Հաշվապահության
հիմունքներ
Հասմիկ Դանիելյան
Ինչու են բիզնեսները վարում հաշվապահական
հաշիվներ
Ինչ կլիներ, եթե բիզնեսները հաշվապահական
հաշվառում չվարեին:
Խնդիր
Ազդեցություն կրող խմբեր
• Որքա՞ն են մենք գնել մեր
մատակարարներից և արդյո՞ք մենք
իրենք վճարել ենք:
• Որքա՞ն շահույթ ենք մենք աշխատել
անցած տարի
• Արդյո՞ք բիզնեսը կարող է վճարել
բանկի վարկերը;
• Արդյո՞ք մենք վճարել ենք
աշխատողներին անցած շաբաթ;
• Որքա՞ն են մեր ֆիքսված ակտիվների
արժեքը և որքան է կազմում դրանց
մաշվածություն անցած տարի;
• Մենեջերներ և մատակարարներ
• Մենեջերներ, բաժնետերեր, հարկային
մարմիններ
• Մենեջերներ և բանկեր
• Մենեջերներ և աշխատողներ
• Մենեջերներ և բաժնետերեր
Հաշվապահական տեղեկատվության
արտաքին և ներքին օգտագործողները
Բիզնեսի կառավարիչներ
• Սահմանված թիրախների հետ բիզնես գործունեության
արդյունքները չափելու համար, նախորդ ժամանակաշրջանների ու
մրցակիցների հետ համեմատելուհամար;
• Նոր որոշումներ կայացնելու համար, օր. Նոր մասնաճյուղեր
բացելու կամ գործարանը փակելու, նոր արտադրանք սկսելու
որոշումներ;
• Բոլոր ստորաբաժանումների գործունեությունը վերահսկելու
համար;
• Ապագայի համար նոր թիրախներ ու բյուջե սահմանելու համար:
Հաշվապահական տեղեկատվության
արտաքին և ներքին օգտագործողները
Բանկեր
• Որոշել արդյոք պետք է վարկ տարամադրել
կազմակերպությանը;
• Գնահատել- ավելացնել օվերդրաֆտը;
• Որոշել երկարացնել վարկը, թե ոչ:
Հաշվապահական տեղեկատվության
արտաքին և ներքին օգտագործողները
Կրեդիտորներ, ինչպես օրինակ
մատակարարներ
• Վստահ լինելու՝ արդյո՞ք բիզնեսը բավականին ապահովված է
իրացվելիությամբ, որպեսզի վճարի իր պարտքերը;
• Արդյո՞ք այս բիզնեսին կրեդիտ տրամադրելը լավ ռիսկ է, թե՞ ոչ;
• Որոշել ճնշումներ գործադրել, որպեսզի բիզնեսը նախապես
վճարի մեծ պարտքի դիմաց:
Հաշվապահական տեղեկատվության
արտաքին և ներքին օգտագործողները
Հաճախորդներ
• Գնահատել , արդյոք բիզնեսը ապահով է;
• Որոշել, արդյոք իրենք կարող են վստահ լինել, որ ապագայում
այդ կազմակերպության արտադրանքն անխափան
կմատակարարվի:
• Արդյոք պահեստային /spare/մասերի կամ սպասարկման
պարագաների երաշխիք կա, թե՞ ոչ;
Հաշվապահական տեղեկատվության
արտաքին և ներքին օգտագործողները
Կառավարությունը և հարկային մարմինները
• Հաշվարկել բիզնեսի հարկերը;
• Որոշել , արդյոք կարող է բիզնեսն ընդլայնվել ու նոր աշխատատեղեր
ստեղծել և ավելի կարևոր նշանակություն ունենա երկրի համար,
• Գնահատել, արդյոք կազմակերպությանը փակման վտանգ չի
սպառնում , ինչը կարող է առաջացնել տնտեսական խնդիրներ,
• Վստահ լինել, որ բիզնեսը աշխատում է հարկային օրենսդրության
