Farg`ona davlat universiteti
Iqtisodiyot fakulteti Iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar) yo`nalishi
___ kurs talabalariga Industrial va Innovatsion iqtisodiyot fanidan yakuniy davlat attestatsiya
uchun Iqtisodiyot va servis kafedrasidan taqdim etilayotgan
TEST MATERIALLARI
#Asosiy vositalar aktiv sifatida tan olinganda qanday qiymat bo’yicha baholanadi?
+Boshlang`ich qiymat
-O’rtacha qiymat
-Qoldiq qiymat
-Tiklash qiymat
#Asosiy vositalar qayta baholash natijasida hisob va hisobotda qanday qiymat bo’yicha aks
ettiriladi?
+Joriy qiymat
-O’rtacha qiymat
-Tiklash qiymat
-Qoldiq qiymat
#Asosiy vositalar qiymati qanday yo’l bilan so’ndiriladi?
+Amortizastiyani hisoblash yo’li bilan
-Inventarizastiya yo’li bilan
-Balansdan balansga o’tkazish yo’li bilan
-Sotish yo’li bilan
#Quyida keltirilgan qanday asosiy vositaga amortizastiya hisoblanmaydi?
+Korxona asbob-uskunalariga
-Korxona yeriga
-Korxonaning kompyuterlariga
-Korxona bino-inshoatlariga
#Tashkilotni ilmiy yo`nalish ishlari rejasi qanday elementlardan tashkil topadi?
+Mahsulot, bozor, shuniungdek, moliya va boshqarish
-Mehnat, mehnat buyumlari, mehnat qurollari
-Resurslar, texnika va texnologiya, yarim tayyor mahsulot
-Bino va qurilmalar, texnika va texnologiya
#Akstiyalarning nominal qiymati….
+Ustavda ko’rsatiladi
-Belgilangan qiymatda
-Vazirlik tomonidan belgilanadi
-Akstiyadorlar yig`ilishida belgilanadi
#Sanoat korxonasining sof foydasi nima?
+Foydadan soliqlar chegirgandan so’ng qolgan qismi
-Daromaddan harajatni ayirgandan qolgan qismi
-Daromaddan ishlab chiqarish harajatlarni ayirgandan qolgan qismi
-Daromaddan hom-ashyo harajatni ayirgandan qolgan qismi
#Sanoat korxonasida mahsulot tannarxi qanday topiladi?
+1 so’mlik mahsulot ishlab chiqarish uchun ketgan harajatlar yig`indisi
-Xizmatlar yig`indisi
-Daromadda xarajatlarni ayirganda
-Xizmatlar va ishlar yig`indisi
#Sanoat korxonasida mehnatga haq to’lash qanday shaklda amalga oshiriladi?
+Ishbay-vaqtbay
-Kishi-soat
-Mehnat-soat
-Yaratilgan mahsulotga nisbatan
#Sanoat korxonalarini sanatsiyalash deganda nimani tushunasiz?
+Korxonaning oyoqqa turishi uchun qarzlarni muzlatish
-Korxona qarzlarini kechish
-Korxona soliq stavkalarida imtiyozlar berish
-Korxona faoliyatini sug`urtalash
#Sanoat korxonasi qanday tarzdagi muassasa hisoblanadi?
+Yuridik
-Jismoniy
-Mustaqil subyekt
-Xususiy
#Ma’suliyati cheklangan jamiyat nima?
+Mulki uni tasarruf etuvchilarniki bo’ladi
-Mulki davlatniki bo’ladi
-Mulki o’ziniki bo’lmaydi
-Mulk investorniki bo’ladi
#Korxona faoliyatini bashorat qilish nima?
+Ishlab chiqarish rejalari asosida kelajakni bashorat qilish
-Istiqbolni o’ylab bashorat qilish
-Kelajakni ko’zlash
-Ishlab chiqarish rejalari asosida bashorat qilish
#Sanoat korxonalari faoliyat yuritish muddatiga ko’ra necha turga bo’linadi?
+Mavsumiy, uzlukli, uzluksiz
-Uzluksiz, mavsumiy
-Doimiy, barqaror
-Uzlukli, mavsumiy
#Sanoat korxonalarida ishlab chiqarish jarayonini tashkil etish usullari:
+Partiyali, oqimli, donalab ishlab chiqarish
-Oqimli, donalab
-Ulgurji, chakana
-Partiyali, oqimli
#Jahon iqtisodiy adabiyotlarida “…………” ni salohiyatli ilmiy – texnik taraqqiyot (ITT)ni
haqiqiy, yangi mahsulotlar va texnologiyalarda ro‘yobga chiqadiganga aylanishi sifatida talqin
qilinadi. Bizning mamlakatimizda yangilik kiritish muammolari ko‘p yillar davomida ilmiy –
texnik taraqqiyotning iqtisodiy tadqiqotlari doirasida ishlab chiqilgan.
+Investitsiya
-Lizing
-Innovatsiya
-Yangilik
#Korxonani tashkil etishning ta’sis hujjatlari…
+Nizom, ta’sis shartnomasi
-Korxona va bank tomonidan tasdiqlangan ta’sis shartnomasi
-Nizom, ta’sis shartnomasi, emissiya prospekti
-Nizom va korxona pasporti
#Korxonani davlat ro’yxatidan o’tkazish kim tomonidan amalga oshiriladi?
+Davlat xizmatlari markazi tomonidan
-Soliq va statistika tashkilotlari orqali
-Soliq tashkilotlari, xokimiyat va moliyaviy tashkilotlar tomonidan
-Davlat mulkini boshqaruvchi tashkilotlar
#Korxona faoliyatini qarorga asosan to’xtatish … amalga oshiriladi.
+Xo’jalik sudi yoki ta’sischi qarori bilan
-Soliq idoralarini qarori bilan
-Listenziya beruvchi tashkilot qarori bilan
-Prokuratura qarori bilan
#Korxonaning bankrotligi …. aniqlanadi.
+Moliyaviy koeffitsentlar tizimi bilan, kreditor qarzlarning mavjudligi bilan
-Korxonada pul mablag`lari yo’qligi bilan
-Debitor qarzlarning mavjudligi bilan
-Kadrlar qo’nimsizligi va ishlab chiqarish pasayishi orqali
#Korxona samarali faoliyat yuritadi, qachonki:
+Resurslardan to’liq foydalanilganda
-Majburiyatlar bo’yicha qarzlar yo’qligi
-Import imkoniyatlari yuqori bo’lganda
-Ustav kapitalini ko’payishi hisobiga
#Korxonaning asosiy ishlab chiqarish fondlariga quyidagilar kiritiladi:
+Bino, inshoatlar, uzatish moslamalari, mashina va uskunalar, transport vositalari, asbob
uskunalar, ishlab chiqarish va xo’jalik inventari, tayyor mahsulot
-Bino inshootlar uzatish moslamalari, mashina va uskunalar, transport vositalari asbob va
moslamalar, xo`jalik va ishlab chiqarish inventarlari
-Bino, inshootlar, uzatish moslamalari, mashina va uskunalar, tugallanmagan ishlab chiqarish,
asboblar va moslamalar, transport vositalari
-Bino, inshootlar, uzatish moslamalari, mashina va uskunalar, transport vositalari, xom ashyo
materiallari, ishlab chiqarish va xo`jalik inventari
#Asosiy ishlab chiqarish fondlaridan foydalanishni xarakterlovchi ko’rsatkichlar
+Fond qaytimi va fond sig`imi
-Rentabellik va foyda
-Ishchilar mehnati fond bilan ta’minlanganligi
-Ekspluatatsion tayyorgarlik koeffitsiyenti
#Avstriyali olim Y.SHumpeter tomonidan nechta tipik o‘zgarishlar ajratilgan?
