 7
C) 10
D) 14
E) 21
31. Oksit bileşiklerinde oksijenin değerliği -2, peroksit bileşiklerinde -1 ve süperoksit
bileşiklerinde -1/2’dir.
I) KO2
II) K2O2
III) CaO4
Yukarıda verilen bileşiklerden hangisi veya hangileri süper oksit yapısındadır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) II ve III
E) I ve III
19
A
32. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
32.
Tuz Köprüsü
Zn
Zn
A
2M, 50 mL ZnSO4
B
4M, 100 mL ZnSO4
Yukarıda şeması verilen pil için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
I. Derişim pilidir
II. Sistem kurulurken A kabının çözelti hacmi su buharlaştırılarak yarıya indirilirse,
pil enerji üretmeyecektir.
III. Sistem kurulurken B kabının çözelti hacmi su buharlaştırılarak yarıya indirilirse,
pil enerji üretmeyecektir.
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) I ve III
SINAV BİTTİ
CEVAPLARINIZI KONTROL EDİNİZ
20
A
A
BU SAYFA BOŞ BIRAKILMIŞTIR
21
A
BU SAYFA BOŞ BIRAKILMIŞTIR
22
BO
Ş
IR
BU
BI
RA SA
KI YFA
LM
IŞ
T
.
A
A
A Kitapçığı
1)
İPTAL
2)
C
3)
C
4)
D
5)
A
6)
A
7)
D
8)
E
9)
A
10)
B
11)
A
12)
A
13)
C
14)
B
15)
B
16)
C
17)
E
18)
B
19)
A
20)
B
21)
B
22)
İPTAL
23)
D
24)
C
25)
İPTAL
26)
D
27)
E
28)
C
29)
E
30)
E
31)
E
32)
D
Kitapçık Kodu : KMY
TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU
BİLİM İNSANI DESTEK PROGRAMLARI BAŞKANLIĞI
31. BİLİM OLİMPİYATLARI - 2023
BİRİNCİ AŞAMA SINAVI
KİMYA
Soru Kitapçığı Türü
A
25 Haziran 2023 Pazar, 09.30 - 11.10
ADAYIN ADI SOYADI
T.C. KİMLİK NO
OKULU / SINIFI
SINAVA GİRDİĞİ İL
:
:
:
:
SINAVLA İLGİLİ UYARILAR:
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Bu sınav çoktan seçmeli 32 adet sorudan oluşmaktadır, süre 100 dakikadır.
Her sorunun sadece bir doğru cevabı vardır. Doğru cevabınızı, cevap kağıdınızdaki ilgili kutucuğu tamamen karalayarak
işaretleyiniz. Soru kitapçığındaki hiç bir işaretleme değerlendirmeye alınmayacaktır.
Her soru eşit değerde olup, dört yanlış cevap bir doğru cevabı götürecektir. Boş bırakılan soruların değerlendirmede olumlu
ya da olumsuz bir etkisi olmayacaktır.
Sorular zorluk sırasında DEĞİLDİR. Dolayısıyla yanıtlamaya geçmeden önce bütün soruları gözden geçirmeniz önerilir.
Sınavda bilimsel hesap makinesi kullanabilirsiniz. Ancak bilgisayar özellikli, programlanabilir, hafıza kartlı vb. hesap
makinalarının kullanılması yasaktır. Buna ilave olarak sınavda hesap makinası dışında herhangi bir yardımcı materyal ya da
karalama kağıdı kullanılması yasaktır. Soru kitapçığındaki boşlukları karalama için kullanabilirsiniz.
Sınav süresince görevlilerle konuşulması ve soru sorulması, öğrencilerin birbirlerinden kalem, silgi vb. şeyler istemeleri yasaktır.
Periyodik çizelge, bazı eşitlikler ve gerekli sabitler soru kitapçığının ilk sayfasında yer almaktadır.
Sınava giren adayın bir soruya itiraz etmek istemesi durumunda, sınav soruları ve cevap anahtarı TÜBİTAK’ın internet
sayfasında (http://www.tubitak.gov.tr) yayınlandıktan sonra 7 işgünü içerisinde, kanıtları ile birlikte, TÜBİTAK’a başvurması
gerekir. Bu tarihten sonra yapılacak başvurular işleme konmayacaktır. Sadece sınava giren adayın sorulara itiraz hakkı vardır,
üçüncü kişilerin sınav sorularına itirazı işleme alınmayacaktır.
TUBİTAK Bilim Olimpiyatı–Birinci Aşama Sınavı’nda sorulan soruların üçüncü kişiler tarafından kullanılması sonucunda
doğacak olan hukuki sorunlardan TÜBİTAK ve Atatürk Üniversitesi sorumlu tutulamaz. Atatürk Üniversitesi, bu tip durumlarda
sorular ile ilgili görüş bildirmek zorunda değildir.
Sınav sırasında kopya çeken, çekmeye teşebbüs eden ve kopya verenlerin kimlikleri sınav tutanağına yazılacak ve bu kişilerin
sınavları geçersiz sayılacaktır. Görevliler kopya çekmeye veya vermeye kalkışanları uyarmak zorunda değildir, sorumluluk size
aittir.
Sınav başladıktan sonraki ilk yarım saat içinde sınav salonundan ayrılmak yasaktır.
Sınav süresince sınava giriş belgenizi ve geçerli bir kimlik belgesini masanızın üzerinde bulundurunuz.
Sınav salonundan ayrılmadan önce cevap kağıdınızı ve soru kitapçığını görevlilere teslim etmeyi unutmayınız.
Başarılar dileriz.
A
BU SAYFA BOŞ BIRAKILMIŞTIR
A
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
1
A
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
1. Al metali içeren 0.540 g’lık bir örneğe 0.2 M 100 mL H2SO4 ilave ediliyor ve aşağıdaki
tepkime gerçekleşiyor. Tepkime gerçekleştikten sonra ortamdaki fazla H2SO4, 0.16 M
NaOH ile geri titre ediliyor ve 25 mL baz harcanıyor.
Bu bilgilere göre, örnekteki Al metalinin kütlece yüzdesi hangi seçenekte doğru
olarak verilmiştir?
(Denkleştirilmemiş tepkime denklemi aşağıda verilmiştir).
Al(k) + H2SO4 → Al2(SO4)3 + H2
A) 60
B) 75
C) 80
D) 90
E) 100
2. Aşağıdaki işlemlerden hangisi yapılarak pH’ı 4.76 olan bir tampon çözelti elde
edilebilir? CH3COOH için pKa = 4.76
A) Eşit derişimde ve hacimde NaOH ile CH3COOH karıştırılır.
B) Eşit derişimdeki 100 mL NaOH ile 50 mL CH3COOH karıştırılır.
C) Eşit gramlarda CH3COOH ile CH3COONa karıştırılarak belli bir hacme saf suyla
tamamlanır.
D) 100 mL, 0.20 M CH3COOH çözeltisine 0.82 g CH3COONa ilave edilir.
E) Eşit hacimde 1.0 M CH3COONa ile 0.5 M HCl karıştırılır.
2
A
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
3. pH’ı 11.0 olan 500 mL seyreltik bir NH3 çözeltisi hazırlamak için, kütlece % 8.7’lik
yoğunluğu 0.976 g/mL olan derişik NH3 çözeltisinden kaç mL almak gerekir?
(NH3 için Kb =2.0×10-5)
A) 0.5
B) 2.5
C) 5.0
D) 10
E) 15.0
4. KMnO4 ile HCl’nin asidik ortamda tepkimesi sonucu Cl2 gazı açığa çıkmaktadır. Bu
bilgilere göre 1.264 g potasyum permanganat ile 50.0 mL 1.0 M HCl çözeltisi
tepkimeye giriyor. Oluşan klor gazı bir kapta toplanıyor. 27 °C sıcaklıkta oluşan
basınç, 729.6 Torr olarak ölçülüyor.
Buna göre, toplanan gazın mL cinsinden hacmi hangi seçenekte doğru olarak
verilmiştir?
(Denkleştirilmemiş tepkime denklemi: MnO4- + Cl- + H+ → Cl2 + Mn2+ + H2O)
A) 640.6 mL
B) 512.5 mL
C) 410.0 mL
D) 320.3 mL
E) 205.0 mL
3
A
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
5. Toplam derişimi 540 mM olan, 50 mL’lik bir deniz suyundaki klorür iyonları AgNO3 ile
çöktürülüyor ve oluşan AgCl çökeleğinin kütlesi 4.302 g olarak bulunuyor.
Deniz suyunun tuzluluğunun sadece NaCl ve MgCl2 den geldiği dikkate alınırsa deniz
suyundaki NaCl derişiminin MgCl2 derişimine oranı hangi seçenekte doğru olarak
verilmiştir?
A) 1
B) 2
C) 4
D) 6
E) 8
6. Cu(k)/CuSO4(1.0 M)//FeCl3(0.5 M), FeCl2(0.5 M)/Pt kısa gösterimi verilen pilde, pil
potansiyelinin, ilk halindeki potansiyele göre artması için aşağıdaki işlemlerden
hangisinin yapılması gerekir?
A)
Sadece katot kısmı 1:1 oranında saf suyla seyreltilmelidir.
B)
Hem anot hem katot kısmı 1:1 oranında saf suyla seyreltilmelidir.
C)
Sadece anot kısmındaki su, çözeltinin hacmi yarıya inene kadar buharlaştırılmalıdır.
D)
Sadece katot kısmındaki su, çözeltinin hacmi yarıya inene kadar buharlaştırılmalıdır.
E)
Hem anot hem de katot kısmındaki su, çözeltilerin hacmi yarıya inene kadar
buharlaştırılmalıdır.
4
A
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
7. Bir sulu KI çözeltisinden 1.25 A akım geçiriliyor ve I2 açığa çıkıyor. Oluşan I2 aşağıdaki
tepkimeye göre Na2S2O3 ile titre ediliyor ve titrasyon sonuna yakın hafif sarı renk
gözlenince nişasta indikatörü ekleniyor. Bu esnada I2-nişasta adsopsiyonu sonucu renk
maviye dönüyor. Mavi renk renksiz oluncaya kadar titrasyona devam ediliyor. İyodometrik
yöntem olarak adlandırılan bu titrasyon işleminde 20 mL 0.75 M Na2S2O3 harcanmıştır.
Bu bilgilere göre KI çözeltisinin elektroliz süresi kaç dakikadır?
(Tepkime denklemi: I2 + 2S2O32- → S4O62- + 2I- )
A) 9.65
B) 19.30
C) 28.95
D) 38.60
E) 48.25
8. Fe3+ + e- → Fe2+ reaksiyonu için Eo = 0.770 V
Ag+ + e- → Ag reaksiyonu için Eo = 0.800 V
Yukarıdaki bilgilere göre Fe2+ + Ag+ ⇋ Fe3+ + Ag reaksiyonu için 25 oC’deki denge sabiti
hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 3.21
B) 10.32
C) 0.51
D) 1.17 × 105
E) 1.12
5
A
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
9. Verilen element çiflerinde hangi iki elementin 1.iyonlaşma enerjileri arasındaki fark
en büyüktür?
A) S ve O
B) Ne ve Na
C) H ve He
D) Ar ve Ca
E) He ve Ar
10.
NO2
OEt
H
I
II
III
Yukarıda yer alan karbokatyonların kararlılık sırası hangi seçenekte doğru olarak
verilmiştir?
A) I > II > III
B) II > I > III
C) II > III > I
D) III > II > I
E) III > I > II
6
A
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
11. Elektron sayıları aynı olan çekirdeklere izoelektronik türler denir. Bu bilgiye göre, Y2X3
iyonik bileşiğinde katyon ile anyon izoelektronik olduğuna ve bileşikteki Y atomunun
atom numarası 13 olduğuna göre X atomunun periyodik cetveldeki yeri hangi
seçenekte doğru verilmiştir? (Bileşiğin %100 iyonik karakterde olduğu kabul
edilecektir).
A) 6A Grubu (16. Grup), 2. Periyot
B) 5A grubu (15.grup), 2. Periyot
C) 6A Grubu (16. Grup), 3. Periyot
D) 7A Grubu (17. Grup), 3. Periyot
E) 5A grubu, (15. Grup), 2. Periyot
12.
Tahterevalli
Aşağıda verilen bileşik ve iyonlardan hangisinin geometrik şekli tahterevalli olarak ifade
edilebilir?
I) SF4
II) ClF4+
III) ClF4-
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
7
A
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
13.
•
Soygazlar bileşik oluşturamaz, bu yüzden verilen yapı mümkün değildir.
•
Bileşikte bağ yapımına katılmayan 12 elektron çifti (24 elektron) bulunur.
•
Bileşikteki merkezi atom oktet kuralına uyar.
•
Merkez atomunun hibritleşmesi d2sp3’tür.
•
Bileşik VSEPR’de AX4E2 olarak ifade edilir.
•
F atomları arasındaki açı 109.5o’dir.
Bir soygaz olan Xenonun (Xe), XeF4 şeklinde bir bileşiği için yukarıda verilen
ifadelerden kaç tanesi doğrudur?
A) 5
B) 4
C) 3
D) 2
E) 1
8
A
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
A
14. Aşağıdaki tepkime için şu bilgiler veriliyor:
•
•
•
İlk aşamada H+ katalizörünün çift bağa katılması ile Markovnikov kuralına uygun
şekilde bir karbokatyon oluşur.
İlk etapta oluşan karbokatyon düzenlenerek daha kararlı karbokatyona dönüşür.
Düzenlenmiş karbokatyon üzerinden molekül içi Friedel-Crafts alkilasyonu
gerçekleşir.
H+
?
Bu bilgilere göre oluşan ürün hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A)
B)
C)
D)
E)
15. Aşağıda verilen molekül yada iyonların hangisinde C-O bağı en kısadır?
A) C2O42- (oksalat iyonu)
B) CO32- (karbonat iyonu)
C) HCO2- (format iyonu)
D) CO
E) CO2
9
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
16. Oktinoksat UV ışıklarını soğuran bir organik molekül olup, bu özelliği ile güneş
kremlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır.
Oktinoksat ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden kaç tanesi doğrudur?
•
•
•
•
•
Dört tane stereoizomeri vardır.
Stereojenik (asimetrik) merkezin konfigurasyonu S'dir.
Ester karboniline daha yakın olan olefinik çift bağ karbonu, diğer çift bağ
karbonuna göre elektronca daha fakirdir.
Çift bağ E konfigürasyonuna sahiptir.
Yapıda eter işlevsel grubu mevcuttur.
O
O
O
oktinoksat
A) 5
B) 4
C) 3
D) 2
E) 1
10
A
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
A
17. Cis- ve trans 2-büten’in moleküler brom ile tepkimesinden C4H8Br2 kapalı formülüne
sahip ürün ya da ürünler oluşuyor. Bu tepkime ürünleri için aşağıda verilen
ifadelerden kaç tanesi doğrudur?
•
•
•
•
•
Her iki molekülün bromlama tepkimesinden aynı ürünler oluşur.
Trans-2-bütenin tepkimesinden oluşan ürün düzlem polarize ışığı çevirir.
cis-2-bütenin tepkimesinden iki ürün oluşur ve bu iki ürün birbirinin
enantiyomeridir.
Trans 2-bütenin bromlanması sonucu oluşan ürün ya da ürünler, cis-2-bütenin
tepkimesinden oluşan ürün ya da ürünlerin diastereomeridir.
Bu tepkimelerin sadece birinden mezo yapısında bir bileşik oluşur.
A) 5
B) 4
C) 3
D) 2
E) 1
18. Kararlı karbokatyon oluşturan alkil halojenürlerin nükleofilik yerdeğiştirme
tepkimeleri SN1 (monomoleküler nükleofilik sübstitüsyon) üzerinden yürür. SN1
tepkimesi iki kademeli olup ilk kademede halojen ayrılarak bir karbokatyon oluşur
ve bu kademe daha yavaş olduğu için hız belirleyen kademedir. İkinci kademede ise
nükleofil karbokatyon merkezine bağlanır.
Verilen bilgilerin ışığı altında, aşağıdaki alkil halojenürlerden hangisinin H2O
nükleofili ile SN1 tepkimesinin daha hızlı olması beklenir?
Cl
A)
Cl
B)
Cl
C)
11
Cl
D)
Cl
E)
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
19. Aşağıdaki verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
I) Cl- iyonunun yarı çapı K+ iyonunun yarı çapından daha büyüktür.
II) Si atomunun 1.iyonlaşma enerjisi P atomunun 1.iyonlaşma enerjisinden daha büyüktür.
III F atomunun yarıçapı O2- iyonunun yarıçapından daha küçüktür.
IV) F atomunun elektron ilgisi Cl atomunun elektron ilgisinden daha büyüktür.
A) I ve III
B) I ve II
C) I, II ve IV
D) II, III ve IV
E) I, III ve IV
20. OF2 molekülü için aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Moleküldeki merkez atomu sp3 hibritleşmesi yapmıştır.
B) Molekülde toplam iki tane kovalent bağ vardır ve toplam 8 tane bağ yapımına
katılmayan elektron çifti (16 elektron) olarak bulunur.
C) O atomu için hesaplanan formal yük sıfırdır.
D) Molekül geometrisi V şeklindedir.
E) Her bir flor atomu için hesaplanan formal yük -1’dir.
12
A
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
21. Elektron çifti alabilen kimyasal türlere Lewis asidi, elektron çifti verebilen kimyasal
türlere Lewis bazı denir. Bu bilgiyi kullandığınızda, aşağıdaki kimyasal türler için
belirtilen Lewis asit-baz eşleştirmelerinden hangilerinin tamamı doğrudur?
I) BF3 molekülü bir Lewis asitidir.
II) NH3 molekülü bir Lewis bazıdır.
III) CH3OCH3 (dimetil eter) bir Lewis bazıdır.
IV) CO2 bileşiğinin karbon atomu Lewis bazı olarak davranır.
A) I, III ve IV
B) II ve III
C) I ve II
D) III ve IV
E) I, II ve III
22. 298 K’de 4 litrelik bir kapta gerçekleşen; A2 (g) + B2 (g) ⇄ AB3 (g) tepkimesinin
en küçük tam sayılar ile denkleştirilmiş durumu için için, ΔU0 = -30.38 kJ/mol, ΔS0 =
-200.55 J/mol.K ise ΔH0 kaç kJ/mol’dür? (ΔU0 = ΔH0 - Δn(gaz) ×R×T)
A) -32.86
B) 91.11
C) 45.55
D) -35.34
E) -52.24
13
A
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
23.
B2H6(g) + 3O2(g) → B2O3(k) + 3H2O(g)
ΔHo298 = -1941 kJ/mol
2B(k) + 3/2O2(g) → B2O3(k)
ΔHo298 = -2368 kJ/mol
H2(g) + 1/2O2(g) → H2O(g)
ΔHo298 = -241.8 kJ/mol
olduğuna gore,
3H2(g) + 2B(k) → B2H6(k) tepkimesi dikkate alındığında, 298 K’de diboran (B2H6)
için standart oluşum entalpisi (ΔHfo) hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) – 1152.4 kJ
B) – 668.8 kJ
C) – 4550.8 kJ
D) 5034.4 kJ
E) 2168.2 kJ
24. A(g) + B(g) → AB(g)
gaz reaksiyonu için standart serbest oluşum entalpisi, (ΔGo)
2271 J olduğuna göre, dengedeki bu reaksiyonun 25 oC’de Kp denge sabiti hangi
seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 0.01
B) 0.1
C) 0.4
D) 0.8
E) 1.4
14
A
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
25. Aşağıdaki reaksiyon için ΔHo değeri hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
4 NH3 (g) + 5 O2 (g) → 4 NO (g) + 6 H2O (s) ΔHo = ?
ΔHof : –46 kJ/mol
0
+90 kJ/mol
–286 kJ/mol,
A) –242 kJ/mol
B) –150 kJ/mol
C) –1540 kJ/mol
D) –1172 kJ/mol
E) –1892 kJ/mol
26. Katı baryum hidroksit ve katı amonyum nitrat oda sıcaklığında bir beherde karıştırıldığında
kendiliğinden reaksiyon oluşuyor ve beherdeki malzemenin sıcaklığı hızla 0º C altına
düşüyor.
Buna göre tepkime için termodinamik ifadelerin tamamı hangi seçenekte doğru olarak
verilmiştir?
A) Endotermik; ΔH > 0; Δ S > 0
B) Ekzotermik; ΔH < 0; Δ S > 0
C) Endotermik; ΔH < 0; Δ S < 0
D) Endotermik; ΔH < 0; Δ S > 0
E) Ekzotermik; ΔH > 0; Δ S < 0
27. 100 °C’deki hızı 0 °C’deki hızının 48 katı olan bir tepkimenin aktivasyon enerjisi (Ea)
hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 7840.2 kal./mol
B) 32805.0 kal./mol
C) 323.55 kal./mol
D) 3945.8 kal./mol
E) 3218.5 kal./mol
15
A
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
28. Yeteri miktar katı fosfor (P4) ve 2 atm basıncına sahip Cl2 gazı sabit sıcaklıkta, sabit
hacimli bir kapta tepkimeye sokulduğunda, aşağıda gösterildiği gibi bir tepkime
gerçekleşiyor ve bir denge kuruluyor. Denge anında tepkime kabının basıncının ilk basınca
göre %24 azaldığı tespit ediliyor.