պահանջներին համապատասխան;
Հաշվապահական տեղեկատվության
արտաքին և ներքին օգտագործողները
Ներդրողները, ինչպես օրինակ
ընկերության բաժնետերերը
• Գնահատել ընկերության արժեքը և իրենց ներդրումները,
• Պարզաբանել, արդյոք ընկերությունը դառնում է ավելի թե
պակաս շահութաբեր,
• Որոշել շահույթի որ մասն են ստանալու ներդրողները,
• Որոշել որքան հնարավորություններ ունի բիզնեսը ընդլայնվելու
համար,
• Տարբեր ընկերությունների տվյալները համեմատելու համար,
որպեսզի կարողանան ներդրումային որոշումներ կայացնեն,
• Որպեսզի որոշում կայացնեն, վաճառել ամբողջությամբ, թե
մասնակի իրենց բաժնեմասերը:
Հաշվապահական տեղեկատվության
արտաքին և ներքին օգտագործողները
Աշխատողները
•
•
•
•
Որքանով է բիզնեսը վստահելի, որ կվճարի աշխատավարձերը;
Որոշել արդյոք բիզնեսը կմեծանա թե կփոքրանա;
Որոշել, որքանով է աշխատանքը ապահովված;
Հասկանալ, կբարձրանան արդյոք աշխատավարձները, եթե
շահույթը ավելանա;
• Բացահայտել ինչպես է ընկերության տնօրենի աշխատավարձը
համադրվում աշխատողների միջին աշխատավարձի հետ;
Հաշվապահական տեղեկատվության
արտաքին և ներքին օգտագործողները
Տեղական համայնքները
Տեսնել , արդյոք բիզնեսը շահութաբեր է և հակված է ընդլայնվելու,
ինչու նպաստավոր է համայնքի համար;
Որոշել, արդյոք բիզնեսը վնասով է աշխատում, ինչը կարող է
առաջացնել կազմակերպության փականը:
Հրապարակված հաշիվների
սահմանափակումները
Ընկերությունները հրապարակում են միայն
հաշվապահական նվազագույն տեղեկատվություն
Ընկերության տնօրեններն ակնհայտորեն ձգտում են
խուսափել կարևոր ինֆորմացիայի արտահոսքին, քանի որ
այն կարող է ընկնել մրցակիցների կամ նույնիսկ ազդեցիկ
խմբերի մոտ, որոնք կարող են գործողություններ ձեռնարկել
ընդդեմ բիզնեսի շահերի:
Ինչ հաշիվներ չեն հրապարակում
ձեռնարկությունները
• Յուրաքանչյուր արտադրանքի վաճառքների ու շահութաբերության
մասին մանրամասնություններ;
• Բիզնեսի նոր արտադրանքների հետազոտական ու զարգացման
վերաբերյալ պլանները ;
• Բիզնեսի ընդլայնման վերաբերյալ ճշգրիտ ապագա պլանների կամ
ռացիոնալիզացիայի վերաբերյալ;
• Շրջակա միջավայրի կամ տեղական համայնքների վրա բիզնեսի
ազդեցության վերաբերյալ փաստեր;
• Ապագ բյուջեներ կամ ֆինանսական պլաններ;
Բոլոր տվյալներն անցած ֆինանսական տարվա համար են :
Միայն ձեռնարկության կառավարիչներն ունեն բոլոր հին հաշվապահական
տվյալների և ապագա պլանների մասին տեղեկատվություն, որն տրվում է
իրենց այնքան մանրամասնությամբ, որն իրենք պահանջում են
Հաշիվների քողարկում
window dressing
Window dressing
Կազմակերպության հաշիվների ավելի բարենպաստ տեսակետից
ներկայացում
Հաշիվների քողարկման հիմնական եղանակները.