+Beshta
-Uchta
-Ettita
-Ikkita
#Asosiy fondlarni amortizastiyasi bu +Asosiy fondlarni qiymatini ishlab chiqarilgan mahsulot tannarxiga o`tkazish jarayoni
-Asosiy fondlarni eskirib buzilishi
-Ishlab chiqarish fondlarini tiklanuvchanligi (renovastiyasi)
-Asosiy fondlarni saqlash xarajatlari
#Korxonaning aylanma mablag`lari tartibiga quyidagilar kiritiladi:
+Ishlab chiqarish zapaslari, tugalanmagan ishlab chiqarish, kelajakdagi xarajatlar muomala fondi
-Aylanma mablag`lar va muomila fondi
-Tugallanmagan ishlab chiqarish, ombordagi tayyor mahsulot
-Pul mablag`lari
#Innovatsion boshqaruvchilar qanday malakaga ega bo‘lishlari kerak?
+Ular ilmiy texnik va iqtisodiy – psixologik salohiyatga, ham an’anaviy menejer va ham
tadqiqotchi olim sifatiga ega bo‘lishlari, yangilik kiritishlarning samaradorligini baholash va
innovatsiyalarni boshqarishga qodir malakali iqtisodchi bo‘lishlari kerak
-Innovatsiyalarni boshqarishga qodir malakali iqtisodchi bo‘lishlari kerak
-Ijodiy jamoalarni tashkil qila turib, yangiliklarni qidirib topish va tarqatish, ilmiy tadqiqotlar va
ishlamalarga buyurtmalar portfelini shakllantirishlari kerak
-Innovatsion jarayonni ilgari surish, ehtimol bo‘lgan to‘siqlarni bashorat qilish va ularni bartaraf
qilish yo‘llarini belgilashlari kerak
#Mahsulotning material sig`imi ..... belgilaydi.
+Mahsulot ishlab chiqarish uchun sarflangan materiallar normasini
-Materiallardan samarali foydalanishi
-Mahsulot ishlab chiqarish uchun sarflangan materiallarning umumiy og`irligini
-Tayyorlangan mahsulotlarning toza og`irligini
#Firmalarning xalqaro bozorga chiqishlarini asosiy sabablari nima?
+Yangi bozorlarni egallash va boshqa mamlakatlar tabiiy resurslaridan foydalanish huquqini
olish yoki yana ham past xarajatlarga erishish zaruriyatlari
-Integrasiya yo`li bilan xaridor uchun foydani oshirish
-Xarajatlar darajasini pasaytirish uchun zo`r berib va uzilishlarsiz ishlash
-Tovar turiga ixtisoslashish
#Kalkulyastiya moddalari bo’yicha xarajatlar tasnifi zarur
+Ishlab chiqarish xarajatlari tizimini tuzish uchun
-To’g`ri va egri xarajatlarni aniqlash uchun
-Ma’lum bir turdagi aniq mahsulotni ishlab chiqarish
-Marjinal foydani aniqlash uchun xarajatlar
#O’zgaruvchan xarajatlar o’z ichiga quyidagilarni oladi:
+Moddiy xarajatlar va xodimlarni ish haqi uchun xarajatlar
-Mahsulot realizastiyasi uchun xarajatlarini
-Amortizastiya xarajatlarini
-Ishlab chiqarishni modernizastiyasi uchun xarajatlarini
#Asosiy faoliyat natijasidan foyda - bu .....
+Mahsulot sotishdan tushgan yalpi daromaddan korxonaning hamma xarajatlarini chegirib
tashlashdan qolgan qismi
-Mahsulotni sotishdan tushgan daromaddir, realizastiya qilingan mahsulotning tannarxini tanlash
-Mahsulot sotishdan tushgan yalpi foydadan davr xarajatlarini ayirmasi
-Davr xarajatlari minus moliyaviy xarajatlar
#Sanoat korxonasining aktivlari rentabellilik ko’rsatkichi bu +Sof foyda bilan korxona aktivlarinining nisbati
-Debitorlik qarzlari aylanuvchanligi
-Moliyaviy mustaqillik koeffitsiyenti
-Yalpi foydaning sotishdan olingan tushumga nisbati
#Realizastiya qilingan mahsulotni rentabelligini aniqlash:
+Sof foydani realizastiya qilingan mahsulot hajmiga nisbati
-Sof foydani korxona mulkini o’rtacha qiymatiga nisbati
-Sof foydani debitorlik qarzlariga nisbati
-Sof foydani asosiy fondlar va moddiy aylanma vositalarning o’rtacha qiymatiga nisbati
#Tarmoq tuzilmasini ifodalovchi ko’rsatkichlar jumlasiga quyidagilar kiradi:
+Tarmoqlarning sanoat ishlab chiqarish umumiy hajmidagi salmog`i
-Yengil sanoat tarmoqining soni
-Tarmoq rivojining sur’ati
-Tarmoqning eskirish koeffitsiyenti
#Qaysi shaharda va nechinchi yilda texnologik innovatsiyalar haqidagi ma’lumotlarni to‘plash
uslubiyoti “Oslo qo‘llanmasi” nomini olgan?
+Oslo, 1992
-Avstraliya,1963
-Fransiya, 1952
-Norvegiya, 1995
#Innovatsiyalar quyidagilar bilan tavsiflanadi:
+Yangilikning tijoratlashuvi
-Ishlab chiqaruvchi ehtiyojlarini qondirish
-Rejalilik
-Natija o‘lchami
#Yaqin 13 yilda qo‘llanilishi mavhum bo‘lgan ilmiy-texnika loyihasi innovatsiya bo‘la oladimi?
+Ha, albatta
-Yo‘q, aslo
-Ayrim hollarda, ha
-Muddati o‘tganda ham bo‘lishi mumkin
#Korxona ishlab chiqarish dasturi – bu:
+Natural va qiymat ifodada mahsulot ishlab chiqarish hajmi
-Hamma omillardan yaxshi foydalanilgan holda vaqt birligida erishilgan yuqori imkonli
unumdorlik
-Ma’lum davr ichida korxonaning maksimal mahsulot ishlab chiqarish yoki maksimal miqdorda
xom ashyoni qayta ishlash imkoniyati
-Mahsulot ishlab chiqarishni oshirish imkoniyati
#Sanoat korxonasida ishlab chiqarishni tashkil etishdan maqsad?
+Korxona uchun ajratilgan moddiy, mehnat va moliyaviy imkoniyatlarda mumkin qadar
yaxshiroq foydalanish
-Texnika xavfsizligi talablariga mos keladigan sharoitlarni yaratish
-Zarur asbob-uskunalarini tanlash
-Reja topshiriqlarini bajarish
#Ilm-fan uslubiyoti deyilganda nimani tushunasiz?