Buna göre en küçük tam sayılar ile denkleştirilmiş denge tepkimesinin, verilen
şartlarda basınçlar (atm) cinsinden denge sabiti (Kp) hangi seçenekte doğru olarak
verilmiştir?
P4 (k) + Cl2 (g) ⇄ PCl3(g)
A) 49.18
B) 27.54
C) 0.32
D) 4.3 ×10-3
E) 2.69 ×10-4
16
A
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
29. Esterler ile kıyas edildiğinde, amit hidrolizleri daha zordur. Bu, aşağıda gösterildiği gibi
peptit bağındaki
güçlü rezonanstan kaynaklı olarak, C-N bağının kısmen çift bağ
karakterinde olması ile doğrudan ilişkilidir. Bu rezonans ne kadar çok tercih ediliyor ise
hidroliz o kadar zor gerçekleşir.
O
O
N
N
Bu bilgilere göre aşağıda verilen amitlerin hidroliz hızının hangi sırada olması beklenir?
İpucu: Aromatiklik kavramını göz önünde bulundurunuz.
O
O
Ph
N
I
O
N
Ph
II
Ph
N
III
A) I > II > III
B) II > I > III
C) II > III > I
D) I > III > II
E) III > I > II
30. Na2CO3·10H2O katısından faydalanarak, Na+ derişiminin 0.8 molal olduğu 200 gr'lık
bir çözelti hazırlamak için dışardan kaç g saf suya ihtiyaç vardır?
İpucu: Molalite (m), 1000 g çözücüde çözünen maddenin mol sayısı olarak tanımlanır.
A)191.5
B) 185.6
C) 178.1
D) 171.2
E) 154.2
17
A
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
31. Hangisi kimyada rezonans yapıları arasında kullanılan semboldür?
A)
B)
C)
D)
E)
32.
A
A
Na/NH3
I) -CO2H
II) -CH3
III) -OCH3
Yukarıdaki tepkimede A ile gösterilen grup hangisi olduğunda oluşan ana ürünün yapısı
doğru verilmiştir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) II ve III
SINAV BİTTİ
CEVAPLARINIZI KONTROL EDİNİZ
18
A
A
BU SAYFA BOŞ BIRAKILMIŞTIR
A
BU SAYFA BOŞ BIRAKILMIŞTIR
A
BU SAYFA BOŞ BIRAKILMIŞTIR
BO
Ş
IR
BU
BI
RA SA
KI YFA
LM
IŞ
T
.
A
A
Kitapçık Kodu : KMY
TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU
BİLİM İNSANI DESTEK PROGRAMLARI BAŞKANLIĞI
31. BİLİM OLİMPİYATLARI - 2023
BİRİNCİ AŞAMA SINAVI
KİMYA
Soru Kitapçığı Türü
B
25 Haziran 2023 Pazar, 09.30 - 11.10
ADAYIN ADI SOYADI
T.C. KİMLİK NO
OKULU / SINIFI
SINAVA GİRDİĞİ İL
:
:
:
:
SINAVLA İLGİLİ UYARILAR:
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Bu sınav çoktan seçmeli 32 adet sorudan oluşmaktadır, süre 100 dakikadır.
Her sorunun sadece bir doğru cevabı vardır. Doğru cevabınızı, cevap kağıdınızdaki ilgili kutucuğu tamamen
karalayarakişaretleyiniz. Soru kitapçığındaki hiç bir işaretleme değerlendirmeye alınmayacaktır.
Her soru eşit değerde olup, dört yanlış cevap bir doğru cevabı götürecektir. Boş bırakılan soruların değerlendirmede olumlu
ya da olumsuz bir etkisi olmayacaktır.
Sorular zorluk sırasında DEĞİLDİR. Dolayısıyla yanıtlamaya geçmeden önce bütün soruları gözden geçirmeniz önerilir.
Sınavda bilimsel hesap makinesi kullanabilirsiniz. Ancak bilgisayar özellikli, programlanabilir, hafıza kartlı vb. hesap
makinelarının kullanılması yasaktır. Buna ilave olarak sınavda hesap makinesi dışında herhangi bir yardımcı materyal ya da
karalama kağıdı kullanılması yasaktır. Soru kitapçığındaki boşlukları karalama için kullanabilirsiniz.
Sınav süresince görevlilerle konuşulması ve soru sorulması, öğrencilerin birbirlerinden kalem, silgi vb. şeyler istemeleri yasaktır.
Periyodik çizelge, bazı eşitlikler ve gerekli sabitler soru kitapçığının ilk sayfasında yer almaktadır.
Sınava giren adayın bir soruya itiraz etmek istemesi durumunda, sınav soruları ve cevap anahtarı TÜBİTAK’ın internet
sayfasında (http://www.tubitak.gov.tr) yayınlandıktan sonra 7 işgünü içerisinde, kanıtları ile birlikte, TÜBİTAK’a başvurması
gerekir. Bu tarihten sonra yapılacak başvurular işleme konmayacaktır. Sadece sınava giren adayın sorulara itiraz hakkı vardır,
üçüncü kişilerin sınav sorularına itirazı işleme alınmayacaktır.
TUBİTAK Bilim Olimpiyatı–Birinci Aşama Sınavı’nda sorulan soruların üçüncü kişiler tarafından kullanılması sonucunda
doğacak olan hukuki sorunlardan TÜBİTAK ve Atatürk Üniversitesi sorumlu tutulamaz. Atatürk Üniversitesi, bu tip durumlarda
sorular ile ilgili görüş bildirmek zorunda değildir.
Sınav sırasında kopya çeken, çekmeye teşebbüs eden ve kopya verenlerin kimlikleri sınav tutanağına yazılacak ve bu kişilerin
sınavları geçersiz sayılacaktır. Görevliler kopya çekmeye veya vermeye kalkışanları uyarmak zorunda değildir, sorumluluk size
aittir.
Sınav başladıktan sonraki ilk yarım saat içinde sınav salonundan ayrılmak yasaktır.
Sınav süresince sınava giriş belgenizi ve geçerli bir kimlik belgesini masanızın üzerinde bulundurunuz.
Sınav salonundan ayrılmadan önce cevap kağıdınızı ve soru kitapçığını görevlilere teslim etmeyi unutmayınız.
Başarılar dileriz.
B
BU SAYFA BOŞ BIRAKILMIŞTIR
B
B
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
1
B
A
B
B
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
1. Aşağıda verilen molekül yada iyonların hangisinde C-O bağı en kısadır?
A) C2O42- (oksalat iyonu)
B) CO32- (karbonat iyonu)
C) HCO2- (format iyonu)
D) CO
E) CO2
2. Oktinoksat UV ışıklarını soğuran bir organik molekül olup, bu özelliği ile güneş
kremlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır.
Oktinoksat ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden kaç tanesi doğrudur?
•
•
•
•
•
Dört tane stereoizomeri vardır.
Stereojenik (asimetrik) merkezin konfigurasyonu S'dir.
Ester karboniline daha yakın olan olefinik çift bağ karbonu, diğer çift bağ
karbonuna göre elektronca daha fakirdir.
Çift bağ E konfigürasyonuna sahiptir.
Yapıda eter işlevsel grubu mevcuttur.
O
O
O
oktinoksat
A) 5
B) 4
C) 3
D) 2
E) 1
2
B
A
B
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
B
A
B
A
3. Cis- ve trans 2-büten’in moleküler brom ile tepkimesinden C4H8Br2 kapalı formülüne
sahip ürün ya da ürünler oluşuyor. Bu tepkime ürünleri için aşağıda verilen
ifadelerden kaç tanesi doğrudur?
•
•
•
•
•
Her iki molekülün bromlama tepkimesinden aynı ürünler oluşur.
Trans-2-bütenin tepkimesinden oluşan ürün düzlem polarize ışığı çevirir.
cis-2-bütenin tepkimesinden iki ürün oluşur ve bu iki ürün birbirinin
enantiyomeridir.
Trans 2-bütenin bromlanması sonucu oluşan ürün ya da ürünler, cis-2-bütenin
tepkimesinden oluşan ürün ya da ürünlerin diastereomeridir.
Bu tepkimelerin sadece birinden mezo yapısında bir bileşik oluşur.
A) 5
B) 4
C) 3
D) 2
E) 1
4. Kararlı karbokatyon oluşturan alkil halojenürlerin nükleofilik yerdeğiştirme
tepkimeleri SN1 (monomoleküler nükleofilik sübstitüsyon) üzerinden yürür. SN1
tepkimesi iki kademeli olup ilk kademede halojen ayrılarak bir karbokatyon oluşur
ve bu kademe daha yavaş olduğu için hız belirleyen kademedir. İkinci kademede ise
nükleofil karbokatyon merkezine bağlanır.
Verilen bilgilerin ışığı altında, aşağıdaki alkil halojenürlerden hangisinin H2O
nükleofili ile SN1 tepkimesinin daha hızlı olması beklenir?
Cl
A)
Cl
B)
Cl
C)
Cl
D)
3
Cl
E)
B
B
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
5. Aşağıdaki verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
I) Cl- iyonunun yarı çapı K+ iyonunun yarı çapından daha büyüktür.
II) Si atomunun 1.iyonlaşma enerjisi P atomunun 1.iyonlaşma enerjisinden daha büyüktür.
III F atomunun yarıçapı O2- iyonunun yarıçapından daha küçüktür.
IV) F atomunun elektron ilgisi Cl atomunun elektron ilgisinden daha büyüktür.
A) I ve III
B) I ve II
C) I, II ve IV
D) II, III ve IV
E) I, III ve IV
6. OF2 molekülü için aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Moleküldeki merkez atomu sp3 hibritleşmesi yapmıştır.
B) Molekülde toplam iki tane kovalent bağ vardır ve toplam 8 tane bağ yapımına
katılmayan elektron çifti (16 elektron) olarak bulunur.
C) O atomu için hesaplanan formal yük sıfırdır.
D) Molekül geometrisi V şeklindedir.
E) Her bir flor atomu için hesaplanan formal yük -1’dir.
4
B
A
B
B
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
B
7. Elektron çifti alabilen kimyasal türlere Lewis asidi, elektron çifti verebilen kimyasal A
türlere Lewis bazı denir. Bu bilgiyi kullandığınızda, aşağıdaki kimyasal türler için
belirtilen Lewis asit-baz eşleştirmelerinden hangilerinin tamamı doğrudur?
I) BF3 molekülü bir Lewis asitidir.
II) NH3 molekülü bir Lewis bazıdır.
III) CH3OCH3 (dimetil eter) bir Lewis bazıdır.
IV) CO2 bileşiğinin karbon atomu Lewis bazı olarak davranır.
A) I, III ve IV
B) II ve III
C) I ve II
D) III ve IV
E) I, II ve III
8. 298 K’de 4 litrelik bir kapta gerçekleşen; A2 (g) + B2 (g) ⇄ AB3 (g) tepkimesinin
en küçük tam sayılar ile denkleştirilmiş durumu için için, ΔU0 = -30.38 kJ/mol, ΔS0 =
-200.55 J/mol.K ise ΔH0 kaç kJ/mol’dür? (ΔU0 = ΔH0 - Δn(gaz) ×R×T)
A) -32.86
B) 91.11
C) 45.55
D) -35.34
E) -52.24
5
B
B
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
9.
B2H6(g) + 3O2(g) → B2O3(k) + 3H2O(g)
ΔHo298 = -1941 kJ/mol
2B(k) + 3/2O2(g) → B2O3(k)
ΔHo298 = -2368 kJ/mol
H2(g) + 1/2O2(g) → H2O(g)
ΔHo298 = -241.8 kJ/mol
olduğuna gore,
3H2(g) + 2B(k) → B2H6(k) tepkimesi dikkate alındığında, 298 K’de diboran (B2H6)
için standart oluşum entalpisi (ΔHfo) hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) – 1152.4 kJ
B) – 668.8 kJ
C) – 4550.8 kJ
D) 5034.4 kJ
E) 2168.2 kJ
10. A(g) + B(g) → AB(g)
gaz reaksiyonu için standart serbest oluşum entalpisi, (ΔGo)
2271 J olduğuna göre, dengedeki bu reaksiyonun 25 oC’de Kp denge sabiti hangi
seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 0.01
B) 0.1
C) 0.4
D) 0.8
E) 1.4
6
B
A
B
B
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
11. Aşağıdaki reaksiyon için ΔHo değeri hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
4 NH3 (g) + 5 O2 (g) → 4 NO (g) + 6 H2O (s) ΔHo = ?
ΔHof : –46 kJ/mol
0
+90 kJ/mol
–286 kJ/mol,
A) –242 kJ/mol
B) –150 kJ/mol
C) –1540 kJ/mol
D) –1172 kJ/mol
E) –1892 kJ/mol
12. Katı baryum hidroksit ve katı amonyum nitrat oda sıcaklığında bir beherde karıştırıldığında
kendiliğinden reaksiyon oluşuyor ve beherdeki malzemenin sıcaklığı hızla 0º C altına
düşüyor.
Buna göre tepkime için termodinamik ifadelerin tamamı hangi seçenekte doğru olarak
verilmiştir?
A) Endotermik; ΔH > 0; Δ S > 0
B) Ekzotermik; ΔH < 0; Δ S > 0
C) Endotermik; ΔH < 0; Δ S < 0
D) Endotermik; ΔH < 0; Δ S > 0
E) Ekzotermik; ΔH > 0; Δ S < 0
13. 100 °C’deki hızı 0 °C’deki hızının 48 katı olan bir tepkimenin aktivasyon enerjisi (Ea)
hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 7840.2 kal./mol
B) 32805.0 kal./mol
C) 323.55 kal./mol
D) 3945.8 kal./mol
E) 3218.5 kal./mol
7
B
A
B
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
B
A
14. Yeteri miktar katı fosfor (P4) ve 2 atm basıncına sahip Cl2 gazı sabit sıcaklıkta, sabit
hacimli bir kapta tepkimeye sokulduğunda, aşağıda gösterildiği gibi bir tepkime
gerçekleşiyor ve bir denge kuruluyor. Denge anında tepkime kabının basıncının ilk basınca
göre %24 azaldığı tespit ediliyor.
Buna göre en küçük tam sayılar ile denkleştirilmiş denge tepkimesinin, verilen
şartlarda basınçlar (atm) cinsinden denge sabiti (Kp) hangi seçenekte doğru olarak
verilmiştir?
P4 (k) + Cl2 (g) ⇄ PCl3(g)
A) 49.18
B) 27.54
C) 0.32
D) 4.3 ×10-3
E) 2.69 ×10-4
8
B
A
B
B
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
B
15. Esterler ile kıyas edildiğinde, amit hidrolizleri daha zordur. Bu, aşağıda gösterildiği gibi A
peptit bağındaki
güçlü rezonanstan kaynaklı olarak, C-N bağının kısmen çift bağ
karakterinde olması ile doğrudan ilişkilidir. Bu rezonans ne kadar çok tercih ediliyor ise
hidroliz o kadar zor gerçekleşir.
O
O
N
N
Bu bilgilere göre aşağıda verilen amitlerin hidroliz hızının hangi sırada olması beklenir?
İpucu: Aromatiklik kavramını göz önünde bulundurunuz.
O
O
Ph
N
I
O
N
Ph
II
A) I > II > III
B) II > I > III
C) II > III > I
D) I > III > II
E) III > I > II
9
Ph
N
III
B
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
B
A
16. Na2CO3·10H2O katısından faydalanarak, Na+ derişiminin 0.8 molal olduğu 200 gr'lık
bir çözelti hazırlamak için dışardan kaç g saf suya ihtiyaç vardır?
İpucu: Molalite (m), 1000 g çözücüde çözünen maddenin mol sayısı olarak tanımlanır.
A)191.5
B) 185.6
C) 178.1
D) 171.2
E) 154.2
17. Hangisi kimyada rezonans yapıları arasında kullanılan semboldür?
A)
B)
C)
D)
E)
18.
A
A
Na/NH3
I) -CO2H
II) -CH3
III) -OCH3
Yukarıdaki tepkimede A ile gösterilen grup hangisi olduğunda oluşan ana ürünün yapısı
doğru verilmiştir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) II ve III
10
B
A
B
B
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
B
19. Al metali içeren 0.540 g’lık bir örneğe 0.2 M 100 mL H SO ilave ediliyor ve aşağıdaki A
2
4
tepkime gerçekleşiyor. Tepkime gerçekleştikten sonra ortamdaki fazla H2SO4, 0.16 M
NaOH ile geri titre ediliyor ve 25 mL baz harcanıyor.
Bu bilgilere göre, örnekteki Al metalinin kütlece yüzdesi hangi seçenekte doğru
olarak verilmiştir?
(Denkleştirilmemiş tepkime denklemi aşağıda verilmiştir).
Al(k) + H2SO4 → Al2(SO4)3 + H2
A) 60
B) 75
C) 80
D) 90
E) 100
20. Aşağıdaki işlemlerden hangisi yapılarak pH’ı 4.76 olan bir tampon çözelti elde
edilebilir? CH3COOH için pKa = 4.76
A) Eşit derişimde ve hacimde NaOH ile CH3COOH karıştırılır.
B) Eşit derişimdeki 100 mL NaOH ile 50 mL CH3COOH karıştırılır.
C) Eşit gramlarda CH3COOH ile CH3COONa karıştırılarak belli bir hacme saf suyla
tamamlanır.
D) 100 mL, 0.20 M CH3COOH çözeltisine 0.82 g CH3COONa ilave edilir.
E) Eşit hacimde 1.0 M CH3COONa ile 0.5 M HCl karıştırılır.
11
B
B
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
B
21. pH’ı 11.0 olan 500 mL seyreltik bir NH çözeltisi hazırlamak için, kütlece % 8.7’lik A
3
yoğunluğu 0.976 g/mL olan derişik NH3 çözeltisinden kaç mL almak gerekir?
(NH3 için Kb =2.0×10-5)
A) 0.5
B) 2.5
C) 5.0
D) 10
E) 15.0
22. KMnO4 ile HCl’nin asidik ortamda tepkimesi sonucu Cl2 gazı açığa çıkmaktadır. Bu
bilgilere göre 1.264 g potasyum permanganat ile 50.0 mL 1.0 M HCl çözeltisi
tepkimeye giriyor. Oluşan klor gazı bir kapta toplanıyor. 27 °C sıcaklıkta oluşan
basınç, 729.6 Torr olarak ölçülüyor.
Buna göre, toplanan gazın mL cinsinden hacmi hangi seçenekte doğru olarak
verilmiştir?
(Denkleştirilmemiş tepkime denklemi: MnO4- + Cl- + H+ → Cl2 + Mn2+ + H2O)
A) 640.6 mL
B) 512.5 mL
C) 410.0 mL
D) 320.3 mL
E) 205.0 mL
12
B
B
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
B
23. Toplam derişimi 540 mM olan, 50 mL’lik bir deniz suyundaki klorür iyonları AgNO ile A
3
çöktürülüyor ve oluşan AgCl çökeleğinin kütlesi 4.302 g olarak bulunuyor.
Deniz suyunun tuzluluğunun sadece NaCl ve MgCl2 den geldiği dikkate alınırsa deniz
suyundaki NaCl derişiminin MgCl2 derişimine oranı hangi seçenekte doğru olarak
verilmiştir?
A) 1
B) 2
C) 4
D) 6
E) 8
24. Cu(k)/CuSO4(1.0 M)//FeCl3(0.5 M), FeCl2(0.5 M)/Pt kısa gösterimi verilen pilde, pil
potansiyelinin, ilk halindeki potansiyele göre artması için aşağıdaki işlemlerden
hangisinin yapılması gerekir?
A)
Sadece katot kısmı 1:1 oranında saf suyla seyreltilmelidir.
B)
Hem anot hem katot kısmı 1:1 oranında saf suyla seyreltilmelidir.
C)
Sadece anot kısmındaki su, çözeltinin hacmi yarıya inene kadar buharlaştırılmalıdır.
D)
Sadece katot kısmındaki su, çözeltinin hacmi yarıya inene kadar buharlaştırılmalıdır.
E)
Hem anot hem de katot kısmındaki su, çözeltilerin hacmi yarıya inene kadar
buharlaştırılmalıdır.