• Ֆինանսական տարվա վերջում ակտիվների /ինչպես օրինակ
շինությունների/վաճառք իրացվելիության ու դրամական հոսքերի իրավիճակը
բարելավելու համար. Այդ ակտիվները/միջոցները հետո կարող են հետ
վարձակալվել կամ լիզինգով վերցնվել;
• Որոշ հաճախորդների (դեբիտորների) Վերցված ապրանքների դիմաց
չվճարված պարտավորությունների անտեսում. Վատ պարտքերի անտեսում;
• Պաշարների գնահատել ավելին , քան դրանք արժեն;
• Ուշացնել վճարումները կամ չնախատեսված ծախսերը մինչ հաշիվները
կհրապարակվեն:
Ֆինանսական և կառավարչական հաշվառում
Financial and management accounting
Ֆինանսական հաշվառում.
Իրավական պահանջներին
համապատասխան
ֆինանսական հաշիվների
պատրաստում
Կառավարչական հաշվառում.
Մանրամասն ու հաճախակի
տեղեկատվության
պատրաստում բիզնեսի
կառավարիչների համար,
որոնք այն օգտագործում են
վերլուծության ու ապագային
վերաբերվող որոշումներ
կայացնելու համար
Ֆինանսական և կառավարչական հաշվառում
Financial and management accounting
Ֆինանսական հաշվառում
Կառավարչական հաշվառում
Օրական գործարքների վերաբերյալ տվյալների
հավաքագրում
Բիզնեսի, վարչությունների, արտադրանքների
վերաբերյալ ինֆորմացիայի պատրաստում
կառավարիչների պահանաջին համապատասխան
Հրապարակվող հաշիւվների պատրաստում՝
հաշվապահական հաշվեկշիռ, ֆինանսական
արդյունքների հաշվտվություն, դրամական հոսքերի
հաշվետվություն
Վերլուծում է ներքին հաշիվները. Օր. Վարչության
բյուջեն
Ինֆորմացիան օգտագործվում է արտաքին խմբերի
կողմից
Միայն ներքին օգտագործողների համար է ՝
կառավարիչների համար
Տարեկան մեկ –երկու անգամ
Հաշվետվությունները պատրաստվում են ըստ
կառավարիչների կամ սեփականատերերի
պահանաջի
Հաշվետվությունները կազմվում են օրենքի
պահանջներին համապատասխան
Չկա սահմանված կանոններ՝ ըստ պահանջված ձևի:
Վերաբերվում են անցած ժամանակաշրջանին
Կարող են վերաբերվել ինչպես անցայլ, այնպես էլ
ներկա և ապագա պլաններին:
Հաշվապահության հիմնական սկզբունքները
Կարևոր է, որպեսզի աշխարհի բոլոր հաշվապահները կիրառեն միևնույն
հաշվապահական սկզբունքները
• Երկակի գրանցման սկզբունք(Double entry concept)
• Դրամով արտահայտության սկզբունք;(Money measurement
concept)
• Հաշվեգրման սկզբունք- (Accrual concept)/ начисление
• Զգուշության (Conservatism or Prudence concept)
• Իրացման սկզբունք (The realization concept)
Երկակի գրանցման սկզբունք
Ցանկացած տնտեսական գործարք պետք է արտացոլվի երկու
անգամ՝ կրկնակի գրանցման մեթոդով:
Օրինակ. Եթե կազմակերպությունը նյութեր թ ձեռք բերում, ապա մի կողմից
ավելանում են նրա նյութերը՝ ակտիվները, մյուս կողմից նվազում են նրա
միջոցները, քանի որ ծախսվել են դրանք ձեռք բերման վրա, այսինքն անպայման
նշվում է ինչ աղբյուրների միջոցով են այդ նյութերը ստացվել. Գնվել են կանխիկ
կամ կիրառվել է վարկ, թե առաջացել է մատակարարներին պարտք՝
առևտրային վարկ:
Օրինակ՝ հաճախորդին ապառիկով աապրանքի վաճառքը մի կողմից
նվազեցնում է մեր պահեստում ապրանքի արժեքը և մյուս կողմից ավելացնում
է հաճախորդի պարտավորությունները:
Հաշվեգրման սկզբունք
Գործարքները գրանցվում են կատարման ժամանակ, այլ ոչ թե գումարի
վճարման ժամանակ և վերաբերվում են այն ժամանակահատվածին, երբ դրանք
իրականացվել են:
Հաշվեգրումն առաջանում է, երբ ծառայությունը մատուցված է բիզնեսին,
սակայն դրա դիմաց դեռևս չի վճարված:
Օրինակ. Եթե բիզնեսը վճարել է էլեկտրաէներգիայի դիմաց ամսվա սկզբին , երբ
դեռ այն չի օգտագործելև հաշիվը դեռ չի ներկայացվել : Եթե նման
համապատասխանեցում այս ծախսի համար չի կիրառվում, ապա .