+Bilish va o’rganish faoliyatining shakllari va usullari majmuasi
-Faoliyatini tashkil etish bo’yicha ilmiy tadqiqotlarini
-Nazariy, uslubiy asosini
-O’qitish texnologiyasini va ilmiy yondashuvni
#Quyidagi usullar qaysi usullar guruhiga tegishli: sifat va miqdor, indeks, guruhlash?
+Statistik
-Dialektik
-Matematik
-Sintez
#“Industrial va innovatsion iqtisodiyot“ fanining asosiy vazifasi?
+Talabani industrial iqtisodiyot sohasiga taalluqli iqtisodiy bilim va ko’nikma bilan
qurollantirish
-O’quvchini ishlab chiqarish jarayoni bilan tanishtirish
-Talabani amaliy ko’nikmalariga boyitish
-Talabalarga ishlab chiqarish to’g`risida ma’ruzalar o’qish
#Korxonaning iqtisodiy mujassamligi nimani bildiradi?
+Yagona reja va hisob-kitobning qo’llanilishi, iqtisodiy natijalarining umumiyligini
-Moliyaviy resurslarlarning ta’minlanganligini
-Iqtisodiy rivojlanishini
-Ishlab chiqarish va iqtisodiy ahvolini
#Korxonaning tashkiliy mujassamligi nimani ifoda etadi?
+Xodimlarning yagona jamoasi va yagona rahbarlikning qo’llanishini
-Ishchilarni faol qatnashishini
-Personalni birlashishini
-Mehnat resurslarning xususiyatini
#Korxonaning texnik mujassamliligi nima bilan tavsiflanadi?
+Yagona texnik ta’minoti
-Mujassamlashtirilgan asboblar
-Yagona xizmat ko’rsatish infratuzilmasini tashkil qilinishi
-Texnika va texnologiyani modernizastiyasi
#Ishlab chiqarishni moddiy-texnik ta’minlash va mahsulot (ish, xizmat) sotishni tashkil etish
qanday muhit?
+Muomala muhiti
-Ishlab chiqarish muhiti
-Qayta ishlash muhiti
-Ichki muhiti
#Korxona uchun insonlar, ishab chiqarish buyumlari, axborot va pullar qaysi muhitga mos?
+Ichki muhiti
-Qayta ishlash muhiti
-Ishlab chiqarish muhiti
-Muomala muhiti
#Tarmoq bo’yicha korxonalar qanday turlarga bo’linadi?
+Ishlab chiqarish va noishlab chiqarish
-Sanoat, qishloq xo’jalik, transport, moliyaviy kredit
-Ishlab chiqarish vositalarini va iste’mol mollarini ishlab chiqaruvchi
-Ishlab chiqarishi to’xtovsiz va diskret
#Ishlab chiqarilayotgan mahsulot turi va ko’rinishiga ko’ra korxonalar qanday ajratiladi?
+Sanoat, qishloq xo’jalik, transport, moliyaviy, kredit
-Ishlab chiqarish va noishlab chiqarish
-Ishlab chiqarishi to’xtovsiz va diskret
-Qazib olish va qayta ishlash
#Umumiy texnologik belgisi bo’yicha korxonalar qanday bo’linadi?
+Ishlab chiqarishi to’xtovsiz va diskret jarayonlarga asoslangan
-Ishlab chiqarish vositalari va iste’mol mollarini ishlab chiqaruvchi
-Sanoat, qishloq xo’jalik, transport, moliyaviy kredit
-Qazib olish va qayta ishlash
#Tashkilot quvvati va strategik imkoniyati qanday belgilanadi?
+Xodimlar malakasi, xususan arхitektonika bilan
-Strategik faoliyat darajasida muammolarni hal etish darajasi bilan
-Texnologiya, mashina va uskunalar, bino va qurilmalar holati bilan
-Loyihalashtirishda, bozorni tahlil etishda xodimlar bilimi va professional ma`lumoti bilan
#Sanoat korxonalari foydalanadigan xom ashyoning xarakteriga ko’ra qanday tasniflanadi?
+Qazib olish va qayta ishlash
-Sanoat, qishloq xo’jalik, transport, moliyaviy kredit
-Ishlab chiqarish vositalarini va iste’mol mollarini ishlab chiqaruvchi
-Ishlab chiqarishi to’xtovsiz va diskret jarayonlarga asoslangan
#Ishlash davomiyligi bo’yicha qanday korxonalar bo’ladi?
+Mavsumiy va yil bo’yi ishlovchi
-Ishlab chiqarishi to’xtovsiz va diskret jarayonlarga asoslangan
-Sanoat, qishloq xo’jalik, transport, moliyaviy kredit
-Qazib olish va qayta ishlash
#Strategik boshqarishda qanday hollarda «maqsad» yetakchi o’rinda bo’ladi?
+Maqsad to’liq shakllantirilganda, samarali taqdim etilganda rahbar xodimlari ular to`g’risida
ma`lumot oladilar va bajarilishini rag’batlantiradilar
-Tanlangan strategiyani muvaffaqiyatni bajarilganda muammolarni samarali hal etilganda
-Tashkilotni strategik imkoniyatlarni boshqarishda strategik faoliyatni boshqarishda
-Tashkilot maqsadiga erishishda imkoniyatlardan muvaffaqiyatli foydalanish imkoni
yaratilganda
#Korxonalar ixtisosligiga ko’ra qanday korxonalarga bo’linadi?
+Ixtisoslashgan, universal va aralash
-Mavsumiy va yil bo’yi ishlovchi
-Sanoat, qishloq xo’jalik, transport, moliyaviy, kredit
-Kichik va yirik
#Ishlab chiqarishni tashkil etish jarayoniga ko’ra korxonalar qanday turlarga bo’linadi?
+Oqimli, partiyalab va donalab ishlab chiqarish uslublari qo’llaniladigan
-Ixtisoslashgan, universal va aralash
-Mavsumiy va yil bo’yi ishlovchi
-Sanoat, qishloq xo’jalik, transport, moliyaviy, kredit
#Avtomatlashtirish darajasiga ko’ra qanday korxonalariga bo’linadi?
+Majmuaviy va qisman avtomatlashtirilgan
-Ixtisoslashgan, universal va aralash
-Mavsumiy va yil bo’yi ishlovchi
-Kichik va yirik
#Mexanizastiyalashtirish darajasiga ko’ra qanday korxonalariga bo’linadi?
+Mashina-qo’l va qo’l mehnatiga asoslangan
-Majmuaviy va qisman avtomatlashtirilgan
-Mavsumiy va yil bo’yi ishlovchi
-Ixtisoslashgan, universal va aralash
#Tashkiliy-huquqiy shakliga ko’ra qanday korxonalarga ajratiladi?
+Xususiy, davlat, jamoa, aralash
-Ixtisoslashgan, universal va aralash
-Majmuaviy va qisman avtomatlashtirilgan
-Kichik va yirik
#Innovatsiya boshqa biznes-jarayonlardan quyidagilar bilan farqlanadi:
+Past risk
-Maqsadli yo‘nalishi bilan
-Tijoratga tayanishi bilan
-Noaniqligi bilan
#Sanoat korxonalari qanday tuzilmalardan tashkil topadi?
+Umumiy va ishlab chiqarish
-Ishlab chiqarish va takror ishlab chiqarish
-Texnik va texnologik
-Tasviriy
#Sanoat korxonalarida ishlab chiqarish tuzilmasining uch xil turi mavjud, ular qaysilar?