13
B
B
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
B
25. Bir sulu KI çözeltisinden 1.25 A akım geçiriliyor ve I açığa çıkıyor. Oluşan I aşağıdaki A
2
2
tepkimeye göre Na2S2O3 ile titre ediliyor ve titrasyon sonuna yakın hafif sarı renk
gözlenince nişasta indikatörü ekleniyor. Bu esnada I2-nişasta adsopsiyonu sonucu renk
maviye dönüyor. Mavi renk renksiz oluncaya kadar titrasyona devam ediliyor. İyodometrik
yöntem olarak adlandırılan bu titrasyon işleminde 20 mL 0.75 M Na2S2O3 harcanmıştır.
Bu bilgilere göre KI çözeltisinin elektroliz süresi kaç dakikadır?
(Tepkime denklemi: I2 + 2S2O32- → S4O62- + 2I- )
A) 9.65
B) 19.30
C) 28.95
D) 38.60
E) 48.25
26. Fe3+ + e- → Fe2+ reaksiyonu için Eo = 0.770 V
Ag+ + e- → Ag reaksiyonu için Eo = 0.800 V
Yukarıdaki bilgilere göre Fe2+ + Ag+ ⇋ Fe3+ + Ag reaksiyonu için 25 oC’deki denge sabiti
hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 3.21
B) 10.32
C) 0.51
D) 1.17 × 105
E) 1.12
14
B
B
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
B
27. Verilen element çiflerinde hangi iki elementin 1.iyonlaşma enerjileri arasındaki fark A
en büyüktür?
A) S ve O
B) Ne ve Na
C) H ve He
D) Ar ve Ca
E) He ve Ar
28.
NO2
OEt
H
I
II
III
Yukarıda yer alan karbokatyonların kararlılık sırası hangi seçenekte doğru olarak
verilmiştir?
A) I > II > III
B) II > I > III
C) II > III > I
D) III > II > I
E) III > I > II
15
B
B
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
B
29. Elektron sayıları aynı olan çekirdeklere izoelektronik türler denir. Bu bilgiye göre, Y X A
2
3
iyonik bileşiğinde katyon ile anyon izoelektronik olduğuna ve bileşikteki Y atomunun
atom numarası 13 olduğuna göre X atomunun periyodik cetveldeki yeri hangi
seçenekte doğru verilmiştir? (Bileşiğin %100 iyonik karakterde olduğu kabul
edilecektir).
A) 6A Grubu (16. Grup), 2. Periyot
B) 5A grubu (15.grup), 2. Periyot
C) 6A Grubu (16. Grup), 3. Periyot
D) 7A Grubu (17. Grup), 3. Periyot
E) 5A grubu, (15. Grup), 2. Periyot
30.
Tahterevalli
Aşağıda verilen bileşik ve iyonlardan hangisinin geometrik şekli tahterevalli olarak ifade
edilebilir?
I) SF4
II) ClF4+
III) ClF4-
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
16
B
B
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
31.
•
Soygazlar bileşik oluşturamaz, bu yüzden verilen yapı mümkün değildir.
•
Bileşikte bağ yapımına katılmayan 12 elektron çifti (24 elektron) bulunur.
•
Bileşikteki merkezi atom oktet kuralına uyar.
•
Merkez atomunun hibritleşmesi d2sp3’tür.
•
Bileşik VSEPR’de AX4E2 olarak ifade edilir.
•
F atomları arasındaki açı 109.5o’dir.
Bir soygaz olan Xenonun (Xe), XeF4 şeklinde bir bileşiği için yukarıda verilen
ifadelerden kaç tanesi doğrudur?
A) 5
B) 4
C) 3
D) 2
E) 1
17
B
A
B
B
A
31. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
B
A
32. Aşağıdaki tepkime için şu bilgiler veriliyor:
•
•
•
İlk aşamada H+ katalizörünün çift bağa katılması ile Markovnikov kuralına uygun
şekilde bir karbokatyon oluşur.
İlk etapta oluşan karbokatyon düzenlenerek daha kararlı karbokatyona dönüşür.
Düzenlenmiş karbokatyon üzerinden molekül içi Friedel-Crafts alkilasyonu
gerçekleşir.
H+
?
Bu bilgilere göre oluşan ürün hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A)
B)
C)
D)
E)
SINAV BİTTİ
CEVAPLARINIZI KONTROL EDİNİZ
18
B
BU SAYFA BOŞ BIRAKILMIŞTIR
B
BU SAYFA BOŞ BIRAKILMIŞTIR
B
BU SAYFA BOŞ BIRAKILMIŞTIR
BO
Ş
IR
BU
BI
RA SA
KI YFA
LM
IŞ
T
.
B
B
A
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
1
A
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
1. Aşağıdaki tepkimelerin hangisinde, tepkimeden sonra merkez atomun hibritleşme
türü değişir?
A) [H3O]+ iyonu vermek için H2O’nun protonlanması (merkez atom = O)
B) [PCl4]+ iyonu vermek için PCl5’den klorür ayrılması (merkez atom = P)
C) CH3Cl elde etmek için CH4’ün klorlanması (merkez atom = C)
D) CO’nun CO2’ye yükseltgenmesi (merkez atom = C)
E) SO2’nin SO3’e yükseltgenmesi (merkez atom = S)
2.
Cs, Ba, La, Te ve I elementlerinin oluşturduğu en kararlı iyonlardan hangisinin
yarıçapı en büyüktür?
A) Ba
B) La
C) Cs
D) I
E) Te
3.
Brom triflorür’ün (BrF3) kendi kendine iyonlaşması sonucu [BrF2]+ ve [BrF4]–
meydana gelmektedir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde BrF3, [BrF2]+ ve [BrF4]–
‘nin tamamının molekül geometrisi doğru olarak verilmiştir?
A) BrF3, T-şekli; [BrF2]+, doğrusal; [BrF4]–, tetrahedral
B) BrF3, düzlem üçgen; [BrF2]+, doğrusal; [BrF4]–, kare düzlem
C) BrF3, üçgen piramit; [BrF2]+, açısal; [BrF4]–, kare düzlem
D) BrF3, T-şekli; [BrF2]+, açısal; [BrF4]–, kare düzlem
E) BrF3, üçgen çiftpiramit; [BrF2]+, lineer; [BrF4]–, kare düzlem
2
A
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
4.
Sert-yumuşak asit-baz kavramı (HSAB: Hard/Soft Acid/Base), Lewis asit ve bazlarının
değerlik elektronlarının polarlaşma özelliklerinden yararlanarak reaktivitelerini anlamamızı
sağlar. Bu teoriye göre sert asitler sert bazlarla, yumuşak asitler yumuşak bazlarla
tepkimeye girer. HSAB kavramına göre, genel olarak, atom çapı küçük, elektronegatifliği
yüksek, birim hacim başına düşen yük yoğunluğu fazla olan atomlar sert baz ya da sert
nükleofil olarak nitelendirilirken, atom çapı büyük, elektronegatifliği düşük ve birim
hacme düşen yük yoğunluğu düşük olan merkezler yumuşak baz ya da yumuşak nükleofil
sınıfına girer.
Yukarıdaki bilgilerin ışığında, aşağıdaki yerdeğiştirme tepkimelerinden hangisinin
298 K’de denge sabitinin (K) en büyük olması beklenir?
+
+ HF ⇌ CH3HgF
+ H3O
B) [CH3Hg(H2O)]
+
+ HCl ⇌ CH3HgCl
+ H3O
+
+ HBr ⇌ CH3HgBr
+ H3O
A) [CH3Hg(H2O)]
C) [CH3Hg(H2O)]
5.
D) [CH3Hg(H2O)]+ + HI
⇌ CH3HgI
E) [CH3Hg(H2O)]+ + SH–
⇌
+
+
+
+ H3O+
[CH3HgS]– + H3O+
𝟐𝑯𝑰(𝒈) ⇌ 𝑰𝟐(𝒈) + 𝑯𝟐(𝒈) tepkimesinin 600 K’de denge sabiti 1.44x10-2 olarak verilmiştir.
Toplam 2 atm basınç altında bir tepkime kabına 3 mol hidrojen iyodür ve 1 mol I2
konularak, sabit basınç (2 atm) altında sistemin dengeye gelmesi bekleniyor.
Denge kurulduğunda hidrojen iyodürün kısmi basıncı hangi seçenekte doğru olarak
verilmiştir?
A) 2.004
B) 1.821
C) 1.398
D) 1.022
E) 0.067
3
A
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
6.
40 oC’da 100 g su -10 oC’da 500 g buz üzerine eklenirse son sıcaklık ve suyun son hali
hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
(Cpbuz = 2.092 J/g·°C; Cpsu = 4.184 J/g·°C; Herime = 334.72 J/g)
A) 0 oC’da buz
B) 0 oC’da su, buzun tamamı erir
C) 0 oC’da su ve buz karışımı
D) 1oC’da su
E) -1oC’da buz
7.
Benzen (C6H6 (s)) ve siklohekzanın (C6H12 (s)) yanma entalpileri sırasıyla -3268 kJ/mol ve
-3920 kJ/mol ve H2O(s) ⟶ H2 (g) + ½ O2 (g) tepkimesi için H0 = 286 kJ/mol
olduğuna göre, benzenin hidrojenlenme reaksiyonun entalpisini hangi seçenekte
doğru olarak verilmiştir?
A) 652 kJ/mol
B) 366 kJ/mol
C) -206 kJ/mol
D) 183 kJ/mol
E) -80 kJ/mol
8.
Kloroform (CHCl3) ve Aseton (C3H6O) karışımında kloroformun mol kesri 0.4 ve kısmi
molar hacimleri sırasıyla; 80.2 cm3/mol ve 74.2 cm3/mol’dür.
Bu bilgilere göre kütlesi 1 kg olan çözeltinin cm3 olarak yaklaşık hacmi hangi
seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 388
B) 538
C) 905
D) 927
E) 1384
4
A
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
9.
Kapalı bir kapta bulunan bir miktar CO2 gazının difüzyon hızını 3 katına çıkarmak için
sıcaklığı 1600 oC artırılıyor. Buna göre gazın ilk sıcaklığı kaç oC’dir?
A) – 73 oC
B) – 37 oC
C) 20 oC
D) 200 oC
E) 237 oC
10. Bir reaksiyonun denge sabiti sıcaklık 298 K iken 10 K arttırıldığında 5 katına çıkıyor
ise standart reaksiyon entalpisi kaç kJ/mol’dür?
A) 53.33
B) 61.41
C) 96.4
D) 106.68
E) 122.81
11.
Yukarıdaki molekülde oklar ile gösterilen karbon-karbon bağlarından, bağ uzunluğu
en büyük olan hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V
5
A
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
12. I) BeH2
II) NO+
III) NO
IV) XeF4
A
V) NO2-
Yukarıda verilen moleküllerden hangisi veya hangileri oktet kuralına uymaz?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) Yalnız V
D) I , II ve III
E) I, III ve IV
13. Aşağıda verilen 3d değerlik elektron dizilişine sahip geçiş metali hangi seçenekte
doğru olarak verilmiştir?
A) Fe (II)
B) Mn (II)
C) Co (II)
D) Cr (II)
E) Ni (II)
14. Aşağıda şematik olarak gösterilen 4d orbitalinde bulunan koyu renkli elektronun 4
kuantum sayılarının (n, l, mL, ms) tamamı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir
A) 4, 2, 1, 0
B) 4, 1, 1, -1/2
C) 3, 2, 1, 1/2
D) 4, 2, 2, -1/2
E) 3, 2, 1,-1/2
6
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
15. Nitrat anyonu için aşağıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
I) N atomunun hibriti sp3 ‘tür.
II) Bütün NO bağları eşit uzunluktadır.
III) Verilen rezonans formlarının gerçek yapıya katkıları eşittir.
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) II ve III
E) I ve II
16. Pb(NO3)2’ın 0.05 M, 200 mL çözeltisine en az kaç mol katı NaCl ilave edilmelidir ki
ilk çökme gerçekleşsin? (PbCl2 için 25 oC’de Kçç= 1.6x10-5)
A) 3.2x10-4
B) 1.6x10-5
C) 2.48x10-3
D) 0.05
E) 3.58x10-3
17. NaOH çözeltisine CH3COOH ilavesi için aşağıdaki yargılardan hangisi yanlış olur?
A) Ortamda sadece CH3COONa tuzu varlığında pH = 7 olur.
B) Başlangıçta ortam baziktir.
C) Ortamda NaOH bulunduğu sürece ortam pH ’ı 7’den büyük olacaktır.
D) NaOH miktarı sıfır olduktan sonra çözelti tampon karakter kazanmaya başlar.
E) İlave işlemi ile birlikte nötrleşme olayı da başlar.
7
A
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
18. 60 g C’un tamamı CO ve CO2 oluşturmak üzere O2 ile etkileşiyor. Oluşan ürün karışımı
tartılarak, başlangıç C kütlesine göre % 160 ’lık artış gerçekleştiği belirleniyor.
Buna göre karışımdaki CO mol %’si hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 60
B) 80
C) 96
D) 4
E) 20
19.
Yukarıda açık yapısı verilen bileşikte, sırasıyla sp, sp2 ve sp3 hibritleşmesine sahip
atom sayısı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 3, 4, 9
B) 2, 5, 9
C) 5, 2, 9
D) 3, 6, 7
E) 4, 5, 7
8
A
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
20.
•
Halka içinde yer alan azot atomu diğer azot atomuna göre daha bazik karakterdedir.
•
Yapı içinde hem cis/trans izomerliği, hem de E/Z izomerliği vardır.
•
Yapı için 8 taneden daha fazla optik izomer yazılabilir.
•
Molekül için konformasyonlar yazılabilir.
•
Yapıda konjuge dien birimi vardır.
•
Yapıda amit işlevsel grubu vardır.
Yukarıda açık yapısı verilen bileşik ile ilgili verilen ifadelerden kaç tanesi doğrudur?
A) 6
B) 4
C) 3
D) 2
E) 1
21. Klor içerdiği bilinen bir organik bileşikten alınan 202.6 mg’lık bir tartım, saf O2 varlığında
yakıldığında 334.4 mg CO2 ve 27.4 mg H2O’nun açığa çıkıyor. Aynı organik bileşikten
alınan 121.7 mg’lık bir tartım, derişik HNO3 ile muamele edildiğinde ise açığa çıkan
klorun Ag+ ile reaksiyona girmesiyle 262.6 mg AgCl oluşuyor.
Bileşiğin basit (kaba) formülü hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) CH2Cl2
B) C2H5Cl
C) C2HCl5
D) C3H3Cl2
E) C5H2Cl2
9
A
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
22. 0.30 M NH3 ve 0.35 M NH4Cl içeren 80 mL hacmindeki bir tampon çözeltiye 0.10 M
NaOH çözeltisinden 20 mL eklendiğinde pH ne olur?
(NH4+ için Ka = 5.62 × 10–10)
A) 9.75
B) 9.50
C) 9.25
D) 9.18
E) 9.12
23. 50 mL 0.10 M HNO2 çözeltisi 0.10 M NaOH çözeltisiyle titre edildiğinde dönüm
noktasındaki pH değeri hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
(NO2- için Kb = 2.2 × 10–11)
A) 12.70
B) 10.66
C) 9.82
D) 8.02
E) 5.98
24. Bir CuSO4 çözeltisine katot olarak daldırılan ve yüzey alanı 80 cm2 olan bir metalin bakır
ile kaplanması için 3 amperlik bir akım uygulanarak elektroliz gerçekleştirilmektedir.
Kaplanacak bakırın 4 × 10-3 cm kalınlığında olabilmesi için elektroliz süresi kaç
dakika olmalıdır? (Bakırın yoğunluğu: 8.94 g/cm3)
A) 24.15 dakika
B) 48.30 dakika
C) 72.45 dakika
D) 96.60 dakika
E) 120.75 dakika
10
A
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
25. Şematik gösterimi Pt│H2(1 atm)│H+(x M)║H+(1 M)│H2(1 atm)│Pt şeklinde olan
elektrokimyasal hücrenin 25°C’de potansiyeli 0.1776 V olduğuna göre, x kaç molardır?
(H+ + e- → ½ H2 reaksiyonu için Eo = 0.000 V).
A) 1 × 10-1 M
B) 1 × 10-2 M
C) 1 × 10-3 M
D) 1 × 10-4 M
E) 1 × 10-5 M
26. Cu2+ + 2e- → Cu reaksiyonu için Eo = 0.337 V
Cu2+ + e- → Cu+ reaksiyonu için Eo = 0.153 V
Yukarıdaki bilgilere göre Cu+ + e- → Cu reaksiyonu için Eo değeri hangi seçenekte
doğru olarak verilmiştir?
A) 0.184 V
B) 0.490 V
C) 0.521 V
D) 0.674 V
E) 0.827 V
27. NaH2PO4 ve H3PO4 içeren 20 mL’lik bir karışım 0.200 M NaOH çözeltisi ile titre ediliyor.
Titrasonda 24.00 mL NaOH çözeltisi ilave edildiğinde 1. eşdeğerlik noktasına, 60 mL ilave
edildiğinde de 2. eşdeğerlik noktasına ulaşılmaktadır.
Buna göre karışımdaki NaH2PO4’ün molar derişimi nedir?
(H3PO4 için Ka1 = 7.11x10-3; Ka2 = 6.32x10-8; Ka3 = 4.5x10-13)
A) 0.06
B) 0.12
C) 0.20
D) 0.24
E) 0.60
11
A
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
A
28. Aşağıda derişimleri ve hacmi verilen K ve L sulu çözeltilerinin karıştırılmasıyla elde
edilen çözeltilerden hangisi tampon çözeltidir?
(H3PO4 için Ka1 = 7.11x10-3, Ka2 = 6.32x10-8, Ka3 = 4.5x10-13, H2CO3 için Ka1 = 4.5x10-7,
Ka2 = 4.7x10-11; Ksu = 1.0x10-14).
K çözeltisi
L çözeltisi
A) 10 mL 0.1 M Na3PO4
10 mL 0.1 M NaH2PO4
B) 10 mL 0.1 M NaCl
10 mL 0.1 M HCl
C) 10 mL 0.1 M NaHCO3
10 mL 0.1 M HCl
D) 5 mL 0.1 M NaHCO3
5 mL 0.1 M NaOH
E) 10 mL 0.1 M NaHCO3
5 mL 0.1 M HNO3
E
29. 100 g Cr2(SO4)3·12H2O kristalinin 250 g saf suda çözülmesiyle hazırlanan çözeltide
Cr3+ iyonunun molal derişimi (molalitesi) hangisidir?
A) 1.312
B) 1.152
C) 0.576
D) 0.328
E) 0.164
12
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
30. Aynı sıcaklık ve basınçta özdeş iki ayrı kapta bulunan aynı mol sayısındaki He ve Ne
gazları ile ilgili,
I. Ortalama kinetik enerjileri eşittir.
II. Yoğunlukları eşittir.
III. Kaplarda aynı anda kısa süreliğine özdeş iğne deliği açılıp aynı anda kapatılırsa, kapta
kalan Ne gazının mol sayısı He gazınınkinden fazladır.
Yargılarından hangisi veya hangileri doğrudur?
(Gazların ideal gaz olarak davrandıkları varsayılacaktır.)
A) I ve III
B) II ve III
C) I, II ve III
D) Yalnız I
E) Yalnız II
31. Sıvı heksan kapalı bir kapta 25 o C’da buharı ile dengededir.
Buharın yoğunluğu 0.701 g/L olduğuna göre 25 oC’da heksanın buhar basıncı kaç
atmosferdir?
(Buharın ideal gaz olarak davrandığı varsayılacaktır)
A) 0.199
B) 0.412
C) 0.514
D) 0.578
E) 0.602
13
A
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
32. Sadece katı halde KClO3 ve NaCl içeren bir karışım katalizör varlığında açık havada
ısıtıldığında KClO3 tamamen bozunarak KCl(k) ve O2(g) oluşturuyor. 60 g karışım
ısıtıldığında kütlesi 40.8 g’a düşüyor.
Buna göre karışımdaki NaCl’nin kütlece yüzdesi nedir?
A) 50.0
B) 44.6
C) 32.0
D) 24.5
E) 18.3
33.
Yukarıda verilen yer değiştirme tepkimelerinin, tepkime mekanizması açısından
sınıflandırması hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) i) Elektrofilik ii) Nükleofilik iii) Radikalik
B) i) Elektrofilik ii) Radikalik iii) Nükleofilik
C) i) Nükleofilik ii) Radikalik iii) Elektrofilik
D) i) Nükleofilik ii) Elektrofilik iii) Radikalik
E) i) Radikalik ii) Elektrofilik iii) Nükleofilik
14
A
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
34.
C8H10O kapalı formülüne sahip kaç tane fenol izomeri yazılabilir? (Fenolün açık
yapısı aşağıda verilmiştir).
A) 8
B) 9
C) 10
D) 11
E) 12
35. Karbokatyon üzerinden yürüyen tepkimelerde, tepkimeler her zaman en kararlı
karbokatyon üzerinden yürür. Daha kararlı karbokatyon oluşturmek üzere bazı durumlarda
komşu grup göçüne dayalı düzenlenmeler de gözlenir. Aşağıdaki tepkimede oluşan ana
ürün bahsedilen adımlar üzerinden yürümektedir.