Շահույթը այդ ժամանակաշրջանի համար գերագնահատվում է, քանի որ այդ
ամսվա էլեկտրականության վճարը չի գանձվում;
Հաջորդ ժամանակաշրջանի շահույթը թերագնահատվում է, քանի որ այն
ներառում է ընթացիկ ժամանակաշրջանի ծախսերը:
Դրամական արտահայտության
սկզբունք
Անհրաժեշտ են ընդհանուր հաշվարկման մեկ
միասնական միավոր, քանի որ առանց դրա հնարավոր
չի լինի համեմատել տվյալները: Օրինակ , որն ունի ավելի
մեծ արժեք 100 զույգ չվաճառված կոշիկը, թե 100 ԿՎտ
էլեկտրաէներգիան:
Կոնսերվատիզմի կամ խոհեմության
սկզբունք
Հաշվապահները ի տարբերություն կառավարիչների շատ ռեալիստ են և այդ իսկ
պատճառով անմիջապես գրանցում են կանխատեսվող կորուստները : Շահույթը , մյուս
կողմի, չեն գրանցում մինչև որ գործարքը տեղի է ունենում և ապրանքը կամ ծառայությունը
չի վաճառվում:
Իրացման սկզբունք
Բոլոր եկամուտները և շահույթը գրանցվում են յան պահին , երբ դրանք
իրավաբանորեն ձևակերպվում են : Այինքն վաճառքը չի գրանցվում , երբ
պատվերը ստացվում է կամ երբ վճարումը փաստացիորեն կատարվում է,
այլ գրանցվում է այն ժամանակ, երբ ապրանքը կամ ծառայությունը
մատակարարվում է հաճախորդին:
Հիմնական բիզնես հաշվետվությունները
Հաշվետվություն
Ինչ է ցույց տալիս
Ֆինանսական արդյունքների
հաշվետվություն
(շահույթ –վնաս )
Income Statement
(Profit and loss account)
Կազմակերպության համախառն ու
զուտ շահույթը:
Մանրամասնություններ ինչպես է
զուտ շահույթը բաշխվում
բաժնետերերի դիվիդենտների ու
չբաշխված շահույթի միջև
Կազմակերպության զուտ արժեքը:
կազմակերպության
միջոցների/assets/, այսինքն
ունեցվածքի ու
Հաշվապահական
հաշվետվություն
(Balance sheet)
Դրամական հոսքերի
հաշվետվություն
(Cash flow statement)
Որտեղից է առաջանում կանխիկ
դրամը և ինչպես է ծախսվում
Ֆինանսական արդյունքների հաշվետվություն
Եկամուտ -ծախս հաշվետվություն
Income Statement
Եկամուտ-ծախս
հաշվետվությունը
ունի երեք
բաղկացուցիչ
մաս
•Առևտրային հաշիվ
•Շահույթի և վնասի
հաշիվ
•Շահույթի բաշխման
հաշիվ
Ֆինանսական արդյունքների հաշվետվություն
Եկամուտ -ծախս հաշվետվություն
Income Statement
• Շահույթ-վնաս հաշվետվությունը
• տրված ժամանակաշրջանում բիզնեսի եկամուտների, ծախսերի և
շահույթի/կամ վնասի/ վերաբերյալ գրառումներն են
Պարզապես շահույթ-վնաս հաշվետվությունը հաշվում է այն ամենն ինչ դուք գնել և
վաճառել եք տարվա ընթացքում հանած բոլոր այն ծախսերը, որոնք դուք կատարել եք:
Եթե դուք ստեղծել եք ավելի շատ գումար, քան վճարել եք, ուրեմն դուք շահույթով եք
աշխատել,
Եթե ավելի շատ վճարումներ եք կատարել ,ուրեմն վնասով եք աշխատել:
Ֆինանսական արդյունքների հաշվետվություն
Եկամուտ -ծախս հաշվետվություն
Income Statement
Առևտրային հաշիվ
ցույց է տալիս, ինչպես է ստեղծվում համախառն
շահույթը/ կամ վնասը/ բիզնեսի առևտրային
գործունեությունից:
Համախառն շահույթ=
Եկամուտ վաճառքից-վաճառքի ծախսեր;
Եկամուտ վաճառքից կամ վաճառքի շրջանառություն
տրված ժամանակաշրջանում ամբողջ վաճառքի
արժեքն է = Գին X քանակ
Ֆինանսական արդյունքների հաշվետվություն
Եկամուտ -ծախս հաշվետվություն
Income Statement
Առևտրային հաշիվ
ցույց է տալիս, ինչպես է ստեղծվում համախառն
շահույթը/ կամ վնասը/ բիզնեսի առևտրային
գործունեությունից:
Վաճառքի ինքնարժեք
(կամ վաճառված ապրանքների ծախսեր)
Ֆինանսական տարվա ընթացքում վաճառված
ապրանքների գնման վրա կատարված ուղղակի
ծախսերն են
Ֆինանսական արդյունքների հաշվետվություն
Եկամուտ -ծախս հաշվետվություն
Income Statement
Այս տարի ես
վաճառել եմ
35 000 $
ապրանք
Սա Արմենն է
Բայց դա դեռ
շահույթը չէ, դա
շրջանառությունից
եկամուտն է
Ֆինանսական արդյունքների հաշվետվություն
Եկամուտ -ծախս հաշվետվություն
Income Statement
Տարվա սկզբին նրա պահեստը գրեթե դատարկ էր,
այնտեղ կար միայն 1 000 դոլ ապրանք
Պողոս , ինձ շտապ
պաշարներ են պետք ,
12 000 $-ի
Պաշարները սկզբում-opening stock
Ֆինանսական արդյունքների հաշվետվություն
Եկամուտ -ծախս հաշվետվություն
Income Statement
Տարվա սկզբին նրա պահեստը գրեթե դատարկ էր,
այնտեղ կար միայն 1 000 դոլ ապրանք
Պաշարները սկզբում-opening stock
Գնումներ
Ֆինանսական արդյունքների հաշվետվություն
Եկամուտ -ծախս հաշվետվություն
Income Statement
Տարվա վերջում ինձ մոտ մնաց
միայն 2 000 $-ի ապրանք
Պաշարները վերջում –
closing stock
բիզնեսում մնացած
չվաճառված ապրանքներն
են
Ֆինանսական արդյունքների հաշվետվություն
Եկամուտ -ծախս հաշվետվություն
Income Statement
Վաճառված ապրանքների
ծախսեր(cost of goods sold)
Որքան գումար է ստացվել
ապրանքները գնելուց ու
վաճառելուց տարվա ընթացքում
Բանաձև
Պաշարները սկզբից +
ԳնումներՊաշարները վերջում
=
Վաճառված
ապրանքների
ծախսեր
Ֆինանսական արդյունքների հաշվետվություն
ԵկամուտԵկամուտ
-ծախս-ծախս
հաշվետվություն
հաշվետվություն
Income Statement
Ինչ եք կարծում, ես
շահույթ ստացե՞լ եմ այս
տարի:
Օգնենք Արմենին
հաշվարկել շահույթը
Եկամուտ վաճառքիցՎաճառքի
ինքնարժեք=
Համախառն
Շահույթ/կամ վնաս/
Ֆինանսական արդյունքների հաշվետվություն
Եկամուտ -ծախս հաշվետվություն
Income Statement
Կարող եք հաշվարկել Արմենի վաճառված ապրանքների ծախսերը;