+Texnologik, predmetli va aralash
-Umumiy, ishlab chiqarish va aralash
-Ijtimoiy, ishlab chiqarish va takror ishlab chiqarish
-Tarmoq, umumiy va ishlab chiqarish
#Korxonalarda uchastkalar, sexlar texnologik tamoyiliga qaysi tuzilma asoslanadi?
+Texnologik
-Ishlab chiqarish
-Umumiy
-Tasviriy
#Innovatsiyalarning xususiyati quyidagilar:
+Yangilik, ishlab chiqarilish qobiliyati, sotilish qobiliyati
-Yangilik, ta’minot birligi, sotilish ob’yekti
-Yangilik, tijorat belgisi, ishlab chiqarish xususiyati
-Yangilik, joriy
#Sanoat korxonalarining tuzilmasi quyidagi omillar ta’siri asosida shakllanadi:
+Texnik va texnologik, mulkchilik shakli, mahsulotning murakkabligi
-Talab va taklif darajasi
-Tarmoqqa mansubligi va ishlab chiqarish hajmi
-O’lchami va ixtisoslashtirish darajasi
#Ishlab chiqarish jarayoni kompleks jarayon bo’lib qaysi jarayonlarini o’z ichiga oladi?
+Texnologik va mehnat
-Umumiy va ishlab chiqarish
-Texnik va texnologik
-Ishlab chiqarish va takror ishlab chiqarish
#Ishlab chiqarish jarayoni ikki tomonlama sharoitlari bilan xarakterlanadi, ular qaysilar?
+Ijtimoiy-iqtisodiy va moddiy-texnika
-Umumiy va ishlab chiqarish
-Texnik va texnologik
-Ishlab chiqarish va takror ishlab chiqarish
#Sanoat korxonalarida ixtisoslashtirishning shakllari:
+Buyumli, texnologik, detalli
-Avtomatlashgan, mexanizastiyalashgan, aralash
-Iqtisodiy, ijtimoiy, huquqiy
-Buyumli, operastiyali, bosqichli
#Mashinasozlikda texnologik ixtisoslashtirish asosida …… sexlar bo’ladi.
+Temirchilik, mexanika, payvandlash
-Domna, marten va prokat sexlari
-Yigiruv, to’quv va bo’yash
-Quyish, presslash va tikish
#Metallurgiya sanoatida texnologik ixtisoslashtirish natijasida qaysi sexlar tashkil topadi?
+Domna, marten va prokat sexlari
-Yigiruv, to’quv va bo’yyash
-Quyish, presslash va tikish
-Temirchilik, mexanika, payvandlash
#To’qimachilik fabrikalarida quyidagi sexlar tashkil qilinadi?
+Yigiruv, to’quv va bo’yyash
-Domna, marten va prokat sexlari
-Quyish, presslash va tikish
-Temirchilik, mexanika, payvandlash
#Malum turdagi mahsulotni hamkorlikda tayyorlash bo’yicha korxonalarning birgalikda faoliyat
ko’rsatishi?
+Kooperativlashtirish
-Mexanizastiyalash
-Ixtisoslashtirish
-Konstentrastiyalashtirish
#Turli tarmoqlarga mansub bo’lgan mahsulot ishlab chiqarishni yoki jarayonlarni bir korxona
miqyosida mujassamlashtirish bu...
+Kombinastiyalashtirish
-Mexanizastiyalash
-Ixtisoslashtirish
-Konstentrastiyalashtirish
#Bir xil, o’xshash mahsulot ishlab chiqaruvchi korxonalarni yiriklashtirish … deyiladi.
+Konsentratsiyalashtirish
-Ixtisoslashtirish
-Mexanizatsiyalash
-Kooperativlashtirish
#Kooperativlashtirish quyidagi uch turga ajratiladi:
+Buyumli, texnologik, detalli
-Buyumli, operastiyali, bosqichli
-Iqtisodiy, ijtimoiy, huquqiy
-Avtomatlashgan, mexanizastiyalashgan, aralash
#Ishlab chiqarishda kombinatsiyalash shakllari:
+Chiqindisiz, kompleksli, ketma-ketli
-Buyumli, operastiyali, bosqichli
-Avtomatlashgan, mexanizastiyalashgan, aralash
-Buyumli, texnologik, detalli
#Ishlab chiqarishni tashkil qilishning asosiy turlari:
+Donalab, seriyalab va ommaviy
-Avtomatlashgan, mexanizastiyalashgan, aralash
-Iqtisodiy, ijtimoiy, huquqiy
-Buyumli, operastiyali, bosqichli
#Korxonalarda iste’moli chegaralangan buyumlarni tayyorlash uchun ishlab chiqarishning
qanday turi tashkil etiladi?
+Donalab
-Seriyalab
-Ommaviy
-Iqtisodiy
#Korxonalarda qaytariladigan mahsulot tayyorlash qaysi ishlab chiqarish turiga mos?
+Seriyalab
-Donalab
-Ommaviy
-Iqtisodiy
#Bir xildagi mahsulotni uzluksiz ravishda uzoq davr davomida ko’plab va takroran ishlab
chiqarish qaysi ishlab chiqarish turi bilan xarakterlanadi?
+Ommaviy
-Donalab
-Seriyalab
-Iqtisodiy
#Texnologik jarayonining borishi qaysi hujjatlarda qayd etiladi?
+Texnologik xaritalarda
-Konstruktor chizmalar, texnik sharoitlarda
-Ta’sis hujjatlarida
-Yillik hisobotlarida
#Natural va qiymat ifodada mahsulot ishlab chiqarish hajmi bu:
+Korxona ishlab chiqarish dasturi
-Mashinalar unumdorligi texnik ifodasi
-Ishlab chiqarish quvvatlaridan foydalanish rezervlari
-Korxona ishlab chiqarish quvvati
#Innovatsiyalarni klassifikatsiyalash qanday tavsiflanadi?
+Loyihalash davomiyligi bilan
-Innovatsion g‘oya manbasi bilan
-Tadqiqot ishlarining tashkil etilishi bilan
-Innovatsiyalarning rejalashtirish bilan mutanosibligi bilan
#Sanoat ishlab chiqarishi yordamchi va xizmat ko’rsatuvchi xo’jaliklarining asosiy vazifasi:
+Ishlab chiqarish jarayonlari uzluksizligini ta’minlash
-Mahsulot sifatini nazorat etish
-Buyumlarni yuklash, tushirish
-Ishlab chiqarish chiqindilarini yig`ib olish
#Korxona ……… xo’jaligining asosiy vazifasi asosiy ishlab chiqarish fondlarini ishga yaroqli
holatda tutishdir.
+Ta’mirlash
-Transport
-Energetika
-Natural
#Kompaniyaning o`sishi va rivojlanishi odatda … asosiy bosqichdan iborat.
+3ta
-4ta
-7ta
-8ta
#Korxonaning qaysi xo’jaligi ishlab chiqarishni o’z vaqtida asbob-uskuna va boshqa texnologik
moslamalar bilan ta’minlaydi?
+Asbob-uskuna
-Transport
-Ta’mirlash
-Energetika
#Ishlab turgan korxonalar uchun asbob-uskunalarni jamlashning miqdori qanday
ko’rsatkichlarda belgilanadi?