Buna göre oluşan ana ürün hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
15
A
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
36. C4H8 kapalı formülüne sahip kaç izomer yazılabilir?
A) 5
B) 6
C) 7
D) 8
E) 9
37.
Yukarıdaki şemada gösterildiği gibi, benzenden çıkarak m-bromobenzoik asiti en
yüksek verimle elde etmek için, tepkime adımlarında kullanılacak ana reaktifler
hangi seçenekte doğru sırada verilmiştir?
A) i) Br2/FeBr3 ii) CH3Cl/ AlCl3 iii) KMnO4/H2O
B) i) Br2/ FeBr3 ii) KMnO4/ H2O iii) CH3Cl/ AlCl3
C) i) KMnO4/ H2O ii) CH3Cl/ AlCl3 iii) Br2/ FeBr3
D) i) CH3Cl/ AlCl3 ii) Br2/ FeBr3 iii) KMnO4/ H2O
E) i) CH3Cl/ AlCl3 ii) KMnO4/ H2O iii) Br2/ FeBr3
16
A
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
38. Efedrin, efedra sinika bitkisinden izole edilen kiral bir bileşiktir ve molekül yapısı aşağıda
verilmiştir.
Efedrin ve enantiyomeri hakkında aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Her iki enantiyomerin molekül ağırlıkları aynıdır.
B) İki enantiyomerin toksisitesi eşit olmalıdır.
C) Her iki enantiyomerin erime noktaları aynıdır.
D) Her iki enantiyomer de polarize ışık düzlemini aynı miktarda fakat zıt yönlerde çevirir.
E) İki enantiyomerin rengi aynı olmalıdır.
39. Hidrokarbonların bir radikal başlatıcı varlığında klor gazı ile reaksiyonu bir C─H bağının
C─Cl bağı ile yer değiştirmesi ile sonuçlanır. C6H14 molekül formülüne sahip
hidrokarbonun klorlanması, C6H13Cl formülüne sahip bileşikler vermektedir.
Stereo (optik) izomerlik de dikkate alındığında, yukarıda verilen hidrokarbon
izomerlerinin klorlanma ürünlerinin sayısı hangisinde en azdır?
A)
I
B)
II
C)
III
D)
IV
E)
V
17
A
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
40.
• Sahip olduğu işlevsel grup, elektrofilik yer değiştirme tepkimelerinde orto/para
yönlendiricidir.
• Elektrofilik yer değiştirme tepkimelerini benzenden daha yavaş verir.
Yukarıda verilen iki niteliğe de sahip benzen türevi hangi seçenekte doğru olarak
verilmiştir?
A)
NH2
B)
C)
CF3
D)
Br
E)
SO3H
41. Bir K sıvısı ve uçucu olmayan bir B katısı (MA=40 g/mol) kullanılarak L ve M çözeltileri
hazırlanıyor.
L çözeltisi: 1000 g K sıvısında 10 g B katısı
M çözeltisi: 500 g K sıvısında 10 g B katısı
Buna göre;
I) L çözeltisinin donmaya başladığı sıcaklık K sıvısınınkinden yüksektir.
II) M çözeltisinde B’nin molalitesi 0.5’tir.
III) Aynı sıcaklıkta M çözeltisinin buhar basıncı K sıvısınınkinden düşüktür.
ifadelerinden hangisi veya hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
18
A
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
42. K, L ve M kaplarında 3 farklı sulu çözelti yer almaktadır.
K kabında 0.1 M NaOH çözeltisi,
M kabında 0.1 M CH3COOH çözeltisi ve
L kabında da 0.1 M CH3COOH ve 0.1 M CH3COONa karışımı bulunmaktadır.
Bu çözeltilerle ilgili,
I. K ve L kaplarındaki çözeltilerin eşit hacimleri karıştırılırsa pH değeri 7 olan çözelti elde
edilir.
II. M kabındaki çözeltinin pH değeri 1’dir.
III. L kabındaki çözeltinin 10 mL’sine 10 mL su ilave edilirse pH değeri hemen hemen
değişmez.
yargılarından hangisi veya hangileri doğrudur?
(CH3COOH için Ka = 1.8 x10-5)
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
19
A
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
43. Aşağıdaki tabloda
verilen fiziksel olayların gerçekleşmesinde etkili olan ikincil
kimyasal etkileşimler hangi seçenekte doğru eşleştirilmiştir?
KCI tuzunun suda çözünmesi
Dipol-dipol
NaCI tuzunun karbon tetraklorürde (CCl4)
indüklenmiş dipol-dipol
çözünmesi
İyot molekülünün (I2) etanolde çözünmesi
iyon-indüklenmiş dipol
NO molekülünün suda çözünmesi
İyon-dipol
20
A
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
47. Taksol markası altında satılan Paklitaksel, bir dizi kanser türünü tedavi etmek için
kullanılan bir kemoterapi ilacıdır ve yapısı aşağıda verilmiştir.
• Yapıda 8’den daha fazla sayıda kiral karbon atomu vardır.
• Yapıda 1 tane eter işlevsel grubu vardır.
• Yapıda 1 tane amit işlevsel grubu vardır.
• Yapıda 1 tane keton işlevsel grubu vardır.
• Yapıda en çok sayıda alkol işlevsel grubu vardır.
• Yapıda amin işlevsel grubu vardır.
Paklitaksel ile ilgili verilen bilgilerden kaç tanesi doğrudur?
A)
2
B)
3
C)
4
D)
5
E)
6
22
A
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı – KİMYA
A
48.
4 Cr(k) + 3 O2(g)
2 Cr2O3(k)
tepkimesine göre, aşağıda miktarları ile verilen reaktiflerden hangi seçenekteki
sınırlayıcı reaktif diğerlerinden farklıdır?
A) 1.2 mol Cr ve 3 mol O2
B) 2 mol Cr ve 2.7 mol O2
C) 0.6 mol Cr ve 0.4 mol O2
D) 3.6 mol Cr ve 3.2 mol O2
E) 1 mol Cr ve 2 mol O2
49. Arsin gazı, 𝟐𝑨𝒔𝑯𝟑(𝒈) ⇌ 𝟐𝑨𝒔(𝒈) + 𝟑𝑯𝟐(𝒈) tepkimesi ile parçalanır ve tepkime hız sabiti
2.66𝒙10-5 s-1 dir. Buna göre 3 mol arsin gazının parçalanması ile 1 saat sonunda
oluşan hidrojen gazının 0 oC ve 1 atm basınçta L olarak hacmi hangi seçenekte doğru
olarak verilmiştir?
A) 31.07
B) 20.71
C) 13.81
D) 9.20
E) 6.14
50. Sabit basınç altında 1 mol O2 gazı 100 oC’dan 190 oC’a ısıtıldığında hacmindeki %
olarak değişim hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 90.0
B) 34.0
C) 29.4
D) 24.1
E) 19.4
SINAV BİTTİ
CEVAPLARINIZI KONTROL EDİNİZ
23
A
BU
A
YF
SA
Ş
BO
KI
RA
BI
IŞ
TI
R.
LM
BU
A
YF
SA
Ş
BO
KI
RA
BI
IŞ
TI
R.
LM
BU
A
YF
SA
Ş
BO
KI
RA
BI
IŞ
TI
R.
LM
BU
A
YF
SA
Ş
BO
KI
RA
BI
IŞ
TI
R.
LM
BU
A
YF
SA
Ş
BO
KI
RA
BI
IŞ
TI
R.
LM
BU
A
YF
SA
Ş
BO
KI
RA
BI
IŞ
TI
R.
LM
BU
A
YF
SA
Ş
BO
KI
RA
BI
IŞ
TI
R.
LM
BU
A
YF
SA
Ş
BO
KI
RA
BI
IŞ
TI
R.
LM
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
1
B
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
1.
Yukarıda verilen yer değiştirme tepkimelerinin, tepkime mekanizması açısından
sınıflandırması hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) i) Elektrofilik ii) Nükleofilik iii) Radikalik
B) i) Elektrofilik ii) Radikalik iii) Nükleofilik
C) i) Nükleofilik ii) Radikalik iii) Elektrofilik
D) i) Nükleofilik ii) Elektrofilik iii) Radikalik
E) i) Radikalik ii) Elektrofilik iii) Nükleofilik
2. C8H10O kapalı formülüne sahip kaç tane fenol izomeri yazılabilir? (Fenolün açık
yapısı aşağıda verilmiştir).
A) 8
B) 9
C) 10
D) 11
E) 12
2
B
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
B
3. Karbokatyon üzerinden yürüyen tepkimelerde, tepkimeler her zaman en kararlı
karbokatyon üzerinden yürür. Daha kararlı karbokatyon oluşturmek üzere bazı durumlarda
komşu grup göçüne dayalı düzenlenmeler de gözlenir. Aşağıdaki tepkimede oluşan ana
ürün bahsedilen adımlar üzerinden yürümektedir. Buna göre oluşan ana ürün hangi
seçenekte doğru olarak verilmiştir?
4. C4H8 kapalı formülüne sahip kaç izomer yazılabilir?
A) 5
B) 6
C) 7
D) 8
E) 9
3
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
B
5.
Yukarıdaki şemada gösterildiği gibi, benzenden çıkarak m-bromobenzoik asiti en
yüksek verimle elde etmek için, tepkime adımlarında kullanılacak ana reaktifler
hangi seçenekte doğru sırada verilmiştir?
A) i) Br2/FeBr3 ii) CH3Cl/ AlCl3 iii) KMnO4/H2O
B) i) Br2/ FeBr3 ii) KMnO4/ H2O iii) CH3Cl/ AlCl3
C) i) KMnO4/ H2O ii) CH3Cl/ AlCl3 iii) Br2/ FeBr3
D) i) CH3Cl/ AlCl3 ii) Br2/ FeBr3 iii) KMnO4/ H2O
E) i) CH3Cl/ AlCl3 ii) KMnO4/ H2O iii) Br2/ FeBr3
6. Efedrin, efedra sinika bitkisinden izole edilen kiral bir bileşiktir ve molekül yapısı aşağıda
verilmiştir.
Efedrin ve enantiyomeri hakkında aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Her iki enantiyomerin molekül ağırlıkları aynıdır.
B) İki enantiyomerin toksisitesi eşit olmalıdır.
C) Her iki enantiyomerin erime noktaları aynıdır.
D) Her iki enantiyomer de polarize ışık düzlemini aynı miktarda fakat zıt yönlerde çevirir.
E) İki enantiyomerin rengi aynı olmalıdır.
4
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
B
7. Hidrokarbonların bir radikal başlatıcı varlığında klor gazı ile reaksiyonu bir C─H bağının
C─Cl bağı ile yer değiştirmesi ile sonuçlanır. C6H14 molekül formülüne sahip
hidrokarbonun klorlanması, C6H13Cl formülüne sahip bileşikler vermektedir.
Stereo (optik) izomerlik de dikkate alındığında, yukarıda verilen hidrokarbon
izomerlerinin klorlanma ürünlerinin sayısı hangisinde en azdır?
A)
I
B)
II
C)
III
D)
IV
E)
V
8.
•
Sahip olduğu işlevsel grup, elektrofilik yer değiştirme tepkimelerinde orto/para
yönlendiricidir.
•
Elektrofilik yer değiştirme tepkimelerini benzenden daha yavaş verir.
Yukarıda verilen iki niteliğe de sahip benzen türevi hangi seçenekte doğru olarak
verilmiştir?
A)
NH2
B)
C)
CF3
D)
Br
E)
SO3H
5
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
11. İki ayrı balonda ideal A ve B gazları bulunmaktadır. A’nın yoğunluğu B’nin
yoğunluğunun iki katı, A’nin mol ağırlığı B’nin mol ağırlığının yarısıdır. Her iki gazın
sıcaklıkları aynıdır.
Bu bilgilere göre, A’nin basıncının B’nin basıncına oranı (PA/PB) hangi seçenekte
doğru olarak verilmiştir?
A) 0.25
B) 0.5
C) 1
D) 2
E) 4
12. Tepkimenin tek kademeli olduğu varsayılırsa, 1/2N2 + 3/2H2 → NH3 reaksiyonuna
ait tepkime hız ifadesini hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) Hız: k [N2]1/2 [H2]3/2
B) Hız: k [N2] [H2]
C) Hız: k [N2]1/2 [H2]3/2 / [NH3]
D) Hız= [N2]1/2 [H2]3/2
E) Hız = k t [N2]1/2
7
B
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
B
13. Taksol markası altında satılan Paklitaksel, bir dizi kanser türünü tedavi etmek için
kullanılan bir kemoterapi ilacıdır ve yapısı aşağıda verilmiştir.
• Yapıda 8’den daha fazla sayıda kiral karbon atomu vardır.
• Yapıda 1 tane eter işlevsel grubu vardır.
• Yapıda 1 tane amit işlevsel grubu vardır.
• Yapıda 1 tane keton işlevsel grubu vardır.
• Yapıda en çok sayıda alkol işlevsel grubu vardır.
• Yapıda amin işlevsel grubu vardır.
Paklitaksel ile ilgili verilen bilgilerden kaç tanesi doğrudur?
A) 2
B) 3
C) 4
D) 5
E) 6
14. 4 Cr(k) + 3 O2(g)
2 Cr2O3(k)
tepkimesine göre, aşağıda miktarları ile verilen reaktiflerden hangi seçenekteki
sınırlayıcı reaktif diğerlerinden farklıdır?
A) 1.2 mol Cr ve 3 mol O2
B) 2 mol Cr ve 2.7 mol O2
C) 0.6 mol Cr ve 0.4 mol O2
D) 3.6 mol Cr ve 3.2 mol O2
E) 1 mol Cr ve 2 mol O2
8
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
15. Arsin gazı, 2𝐴𝑠𝐻3(𝑔) ⇌ 2𝐴𝑠(𝑔) + 3𝐻2(𝑔) tepkimesi ile parçalanır ve tepkime hız sabiti
2.66𝑥10-5 s-1 dir.
Buna göre 3 mol arsin gazının parçalanması ile 1 saat sonunda oluşan hidrojen
gazının 0 oC ve 1 atm basınçta L olarak hacmi hangi seçenekte doğru olarak
verilmiştir?
A) 31.07
B) 20.71
C) 13.81
D) 9.20
E) 6.14
16. Sabit basınç altında 1 mol O2 gazı 100 oC’dan 190 oC’a ısıtıldığında hacmindeki %
olarak değişim hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 90.0
B) 34.0
C) 29.4
D) 24.1
E) 19.4
17. Aşağıdaki tepkimelerin hangisinde, tepkimeden sonra merkez atomun hibritleşme
türü değişir?
A) [H3O]+ iyonu vermek için H2O’nun protonlanması (merkez atom = O)
B) [PCl4]+ iyonu vermek için PCl5’den klorür ayrılması (merkez atom = P)
C) CH3Cl elde etmek için CH4’ün klorlanması (merkez atom = C)
D) CO’nun CO2’ye yükseltgenmesi (merkez atom = C)
E) SO2’nin SO3’e yükseltgenmesi (merkez atom = S)
9
B
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
B
18. Cs, Ba, La, Te ve I elementlerinin oluşturduğu en kararlı iyonlardan hangisinin
yarıçapı en büyüktür?
A) Ba
B) La
C) Cs
D) I
E) Te
19. Brom triflorür’ün (BrF3) kendi kendine iyonlaşması sonucu [BrF2]+ ve [BrF4]– meydana
gelmektedir.
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde BrF3, [BrF2]+ ve [BrF4]– ‘nin tamamının
molekül geometrisi doğru olarak verilmiştir?
A) BrF3, T-şekli; [BrF2]+, doğrusal; [BrF4]–, tetrahedral
B) BrF3, düzlem üçgen; [BrF2]+, doğrusal; [BrF4]–, kare düzlem
C) BrF3, üçgen piramit; [BrF2]+, açısal; [BrF4]–, kare düzlem
D) BrF3, T-şekli; [BrF2]+, açısal; [BrF4]–, kare düzlem
E) BrF3, üçgen çiftpiramit; [BrF2]+, lineer; [BrF4]–, kare düzlem
10
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
B
20. Sert-yumuşak asit-baz kavramı (HSAB: Hard/Soft Acid/Base), Lewis asit ve bazlarının
değerlik elektronlarının polarlaşma özelliklerinden yararlanarak reaktivitelerini
anlamamızı sağlar. Bu teoriye göre sert asitler sert bazlarla, yumuşak asitler yumuşak
bazlarla tepkimeye girer. HSAB kavramına göre, genel olarak, atom çapı küçük,
elektronegatifliği yüksek, birim hacim başına düşen yük yoğunluğu fazla olan atomlar sert
baz yada sert nükleofil olarak nitelendirilirken, atom çapı büyük, elektronegatifliği düşük
ve birim hacme düşen yük yoğunluğu düşük olan merkezler yumuşak baz yada yumuşak
nükleofil sınıfına girer.
Yukarıdaki bilgilerin ışığında, aşağıdaki yerdeğiştirme tepkimelerinden hangisinin
298 K’de denge sabitinin (K) en büyük olması beklenir?
A) [CH3Hg(H2O)]+ + HF ⇌ CH3HgF + H3O+
B) [CH3Hg(H2O)]+ + HCl ⇌ CH3HgCl + H3O+
C) [CH3Hg(H2O)]+ + HBr ⇌ CH3HgBr + H3O+
D) [CH3Hg(H2O)]+ + HI
⇌ CH3HgI + H3O+
E) [CH3Hg(H2O)]+ + SH– ⇌
[CH3HgS]– + H3O+
21. 2𝐻𝐼(𝑔) ⇌ 𝐼2(𝑔) + 𝐻2(𝑔) tepkimesinin 600 K’de denge sabiti 1.44x10-2 olarak verilmiştir.
Toplam 2 atm basınç altında bir tepkime kabına 3 mol hidrojen iyodür ve 1 mol I2
konularak, sabit basınç (2 atm) altında sistemin dengeye gelmesi bekleniyor. Denge
kurulduğunda hidrojen iyodürün kısmi basıncı hangi seçenekte doğru olarak
verilmiştir?
A) 2.004
B) 1.821
C) 1.398
D) 1.022
E) 0.067
11
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
B
22. 40 oC’da 100 g su -10 oC’da 500 g buz üzerine eklenirse son sıcaklık ve suyun son hali
hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
(Cpbuz = 2.092 J/g·°C; Cpsu = 4.184 J/g·°C; Herime = 334.72 J/g)
A) 0 oC’da buz
B) 0 oC’da su, buzun tamamı erir
C) 0 oC’da su ve buz karışımı
D) 1oC’da su
E) -1oC’da buz
23. Benzen (C6H6 (s)) ve siklohekzanın (C6H12 (s)) yanma entalpileri sırasıyla -3268 kJ/mol ve
-3920 kJ/mol ve
H2O(s) ⟶ H2 (g) + ½ O2 (g) tepkimesi için H0 = 286 kJ/mol
olduğuna göre, benzenin hidrojenlenme reaksiyonun entalpisini hangi seçenekte
doğru olarak verilmiştir?
A) 652 kJ/mol
B) 366 kJ/mol
C) -206 kJ/mol
D) 183 kJ/mol
E) -80 kJ/mol
24. Kloroform (CHCl3) ve Aseton (C3H6O) karışımında kloroformun mol kesri 0.4 ve kısmi
molar hacimleri sırasıyla; 80.2 cm3/mol ve 74.2 cm3/mol’dür.
Bu bilgilere göre kütlesi 1 kg olan çözeltinin cm3 olarak yaklaşık hacmi hangi
seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 388
B) 538
C) 905
D) 927
E) 1384
12
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
B
25. Kapalı bir kapta bulunan bir miktar CO2 gazının difüzyon hızını 3 katına çıkarmak için
sıcaklığı 1600 oC artırılıyor. Buna göre gazın ilk sıcaklığı kaç oC’dir?
A) – 73 oC
B) – 37 oC
C) 20 oC
D) 200 oC
E) 237 oC
26. Bir reaksiyonun denge sabiti sıcaklık 298 K iken 10 K arttırıldığında 5 katına çıkıyor
ise standart reaksiyon entalpisi kaç kJ/mol’dür?
A) 53.33
B) 61.41
C) 96.4
D) 106.68
E) 122.81
27.
Yukarıdaki molekülde oklar ile gösterilen karbon-karbon bağlarından, bağ uzunluğu
en büyük olan hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V
13
B
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
28. I) BeH2
II) NO+
III) NO
IV) XeF4
V) NO2-
Yukarıda verilen moleküllerden hangisi veya hangileri oktet kuralına uymaz?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) Yalnız V
D) I , II, III
E) I, III, IV
29. Aşağıda verilen 3d değerlik elektron dizilişine sahip geçiş metali hangi seçenekte
doğru olarak verilmiştir?
