Mundarija
I.Kirish__________________________________________________________
II.Asosiy qism_____________________________________________________
1.Optik Kabellar Turlari
2. Optik Kabellarni O'rnatish va Ular bilan Ishlash
3.Optik Kabellarning Afzalliklari
III.Nazorat savollar________________________________________________
IV.Xulosa ________________________________________________________
V.Foydalanilgan adabiyotlar________________________________________
I.Kirish
Kompyuter tarmog'ida optik kabellar bilan ishlash — bu yuqori tezlikdagi
ma'lumot uzatish va uzoq masofalarga signal yuborish uchun ishlatiladigan
texnologiyadir. Optik kabellar juda samarali va xavfsiz ma'lumot uzatishda
qo'llaniladi, va ular internet, ma'lumotlar markazlari, va boshqa tarmoq
infratuzilmalari uchun asosiy komponent hisoblanadi. Quyida optik kabellar bilan
ishlashga oid har bir band bo'yicha keng ma'lumotlarni taqdim etiladi
II.Asosiy qism
1. Optik Kabellar Turlari
Optik kabellar ikkita asosiy turga bo'linadi: single-mode (yagona rejimli) va
multi-mode (ko'p rejimli).
Single-mode (Yagona rejimli) kabellar:
Tavsif: Bu kabellar faqat bitta yorug'lik yo'nalishida signal uzatadi, ya'ni signallar
faqat bitta kichik nuqtada to'g'ri uzatiladi.
Afzalliklari:Uzoq masofalarga signal uzatish imkoniyatini beradi (100 km va undan
ko'p).Kam signal yo'qotish va yuqori tezlikni ta'minlaydi.Telekommunikatsiya va
internet provayderlari uchun ideal
Qo'llanilishi: Asosan telekommunikatsiya tarmoqlari, ma'lumotlar markazlari, va
oraliq masofalarda ishlatiladi.
Multi-mode (Ko'p rejimli) kabellar:
Tavsif: Ko'p rejimli kabellar yorug'likning bir nechta yo'nalishida tarqalishini
ta'minlaydi.
Afzalliklari:Qisqa masofalarda yuqori samaradorlikni ta'minlaydi (bir necha yuz
metr).Kamroq narxga ega, ammo signalni uzoq masofaga uzatishda samarali emas
Qo'llanilishi: Ko'proq ofis binolari, kampuslar va qisqa masofalar uchun ishlatiladi.
Optik tolali kabellarning tayyorlanish usullari 1-rasm
2. Optik Kabellarni O'rnatish va Ular bilan Ishlash
Optik kabellarni o'rnatishda bir qancha muhim nuqtalarni hisobga olish zarur:
O'rnatishning qiyinligi: Optik kabellarni o'rnatish uchun maxsus ko'nikmalar va
asboblar talab qilinadi. Ularni o'rnatish juda ehtiyotkorlikni talab qiladi, chunki optik
tolalar juda nozik va ularning sinishi yoki shikastlanishi signal uzatish sifati va
samaradorligiga salbiy ta'sir qiladi.
O'rnatish jarayoni: Kabellarni to'g'ri kesish, joylashtirish va ulash muhimdir.
Noto'g'ri ulanish yoki ko'priklar (splicing) tarmoqda yuqori signal yo'qotishiga olib
kelishi mumkin.
Maksimal burilish radiusi: Optik kabellarni o'rnatishda, ular haddan tashqari
burilmasligi kerak. Aks holda, yorug'lik signalining tarqalishiga xalaqit beriladi.
Kabellarni himoya qilish: Optik kabellarni o'rnatishda, ular jismoniy shikastlanishga
qarshi himoya qilinishi kerak. Masalan, ular zarar etkazuvchi mexanik kuchlardan,
o'ta issiqlikdan va boshqa shikastlanishlardan himoyalanishi lozim.
Optik tolali kabel qurilishi DWDM tolali kabel 2-rasm
Optik Kabellarni Boshqarish va Monitoring qilish
Optik tarmoqlarda ishlashda, ularning ishlashini doimiy ravishda kuzatib
borish va monitoring qilish zarur.
Signal yo'qotishining monitoringi: Optik kabellarda signalning yo'qolishini aniqlash
uchun maxsus asboblar ishlatiladi. Signal yo'qotilishi optik tolaning shikastlanishi
yoki noto'g'ri o'rnatilishi tufayli yuzaga keladi.