+Minimal va maksimal
-Fond sig`imi va qaytimi
-Boshlang`ich va qoldiq qiymatida
-Chiqish va yangilash koeffitsiyentlarida
#Mahsulot sifati bu….
+Shu mahsulotning har tomondan foydalanishga mukammal ekanligini belgilovchi xususiyatlar
yig`indisi
-Buyumlarning tuzilishini, psixofizologik va xizmat qiluvchi xodimlarning mehnat gigiyenasi
talablariga mosligi
-Mo’ljallangan muddatda o’z xizmat ko’rsatkichlarini o’zgartirmay, zimmasiga yuklangan
vazifalarni bajarish xususiyati
-Xalq faravonligini rivojlantirishning asosiy omili
#Maqsadlar bu..
+Maqsad - bu firma boshqaruv apparatining belgilangan vaqtda aniq natijaga erishish
majburiyatidir
-Maqsadlar - bu ularga erishish yo’llaridir
-Maqsadlar - bu natijalardir
-Maqsadlar - bu rejalashtirishdir
#Mahsulotning tarkibini, qattiqligini va boshqa xususiyatlarini tekshirish usuli:
+Tarkibiy
-Siljuvchan
-Jarayonma-jarayon
-Geometrik
#Qaysi ishlab chiqarishda ish o’rinlari ko’p miqdorda xilma xil operastiyalar bajarilishi bilan
xarakterlanadi?
+Yakka
-Ommaviy
-Seriyali
-Jamoa
#Qaysi ishlab chiqarish usuli mehnat jarayonidagi ish usullarining takrorlanib turishi bilan farq
qiladi?
+Seriyali
-Ommaviy
-Yakka
-Jamoa
#Qaysi ishlab chiqarish usulida har bir ish o’rniga bir-ikkita operastiya biriktirib qo’yiladi?
+Ommaviy
-Yakka
-Seriyali
-Jamoa
#Korxonada ish haqi turlari:
+Soatbay, ishbay, akkord
-Kunbay va haftabay
-Oylik va chorakli
-Soatbay, kunbay va oylik
#Tanlangan vaqt birligiga qarab tarif stavkalari nimalardan iborat bo’ladi?
+Soatbay, kunbay va oylik maoshlar
+Oylik va chorakli maoshlar
-Kunbay va haftabay maoshlar
-Soatbay, ishbay maoshlar
#Strategiyani amalga oshirish ….. dir.
+Strategiyani muvaffaqiyatli bajarish uchun umuman, tashkiliy imkoniyatlar yaratish;
mablag`larni foydali joylashtirish uchun byudjetni boshqarish
-Kompaniyaning ayrim funksional bo’linmalarini boshqarish
-Kompaniyaning rivojlanish yo’nalishini belgilash
-Dividendlarni ko’paytirish
#Ma’lum vaqt ichida ishlab chiqarilgan mahsulot miqdori?
+Mehnat unumdorligi
-Daromad
-Foyda
-Mehnat sig`imi
#Ma’lum bir mahsulot birligini yaratish uchun sarflangan ish vaqti bu…
+Mehnat unumdorligi
-Mehnat sig`imi
-Foyda
-Daromad
#Inson mehnatining muayyan vaqtda ma’lum miqdordagi iste’mol qiymatini yaratish, vujudga
keltirish qobiliyati….
+Mehnat unumdorligi
-Mehnat sig`imi
-Foyda
-Daromad
#Ishlab chiqarish jarayonida mehnat sarfining foydaliligi va mahsuldorligi …. dir.
+Mehnat unumdorligi
-Mehnat sig`imi
-Daromad
-Foyda
#Kompaniyaning o`sishi va rivojlanishining ikkinchi asosiy bosqichi qanday ataladi?
+Vertikal integrasiya, yoki asosiy biznesdagi eng kuchli pozisiya tomon global ekspansiyaga
aytiladi
-Raqobatchilarni ustunlik taraflari, raqobatchi tashkilotlarga hujum, yuqori malakali xodimlarni
yollash, raqobachilar faoliyatidan to`liq andoza olib ishlash
-Tashkilotni bozordagi eng yaxshi (komfort) o`rni, raqobatchilar faoliyati doirasi, raqobatchilar
mahsulotiga talab darajasi
-Sanoat josusi, raqobatchi tashkilotlarga hujum, malakali xodimlarni taklif etish
#Strategik boshqaruvning asosiy bosqichlari …
+Biznes sohasini aniqlash va firmaning asosiy maqsadini ishlab chiqish; firmaning asl maqsadini
alohida uzoq muddatli va qisqa muddatli faoliyat maqsadlariga aylantirish; faoliyat maqsadlariga
erishish strategiyasini belgilash; strategiyani ishlab chiqish va amalga oshirish; xususan
faoliyatni baholash, vaziyatni kuzatib borish va unga tuzatishlar kiritish
-Biznes sohasini aniqlash va firmaning asosiy maqsadini ishlab chiqish; rejalashtirish
-Biznes sohasini aniqlash va qisqa muddatli faoliyat maqsadlariga aylantirish
-Biznes sohasini aniqlash va uzoq muddatli faoliyat maqsadlariga aylantirish
#Tashkilotni strategik xo`jalik rejalashtirish (SXP) bo`limlari qanday strategiyaga rioya
qiladilar?
+Rivojlanish, chegaralangan o’sish, joriy etish
-«Bajarilayotgan ishlarni takomillashtirish», bozorni rivojlantirish, diversifikasiya, yangi
mahsulot ishlab chiqarish
-Verifikasiya strategiyasi, diversifikasiya, qisqarish
-Marketing strategiyasi
#Strategik ko’rishni shakllantirish deb…..
+Kompaniyaning strategik ko’rishi va missiyasini aniq, lo’nda va ilxom bilan tushuntirib
berishga aytiladi
-Aholining ehtiyoji, ya`ni nima ishlab chiqarish kerakligini aniqlashga aytiladi
-Korxonalarni bir biridan farqlash imkonini yo’qotishga aytiladi
-Firmaning biznesini aniqlashga aytiladi
#Bozor iqtisodiyoti sharoitida korxona qanday afzal belgi bilan ajralib turadi?
+Xorijiy firmalar bilan hamkorlikda ishlashi va mahsulot sifati bilan
-Ishlab chiqaradigan mahsulotni xarakteri bilan
-Foydali bo’lishi
-Ishchilarni to’la ish bilan ta’minlanganligi
-Xususiylashtirish formasi
#Tadbirkorlik deganda nimani tushunasiz?
+Mulkchilik sub’yektlarining foyda olish maqsadida tavakkal qilib va mulkiy javobgarligi
asosida tashabbus bilan iqtisodiy faoliyat ko`rsatish
-Biznesning eng asosiy unsuridir
-Puldan pul qilish demakdir
-Yaratuvchanlik faoliyati orqali daromad olish
#Kompaniya maqsadlarini aniqlash bu …..
+Strategik ko’rish xususan kompaniyaning rivojlanish yo’nalishlarini aniq maqsadga aylantirib
berish demakdir
-Tashkilotning o’z aksionerlari manfaatlariga qanday qarashini ko’rsatuvchi birinchi hal qiluvchi
ko’rsatkichdir
-Firmaning biznesini aniqlashdir
-Vazifa va mavqeidan kelib chiqib strategiyani ifodalash
#Bozor infratuzilmasi deganda nimani tushunasiz?