A) Fe (II)
B) Mn (II)
C) Co (II)
D) Cr (II)
E) Ni (II)
30. Aşağıda şematik olarak gösterilen 4d orbitalinde bulunan koyu renkli elektronun 4
kuantum sayılarının (n, l, mL, ms) tamamı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir
A) 4, 2, 1, 0
B) 4, 1, 1, -1/2
C) 3, 2, 1, 1/2
D) 4, 2, 2, -1/2
E) 3, 2, 1,-1/2
14
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
31. Nitrat anyonu için aşağıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
I) N atomunun hibriti sp3 ‘tür.
II) Bütün NO bağları eşit uzunluktadır.
III) Verilen rezonans formlarının gerçek yapıya katkıları eşittir.
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) II ve III
E) I ve II
32. Pb(NO3)2’ın 0.05 M, 200 mL çözeltisine en az kaç mol katı NaCl ilave edilmelidir ki
ilk çökme gerçekleşsin? (PbCl2 için 25 oC’de Kçç= 1.6x10-5)
A) 3.2x10-4
B) 1.6x10-5
C) 2.48x10-3
D) 0.05
E) 3.58x10-3
33. NaOH çözeltisine CH3COOH ilavesi için aşağıdaki yargılardan hangisi yanlış olur?
A) Ortamda sadece CH3COONa tuzu varlığında pH = 7 olur.
B) Başlangıçta ortam baziktir.
C) Ortamda NaOH bulunduğu sürece ortam pH ’ı 7’den büyük olacaktır.
D) NaOH miktarı sıfır olduktan sonra çözelti tampon karakter kazanmaya başlar.
E) İlave işlemi ile birlikte nötrleşme olayı da başlar.
15
B
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
B
34. 60 g C’un tamamı CO ve CO2 oluşturmak üzere O2 ile etkileşiyor. Oluşan ürün karışımı
tartılarak, başlangıç C kütlesine göre % 160 ’lık artış gerçekleştiği belirleniyor. Buna göre
karışımdaki CO mol %’si hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 60
B) 80
C) 96
D) 4
E) 20
35.
Yukarıda açık yapısı verilen bileşikte, sırasıyla sp, sp2 ve sp3 hibritleşmesine sahip
atom sayısı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 3, 4, 9
B) 2, 5, 9
C) 5, 2, 9
D) 3, 6, 7
E) 4, 5, 7
16
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
B
36.
• Halka içinde yer alan azot atomu diğer azot atomuna göre daha bazik karakterdedir.
• Yapı içinde hem cis/trans izomerliği, hem de E/Z izomerliği vardır.
• Yapı için 8 taneden daha fazla optik izomer yazılabilir.
• Molekül için konformasyonlar yazılabilir.
• Yapıda konjuge dien birimi vardır.
• Yapıda amit işlevsel grubu vardır.
Yukarıda açık yapısı verilen bileşik ile ilgili verilen ifadelerden kaç tanesi doğrudur?
A) 6
B) 4
C) 3
D) 2
E) 1
37. Klor içerdiği bilinen bir organik bileşikten alınan 202.6 mg’lık bir tartım, saf O2 varlığında
yakıldığında 334.4 mg CO2 ve 27.4 mg H2O’nun açığa çıkıyor. Aynı organik bileşikten
alınan 121.7 mg’lık bir tartım, derişik HNO3 ile muamele edildiğinde ise açığa çıkan
klorun Ag+ ile reaksiyona girmesiyle 262.6 mg AgCl oluşuyor. Bileşiğin basit (kaba)
formülü hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) CH2Cl2
B) C2H5Cl
C) C2HCl5
D) C3H3Cl2
E) C5H2Cl2
17
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
B
38. 0.30 M NH3 ve 0.35 M NH4Cl içeren 80 mL hacmindeki bir tampon çözeltiye 0.10 M
NaOH çözeltisinden 20 mL eklendiğinde pH ne olur? (NH4+ için Ka = 5.62 × 10–10)
A) 9.75
B) 9.50
C) 9.25
D) 9.18
E) 9.12
39. 50 mL 0.10 M HNO2 çözeltisi 0.10 M NaOH çözeltisiyle titre edildiğinde dönüm
noktasındaki pH değeri hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
(NO2- için Kb = 2.2 × 10–11)
A) 12.70
B) 10.66
C) 9.82
D) 8.02
E) 5.98
40. Bir CuSO4 çözeltisine katot olarak daldırılan ve yüzey alanı 80 cm2 olan bir metalin bakır
ile kaplanması için 3 amperlik bir akım uygulanarak elektroliz gerçekleştirilmektedir.
Kaplanacak bakırın 4 × 10-3 cm kalınlığında olabilmesi için elektroliz süresi kaç
dakika olmalıdır? (Bakırın yoğunluğu: 8.94 g/cm3)
A) 24.15 dakika
B) 48.30 dakika
C) 72.45 dakika
D) 96.60 dakika
E) 120.75 dakika
18
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
B
41. Şematik gösterimi Pt│H2(1 atm)│H+(x M)║H+(1 M)│H2(1 atm)│Pt şeklinde olan
elektrokimyasal hücrenin 25°C’de potansiyeli 0.1776 V olduğuna göre, x kaç molardır?
(H+ + e- → ½ H2 reaksiyonu için Eo = 0.000 V).
A) 1 × 10-1 M
B) 1 × 10-2 M
C) 1 × 10-3 M
D) 1 × 10-4 M
E) 1 × 10-5 M
42. Cu2+ + 2e- → Cu reaksiyonu için Eo = 0.337 V
Cu2+ + e- → Cu+ reaksiyonu için Eo = 0.153 V
Yukarıdaki bilgilere göre Cu+ + e- → Cu reaksiyonu için Eo değeri hangi seçenekte
doğru olarak verilmiştir?
A) 0.184 V
B) 0.490 V
C) 0.521 V
D) 0.674 V
E) 0.827 V
43. NaH2PO4 ve H3PO4 içeren 20 mL’lik bir karışım 0.200 M NaOH çözeltisi ile titre
ediliyor. Titrasonda 24.00 mL NaOH çözeltisi ilave edildiğinde 1. eşdeğerlik noktasına, 60
mL ilave edildiğinde de 2. eşdeğerlik noktasına ulaşılmaktadır.
Buna göre karışımdaki NaH2PO4’ün molar derişimi nedir?
(H3PO4 için Ka1 = 7.11x10-3; Ka2 = 6.32x10-8; Ka3 = 4.5x10-13)
A) 0.06
B) 0.12
C) 0.20
D) 0.24
E) 0.60
19
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
B
44. Aşağıda derişimleri ve hacmi verilen K ve L sulu çözeltilerinin karıştırılmasıyla elde
edilen çözeltilerden hangisi tampon çözeltidir?
(H3PO4 için Ka1 = 7.11x10-3, Ka2 = 6.32x10-8, Ka3 = 4.5x10-13, H2CO3 için Ka1 = 4.5x10-7,
Ka2 = 4.7x10-11; Ksu = 1.0x10-14).
K çözeltisi
L çözeltisi
A) 10 mL 0.1 M Na3PO4
10 mL 0.1 M NaH2PO4
B) 10 mL 0.1 M NaCl
10 mL 0.1 M HCl
C) 10 mL 0.1 M NaHCO3
10 mL 0.1 M HCl
D) 5 mL 0.1 M NaHCO3
5 mL 0.1 M NaOH
E) 10 mL 0.1 M NaHCO3
5 mL 0.1 M HNO3
E
45. 100 g Cr2(SO4)3·12H2O kristalinin 250 g saf suda çözülmesiyle hazırlanan çözeltide
Cr3+ iyonunun molal derişimi (molalitesi) hangisidir?
A) 1.312
B) 1.152
C) 0.576
D) 0.328
E) 0.164
E
20
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
B
46. Aynı sıcaklık ve basınçta özdeş iki ayrı kapta bulunan aynı mol sayısındaki He ve Ne
gazları ile ilgili,
I. Ortalama kinetik enerjileri eşittir.
II. Yoğunlukları eşittir.
III. Kaplarda aynı anda kısa süreliğine özdeş iğne deliği açılıp aynı anda kapatılırsa, kapta
kalan Ne gazının mol sayısı He gazınınkinden fazladır.
Yargılarından hangisi veya hangileri doğrudur? (Gazların ideal gaz olarak
davrandıkları varsayılacaktır.)
A) I ve III
B) II ve III
C) I, II ve III
D) Yalnız I
E) Yalnız II
47. Sıvı heksan kapalı bir kapta 25 o C’da buharı ile dengededir.
Buharın yoğunluğu 0.701 g/L olduğuna göre 25 oC’da heksanın buhar basıncı kaç
atmosferdir?
(Buharın ideal gaz olarak davrandığı varsayılacaktır)
A) 0.199
B) 0.412
C) 0.514
D) 0.578
E) 0.602
21
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
B
48. Sadece katı halde KClO3 ve NaCl içeren bir karışım katalizör varlığında açık havada
ısıtıldığında KClO3 tamamen bozunarak KCl(k) ve O2(g) oluşturuyor.
60 g karışım ısıtıldığında kütlesi 40.8 g’a düşüyor. Buna göre karışımdaki NaCl’nin
kütlece yüzdesi nedir?
A) 50.0
B) 44.6
C) 32.0
D) 24.5
E) 18.3
49. K, L ve M kaplarında 3 farklı sulu çözelti yer almaktadır.
K kabında 0.1 M NaOH çözeltisi,
M kabında 0.1 M CH3COOH çözeltisi ve
L kabında da 0.1 M CH3COOH ve 0.1 M CH3COONa karışımı bulunmaktadır.
Bu çözeltilerle ilgili,
I. K ve L kaplarındaki çözeltilerin eşit hacimleri karıştırılırsa pH değeri 7 olan çözelti elde
edilir.
II. M kabındaki çözeltinin pH değeri 1’dir.
III. L kabındaki çözeltinin 10 mL’sine 10 mL su ilave edilirse pH değeri hemen hemen
değişmez.
yargılarından hangisi veya hangileri doğrudur?
(CH3COOH için Ka = 1.8 x10-5)
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
22
B
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - KİMYA
50. Aşağıdaki tabloda verilen fiziksel olayların gerçekleşmesinde etkili olan ikincil
kimyasal etkileşimler hangi seçenekte doğru eşleştirilmiştir?
KCI tuzunun suda çözünmesi
Dipol-dipol
NaCI tuzunun karbon tetraklorürde (CCl4)
indüklenmiş dipol-dipol
çözünmesi
İyot molekülünün (I2) etanolde çözünmesi
iyon-indüklenmiş dipol
NO molekülünün suda çözünmesi
İyon-dipol
SINAV BİTTİ
CEVAPLARINIZI KONTROL EDİNİZ
23
B
BU
A
YF
SA
Ş
BO
KI
RA
BI
IŞ
TI
R.
LM
BU
A
YF
SA
Ş
BO
KI
RA
BI
IŞ
TI
R.
LM
BU
A
YF
SA
Ş
BO
KI
RA
BI
IŞ
TI
R.
LM
BU
A
YF
SA
Ş
BO
KI
RA
BI
IŞ
TI
R.
LM
BU
A
YF
SA
Ş
BO
KI
RA
BI
IŞ
TI
R.
LM
BU
A
YF
SA
Ş
BO
KI
RA
BI
IŞ
TI
R.
LM
BU
A
YF
SA
Ş
BO
KI
RA
BI
IŞ
TI
R.
LM
BU
A
YF
SA
Ş
BO
KI
RA
BI
IŞ
TI
R.
LM
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
A Kitapçığı
31)
A
1)
B
32)
E
2)
E
33)
B
3)
D
34)
B
4)
D
35)
A
5)
C
36)
B
6)
C
37)
E
7)
C
38)
B
8)
D
39)
C
9)
A
40)
D
10)
E
41)
D
11)
C
42)
B
12)
E
43)
A
13)
A
44)
E
14)
D
45)
E
15)
D
46)
A
16)
E
47)
C
17)
A
48)
C
18)
B
49)
D
19)
A
50)
D
20)
B
21)
E
22)
C
23)
D
24)
B
25)
C
26)
C
27)
B
28)
E
29)
B
30)
A
1
30. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
B Kitapçığı
26)
E
1)
B
27)
C
2)
B
28)
E
3)
A
29)
A
4)
B
30)
D
5)
E
31)
D
6)
B
32)
E
7)
C
33)
A
8)
D
34)
B
9)
D
35)
A
10)
E
36)
B
11)
E
37)
E
12)
A
38)
C
13)
C
39)
D
14)
C
40)
B
15)
D
41)
C
16)
D
42)
C
17)
B
43)
B
18)
E
44)
E
19)
D
45)
B
20)
D
46)
A
21)
C
47)
A
22)
C
48)
E
23)
C
49)
B
24)
D
50)
A
25)
A
2
Kitapçık Kodu:
KMY
TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU
BİLİM İNSANI DESTEK PROGRAMLARI BAŞKANLIĞI
29. BİLİM OLİMPİYATLARI – 2021
BİRİNCİ AŞAMA SINAVI
KİMYA
Soru Kitapçığı Türü
B
03 Temmuz 2021 Cumartesi, 09.30-12.00
ADAYIN ADI SOYADI
T.C. KİMLİK NO
OKULU / SINIFI
SINAVA GİRDİĞİ İL
:
:
:
:
SINAVLA İLGİLİ UYARILAR:
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Bu sınav çoktan seçmeli 50 adet sorudan oluşmaktadır, süre 150 dakikadır.
Her sorunun sadece bir doğru cevabı vardır. Doğru cevabınızı, cevap kağıdınızdaki ilgili kutucuğu tamamen
karalayarak işaretleyiniz. Soru kitapçığındaki hiç bir işaretleme değerlendirmeye alınmayacaktır.
Her soru eşit değerde olup, dört yanlış cevap bir doğru cevabı götürecektir. Boş bırakılan soruların
değerlendirmede olumlu ya da olumsuz bir etkisi olmayacaktır.
Sorular zorluk sırasında DEĞİLDİR. Dolayısıyla yanıtlamaya geçmeden önce bütün soruları gözden geçirmeniz
önerilir.
Sınavda bilimsel hesap makinesi kullanabilirsiniz. Ancak bilgisayar özellikli, programlanabilir, hafıza kartlı vb.
hesap makinalarının kullanılması yasaktır. Buna ilave olarak sınavda hesap makinası dışında herhangi bir yardımcı
materyal ya da karalama kağıdı kullanılması yasaktır. Soru kitapçığındaki boşlukları karalama için kullanabilirsiniz.
Periyodik çizelge ve gerekli sabitler soru kitapçığının ilk sayfasındadır.
Sınav süresince görevlilerle konuşulması ve soru sorulması, öğrencilerin birbirlerinden kalem, silgi vb. şeyler
istemeleri yasaktır.
Sorularda bir yanlışın olması düşük bir olasılıktır. Böyle bir şeyin olması durumunda sınav akademik kurulu gerekeni
yapacaktır. Bu durumda size düşen, en doğru olduğuna karar verdiğiniz seçeneği işaretlemenizdir. Ancak, sınava
giren aday eğer bir sorunun yanlış olduğundan emin ise itiraz için, sınav soruları ve cevap anahtarı TÜBİTAK’ın
internet sayfasında (http://www.tubitak.gov.tr) yayınlandıktan sonra 7 iş günü içerisinde, kanıtları ile birlikte,
TÜBİTAK’a başvurması gerekir; bu tarihten sonra yapılacak başvurular işleme konmayacaktır. Sadece sınava giren
adayın sorulara itiraz hakkı vardır, üçüncü kişilerin sınav sorularına itirazı işleme alınmayacaktır.
Ulusal Bilim Olimpiyatı – 2021 Birinci Aşama Sınavında sorulan soruların üçüncü kişiler tarafından kullanılması
sonucunda doğacak olan hukuki sorunlardan TÜBİTAK ve Atatürk Üniversitesi sorumlu tutulamaz. Atatürk
Üniversitesi, bu tip durumlarda sorular ile ilgili görüş bildirmek zorunda değildir.
Sınav sırasında kopya çeken, çekmeye teşebbüs eden ve kopya verenlerin kimlikleri sınav tutanağına yazılacak ve bu
kişilerin sınavları geçersiz sayılacaktır. Görevliler kopya çekmeye veya vermeye kalkışanları uyarmak zorunda
değildir, sorumluluk size aittir.
Sınav başladıktan sonraki ilk yarım saat içinde sınav salonundan ayrılmak yasaktır.
Sınav süresince sınava giriş belgenizi ve resimli bir kimlik belgesini masanızın üzerinde bulundurunuz.
Sınav salonundan ayrılmadan önce cevap kağıdınızı ve soru kitapçığını görevlilere teslim etmeyi unutmayınız.
Başarılar dileriz.
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
PERİYODİK TABLO
1
18
1
Atom Numarası
H
2
3
4
1.008
2
Sembol
Atom Ağırlığı
13
14
15
16
17
5
6
7
8
9
Li
Be
9.01
10.81
12.01
14.01
16.00
19.00
11
12
13
14
15
16
17
6.94
B
5
6
7
8
9
10
11
12
22.99
24.31
26.98
28.09
30.97
32.06
35.45
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
39.10
40.08
44.96
47.87
50.94
52.00
54.94
55.85
58.93
58.69
63.55
65.38
69.72
72.63
74.92
78.97
79.90
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
91.22
92.91
95.95
-
101.1
102.9
106.4
107.9
112.4
114.8
118.7
121.8
127.6
126.9
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
Rb
Sr
Y
Zr
V
Cr Mn Fe Co
Ni
Cu Zn Ga Ge As Se
Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd
In
Sn Sb Te
85.47
87.62
55
56
132.9
137.3
178.5
180.9
183.8
186.2
190.2
192.2
195.1
197.0
200.6
204.4
87
88
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
60
61
62
63
64
65
66
67
88.91
Cs Ba 57-71
Fr
-
Hf
Ra 89-103 Rf
Ta
W
Re Os
Ir
Pt
Au Hg
Tl
Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh
Pb
Cl
Br
I
4.003
10
Ne
20.18
18
Ar
39.95
36
Kr
83.80
54
Xe
131.3
86
207.2
Bi
209.0
Po
At
Rn
114
115
116
117
118
Fl
-
-
-
Mc Lv
-
-
Ts Og
-
-
68
69
70
71
57
58
138.9
140.1
140.9
144.2
-
150.4
152.0
157.3
158.9
162.5
164.9
167.3
168.9
173.0
175.0
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
-
232.0
231.0
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
La Ce
59
S
F
4
Ti
P
O
3
Ca Sc
Si
N
Na Mg
K
Al
C
He
Pr
Ac Th Pa
Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho
U
238.0
Np Pu Am Cm Bk
Cf
-
Er Tm Yb Lu
Es Fm Md No
Lr
BAZI SABİTLER
R = 8.314 J/K ∙ mol = 0.082 L ∙ atm /K ∙ mol = 1.987 cal /K ∙ mol
1 Faraday = 96500 Coulomb
NA = 6.02 × 1023 mol−1
R H = 2.18 × 10−18 J
1 bar = 1 × 105 Pa
1 atm = 760 torr = 101325 Pa
1 eV = 1.60 × 10−19 J
h = 6.626 × 10−34 J ∙ s
c = 2.998 × 108 m/s
me = 9.12 × 10−31 kg
1 nm = 1 × 10−9 m
1 pm = 1 × 10−12 m
4
Kürenin hacmi = πr 3
3
π = 3.14
0 o C = 273.15 K
1
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
1.
B
Aşağıda verilen reaksiyonlardan hangisinde oluşacak ürünün yapısı doğru
verilmemiştir?
Br CH2OH
A)
B)
1. Hg(OAc)2, H2O
HO CH3
2. NaBH4, NaOH(aq)
CH3
C)
D)
Br CH2Br
Br2
CH2OH
E)
1. BH3
2. H2O2, NaOH
2.
Aşağıdaki redoks tepkimesi en küçük tamsayılar ile denkleştirildiğinde,
katsayıların
toplamı
(a+b+c+d+e+f+g+h)
hangi
seçenekte
doğru
olarak
verilmiştir?
a CuSCN + b KIO3 + c HCl → d CuSO4 + e KCl + f HCN + g ICl+ h H2O
A) 13
B) 26
C) 39
D) 52
E) 65
2
B
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
3.
Bir karbon merkezine bağlı indüktif açıdan elektron sağlayıcı grup karbokatyonu kararlı
kılarken, elektron çekici grup ise karbokatyon kararlılığını düşürür. Karbokatyonlar
rezonans ile farklı atomlara dağılıyorsa bu durumda mezomerik etki daha baskındır ve
karbokatyon rezonans ile daha kararlı kılınır. Bu bilgilere göre, aşağıda verilen
karbokatyonların kararlılık sırası hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) III > I > II
B) I > III > II
C) I > II > III
D) III > II > I
E) II > III > I
4.