Վաճառքի ինքնարժեք /COST OF GOODS SOLD/
Պաշարները սկզբում/Opening Stock/ = $1,000 + Գնումներ/ Purchases/ =
$12,000 - Պաշարները վերջում/Closing Stock/ =$2,000 = $11,000
Վաճառված ապրանքների ծախսեր/Cost of Goods Sold/ = $11,000
Որքան է կազմում Արմենի Համախառն շահույթն այս տարի
Այս տարի նա ունեցավ 35 000
$35,000 - $11,000 = $24,000
Համախառն շահույթը/Gross Profit/ = $24,000
Ֆինանսական արդյունքների հաշվետվություն
Եկամուտ -ծախս հաշվետվություն
Income Statement
Հարց
Ի՞նչ երկու ճանապարհով կարող է Արմենը
բարձրացնել իր Համախառն Շահույթի
մակարդակը
Ֆինանսական արդյունքների հաշվետվություն
Եկամուտ
–
ծախս
հաշվետվություն
Եկամուտ -ծախս հաշվետվություն
Income Statement
Ինչ լավ է , ես հիմա
հարուստ եմ , ես ունեմ
24 000 $
Դա միայն համախառն շահույթն է, մենք
պետք է հանենք Արմենի բոլոր վերադիր
ծախսերը
Կներես , Արմե՛ն,
բայց դու դեռ չես
կարող ծախսել
այդ գումարը
Ֆինանսական արդյունքների հաշվետվություն
Եկամուտ -ծախս հաշվետվություն
Income Statement
Դա միայն համախառն շահույթն է, մենք
պետք է հանենք Արմենի բոլոր վերադիր
ծախսերը
Կարող եք անվանել
Արմենի վերադիր
ծախսերը որոնք են
Ֆինանսական արդյունքների հաշվետվություն
Եկամուտ -ծախս հաշվետվություն
Income Statement
Ինչ են վերադիր ծախսերը:
ԵՍ Վճարել եմ
հոսանքի, մեքենայի,
պահեստի վարձը և
աշխատողներին
աշխատավարձը
Համախառն շահույթ- վերադիր ծախսեր=
Օպերացիոն շահույթ
Ֆինանսական արդյունքների հաշվետվություն
Եկամուտ -ծախս հաշվետվություն
Income Statement
Հաշվարկեք Արմենի օպերացիոն շահույթը ՝
օգտագործելով հետևյալ տվյալները
Էլեկտրաեներգիա = $1,500
Գազ = $1,450
Հեռախոս = £325
Բենզին մեքենայի համար = $500
Պահեստի վարձակալություն = $5,500
Համախառն Շահույթ = $24,000
$ 14 725
Ֆինանսական արդյունքների հաշվետվություն
Եկամուտ -ծախս հաշվետվություն
Income Statement
Կարո՞ղ եմ հիմա
օգտագործել
այս գումարը
Ցավոք, ոչ: դու
պետք է բանկին
վճարես 2500 $
վարկի դիմաց և
պետությանը՝ 3 000 $
հարկ
ԱՁ և ընկերակցությունը վճարում են
եկամտահարկ,
ՍՊԸ, ՓԲԸ, ԲԲԸ վճարում են
շահութահարկ
Ֆինանսական արդյունքների հաշվետվություն
Եկամուտ -ծախս հաշվետվություն
Income Statement
Կարո՞ղ եք հաշվարկել Արմենի Զուտ Շահույթը ՝
օգտագործելով այս տվայները
Օպերացիոն Շահույթ/Operating Profit/ = $1,500
Շահութահարկ = $1,450
Տոկոս = $325
Ֆինանսական արդյունքների հաշվետվություն
Եկամուտ -ծախս հաշվետվություն
Income Statement
Զուտ շահույթ=
ԱՁ և Ընկերակցության կողմից վճարվող հարկը կոչվում է...