+Bozor iqtisodiyoti uchun tadbirkorlik faoliyatiga bevosita ta’sir ko’rsatadigan har xil xizmatlar
ko’rsatadigan sohalar
-Bozor muvozanatining mavjudligi
-Bozordagi talab va takliyfni tarkiban bir - biriga nomuvofiq kelishi
-Tovar oldi - sotdi jarayonida talab va taklif munosabatlari
#Korporativ maqsadga yo’nalganlikning tarkibini nechta asosiy qismga ajratish mumkin?
+3ta
-5ta
-6ta
-4ta
#Korporativ maqsadga yo’nalganlikning asosiy tarkibiy qismi quyidagilardan iborat:
+Firmaning biznesini aniqlash; uning asosiy maqsadlarini belgilash; umuman, korporativ
falsafani aniqlash
-Kompaniya portfelining maqsadlari; xo’jalikning o’rta bo`g’inlari portfeli diversifikasiyasi;
portfeldagi xo’jalikning o’rta bo`g’inlari o’rtasidagi balans
-Maqsadni belgilash; biznesni aniqlash; bosh tizimlar; biznes falsafasi
-Vazifa va mavqeidan kelib chiqib strategiyani ifodalash
#Tadbirkorlik faoliyatiga qanday omillar ta’sir ko’rsatadi?
+Iqtisodiy omillar, siyosiy omillar, huquqiy omillar, hududiy omillar
-Iqtisodiy omillar, huquqiy omillar
-Hududiy omillar, siyosiy omillar
-Huquqiy omillar, siyosiy omillar
#O’zbekiston Respublikasi qonunlariga ko’ra sanoat va qurilishda kichik korxonalar turkumiga
odatda hisobot davrida ulardagi xodimlarning o’rtacha soni quyidagi chegaradan oshmagan
korxonalar kiradi:
+200 nafargacha
-75 nafargacha
-50 nafargacha
-25 nafargacha
#Raqobat nima?
+U aynan bir maqsadga erishish uchun bir necha shaxslarni (bir xildagi tovarlar ishlab
chiqaruvchilar yoki xizmat ko’rsatuvchilar o’rtasidagi) kurash faoliyatidir
-Xaridorlar o’rtasidagi kurash faoliyati
-Sotuvchilar o’rtasidagi kurash faoliyati
-Bozor iqtisodiyotida o’z mavqeini mustahkamlash uchun kurash
#Tadbirkorlikni boshqarish deganda nimani tushunasiz?
+Maqsadga erishish yo`lida qilinadigan harakatlarni jonlantirish uchun bir shaxs yoki shaxslar
guruhi tomonidan boshqa shaxsga ta’sir o`tkazishdan iborat
-Tadbirkorliki siyosatini belgilash
-Tadbirkorlik maqsadini aniqlash
-Ishlab chiqarish faoliyatini belgilash
#Tadbirkorlik tavakkalchiligi deganda nimani tushunasiz?
+Mahsulot, xizmat, ishlab chiqarish va ularni sotish, tovar, pul va moliya operatsiyalari, tijorat
bilan bog`liq har qanday faoliyat turida mavjud resurslarni yo`qotish xavfi
-Har qanday biznes sohasida bankrotlikka uchramaslik uchun qilinadigan faoliyat turi
-Tadbirkorlik faoliyatida yukori foyda olish uchun nozik faoliyat turi
-Yuzaga kelishi mumkin bo’lgan xavf - xatarga qaramay amalga oshiriladigan faoliyat
#Biznesni aniqlashda qanday savollarga javob berish lozim?
+Bizning biznesimiz nimadan iborat?; u qanday bo’ladi?; xususan u qanday bo’lishi kerak?
-Kimning ehtiyoji qondiriladi (iste`molchilarning qanday guruhlari)?
-Qo`yilgan maqsadga erishish va ishlab chiqarishdan samarali natija olish
-Xo’jalikning o’rta bo’g’inlari uchun iste`molchiga yo’naltirilgan (birgina biznes bilan
shug’ullanuvchi kompaniya uchun ham)
#Strategik boshqarishning yakuniy natijasi nima?
+Tashkilotni tashqi muhit o’zgarishlarini sezish darajasini oshirish va umuman, ichki tizimni
tashkiliy tizimini mos holda o’zgartirish
-Strategiyani baholash, kelajakda samarali maqsadga erishish
-Qo`yilgan maqsadga erishish va ishlab chiqarishdan samarali natija olish
-Tashkilotni boshqaruv tizimiga ta`sir etuvchi noxush hodisalarni bartaraf etish
#Tashkilot strategiyasi bu…
+Kompaniyaning turgan joyidan erishmoqchi bo’lgan joyiga qanday qilib o’tkazish mumkin,
degan masalani yechish haqidagi yo’riqnomalar
-Bu firma boshqaruv apparatining belgilangan vaqtda aniq natijaga erishish majburiyatidir
-Iste`molchilarning talablarini qondirishga qaratilgan boshqarish rejasidir
-Firmaning mavqeini mustahkamlashga qaratilgan boshqarish rejasidir
#Strategiyani ishlab chiqishning darajalari..
+4ta
-6ta
-5ta
-8ta
#G`olibona strategiyaning belgilari soni..
+3ta
-4ta
-5ta
-6ta
#Korxonaning raqobatlashuvi nima?
+Korxonalar o’rtasida mahsulotni sotish va ishlab chiqarish bo’yicha tortishuvi va kurashi
-Korxonalarning o’z huquqlarini talab qilishi
-Boshqa korxonalar bilan iqtisodiy kurashi
-Korxonani mahsulotiga talabgor ko’payishi borasidagi natijalar
#Korxona mahsulotiga talab qachon ko’payadi?
+Korxona yaxshi, sifatli mahsulot ishlab chiqarsa va mahsulotning tannarxi pasaysa
-Korxona sifatli mahsulot ishlab chiqarsa
-Korxona mahsulotining tannarxi pasaysa
-Korxona yaxshi xizmat ko’rsatsa
#Korxona mahsulotiga qachon talab pasayadi?
+Korxona sifatsiz mahsulot ishlab chiqarsa
-Korxona xizmati qoniqarsiz bo’lsa
-Korxona boshqaruv tizimi oqilona tashkil etilmasa
-Korxonada kadrlar qo’nimsizligi yuzaga kelsa
#Korxona qanday tarzdagi muassasa hisoblanadi?