Aşağıda verilen iyon ya da elementlerden bir elektron koparmak için gerekli olan
enerji hangisinde en yüksektir?
A) Al+2
B) ClC) Ar
D) Ca+2
E) K+
3
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
5.
B
Alkenlerin asidik ortamda sıcak, derişik KMnO4 çözeltisi ile tepkimesinde karbon
karbon ikili bağı parçalanır. Bu parçalanma tepkimesinde, hidrojen içermeyen çift bağ
karbonları ketone yükseltgenirken, hidrojen içeren çift bağ karbonları karboksilik asite
dönüşür. KMnO4 aynı zamanda primer alkollerin ve aldehitlerin asite oksidasyonu için
kullanılan güçlü bir oksidasyon ajanıdır.
Bu bilgilere göre yukarıdaki molekülün aşırı miktarda, asidik ortamda, sıcak,
derişik KMnO4 çözeltisi ile tam oksidasyon tepkimesinden, aşağıda verilen hangi
molekül ağırlığına (g/mol) sahip ürünün oluşması beklenmez?
A) 202
B) 176
C) 116
D) 90
E) 76
A)
6.
İçerisinde hem demir(II) hem de demir(III) iyonu içeren 100 ml’lik bir çözelti 0.1 M
KMnO4 ile, asidik ortamda titre edildiğinde, 20 ml 0.1 M KMnO4 harcanıyor. Bu
aşamada demir(II) iyonları demir(III) iyonlarına dönüşmektedir ve titrasyon esnasında
Mn+2 iyonları oluşmaktadır. Bir başka işlemde ise aynı çözeltinin 100 ml’si bir
indirgeyici reaktif ile muamele edilerek çözeltideki demir(III) iyonlarının tamamının
demir(II) iyonuna dönüştürülmesi sağlanıyor ve ele geçen çözelti yine aynı KMnO4
çözeltisi ile titre ediliyor ve 28 ml 0.1 M KMnO4 harcanıyor. Bu bilgilere göre ilk
çözeltideki çözeltideki demir(III) iyonu molar derişimi hangi seçenekte doğru
olarak verilmiştir?
A) 0.008
B) 0.04
C) 0.05
D) 0.14
E) 0.20
4
B
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
7.
FeS, Cu(OH)2 ve Sr3(PO4)2 tuzları için için çözünürlük çarpımı (Kçç) değerleri
sırasıyla, 4x10-19, 1.6x10-19 ve 1x10-33 olarak verilmiştir. Bu tuzların doymuş
çözeltilerindeki katyon derişimlerinin büyüklük sıralaması hangi seçenekte doğru
olarak verilmiştir?
A) FeS > Cu(OH)2 > Sr3(PO4)2
B) FeS > Sr3(PO4)2 > Cu(OH)2
C) Cu(OH)2 > FeS > Sr3(PO4)2
D) Cu(OH)2 > Sr3(PO4)2 > FeS
E) Sr3(PO4)2 > Cu(OH)2 > FeS
8.
Aşağıdaki şemada gösterildiği gibi, m-metilbenzaldehitin K2Cr2O7 çözeltisi ile
tepkimesinden diasit elde edilmektedir. Asidik ortamda yürüyen bu tepkimede aynı
zamanda
Cr+3
iyonu
da
oluşmaktadır.
Böyle
bir
tepkimede
6
mol
m-
metilbenzaldehitin tamamını diasite dönüştürmek için normalitesi 3 olan K2Cr2O7
çözeltisinden kaç L kullanmak gerekir?
A) 12
B) 16
C) 18
D) 20
E) 24
5
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
9.
B
Elektron sayıları aynı olan çekirdeklere izoelektronik türler denir. Bu bilgiye göre
aşağıdaki bileşiklerin hangisinde, bileşikteki katyon ile anyon izoelektroniktir?
(Tüm bileşiklerin %100 iyonik karakterde olduğu kabul edilecektir).
I) CsI
II) K2S
III) NaF
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) Yalnız I ve II
E) I, II ve III
10. Hız sabitinin sıcaklıkla ilişkisi Arhenius Eşitliği olarak bilinen, 𝑘𝑘 = 𝐴𝐴 𝑒𝑒−𝐸𝐸a /𝑅𝑅T denklemi
ile verilir. Böyle bir denklem kullanılarak, farklı T sıcaklıklarında hız sabitleri (k)
ölçülerek, lnk değeri 1/T’ye karşı grafik ediliyor.
Buna göre, elde edilen doğrunun x eksenini kestiği noktadaki değer hangi
seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) -Ea/R
B) lnA
C) lnA x R /Ea
D) -R/Ea
E) lnA x Ea /R
Doğru Cevap C
6
B
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
11. Doygun Zn3(PO4)2 ve 1.0 M Zn+2 içeren çözeltilerden hazırlanan bir derişim pilinin 25
o
C’deki hücre potansiyeli 0.187 V olarak ölçülmüştür. Buna göre Zn3(PO4)2 tuzunun
aynı sıcaklıktaki yaklaşık çözünürlük çarpımı hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Nernst Eşitliği
A) 1.5 x10-33
B) 3.0 x10-33
C) 9.0 x10-33
D) 1.8 x10-32
E) 2.7 x10-32
12.
Ag(k)
Ag+(aq) + e3e- + NO3-(aq) + 4H+(aq)
NO(g) + H2O(s)
Eo = -0.800 V
Eo = +0.956 V
Yarı tepkimeleri göz önüne alınarak oluşturulan pil sisteminde Ag+, NO3- ve H+ iyon
derişimleri sırayla 0.2 M, 0.4 M ve 0.01 M ‘dır. Çözelti hacmi saf su ilavesi ile iki
katına çıkarılırsa, pil işleyişi hakkında ne söylenebilir?
Nernst Eşitliği
A) Dengeye gelir ve voltaj vermez.
B) Aynı yönde çalışır, fakat voltaj değeri azalır.
C) Pil ters yönde çalışmaya başlar.
D) Değişiklik olmaz.
E) Ortamdaki NO gazı miktarı azalır.
7
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
B
13. Gaz ortamda gerçekleşen homojen bir denge reaksiyonu için aşağıdakilerden
hangisi veya hangilerinin doğruluğu kesindir?
I-
Sıcaklık artırılırsa, geri yöndeki reaksiyonun hız sabiti artar.
II-
Sıcaklık artırılırsa, denge sabitinin büyüklüğü artar
III- Kap hacmi büyütülürse, tüm türlerin denge konsantrasyonu azalır.
A) Yalnız I
B) II ve III
C) I ve III
D) Yalnız III
E) I, II ve III
14. SF6 molekülünün molekül geometrisi ile merkez atomun hibritleşme türü
aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A) Düzgün sekizyüzlü (oktahedral) ve sp3d2
B) Kare piramit ve sp3d
C) Düzgün dörtyüzlü (tetrahedral) ve sp3
D) Düzlemsel üçgen ve sp2
E) Üçgen bipiramit ve sp3d
8
B
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
15. Metal bağı ve elektrik iletkenliğine ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisi veya
hangileri kesinlikle doğrudur?
I-
Aynı peryotta serbest e- sayısı arttıkça, metalin elektrik iletkenliği artar.
II-
Aynı grup elementleri için aşağıya doğru inildikçe metal bağı kuvveti artar ve
kaynama noktası yükselir.
III- Metal bağ kuvveti ve elektrik iletkenliği, doğru orantılı olarak değişir.
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) II ve III
16. He,
H2
ve
O2
gazlarının
yayılma
hızlarına
ilişkin
verilen
aşağıdaki
karşılaştırmalardan hangisi kesinlikle yanlıştır?
(Yayılma hızı, kütle, kinetik enerji ve mutlak sıcaklık arasındaki ilişki eşitlikleri:
Ek= 1/2 mv2 ve Ek= 3/2kT)
A) Aynı sıcaklıkta He < H2 ‘dir.
B) Aynı sıcaklıkta H2 = He ise Helyumun mutlak sıcaklığı hidrojenin dört katıdır.
C) O2 = He ise O2 daha sıcaktır.
D) He > O2 ise O2 daha sıcaktır.
E) Gaz sıcaklıkları değiştirilerek yayılma hızları He = H2 yapılabilir.
9
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
B
17. Sadece karbon, hidrojen ve tek bir oksijen atomu içeren optikçe aktif (kiral)
karakterde tersiyer bir alkol en az kaç karbon atomuna sahip olabilir?
A) 3
B) 4
C) 5
D) 6
E) 7
18. Tiyosülfat iyonu (S2O3-2) elementel kükürt, kükürtdioksit, su ve Cl- oluşturmak üzere
HCl varlığında reaksiyona girebilmektedir. Bu reaksiyonda kullanılan Na2S2O3 0.2 M
ve 50 mL olduğuna göre, tepkimenin tamamlanması için ilave edilecek asit (HCl)
en az kaç g olmalıdır?
A) 3.645 g
B) 2.34 g
C) 0.729 g
D) 14.38 g
E) 1.12 g
19. Ferrisiyanür (Fe(CN)6-3) iyonu bazik ortamda hidrazin (N2H4) ile etkileşerek
ferrosiyanür (Fe(CN)6-4) iyonuna indirgeniyor. Bu tepkimede N2 gazı ve su da oluşuyor.
Bu reaksiyonda açığa çıkan N2 gazının 25 oC’de 1 L hacme sahip olduğu
bilindiğine göre, gazların ideal gaz olarak davrandığını varsayılırsa, dönüşüm
esnasında kaç mol elektron transfer edilmiştir?
A) 0.021
B) 0.041
C) 0.625
D) 0.163
E) 4
10
B
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
20. Elementler
elektron
aldıklarında
aşağıdakilerden
hangisi
veya
hangileri
gerçekleşir?
I) Çapları büyür.
II) Genellikle endotermik değişim yaşarlar.
III) e- başına düşen çekim kuvvetleri azalır.
IV) Çekirdek çekimlerinde değişme olur.
A) I ve II
B) I ve III
C) I, II ve IV
D) II, III ve IV
E) II ve IV
21. Bir MNO3 çözeltisinden 250 saniye süre ile 20 amper akım geçtiğinde katotta 5.6 g
M metali ayrıldığına göre, M metali hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) Cu
B) Ag
C) K
D) Cs
E) Na
22. Şekildeki düzenekte görülen piston aşağı yönde N2 gazının bir kısmı sıvılaşana kadar
itiliyor.
piston
N2
su
Buna göre:
I) Sıvı üzerindeki gaz basıncı
II) Sıvı molekülleri sayısı
III) Buhar basıncı
değerlerinden hangileri aynı yönde değişir?
A) I ve II
B) I ve III
C) II ve III
D) I, II ve III
E) Yalnız I
11
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
B
23. 1 Torr, yaklaşık 0.0013 atm basınca eşdeğerdir. Buna göre, şekildeki açık ağzı zemine
gelecek şekilde ters konumlandırılmış deney tüpündeki civanın 5 Torr luk basıncı
zemine uygulaması için civa yüksekliği kaç mm olmalıdır? (Deney tüpünün çapı 10
cm’dir).
Boş
. ...
..............
.......
.......
..... ......
Civa
10 cm
A) 0.065
B) 6.5
C) 2.27
D) 4.94
E) 2.6
24. Aşağıda entalpi değerleri ile verilen tepkimelerden eşit enerji elde edilebilmesi için
kullanılması gereken minimum reaktif kütlesi en fazla olan hangisidir?
(C:12, O:16, H:1, N:14)
A) C(k) + O2(g)
CO2(g)
ΔH = -393.5 kj
CO2(g) + 2 H2O(g)
ΔH = -802.3 kj
B) CH4(g) + 2 O2(g)
2 CO2(g) + 3 H2O(s) + N2(g) ΔH = -1418 kj
C) 2 CH3NO2(g) + 3/2 O2(g)
3 CO2(g) + 4 H2O(g)
ΔH = -2044 kj
D) C3H8(g) + 5 O2(g)
2 H2O(g)
ΔH = -483.5 kj
E) 2 H2(g) + O2(g)
12
B
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
25. Stiren (vinil benzen, C6H5-CH=CH2), propin ve yapısında sadece C ve H atomu içeren
mono halkalı bir trien karışımının 680 gramı, karanlıkta aşırı miktarda moleküler brom
ile tepkimeye sokulduğunda, tepkime sonunda 14 mol Br2’nin harcandığı gözleniyor.
Karışımdaki trien ve propinin mol sayılarının birbirine eşit olduğu ve bu ikisinin mol
sayılarının toplamının stirenin mol sayısına eşit olduğu biliniyor. Buna göre, trienin
kapalı formülü hangi seçenekte doğru verilmiştir?
A) C6H6
B) C6H8
C) C7H8
D) C8H10
E) C9H12
26. Doymuş bir çözeltide katyon olarak demir (II) katyonu (0.6 M), alüminyum katyonu
(0.7 M) ve lityum katyonu (1.5 M) olduğu bilgisi veriliyor. Çözeltide anyon olarak
sadece fosfat iyonu (PO4-3) olduğu varsayılırsa, böyle bir çözeltide fosfat iyonunun
molar derişimi hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 1.4 M
B) 1.6 M
C) 2.0 M
D) 2.4 M
E) 2.8 M
27. XeF2, SF2 ve BeF2 moleküllerinde, flor atomları arasındaki bağ açılarının yaklaşık
büyüklüğü ile alakalı sıralama hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) XeF2 = BeF2 > SF2
B) XeF2 > SF2 = BeF2
C) XeF2 = SF2 = BeF2
D) SF2 > XeF2 = BeF2
E) BF2 > SF2 > XeF2
13
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
B
28. Moleküler geometri ve hibritleşme kavramları için kullanılan yöntemlerden biri VSEPR
yöntemidir. Bu yöntemde moleküller ve iyonlar AXnEm sembolleri ile ifade edilir.
Burada A, merkezi atomu, X, merkez atomuna bağlı atom veya atom gruplarını E ise
merkez atom üzerindeki ortaklaşmamış elektron çiftleri temsil eder. Buna göre
aşağıdaki verilen moleküllerin VSEPR gösterimi hangi seçenekte yanlış
eşleştirilmiştir?
A) SF4; AX4E
B) XeF4; AX4E2
C) XeF2; AX2E3
D) NF3; AX3E
E) BrF5; AX5E2
29. Ayna görüntüsü ile çakışmayan moleküllere kiral moleküller denir. Tıpkı sağ elin ve sol
elin birbirinin ayna görüntüsü olduğu halde, birbiriyle üst üst üste çakışmaması ve farklı
olması gibi. Bu bilgiden de faydalanarak, C3H2D2 kapalı formülüne sahip, optikçe
aktif (kiral) kaç tane optik izomerin mümkün olabileceği hangi seçenekte doğru
olarak verilmiştir? (D= Döteryum izotopu)
A) 0
B) 2
C) 4
D) 6
E) 8
30. C5H8 kapalı formülüne sahip, optikçe aktif (kiral) kaç tane izomer mümkündür?
A) 2
B) 4
C) 6
D) 8
E) 8’den fazla
14
B
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
31. Aşağıda verilen iyonların asitlik sırası hangi seçenekte doğru verilmiştir?
I
II
III
A) I > II > III
B) I > III > II
C) II > I > III
D) II > III > I
E) III > I > II
32. Ketenler 1,2-enon yapısındaki bileşiklerdir. Bu bilgiyi de göz önüne alarak C2H2O
kapalı formülüne sahip moleküller için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru
olabilir?
I)
sp3 hibritleşmesine sahip karbon atomu olabilir.
II)
Keten yapısında olabilir.
III)
Eter (epoksit) yapısında olabilir.
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) II ve III
33. Sadece NaOH içeren sulu bir çözeltinin yoğunluğu 1.2 gr/ml olarak veriliyor. Bu
çözeltide suyun mol kesri 0.85 olduğuna göre, çözeltideki NaOH’in molaritesi (M)
hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 7.04
B) 8.45
C) 9.80
D) 10.50
E) 17.65
15
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
B
34. Aşağıda açık yapısı verilen topotekan kemoterapide kullanılan bir ilaçtır.
•
Asimetrik merkezin konfigürasyonu R’dir.
•
Molekül amit işlevsel grubu içermektedir.
•
Molekül anhidrit işlevsel grubu içermektedir.
•
Molekül ester (lakton) işlevsel grubu içermektedir.
•
Molekül fenol işlevsel grubu taşımaktadır.
•
Moleküldeki en bazik azot atomu halka dışındaki azot atomudur.
Topotekan ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden kaç tanesi doğrudur?
A) 2
B) 3
C) 4
D) 5
E) 6
16
B
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
35. SO2Cl2’nin bozunma kinetiğinin 1. dereceden olduğu bilinmektedir. SO2Cl2’nin belli bir
sıcaklıkta bozunma tepkimesinde yarılanma süresinin 4 dakika olduğu biliniyor. Buna
göre SO2Cl2’nin aynı sıcaklıkta %90 bozunması için geçen süre hangi seçenekte
doğru olarak verilmiştir?
[𝐴𝐴𝐴𝐴]
İpucu: Birinci derece tepkimelerdeki hız ifadesi ln [𝐴𝐴] = 𝑘𝑘𝑘𝑘 eşitliğiyle verilir. ([𝐴𝐴𝐴𝐴] =
başlangıç derişimi; [𝐴𝐴] = herhangi bir t anındaki A derişimi, k ise hız sabitini ifade
etmektedir).
A) 6.6
B) 7.2
C) 10.5
D) 12.0
E) 13.3
17
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
B
(36, 37 ve 38 nolu soruların çözümü için aşağıda verilen bilgilerden faydalanabilirsiniz)
Siklohekzan molekülünün en kararlı konformasyonu, sp3 hibritleşmesi için uygun olan
109.5o’lik bağ açılarının sağlandığı koltuk konformasyonudur. Aşağıda gösterildiği gibi, bu
konformasyonda aksiyal (a) ve ekvatoryal (e) olmak üzere bağlı gruplar iki farklı biçimde
moleküle yerleştirilebilir. Siklohekzan aşağıda gösterildiği gibi, iki koltuk konformasyonu
arasında bir denge oluşturur. İlk konformasyonda aksiyalda olan atom, dengedeki
konformasyonda ekvatoryele geçer. Eğer halkaya bağlı tüm atomlar eşit yada özdeş olarak
yerleşmiş ise, bu iki konformasyon %50’lik bir denge oluşturur. Bu yüzden siklohekzan
molekülünde tüm hidrojenler özdeştir.
Siklohekzan halkasına hacimli grup bağlı olduğu zaman, bu denge oranı değişir ve daha
hacimli grupların ekvatoryalda olduğu konformasyon daha baskın olur. Diğer bir ifadeyle,
hacimli grupların aksiyalda olması durumunda, 1,3-diaksiyal konumdaki grupların sterik
olarak birbiri ile örtüşmesinden kaynaklı olarak, hacimli grupların aksiyalda olduğu
konformasyon tercih edilmez. Bunun bir istisnası vardır: Eğer 1,3-diaksiyal konumdaki
gruplar hidrojen bağı yapıyorsa (yada benzer bir etkileşme varsa), bunların di-aksiyalda
olduğu konformerler daha baskındır.
Sübstitüentlerin konfigürasyonlarında ise, şekillerden de anlaşılacağı gibi, 1,2- ve 1,4konumlarında aksiyal-aksiyal (a-a) veya ekvator-ekvatoryal (e-e) konumlarda olanlar
birbirine trans, aksiyal-ekvatoryal (ae) olanlar ise birbirine cis’tir. 1,3- konumlarında ise
aksiyal-aksiyal (a-a) veya ekvator-ekvatoryal (e-e) konumlarda olanlar birbirine cis, aksiyalekvatoryal (ae) olanlar ise birbirine trans’tir.
18
B
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
36. Hangisi için verilen adlandırma doğrudur? (Hatırlatma: 36-38 nolu soruların
çözümü için yukarıda verilen bilgileri kullanın).
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) II ve III
E) I, II ve III
37. Aşağıda verilen moleküllerin kaç tanesi, diğer koltuk konformasyonuna göre daha
kararlı olan konformasyonu temsil etmektedir?
A) 2
B) 3
C) 4
D) 5
E) 6
19
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
B
38. Bimoleküler eliminasyon (E2) tepkimesi aynı zamanda anti ya da trans eliminasyon
olarak da bilinir. Bu eliminasyonda elimine olacak atomların birbirine göre tam olarak
anti konuma geçmeleri, diğer bir ifadeyle elimine olacak atomların birbiriyle 180o açı
yapacak konformasyonu sağlamaları eliminasyon için en ideal şarttır. Siklohekzanda,
elimine olacak atomların her ikisinin de (H ve Br) aksiyalda olduğunda bu şart
sağlanabilmektedir. Bu bilgilerin ışığında, aşağıda açık yapıları verilen siklohekzan
bromürden hangisi, kuvvetli bir baz ile E2 mekanızmasına göre HBr
eliminasyonunu diğerlerine göre daha hızlı verir?