Ինչ է սկզբից գանձվում Օպերացիոն Շահույթից՝ տոկոսը, թե՞
հարկերը:
Զուտ Շահույթը = $ 9 225
Ֆինանսական արդյունքների հաշվետվություն
Եկամուտ -ծախս հաշվետվություն
Income Statement
Հիմա արդեն կարո՞ղ են
օգտագործել գումարը
ԱՅՈ
Ֆինանսական արդյունքների հաշվետվություն
Եկամուտ -ծախս հաշվետվություն
Income Statement
Շահույթի բաշխում/ Appropriation Account/
Ես ցանկանում եմ
9 225 –ից խնայել
2000 դոլ և 7 225 $
վերցնել որպես
աշխատավարձ
Եթե բիզնեսը խնայում է որոշ գումար, դա
կոչվում է չբաշխված շահույթ
Եկամուտ վաճառքից А
Պաշարները սկզբում
10 000
գնումներ
42 500
Պաշարները վերջում
5 000
Վաճառված ապրանքների ծախսեր
B
Համախառն շահույթ 125 000
Վերադիր ծախսեր
Հոսանք և գազ
25 750
Մեքենայի բենզին
1 500
Հեռախոս
1 650
Վարձավճար
20 000
Օպերացիոն շահույթ C
Հանած տոկոս
16 500
Զուտ շահույթը մինչև հարկումը
59 600
Հանած հարկեր
32 000
Զուտ շահույթը հարկերից հետո
D
Չբաշխված շահույթ
12 000
Դիվիդենտ /Շահաբաժին
E
Առաջադրանք
Cambridge press, page 536, activity
29.2
Հաշվապահական հաշվեկշիռ
Balance sheet
• Հաշվապահական հաշվեկշիռ
• Որոշակի պահին (սովորաբար ֆինանսական տարվա
վերջին)Կազմակերպության ֆինանսական վիճակը
նկարագրող փաստաթուղթ: Այն համեմատում է
ընկերության ունեցվածքը (Ինչ նա ունի-ակտիվներ) և
ինչ նա պարտք է (ինչ պետք է վճարի՝
պարտավորություններ)
Հաշվապահական հաշվեկշիռ(balance sheet)
Հաշվապահական հաշվեկշիռ
Հաշվետվության տեսակ , որտեղ ներկայացված են կազմակերպության
միջոցները(assets) , պարտավորությունները և սեփական կապիտալը
(բաժնետիրական կապիտալը/ shareholders equity) ժամանակի որևէ պահի
դրությամբ
Ակտիվներ/Միջոցներ/(assets)
Ակտիվն այն ամենն է, ինչ ունի կազմակերպությունը, այսինքն
կազմակերպության ունեցվածքը, որն ունի արժեք: Ակտիվի
կարևորագույն հատկությունն է փող ստեղծելու ունակությունը:
Պարտավորություն
Կազմակերպության ներկա պարտավորությունն է՝ որպես կատարված
գործառնությունների (դեպքերի) արդյունք, որը պարտադիր պետք է
վճարվի:
Հաշվապահական հաշվեկշիռ(balance
sheet)
• Սեփական կապիտալը
• Ակտիվների ընդհանուր արժեքի ու պարտավորությունների ընդհանուր
արժեքի տարբերությունն է:
• Բաժնետիրական կապիտալ
• Բաժնետոմսերի թողարկման միջոցով բաժնետերերից ներգրավված
կապիտալի ընդհանուր արժեքն է:
Հաշվապահական հաշվեկշիռ(balance
sheet)
Սեփական կապիտալ
(այստեղ նաև մտնում է չբաշխված շահույթը)
Ակտիվների ընդհանուր արժեք – պարտավորությունների
ընդհանուր արժեք
Բաժնետիրական կապիտալ (share capital)
Բաժնետերերի կողմից ձեռք բերված բաժնետոմսերի
թողարկումից ստացված կապիտալի արժեքն է:
Բաժնետիրական կապիտալ
Բաժնետիրական կապիտալը առաջանում է երկու աղբյուրից՝
• Սկզբնական աղբյուրը ՝ բաժնետոմսերի գնումից ներդրված
գումարն է: Այն կոչվում է բաժնետիրական կապիտալ
(share capital)
• Երկրորդ աղբյուրը ՝ գործունեության ընթացքում
կուտակված չբաշխված շահույթը
Հաշվապահական հաշվեկշիռ(balance
sheet)
Ոչ ընթացիկ ակտիվներ
Այն միջոցներն են, որնք պահվում և օգտագործվում են ավելի քան մեկ
տարի : նաև կոչվում են հաստատուն միջոցներ / fixed assets/
Ոչ նյութական ակտիվներ/ intangible assets/
Արժեքավոր իրեր, որոնք ֆիզիկապես շոշափելի չեն.