+Yuridik
-Jismoniy
-Mustaqil sub’yekt
-Xususiy
#G`olibona strategiyaning asosiy belgilari
+Moslik darajasi mezoni; raqobat kurashida ustunlik mezoni; ishning jadalligini oshirish mezoni
-Daromadlilikning oshishi mezoni
-Barqaror ustunlikka erishish mezoni
-Kompaniyaning uzoq kelajakdagi faolligi hamda raqobatbardoshligining oshishi mezoni
#Konsalting firma deganda:
+Ishlab chiqarishga ish yuzasidan maslahat xizmati ko’rsatish va texnikaviy loyihalarni
ekspertiza qilish bilan shug’ullanuvchi korxonalari tushuniladi
-Muhandislik maslahat xizmatlarini tijoratchilik qoidalariga asoslangan holda amalga oshiruvchi
korxonalari tushuniladi
-Yangi texnika, texnologiya, tovar namunalarini yaratuvchi korxonalar tushuniladi
-Xo’jalik faoliyatini tekshirish, taftish va tahlil etish bilan shug’ullanuvchi korxonalar
tushuniladi
#Raqobat kurashida ustunlik mezoni Yaxshi strategiya raqobatda barqaror ustunlikka erishishga
aytiladi
+Yaxshi strategiya uning imkoniyatlari va intilishlari, ichki va tashqi omillar nuqtai nazaridan
kompaniyadagi vaziyatga mos kelmas ekan, u shubxalidir
-Yaxshi strategiya kompaniya daromadliligining oshishiga olib keladi
-Yaxshi strategiya kompaniya ishining intensivligini oshiradi
#Kartel deganda:
+Monopolistik birlashma shaklidagi korxona tushuniladi
-Ishlab chiqarishga ish yuzasidan maslahat xizmati ko’rsatish va texnikaviy loyihalarni
ekspertiza qilish bilan shug’ullanuvchi korxonalari tushuniladi
-Muhandislik maslahat xizmatlarini tijoratchilik qoidalariga asoslangan holda amalga oshiruvchi
korxonalari tushuniladi
-Yangi texnika, texnologiya, tovar namunalarini yaratuvchi korxonalar tushuniladi
#Tashqi muhit omillaridan qaysilari ijtimoiy omil hisoblanadi?
+O’zgaruvchi jamiyat boyligi, ko’rsatmalar, muammolar, kelajakka nazar va xulq-ehtiyojlar
-Ijtimoiy- siyosiy iqlim, jamiyatni fikri darajasi, iste`molchilar manfaatini himoyalash
-Aholini to’lov imkoniyatlarining darajasi, jamiyatda ayollarni o’rni, jamoatni tabaqalanishi
-Jamoat tashkilotlari faoliyati, diniy urf-odatlarta`siri, sanoat korxonalarida band bo`lgan aholi
salmogi
#Vaziyat tahlilining maqsadi:
+Kompaniyaning ichki va tashqi muhitiga xos bo’lgan va kompaniyaning strategik yo`nalishi va
umuman, imkoniyatlarini eng yorqin ifodalovchi jihatlarni aniqlashdan iboratdir
-Kompaniyadagi strategik vaziyatning aniq manzarasini shakllantirishdan iborat
-Firmaning strategik xatti harakatlariga muqobil variantlarni belgilashdan iborat
-Kompaniya ichidagi vaziyat, uning raqobatbardoshligini baholashdan iborat
#Tashkilotning moliyaviy faoliyatini tahlil etishda qanday usuldan foydalaniladi?
+Moliyaviy reviziya usuli
-Boshqarishni nazorat eitsh
-Analitik, empirik, anketa
-Statistik
#Tarmoq va raqobat tahlili o’z ichiga nimalarni oladi?
+Tarmoqning asosiy iqtisodiy tarifini aniqlash; kompaniyaning tarmoqdagi raqobat mavqeini
baholash; xususan muvaffaqiyatning kalit omillarini aniqlash tushuniladi
-Zamonaviy strategiyaning yaroqlik darajasini baholash
-SWOT tahlili o’tkazish
-Kompaniya echishi lozim bo`lgan strategik yondashuvlar va muammolarni identifikatsiya qilish
#Venchur korxona deganda:
+Yangi texnika, texnologiya, tovar namunalarini yaratuvchi korxonalar tushuniladi
-Xo’jalik faoliyatini tekshirish, taftish va tahlil etish bilan shug’ullanuvchi korxonalar
tushuniladi
-Muhandislik maslahat xizmatlarini tijoratchilik qoidalariga asoslangan holda amalga oshiruvchi
korxonalari tushuniladi
-Ishlab chiqarishga ish yuzasidan maslahat xizmati ko’rsatish va texnikaviy loyihalarini
ekspertiza qilish bilan shug’ullanuvchi korxonalari tushuniladi
#Injiniring korxona deganda: Muhandislik maslahat xizmatlarini tijoratchilik qoidalariga
asoslangan holda amalga oshiruvchi korxonalari tushuniladi
+Ishlab chiqarishga ish yuzasidan maslahat xizmati ko’rsatish va texnikaviy loyihalarini
ekspertiza qilish bilan shug’ullanuvchi korxonadari tushuniladi
-Monopolistik birlashma shaklidagi korxonalari tushuniladi
-Yangi texnika, texnologiya, tovar namunalarini yaratuvchi korxonalar tushuniladi
#Xolding kompaniyasi nima?
+Mulk egalari tomonidan bir qancha mustaqil aksiyadorlik jamiyatlari faoliyatini nazorat qilish
maqsadida tashkil etilgan hissadorlik jamiyati
-Monopolistik korxonaning bir turi
-Ko’p taraflama qo'shma korxona
-Bir xil mahsulotlarning asosiy ishlab chiqaruvchilarni birlashtiruvchi korxona
#Ishlab chiqarish quvvatlarining ortiqchaligi yoki tanqisligi iqtisodiy ko’rsatkichining strategik
ahamiyati …
+Ortiqcha ishlab chiqarish quvvatlari xarajatlarni ko’paytirib, daromadni kamaytiradi, ularning
tanqisligi esa xarajatlarga oid teskari tendensiyalarga olib kelishi tushuniladi
-Katta bozorlar muayyan tarmoqlarda raqobatli ustunlikni mustahkamlash maqsadida turli
kompaniyalarni sotib olmoqchi bo’lgan korporasiyalarni o’ziga jalb qiladi
-Texnologiya, asbob uskunalarga ajratilgan investisiyalar ularning eskirib qolishi tufayli o`zini
oqlamay qolishi xavfi kuchayadi
-Yuqori daromadli tarmoqlar ham yangiliklarga olib keladi
#Texnologiyaning tez o`zgarishi iqtisodiy ko’rsatkichining strategik ahamiyati …
+Texnologiya, asbob uskunalarga ajratilgan investisiyalar ularning eskirib qolishi tufayli
umuman o`zini oqlamay qolishi xavfi kuchayadi
-Kapitalga qo’yilgan talablar kuchayib boradi, ko`pincha raqobatli differensiasiya hamda
integrasiya darajasi turlicha bo`lgan firmalar o`rtasidagi qiymat differensiasiyasi kuchayadi
-Narx bo`yicha raqobatlashish uchun zarur bo`lgan bozor hajmlari kattalashadi
-Ortiqcha ishlab chiqarish quvvatlari xarajatlarni ko’paytirib, daromadni kamaytiradi, ularning
tanqisligi esa xarajatlarga oid teskari tendensiyalarga olib keladi
#Kapitalga qo’yilgan talablar iqtisodiy ko’rsatkichining strategik ahamiyati…
+Katta talablar investisiyalarga oid qarorlarga tanqidiy munosabatda bo’ladi, investisiyalash
momenti muhim bo`lib boradi, kirish va chiqish to`siqlari kuchayadi
-Texnologiya, asbob uskunalarga ajratilgan investisiyalar ularning eskirib qolishi tufayli o`zini
oqlamay qolishi xavfi kuchayadi
-Yuqori to’siqlar mavjud firmalarning mavqeini va ularning daromadlarini himoya qiladi,
to’siqlar past bo’lganda esa yangi firmalarning kirib kelishi ularga salbiy ta`sir qiladi
-Katta bozorlar muayyan tarmoqlarda raqobatli ustunlikni mustahkamlash maqsadida turli
kompaniyalarni sotib olmoqchi bo’lgan korporasiyalarni o’ziga jalb qiladi
#Vertikal integrasiya iqtisodiy ko’rsatkichining strategik ahamiyati ….