39. Magnezyumun aşağıdaki elementlerle oluşturduğu bileşiklerinde hangisinin 1
molündeki toplam atom sayısı en yüksektir?
A) N
B) S
C) F
D) H
E) Cl
20
B
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
40. Toplamı 0.1 mol olan C3H4 ve CO2 gaz karışımdaki karbon atomunun gram
miktarı aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) 3.0 g
B) 4.0 g
C) 6.0 g
D) 1.2 g
E) 3.8 g
41. Kapalı bir kapta eşit kütlede C3H4 ve O2 gazları tam verimle tepkimeye sokuluyor.
Tepkime sonunda oluşan ürünlerin toplam mol sayısı 0.5 olduğuna göre artan
gazın cinsi ve miktarı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 14.0 g O2
B) 8.8 g O2
C) 14 g C3H4
D) 8.8 g C3H4
E) 8.0 g O2
42. CH4, C2H2 ve CO gazlarından oluşan 12 mollük bir gaz karışımı, oksijen ile tam olarak
yakılarak tamamı CO2 ve H2O molekülüne dönüştürülüyor. Bu tepkime için 15.5 mol
O2 kullanılıyor ve tepkime sonunda 6 mol H2O oluşuyor. Buna göre gaz karışımındaki
CO’nun mol sayısı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 1
B) 3
C) 4
D) 6
E) 7
21
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
B
43. Sabit hacimli bir kapta, 1 atm basıncına sahip saf N2O4, aşağıdaki denge tepkimesi ile
N2O ve O2 gazlarını oluşturuyor. Tepkime sabit sıcaklıkta dengeye ulaştığında, toplam
basınç 1.2 atm olarak ölçülüyor.
2N2O4(g)
2N2O(g) + 3O2(g)
Gazların ideal gaz olarak davrandığı göze alındığında, denge anındaki O2’nin mol
kesri hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 1/2
B) 3/5
C) 1/3
D) 1/6
E) 1/8
44. Dimetilsiklopentanın toplam optik izomer sayısı ve optikçe aktif (kiral yada diğer
bir ifadeyle düzlem polarize ışığı çeviren) izomer sayısı sırasıyla hangi seçenekte
doğru olarak verilmiştir?
A) 8 ve 8
B) 8 ve 6
C) 6 ve 6
D) 6 ve 4
E) 4 ve 4
45. NaOH’in pOH=0 olan çözeltisinden V, pOH=3 olan çözeltisinden ise 3V hacimlerinde
alınarak karıştırılıyor. Yeni çözeltinin pH’ı hangi seçenekte doğru olarak
verilmiştir?
A) 11.00
B) 11.75
C) 12.50
D) 13.00
E) 13.40
22
B
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
46. Aşağıda verilen ketonlar içinde dipol momenti en düşük olan hangisidir?
47.
•
Bir orbitaldeki elektronları tanımlayan dört kuantum sayısı vardır: Bunlar n, l, ml ve
ms'dir.
•
Baş kuantum sayısı (n), orbitalin enerji seviyesini belirler ve 1, 2, 3 gibi tam sayıları
alır.
•
Açısal momentum kuantum sayısı (l), orbitalin şeklini belirler. 0 ile n–1 arasındaki
herhangi bir tam sayıdır. l = 0 (s orbitali), l = 1 (p orbitali), l = 2 (d orbitali), l = 3 (f
orbitali)
•
Manyetik kuantum sayısı (ml), bir orbitalin sayısını belirler. –l ve +l arasındaki
herhangi bir tam sayı olabilir.
•
Elektron spin kuantum sayısı (ms), elektron spininin yönünü belirler ve ↑ ile temsil
edilen +1/2 veya ↓ ile temsil edilen –1/2 değerine sahip olabilir.
Buna göre aşağıda verilen kuantum sayılarına karşılık gelen elektron sayıları
hangi seçenekte yanlış verilmiştir?
A) n = 3, l = 2, ml = 0 ve ms = +1/2 ⟹ 1 elektron
B) n = 3, l = 2, ml = 0 ⟹ 2 elektron
C) A) n = 3, l = 2 ⟹ 10 elektron
D) n = 4 ⟹ 32 elektron
E) n = 4, l = 2, ms = +1/2 ⟹ 10 elektron
A)
23
B
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
48. Periyodik cetvelde soldan sağa doğru gidildikçe iyonlaşma enerjisi genel olarak
artmakla beraber, bazı istisnalar da mevcuttur. Bu durumu da dikkate alarak, aşağıda
1. İyonlaşma enerjilerinin (İE) sıralaması hangi seçenekte yanlış verilmiştir?
A) B > Be
B) C > B
C) N > C
D) N > O
E) F > O
49. Aşağıda verilen reaksiyon basamaklarından elde edilen organik nihai ana ürün
hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
HNO3
CH3Cl
KMnO4
H2SO4
AlCl3
H
+
NO2
A)
NO2
B)
NO2
C)
NO2
D)
COOH
NO2
E)
COOH
24
B
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
50. Hidrokarbonların bir radikal başlatıcı varlığında klor gazı ile reaksiyonu bir C─H
bağının C─Cl bağı ile yer değiştirmesi ile sonuçlanır. C6H14 molekül formülüne sahip
hidrokarbonun klorlanması, C6H13Cl formülüne sahip bileşikler vermektedir.
Stereo (optik) izomerlik göz ardı edildiğinde, yukarıda verilen hidrokarbon
izomerlerinin klorlanma ürünlerinin sayısı ile ilgili hangisi doğrudur?
A) A; 3 ürün
B) B; 4 ürün
C) C; 3 ürün
D) D; 5 ürün
E) E; 4 ürün
SINAV BİTTİ
Cevaplarınızı kontrol ediniz.
25
BO
Ş
IR
BU
BI
RA SA
KI YFA
LM
IŞ
T
.
BO
Ş
IR
BU
BI
RA SA
KI YFA
LM
IŞ
T
.
B
Kitapçık Kodu:
KMY
TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU
BİLİM İNSANI DESTEK PROGRAMLARI BAŞKANLIĞI
29. BİLİM OLİMPİYATLARI – 2021
BİRİNCİ AŞAMA SINAVI
KİMYA
Soru Kitapçığı Türü
A
03 Temmuz 2021 Cumartesi, 09.30-12.00
ADAYIN ADI SOYADI
T.C. KİMLİK NO
OKULU / SINIFI
SINAVA GİRDİĞİ İL
:
:
:
:
SINAVLA İLGİLİ UYARILAR:
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Bu sınav çoktan seçmeli 50 adet sorudan oluşmaktadır, süre 150 dakikadır.
Her sorunun sadece bir doğru cevabı vardır. Doğru cevabınızı, cevap kağıdınızdaki ilgili kutucuğu tamamen
karalayarak işaretleyiniz. Soru kitapçığındaki hiçbir işaretleme değerlendirmeye alınmayacaktır.
Her soru eşit değerde olup, dört yanlış cevap bir doğru cevabı götürecektir. Boş bırakılan soruların
değerlendirmede olumlu ya da olumsuz bir etkisi olmayacaktır.
Sorular zorluk sırasında DEĞİLDİR. Dolayısıyla yanıtlamaya geçmeden önce bütün soruları gözden geçirmeniz
önerilir.
Sınavda bilimsel hesap makinesi kullanabilirsiniz. Ancak bilgisayar özellikli, programlanabilir, hafıza kartlı vb.
hesap makinalarının kullanılması yasaktır. Buna ilave olarak sınavda hesap makinası dışında herhangi bir yardımcı
materyal ya da karalama kâğıdı kullanılması yasaktır. Soru kitapçığındaki boşlukları karalama için kullanabilirsiniz.
Periyodik çizelge ve gerekli sabitler soru kitapçığının ilk sayfasındadır.
Sınav süresince görevlilerle konuşulması ve soru sorulması, öğrencilerin birbirlerinden kalem, silgi vb. şeyler
istemeleri yasaktır.
Sorularda bir yanlışın olması düşük bir olasılıktır. Böyle bir şeyin olması durumunda sınav akademik kurulu gerekeni
yapacaktır. Bu durumda size düşen, en doğru olduğuna karar verdiğiniz seçeneği işaretlemenizdir. Ancak, sınava
giren aday eğer bir sorunun yanlış olduğundan emin ise itiraz için, sınav soruları ve cevap anahtarı TÜBİTAK’ın
internet sayfasında (http://www.tubitak.gov.tr) yayınlandıktan sonra 7 iş günü içerisinde, kanıtları ile birlikte,
TÜBİTAK’a başvurması gerekir; bu tarihten sonra yapılacak başvurular işleme konmayacaktır. Sadece sınava giren
adayın sorulara itiraz hakkı vardır, üçüncü kişilerin sınav sorularına itirazı işleme alınmayacaktır.
TÜBİTAK Bilim Olimpiyatı –Birinci Aşama Sınavı’nda sorulan soruların üçüncü kişiler tarafından kullanılması
sonucunda doğacak olan hukuki sorunlardan TÜBİTAK ve Atatürk Üniversitesi sorumlu tutulamaz. Atatürk
Üniversitesi, bu tip durumlarda sorular ile ilgili görüş bildirmek zorunda değildir. Sınav sırasında kopya çeken,
çekmeye teşebbüs eden ve kopya verenlerin kimlikleri sınav tutanağına yazılacak ve bu kişilerin sınavları geçersiz
sayılacaktır. Görevliler kopya çekmeye veya vermeye kalkışanları uyarmak zorunda değildir, sorumluluk size aittir.
Sınav başladıktan sonraki ilk yarım saat içinde sınav salonundan ayrılmak yasaktır.
Sınav süresince sınava giriş belgenizi ve resimli bir kimlik belgesini masanızın üzerinde bulundurunuz.
Sınav salonundan ayrılmadan önce cevap kağıdınızı ve soru kitapçığını görevlilere teslim etmeyi unutmayınız.
Başarılar dileriz.
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
PERİYODİK TABLO
1
18
1
Atom Numarası
H
2
3
4
1.008
2
Sembol
Atom Ağırlığı
13
14
15
16
17
5
6
7
8
9
Li
Be
9.01
10.81
12.01
14.01
16.00
19.00
11
12
13
14
15
16
17
6.94
B
5
6
7
8
9
10
11
12
22.99
24.31
26.98
28.09
30.97
32.06
35.45
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
39.10
40.08
44.96
47.87
50.94
52.00
54.94
55.85
58.93
58.69
63.55
65.38
69.72
72.63
74.92
78.97
79.90
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
91.22
92.91
95.95
-
101.1
102.9
106.4
107.9
112.4
114.8
118.7
121.8
127.6
126.9
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
Rb
Sr
Y
Zr
V
Cr Mn Fe Co
Ni
Cu Zn Ga Ge As Se
Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd
In
Sn Sb Te
85.47
87.62
55
56
132.9
137.3
178.5
180.9
183.8
186.2
190.2
192.2
195.1
197.0
200.6
204.4
87
88
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
60
61
62
63
64
65
66
67
88.91
Cs Ba 57-71
Fr
-
Hf
Ra 89-103 Rf
Ta
W
Re Os
Ir
Pt
Au Hg
Tl
Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh
Pb
Cl
Br
I
4.003
10
Ne
20.18
18
Ar
39.95
36
Kr
83.80
54
Xe
131.3
86
207.2
Bi
209.0
Po
At
Rn
114
115
116
117
118
Fl
-
-
-
Mc Lv
-
-
Ts Og
-
-
68
69
70
71
57
58
138.9
140.1
140.9
144.2
-
150.4
152.0
157.3
158.9
162.5
164.9
167.3
168.9
173.0
175.0
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
-
232.0
231.0
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
La Ce
59
S
F
4
Ti
P
O
3
Ca Sc
Si
N
Na Mg
K
Al
C
He
Pr
Ac Th Pa
Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho
U
238.0
Np Pu Am Cm Bk
BAZI SABİTLER
R = 8.314 J/K ∙ mol = 0.082 L ∙ atm /K ∙ mol = 1.987 cal /K ∙ mol
1 Faraday = 96500 Coulomb
NA = 6.02 × 1023 mol−1
R H = 2.18 × 10−18 J
1 bar = 1 × 105 Pa
1 atm = 760 torr = 101325 Pa
1 eV = 1.60 × 10−19 J
h = 6.626 × 10−34 J ∙ s
c = 2.998 × 108 m/s
me = 9.12 × 10−31 kg
1 nm = 1 × 10−9 m
1 pm = 1 × 10−12 m
4
Kürenin hacmi = πr 3
3
π = 3.14
0 o C = 273.15 K
1
Cf
-
Er Tm Yb Lu
Es Fm Md No
Lr
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
1.
A
Stiren (vinil benzen, C6H5-CH=CH2), propin ve yapısında sadece C ve H atomu içeren
mono halkalı bir trien karışımının 680 gramı, karanlıkta aşırı miktarda moleküler brom
ile tepkimeye sokulduğunda, tepkime sonunda 14 mol Br2’nin harcandığı gözleniyor.
Karışımdaki trien ve propinin mol sayılarının birbirine eşit olduğu ve bu ikisinin mol
sayılarının toplamının stirenin mol sayısına eşit olduğu biliniyor. Buna göre, trienin
kapalı formülü hangi seçenekte doğru verilmiştir?
A) C6H6
B) C6H8
C) C7H8
D) C8H10
E) C9H12
2.
Doymuş bir çözeltide katyon olarak demir (II) katyonu (0.6 M), alüminyum katyonu
(0.7 M) ve lityum katyonu (1.5 M) olduğu bilgisi veriliyor. Çözeltide anyon olarak
sadece fosfat iyonu (PO4-3) olduğu varsayılırsa, böyle bir çözeltide fosfat iyonunun
molar derişimi hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 1.4 M
B) 1.6 M
C) 2.0 M
D) 2.4 M
E) 2.8 M
3.
XeF2, SF2 ve BeF2 moleküllerinde, flor atomları arasındaki bağ açılarının yaklaşık
büyüklüğü ile alakalı sıralama hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) XeF2 = BeF2 > SF2
B) XeF2 > SF2 = BeF2
C) XeF2 = SF2 = BeF2
D) SF2 > XeF2 = BeF2
E) BF2 > SF2 > XeF2
2
A
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
4.
Moleküler geometri ve hibritleşme kavramları için kullanılan yöntemlerden biri VSEPR
yöntemidir. Bu yöntemde moleküller ve iyonlar AXnEm sembolleri ile ifade edilir.
Burada A, merkezi atomu, X, merkez atomuna bağlı atom veya atom gruplarını E ise
merkez atom üzerindeki ortaklaşmamış elektron çiftleri temsil eder. Buna göre
aşağıdaki verilen moleküllerin VSEPR gösterimi hangi seçenekte yanlış
eşleştirilmiştir?
A) SF4; AX4E
B) XeF4; AX4E2
C) XeF2; AX2E3
D) NF3; AX3E
E) BrF5; AX5E2
5.
Ayna görüntüsü ile çakışmayan moleküllere kiral moleküller denir. Tıpkı sağ elin ve sol
elin birbirinin ayna görüntüsü olduğu halde, birbiriyle üst üst üste çakışmaması ve farklı
olması gibi. Bu bilgiden de faydalanarak, C3H2D2 kapalı formülüne sahip, optikçe
aktif (kiral) kaç tane optik izomerin mümkün olabileceği hangi seçenekte doğru
olarak verilmiştir? (D= Döteryum izotopu)
A) 0
B) 2
C) 4
D) 6
E) 8
6.
C5H8 kapalı formülüne sahip, optikçe aktif (kiral) kaç tane izomer mümkündür?
A) 2
B) 4
C) 6
D) 8
E) 8’den fazla
3
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
7.
A
Aşağıda verilen iyonların asitlik sırası hangi seçenekte doğru verilmiştir?
I
II
III
A) I > II > III
B) I > III > II
C) II > I > III
D) II > III > I
E) III > I > II
8.
Ketenler 1,2-enon yapısındaki bileşiklerdir. Bu bilgiyi de göz önüne alarak C2H2O
kapalı formülüne sahip moleküller için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru
olabilir?
I)
sp3 hibritleşmesine sahip karbon atomu olabilir
II) Keten yapısında olabilir
III) Eter (epoksit) yapısında olabilir
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) II ve III
9.
Sadece NaOH içeren sulu bir çözeltinin yoğunluğu 1.2 gr/ml olarak veriliyor. Bu
çözeltide suyun mol kesri 0.85 olduğuna göre, çözeltideki NaOH’in molaritesi (M)
hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 7.04
B) 8.45
C) 9.80
D) 10.50
E) 17.65
4
A
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
10. Aşağıda açık yapısı verilen topotekan kemoterapide kullanılan bir ilaçtır.
•
Asimetrik merkezin konfigürasyonu R’dir.
•
Molekül amit işlevsel grubu içermektedir.
•
Molekül anhidrit işlevsel grubu içermektedir.
•
Molekül ester (lakton) işlevsel grubu içermektedir.
•
Molekül fenol işlevsel grubu taşımaktadır.
•
Moleküldeki en bazik azot atomu halka dışındaki azot atomudur.
Topotekan ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden kaç tanesi doğrudur?
A) 2
B) 3
C) 4
D) 5
E) 6
11. SO2Cl2’nin bozunma kinetiğinin 1. dereceden olduğu bilinmektedir. SO2Cl2’nin belli bir
sıcaklıkta bozunma tepkimesinde yarılanma süresinin 4 dakika olduğu biliniyor. Buna
göre SO2Cl2’nin aynı sıcaklıkta %90 bozunması için geçen süre hangi seçenekte
doğru olarak verilmiştir?
[𝐴𝐴𝐴𝐴]
İpucu: Birinci derece tepkimelerdeki hız ifadesi ln [𝐴𝐴] = 𝑘𝑘𝑘𝑘 eşitliğiyle verilir. ([𝐴𝐴𝐴𝐴] =
başlangıç derişimi; [𝐴𝐴] = herhangi bir t anındaki A derişimi, k ise hız sabitini ifade
etmektedir).
A) 6.6
B) 7.2
C) 10.5
D) 12.0
E) 13.3
5
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
A
(12, 13 ve 14 nolu soruların çözümü için aşağıda verilen bilgilerden faydalanabilirsiniz)
Siklohekzan molekülünün en kararlı konformasyonu, sp3 hibritleşmesi için uygun olan
109.5o’lik bağ açılarının sağlandığı koltuk konformasyonudur. Aşağıda gösterildiği gibi, bu
konformasyonda aksiyal (a) ve ekvatoryal (e) olmak üzere bağlı gruplar iki farklı biçimde
moleküle yerleştirilebilir. Siklohekzan aşağıda gösterildiği gibi, iki koltuk konformasyonu
arasında bir denge oluşturur. İlk konformasyonda aksiyalda olan atom, dengedeki
konformasyonda ekvatoryele geçer. Eğer halkaya bağlı tüm atomlar eşit yada özdeş olarak
yerleşmiş ise, bu iki konformasyon %50’lik bir denge oluşturur. Bu yüzden siklohekzan
molekülünde tüm hidrojenler özdeştir.
Siklohekzan halkasına hacimli grup bağlı olduğu zaman, bu denge oranı değişir ve daha
hacimli grupların ekvatoryalda olduğu konformasyon daha baskın olur. Diğer bir ifadeyle,
hacimli grupların aksiyalda olması durumunda, 1,3-diaksiyal konumdaki grupların sterik
olarak birbiri ile örtüşmesinden kaynaklı olarak, hacimli grupların aksiyalda olduğu
konformasyon tercih edilmez. Bunun bir istisnası vardır: Eğer 1,3-diaksiyal konumdaki
gruplar hidrojen bağı yapıyorsa (ya da benzer bir etkileşme varsa), bunların di-aksiyalda
olduğu konformerler daha baskındır.
Sübstitüentlerin konfigürasyonlarında ise, şekillerden de anlaşılacağı gibi, 1,2- ve 1,4konumlarında aksiyal-aksiyal (a-a) veya ekvator-ekvatoryal (e-e) konumlarda olanlar
birbirine trans, aksiyal-ekvatoryal (ae) olanlar ise birbirine cis’tir. 1,3- konumlarında ise
aksiyal-aksiyal (a-a) veya ekvator-ekvatoryal (e-e) konumlarda olanlar birbirine cis, aksiyalekvatoryal (ae) olanlar ise birbirine trans’tir.
6
A
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
12. Hangisi için verilen adlandırma doğrudur? (Hatırlatma: 12-14 nolu soruların
çözümü için yukarıda verilen bilgileri kullanın).
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) II ve III
E) I, II ve III
13. Aşağıda verilen moleküllerin kaç tanesi, diğer koltuk konformasyonuna göre daha
kararlı olan konformasyonu temsil etmektedir?