Արտոնագրեր/patents/
ապրանքանիշեր / trademarks/
Հեղինակային իրավունքներ
Գուդվիլ
Գուոդվիլ-առաջանում է այն ժամանակ, երբ բիզնեսը գնահատվում կամ
վաճառվում է դրա ակտիվների հաշվեկշռաիյն արժեքը գերազնացող
Հաշվապահական հաշվեկշիռ(balance
sheet)
Ընթացիկ ակտիվներ
Միջոցներ, որոնք ամենայն հավանականությամբ կվերածվեն դրամի մինչև
հաջորդ հաշվեկշռի կազմումը
Գույք կամ պաշար (inventories)
Նյութերի, անավարտ արտադրանքի և պատրաստի ապրանքների տեսքով
բիզնեսի պաշարներն են;
Հաշվապահական հաշվեկշիռ(balance
sheet)
Ստացվող վճարումներ-Դեբիտորական պարտքեր (accounts recievable)
Այն վճարումների արժեքն է, որ բիզնեսը պետք է ստանա
հաճախորդներից, ովքեր գնել են արտադրանքը կրեդիտով/ վարկով/ :
Նաև կոչվում է “Trade receivable”
Ընթացիկ պարտավորություններ (current liabilities)
Բիզնեսի պարտքերը, որոնք սովորաբար պետք է վճարվեն մեկ տարվա
ընթացքում:
Հաշվապահական հաշվեկշիռ(balance
sheet)
Վճարվող հաշիվներ-կրեդիտորական պարտքեր (accounts
payable/creditors)
Մատակարարներից վարկով/կրեդիտով/ ձեռք բերված
ապրանքների պարտքի արժեքը: նաև հայտնի է որպես «trade
payables»
Ոչ ընթացիկ պարտավորություններ (non-current liabilities)
Բիզնեսի պարտքերի արժեքը , որոնք պետք է վճարվեն ավելի
քան մեկ տարվա ընթացքում:
Առաջադրանք 29.4, Էջ 548 (pdf 556)
Դրամական հոսքերի հաշվետվություն
Cash flow statement
Սա երրորդ գլխավոր հրապարակված հաշվետվությունն է
Դրամական հոսքերի հաշվետվություն
Ցույց է տալիս որոշակի ժամանակահատվածում
ընկերության կողմից ստացված և դուրս եկած
/վճարված/ դրամական հոսքերը
Ցույց է տալիս որտեղից են առաջանում և ուր են գնում դրամական հոսքերը տարվա ընթացքում
Դրամական հոսքերի հաշվետվություն
Cash flow statement
Դրամական հոսքերի հաշվետվություն
Cash flow statement
Դրամական հոսքերի հաշվետվություն
Cash flow statement
Դրամական հոսքերի հաշվետվություն
Cash flow statement