Optik Power Meter: Bu asbob yordamida, kabellardan o'tgan yorug'lik signalining
kuchini o'lchash mumkin.
Optik Time Domain Reflectometer (OTDR): Bu asbob yordamida kabellarda
mavjud bo'lgan shikastlarni aniqlash mumkin. OTDR yordamida kabellarning
uzunligi va signal yo'qotishining qayerda sodir bo'lganini aniqlash mumkin.
Zararli omillar: Optik kabellarning uzluksiz ishlashini ta'minlash uchun ularga ta'sir
etuvchi muhim omillarni (masalan, temperaturaning o'zgarishi, mexanik kuchlar,
yoki elektromagnit interferensiya) hisobga olish lozim.
3. Optik Kabellarning Afzalliklari
Optik kabellarni kompyuter tarmog'ida ishlatishning bir qancha afzalliklari
mavjud:
Yuqariligi tezlik va kengayish: Optik kabellar juda yuqori tezlikda ma'lumot
uzatishga qodir. Ular 10 Gbps dan 100 Gbps gacha va undan ham yuqori tezlikni
ta'minlash imkoniyatiga ega.
Uzoq masofalar: Optik kabellarni 100 km yoki undan uzoq masofalarga uzatish
mumkin. Bu, masalan, yirik ma'lumotlar markazlari va global tarmoqlar uchun juda
muhim.
Kam signal yo'qotish: Optik kabellarda signal yo'qotish juda past bo'ladi, bu esa
tarmoq samaradorligini oshiradi.
Elektromagnit interferensiyasiz: Optik kabellar elektr signallari o'rniga yorug'lik
signallarini uzatadi, shuning uchun ular elektromagnit interferensiyadan ta'sir
qilmaydi
Optik Kabellarni Saqlash va Parvarishlash
Optik kabellarni saqlash va ularga xizmat ko'rsatishda bir qancha muhim
omillarni hisobga olish kerak:
Xizmat ko'rsatish: Optik kabellarni muntazam ravishda tekshirish va parvarishlash
zarur. Ularni o'rnatishdan so'ng, signalni o'lchash va shikastlanishlarni tekshirish
kerak.
Kabellarni saqlash: Optik kabellarni saqlashda, ular yaxshi sharoitlarda, to'g'ri joyda
saqlanishi kerak. Masalan, ularga yuqori harorat, sovuq yoki jismoniy kuchlar ta'sir
qilmasligi kerak.
O'zgarishlarni monitoring qilish: Tarmoqda ma'lumot uzatishning tezligi va sifatini
doimiy ravishda tekshirib turish va monitoring qilish zarur.
Optik tolali kabel nima. Ultimate qo'llanma
3-rasm
Optik Kabellarni Integratsiya qilish
Optik kabellarni boshqa tarmoq qurilmalari bilan to'g'ri integratsiya qilish
juda muhim:Transceiverlar: Optik kabellarni ishlatish uchun maxsus transceiverlar
kerak bo'ladi. Ular optik signalni elektr signaliga o'zgartiradi va aksincha.
Routerlar va Switchlar: Optik kabellarni routerlar va switchlar bilan to'g'ri
integratsiya qilish, ularning tarmoqni boshqarish va uzatish samaradorligini
oshiradi.
III.Nazorat savollar
Optik tolali kabelning avzalliklari?Tezkor ma'lumot uzatish: Optik tolali kabellar
yorug'lik signalidan foydalangan holda ma'lumot uzatadi, bu esa ularga juda yuqori
uzatish tezligini ta'minlaydi. Ular gigabit va hatto terabit tezliklariga qodir. Kam
yo'qotish: Optik kabellar uzun masofalarga signal uzatishda juda kam yo'qotishlarga
ega. Bu, ayniqsa, uzoq masofalarda samarali ishlashini ta'minlaydi.Elektrik xotira
yo'q: Optik tolalar elektr signalidan emas, balki yorug'likdan foydalanadi, shuning
uchun ular elektrdan kelib chiqadigan aralashmalarni (masalan, elektromagnit
interferensiya) ta'sir qilmaydi.
IV.Xulosa
Optik tolali kabellar yuqori tezlik, kam yo'qotish, xavfsizlik va ishonchlilik
kabi afzalliklari bilan an'anaviy mis kabellariga nisbatan ancha samarali va uzoq
muddatli yechim hisoblanadi. Ular zamonaviy telekommunikatsiya va internet
tarmoqlari uchun ideal tanlovdir.