A) 2
B) 3
C) 4
D) 5
E) 6
7
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
A
14. Bimoleküler eliminasyon (E2) tepkimesi aynı zamanda anti ya da trans eliminasyon
olarak da bilinir. Bu eliminasyonda elimine olacak atomların birbirine göre tam olarak
anti konuma geçmeleri, diğer bir ifadeyle elimine olacak atomların birbiriyle 180o açı
yapacak konformasyonu sağlamaları eliminasyon için en ideal şarttır. Siklohekzanda,
elimine olacak atomların her ikisinin de (H ve Br) aksiyalda olduğunda bu şart
sağlanabilmektedir. Bu bilgilerin ışığında, aşağıda açık yapıları verilen siklohekzan
bromürden hangisi, kuvvetli bir baz ile E2 mekanızmasına göre HBr
eliminasyonunu diğerlerine göre daha hızlı verir?
15. Magnezyumun aşağıdaki elementlerle oluşturduğu bileşiklerinde hangisinin 1
molündeki toplam atom sayısı en yüksektir?
A) N
B) S
C) F
D) H
E) Cl
16. Toplamı 0.1 mol olan C3H4 ve CO2 gaz karışımdaki karbon atomunun gram
miktarı aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) 3.0 g
B) 4.0 g
C) 6.0 g
D) 1.2 g
E) 3.8 g
8
A
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
17. Kapalı bir kapta eşit kütlede C3H4 ve O2 gazları tam verimle tepkimeye sokuluyor.
Tepkime sonunda oluşan ürünlerin toplam mol sayısı 0.5 olduğuna göre artan
gazın cinsi ve miktarı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 14.0 g O2
B) 8.8 g O2
C) 14 g C3H4
D) 8.8 g C3H4
E) 8.0 g O2
18. CH4, C2H2 ve CO gazlarından oluşan 12 mollük bir gaz karışımı, oksijen ile tam olarak
yakılarak tamamı CO2 ve H2O molekülüne dönüştürülüyor. Bu tepkime için 15.5 mol
O2 kullanılıyor ve tepkime sonunda 6 mol H2O oluşuyor. Buna göre gaz karışımındaki
CO’nun mol sayısı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 1
B) 3
C) 4
D) 6
E) 7
19. Sabit hacimli bir kapta, 1 atm basıncına sahip saf N2O4, aşağıdaki denge tepkimesi ile
N2O ve O2 gazlarını oluşturuyor. Tepkime sabit sıcaklıkta dengeye ulaştığında, toplam
basınç 1.2 atm olarak ölçülüyor.
2N2O4(g)
2N2O(g) + 3O2(g)
Gazların ideal gaz olarak davrandığı göze alındığında, denge anındaki O2’nin mol
kesri hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) 1/2
B) 3/5
C) 1/3
D) 1/6
E) 1/8
9
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
A
20. Dimetilsiklopentanın toplam optik izomer sayısı ve optikçe aktif (kiral yada diğer
bir ifadeyle düzlem polarize ışığı çeviren) izomer sayısı sırasıyla hangi seçenekte
doğru olarak verilmiştir?
A) 8 ve 8
B) 8 ve 6
C) 6 ve 6
D) 6 ve 4
E) 4 ve 4
21. NaOH’in pOH=0 olan çözeltisinden V, pOH=3 olan çözeltisinden ise 3V hacimlerinde
alınarak karıştırılıyor. Yeni çözeltinin pH’ı hangi seçenekte doğru olarak
verilmiştir?
A) 11.00
B) 11.75
C) 12.50
D) 13.00
E) 13.40
22. Aşağıda verilen ketonlar içinde dipol momenti en düşük olan hangisidir?
10
A
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
23.
•
Bir orbitaldeki elektronları tanımlayan dört kuantum sayısı vardır: Bunlar n, l, ml ve
ms'dir.
•
Baş kuantum sayısı (n), orbitalin enerji seviyesini belirler ve 1, 2, 3 gibi tam sayıları
alır.
•
Açısal momentum kuantum sayısı (l), orbitalin şeklini belirler. 0 ile n–1 arasındaki
herhangi bir tam sayıdır. l = 0 (s orbitali), l = 1 (p orbitali), l = 2 (d orbitali), l = 3 (f
orbitali)
•
Manyetik kuantum sayısı (ml), bir orbitalin sayısını belirler. –l ve +l arasındaki
herhangi bir tam sayı olabilir.
•
Elektron spin kuantum sayısı (ms), elektron spininin yönünü belirler ve ↑ ile temsil
edilen +1/2 veya ↓ ile temsil edilen –1/2 değerine sahip olabilir.
Buna göre aşağıda verilen kuantum sayılarına karşılık gelen elektron sayıları
hangi seçenekte yanlış verilmiştir?
A) n = 3, l = 2, ml = 0 ve ms = +1/2 ⟹ 1 elektron
B) n = 3, l = 2, ml = 0 ⟹ 2 elektron
C) A) n = 3, l = 2 ⟹ 10 elektron
D) n = 4 ⟹ 32 elektron
E) n = 4, l = 2, ms = +1/2 ⟹ 10 elektron
24. Periyodik cetvelde soldan sağa doğru gidildikçe iyonlaşma enerjisi genel olarak
artmakla beraber, bazı istisnalar da mevcuttur. Bu durumu da dikkate alarak, aşağıda
1. İyonlaşma enerjilerinin (İE) sıralaması hangi seçenekte yanlış verilmiştir?
A) B > Be
B) C > B
C) N > C
D) N > O
E) F > O
11
A
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
25. Aşağıda verilen reaksiyon basamaklarından elde edilen organik nihai ana ürün
hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
HNO3
CH3Cl
KMnO4
H2SO4
AlCl3
H
+
NO2
A)
NO2
B)
NO2
C)
NO2
D)
COOH
NO2
E)
COOH
26. Hidrokarbonların bir radikal başlatıcı varlığında klor gazı ile reaksiyonu bir C─H
bağının C─Cl bağı ile yer değiştirmesi ile sonuçlanır. C6H14 molekül formülüne sahip
hidrokarbonun klorlanması, C6H13Cl formülüne sahip bileşikler vermektedir.
Stereo (optik) izomerlik göz ardı edildiğinde, yukarıda verilen hidrokarbon
izomerlerinin klorlanma ürünlerinin sayısı ile ilgili hangisi doğrudur?
A) A; 3 ürün
B) B; 4 ürün
C) C; 3 ürün
D) D; 5 ürün
E) E; 4 ürün
12
A
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
27. Aşağıda verilen reaksiyonlardan hangisinde oluşacak ürünün yapısı doğru
verilmemiştir?
Br CH2OH
A)
B)
1. Hg(OAc)2, H2O
HO CH3
2. NaBH4, NaOH(aq)
CH3
D)
Br CH2Br
Br2
CH2OH
E)
1. BH3
2. H2O2, NaOH
28. Aşağıdaki redoks tepkimesi en küçük tamsayılar ile denkleştirildiğinde,
katsayıların
toplamı
(a+b+c+d+e+f+g+h)
hangi
seçenekte
doğru
verilmiştir?
a CuSCN + b KIO3 + c HCl → d CuSO4 + e KCl + f HCN + g ICl+ h H2O
A) 13
B) 26
C) 39
D) 52
E) 65
13
olarak
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
A
29. Bir karbon merkezine bağlı indüktif açıdan elektron sağlayıcı grup karbokatyonu kararlı
kılarken, elektron çekici grup ise karbokatyon kararlılığını düşürür. Karbokatyonlar
rezonans ile farklı atomlara dağılıyorsa bu durumda mezomerik etki daha baskındır ve
karbokatyon rezonans ile daha kararlı kılınır. Bu bilgilere göre, aşağıda verilen
karbokatyonların kararlılık sırası hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) III > I > II
B) I > III > II
C) I > II > III
D) III > II > I
E) II > III > I
30. Alkenlerin asidik ortamda sıcak, derişik KMnO4 çözeltisi ile tepkimesinde karbon
karbon ikili bağı parçalanır. Bu parçalanma tepkimesinde, hidrojen içermeyen çift bağ
karbonları ketone yükseltgenirken, hidrojen içeren çift bağ karbonları karboksilik asite
dönüşür. KMnO4 aynı zamanda primer alkollerin ve aldehitlerin asite oksidasyonu için
kullanılan güçlü bir oksidasyon ajanıdır.
Bu bilgilere göre yukarıdaki molekülün aşırı miktarda, asidik ortamda, sıcak,
derişik KMnO4 çözeltisi ile tam oksidasyon tepkimesinden, aşağıda verilen hangi
molekül ağırlığına (g/mol) sahip ürünün oluşması beklenmez?
A) 202
B) 176
C) 116
D) 90
E) 76
14
A
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
31. İçerisinde hem demir(II) hem de demir(III) iyonu içeren 100 ml’lik bir çözelti 0.1 M
KMnO4 ile, asidik ortamda titre edildiğinde, 20 ml 0.1 M KMnO4 harcanıyor. Bu
aşamada demir(II) iyonları demir(III) iyonlarına dönüşmektedir ve titrasyon esnasında
Mn+2 iyonları oluşmaktadır. Bir başka işlemde ise aynı çözeltinin 100 ml’si bir
indirgeyici reaktif ile muamele edilerek çözeltideki demir(III) iyonlarının tamamının
demir(II) iyonuna dönüştürülmesi sağlanıyor ve ele geçen çözelti yine aynı KMnO4
çözeltisi ile titre ediliyor ve 28 ml 0.1 M KMnO4 harcanıyor. Bu bilgilere göre ilk
çözeltideki çözeltideki demir(III) iyonu molar derişimi hangi seçenekte doğru
olarak verilmiştir?
A) 0.008
B) 0.04
C) 0.05
D) 0.14
E) 0.20
32. FeS,
Cu(OH)2 ve Sr3(PO4)2 tuzları için için çözünürlük çarpımı (Kçç) değerleri
sırasıyla, 4x10-19, 1.6x10-19 ve 1x10-33 olarak verilmiştir. Bu tuzların doymuş
çözeltilerindeki katyon derişimlerinin büyüklük sıralaması hangi seçenekte doğru
olarak verilmiştir?
A) FeS > Cu(OH)2 > Sr3(PO4)2
B) FeS > Sr3(PO4)2 > Cu(OH)2
C) Cu(OH)2 > FeS > Sr3(PO4)2
D) Cu(OH)2 > Sr3(PO4)2 > FeS
E) Sr3(PO4)2 > Cu(OH)2 > FeS
15
A
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
33. Aşağıdaki şemada gösterildiği gibi, m-metilbenzaldehitin K2Cr2O7 çözeltisi ile
tepkimesinden diasit elde edilmektedir. Asidik ortamda yürüyen bu tepkimede aynı
zamanda
Cr+3
iyonu
da
oluşmaktadır.
Böyle
bir
tepkimede
6
mol
m-
metilbenzaldehitin tamamını diasite dönüştürmek için normalitesi 3 olan K2Cr2O7
çözeltisinden kaç L kullanmak gerekir?
A) 12
B) 16
C) 18
D) 20
E) 24
34. Aşağıda verilen iyon ya da elementlerden bir elektron koparmak için gerekli olan
enerji hangisinde en yüksektir?
A) Al+2
B) ClC) Ar
D) Ca+2
E) K+
35. Elektron sayıları aynı olan çekirdeklere izoelektronik türler denir. Bu bilgiye göre
aşağıdaki bileşiklerin hangisinde, bileşikteki katyon ile anyon izoelektroniktir?
(Tüm bileşiklerin %100 iyonik karakterde olduğu kabul edilecektir).
I) CsI
II) K2S
III) NaF
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) Yalnız I ve II
E) I, II ve III
16
A
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
36. Hız sabitinin sıcaklıkla ilişkisi Arhenius Eşitliği olarak bilinen, 𝑘𝑘 = 𝐴𝐴 𝑒𝑒−𝐸𝐸a /𝑅𝑅T denklemi
ile verilir. Böyle bir denklem kullanılarak, farklı T sıcaklıklarında hız sabitleri (k)
ölçülerek, lnk değeri 1/T’ye karşı grafik ediliyor.
Buna göre, elde edilen doğrunun x eksenini kestiği noktadaki değer hangi
seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) -Ea/R
B) lnA
C) lnA x R /Ea
D) -R/Ea
E) lnA x Ea /R
37. Doygun Zn3(PO4)2 ve 1.0 M Zn+2 içeren çözeltilerden hazırlanan bir derişim pilinin 25
o
C’deki hücre potansiyeli 0.187 V olarak ölçülmüştür. Buna göre Zn3(PO4)2 tuzunun
aynı sıcaklıktaki yaklaşık çözünürlük çarpımı hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Nernst Eşitliği
A) 1.5 x10-33
B) 3.0 x10-33
C) 9.0 x10-33
D) 1.8 x10-32
E) 2.7 x10-32
17
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
A
38.
Ag(k)
Ag+(aq) + e3e- + NO3-(aq) + 4H+(aq)
NO(g) + H2O(s)
Eo = -0.800 V
Eo = +0.956 V
Yarı tepkimeleri göz önüne alınarak oluşturulan pil sisteminde Ag+, NO3- ve H+ iyon
derişimleri sırayla 0.2 M, 0.4 M ve 0.01 M ‘dır. Çözelti hacmi saf su ilavesi ile iki
katına çıkarılırsa, pil işleyişi hakkında ne söylenebilir?
Nernst Eşitliği
A) Dengeye gelir ve voltaj vermez.
B) Aynı yönde çalışır, fakat voltaj değeri azalır.
C) Pil ters yönde çalışmaya başlar.
D) Değişiklik olmaz.
E) Ortamdaki NO gazı miktarı azalır.
39. Gaz ortamda gerçekleşen homojen bir denge reaksiyonu için aşağıdakilerden
hangisi veya hangilerinin doğruluğu kesindir?
I-
Sıcaklık artırılırsa, geri yöndeki reaksiyonun hız sabiti artar.
II-
Sıcaklık artırılırsa, denge sabitinin büyüklüğü artar
III- Kap hacmi büyütülürse, tüm türlerin denge konsantrasyonu azalır.
A) Yalnız I
B) II ve III
C) I ve III
D) Yalnız III
E) I, II ve III
18
A
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
40. SF6 molekülünün molekül geometrisi ile merkez atomun hibritleşme türü
aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A) Düzgün sekizyüzlü (oktahedral) ve sp3d2
B) Kare piramit ve sp3d
C) Düzgün dörtyüzlü (tetrahedral) ve sp3
D) Düzlemsel üçgen ve sp2
E) Üçgen bipiramit ve sp3d
41. Metal bağı ve elektrik iletkenliğine ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisi veya
hangileri kesinlikle doğrudur?
I-
Aynı peryotta serbest e- sayısı arttıkça, metalin elektrik iletkenliği artar.
II-
Aynı grup elementleri için aşağıya doğru inildikçe metal bağı kuvveti artar ve
kaynama noktası yükselir.
III- Metal bağ kuvveti ve elektrik iletkenliği, doğru orantılı olarak değişir.
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) II ve III
42. He,
H2
ve
O2
gazlarının
yayılma
hızlarına
ilişkin
verilen
aşağıdaki
karşılaştırmalardan hangisi kesinlikle yanlıştır?
(Yayılma hızı, kütle, kinetik enerji ve mutlak sıcaklık arasındaki ilişki eşitlikleri:
Ek= 1/2 mv2 ve Ek= 3/2kT)
A) Aynı sıcaklıkta He < H2 ‘dir.
B) Aynı sıcaklıkta H2 = He ise Helyumun mutlak sıcaklığı hidrojenin dört katıdır.
C) O2 = He ise O2 daha sıcaktır.
D) He > O2 ise O2 daha sıcaktır.
E) Gaz sıcaklıkları değiştirilerek yayılma hızları He = H2 yapılabilir.
19
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
A
43. Sadece karbon, hidrojen ve tek bir oksijen atomu içeren optikçe aktif (kiral)
karakterde tersiyer bir alkol en az kaç karbon atomuna sahip olabilir?
A) 3
B) 4
C) 5
D) 6
E) 7
44. Tiyosülfat iyonu (S2O3-2) elementel kükürt, kükürtdioksit, su ve Cl- oluşturmak üzere
HCl varlığında reaksiyona girebilmektedir. Bu reaksiyonda kullanılan Na2S2O3 0.2 M
ve 50 mL olduğuna göre, tepkimenin tamamlanması için ilave edilecek asit (HCl)
en az kaç g olmalıdır?
A) 3.645 g
B) 2.34 g
C) 0.729 g
D) 14.38 g
E) 1.12 g
45. Ferrisiyanür (Fe(CN)6-3) iyonu bazik ortamda hidrazin (N2H4) ile etkileşerek
ferrosiyanür (Fe(CN)6-4) iyonuna indirgeniyor. Bu tepkimede N2 gazı ve su da oluşuyor.
Bu reaksiyonda açığa çıkan N2 gazının 25 oC’de 1 L hacme sahip olduğu
bilindiğine göre, gazların ideal gaz olarak davrandığını varsayılırsa, dönüşüm
esnasında kaç mol elektron transfer edilmiştir?
A) 0.021
B) 0.041
C) 0.625
D) 0.163
E) 4
20
A
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
46. Elementler
elektron
aldıklarında
aşağıdakilerden
hangisi
veya
hangileri
gerçekleşir?
I) Çapları büyür.
II) Genellikle endotermik değişim yaşarlar.
III) e- başına düşen çekim kuvvetleri azalır.
IV) Çekirdek çekimlerinde değişme olur.
A) I ve II
B) I ve III
C) I, II ve IV
D) II, III ve IV
E) II ve IV
47. Bir MNO3 çözeltisinden 250 saniye süre ile 20 amper akım geçtiğinde katotta 5.6 g
M metali ayrıldığına göre, M metali hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
A) Cu
B) Ag
C) K
D) Cs
E) Na
48. Şekildeki düzenekte görülen piston aşağı yönde N2 gazının bir kısmı sıvılaşana kadar
itiliyor.
piston
N2
su
Buna göre:
I) Sıvı üzerindeki gaz basıncı
II) Sıvı molekülleri sayısı
III) Buhar basıncı
değerlerinden hangileri aynı yönde değişir?
A) I ve II
B) I ve III
C) II ve III
D) I, II ve III
E) Yalnız I
21
29. Bilim Olimpiyatları Birinci Aşama Sınavı - Kimya
A
49. 1 Torr, yaklaşık 0.0013 atm basınca eşdeğerdir. Buna göre, şekildeki açık ağzı zemine
gelecek şekilde ters konumlandırılmış deney tüpündeki civanın 5 Torr luk basıncı
zemine uygulaması için civa yüksekliği kaç mm olmalıdır? (Deney tüpünün çapı 10
cm’dir).
Boş
. ...
..............
.......
.......
.... ......
Civa
10 cm
A) 0.065
B) 6.5
C) 2.27
D) 4.94
E) 2.6
50. Aşağıda entalpi değerleri ile verilen tepkimelerden eşit enerji elde edilebilmesi için
kullanılması gereken minimum reaktif kütlesi en fazla olan hangisidir?
(C:12, O:16, H:1, N:14)
A) C(k) + O2(g)
CO2(g)
ΔH = -393.5 kj
CO2(g) + 2 H2O(g)
ΔH = -802.3 kj
B) CH4(g) + 2 O2(g)
2 CO2(g) + 3 H2O(s) + N2(g) ΔH = -1418 kj
C) 2 CH3NO2(g) + 3/2 O2(g)
D) C3H8(g) + 5 O2(g)
3 CO2(g) + 4 H2O(g)
ΔH = -2044 kj
2 H2O(g)
ΔH = -483.5 kj
E) 2 H2(g) + O2(g)
SINAV BİTTİ
Cevaplarınızı kontrol ediniz.
22
BO
Ş
IR
BU
BI
RA SA
KI YFA
LM
IŞ
T
.
A
A Kitapçığı
32)
D
1)
C
33)
B
2)
B
34)
D
3)
A
35)
E
4)
E
36)
C
5)
C
37)
C
6)
D
38)
B
7)
A
39)
C
8)
E
40)
A
9)
B
41)
A
10)
C
42)
B
11)
E
43)
C
12)
B
44)
C
13)
C
45)
D
14)
D
46)
B
15)
A
47)
B
16)
A
48)
D
17)
D
49)
D
18)
E
50)
C
19)
D
20)
D
21)
E
22)
C
23)
E
24)
A
25)
E
26)
A
27)
A
28)
D
29)
A
30)
E
31)
B
B Kitapçığı
32)
E
1)
A
33)
B
2)
D
34)
C
3)
A
35)
E
4)
D
36)
B
5)
E
37)
C
6)
B
38)
D
7)
D
39)
A
8)
B
40)
A
9)
E
41)
D
10)
C
42)
E
11)
C
43)
D
12)
B
44)
D
13)
C
45)
E
14)
A
46)
C
15)
A
47)
E
16)
B
48)
A
17)
C
49)
E
18)
C
50)
A
19)
D
20)
B
21)
B
22)
D
23)
D
24)
C
25)
C
26)
B
27)
A
28)
E
29)
C
30)
D
31)
A