+Kapitalga qo’yilgan talablar kuchayib boradi, umuman, ko`pincha raqobatli differensiasiya
hamda integrasiya darajasi, xususan turlicha bo`lgan firmalar o`rtasidagi qiymat differensiasiyasi
kuchayadi
-Yuqori daromadli tarmoqlar ham yangiliklarga olib keladi
-Texnologiya, asbob uskunalarga ajratilgan investisiyalar ularning eskirib qolishi tufayli o`zini
oqlamay qolishi xavfi kuchayadi
-Katta talablar investisiyalarga oid qarorlarga tanqidiy munosabatda bo`ladi, investisiyalash
momenti muhim bo`lib boradi, kirish va chiqish to`siqlari kuchayadi
#Boshqarish bu:
+Boshqaruv munosabatlari
-Ishlab chiqarish munosabatlari
-Tijorat munosabatlari
-Bozor munosabatlari
#Menejer bu:
+Ishlab chiqarishni tashkil qilish va boshqarish bo'yicha professional bilimlarga ega bo'lgan
yollanma boshqaruvchi
-Boshqaruv apparatida muayyan lavozimni egallagan shaxs
-Uch kishidan kam bo'lmagan qo'l ostida ishlovchiga ega bo'lgan rahbar
-Ishlab chiqarishni tashkil qilish va boshqarish sohasidagy mutaxassis
#SWOT-tahlilda hisobga olinadigan asosiy omillar?
+Potensial ichki kuchli va zaif jihatlar, potensial tashqi qulay imkoniyatlar va ichki tahdidlar
-Potensial ichki va tashqi kuchli jihatlar, potensial ichki tahdidlar
-Potensial ichki zaif jihatlar va tashqi kuchli jihatlar
-Potensial tashqi qulay imkoniyatlar va tashqi kuchli jihatlar
#Boshqarishning iqtisodiy metodlari:
+Iqtisodiy manfaatlardan foydalanishga asoslanadi
-Kadrlarni to'g’ri tanlashga asoslanadi
-Boshqarish apparatining muayyan strukturasini tuzishga asoslanadi
-Buyruqlar, farmoyishlar va qullanmalar chiqarish, ularning bajarilishini nazorat qilishga
asoslanadi
#Raqobatchilarning xarajatlaridagi farqlarga nima sabab bo`lishi mumkin?
+Xom ashyo, materiallar, tarkibiy qismlar, energiya va shu kabilarning narxlaridagi farqlar
-Amaldagi firmalar (sotuvchilar) o’rtasidagi raqobat
-Narx bo`yicha raqobatlashish uchun zarur bo`lgan bozor hajmlari
-Inflyasiya va valyuta kurslarining o`zgarishi
#Potensial ichki zaif jihatlarga nimalar kiradi?
+Strategiyani o’zgartirish uchun zarur bo’lgan moliyaviy mablag’larning yo’qligi tushuniladi
-Bozor o`sishining sustlashishi, yangi bozor segmentlari kirib kelishining salbiy demografik
o`zgarishlari
-O’rin bosuvchi tovarlar savdosining o`sishi, xaridorlar didi va ehtiyojlarining o`zgarishi
-Raqobatning keskinlashishi
#Marketing rejasi nima?
+Maqsadlar, marketing strategiyasi, marketing kompleksi dasturi, sotish dasturi hamda iqtisodiy
hisob-kitoblar yoritilgan hujjat
-Maqsadlar, marketing strategiyasi va sotish dasturi yoritilgan hujjat
-Marketing taktikasi yoritilgan hujjat
-Marketing strategiyasi yoritilgan hujjat
#Kompaniyaning strategik va moliyaviy holatining ko’rsatkichlari quyidagilardan iborat…
+Kompaniyaning bozordagi ulushi, shuningdek tarmoqdagi o’rni va sarmoyalar sof foydasining
o’zgarish tendensiyasi
-Kompaniyaning tarmoqdagi raqobat chegaralari
-Qulay imkoniyatlarni ko`paytirish pozisiyasi
-Bozordagi asosiy raqiblarga nisbatan yo`qotishlar
#Xarajatlar bo’yicha ilg`orlik strategiyasi….
+Tovar va xizmatlarni ishlab chiqarishda to’la xarajatlarini pasaytirishni ko’zda tutadi
-Tanlangan segmentlar namoyondalarini ularning did va talablariga yanada to`laroq javob
beradigan tovar va xizmatlar bilan ta`minlash
-Bunda strategiya past xarajatlarga asoslangan bo`lib, xaridorlarning tor segmentiga
yo`naltiriladi
-Kompaniya tovarlariga raqobatchi firmalar tovarlaridan farq qildiradigan o`ziga xos chizgilarni
berishga qaratilgan
#Shtrix kodni qanday rang bilan yozib bo’lmaydi?
+Qizil
-Sariq
-Ko’k
-Yashil
#Shtrix koddagi nazorat raqami nima uchun kerak?
+Skaner yordamida o’qilgan shtrix kodni to’g’riligini nazorat qilish uchun
-Marker yordamida o’qilgan shtrix kodni to’g’riligini nazorat qilish uchun
-Psixrometr yordamida o’qilgan shtrix kodni to’g’riligini nazorat qilish uchun
-Printer yordamida o’qilgan shtrix kodni to’g’riligini nazorat qilish uchun
#O’zbekiston Respublikasida shtrix kodning original maketini kim beradi?
+Shtrixli kodlashtirish markazi
-Davlat bojxona qo’mitasi
-Davlat soliq qo’mitasi
-Savdo-sanoat palatasi
#Sertifikatlashtirish bo’yicha ISO ning asosiy faoliyati nimadan iborat?
+Tashkiliy-metodik ta’minot
-Tovar va xizmatlar sifatini boshqarish
-Maslahat faoliyati
-Texnik ta’minot
#Xalqaro elektrotexnika komissiyasi (MEK) tizimining rasmiy tillariga qaysi tillar kiradi?
+Ingliz, fransuz, rus
-Rus, o’zbek, ingliz
-Rus, nemis, fransuz
-Fransuz, italyan, nemis
#Standartlashtirish bo’yicha xalqaro tashkilot (ISO) qachon tashkil etilgan?
+1946 yili
-1974 yili
-1947 yili
-1964 yili
#Sertifikatlashtirish so’zi lotin tilidan tarjima qilinganda qanday ma’noni beradi?
+«To’g’ri ishlab chiqarilgan»
-«Sifat kafolatlanadi»
-«Tavsiyalarga muvofiq»
-«Ruxsat etish»
#Korxonani aylanma fondlari - bu
+Ishlab chiqarish jarayonida bir necha marta qatnashib, o’z qiymatini ishlab chiqarilgan
mahsulotning tannarxiga o’tkazib boradigan mehnat buyumlari
-Asosiy va yordamchi materiallar, korxonada ishlab chiqarilgan yarim fabrikatlar, butlovchi
buyumlar
-Ishlab chiqarish jarayonida bir marotiba qatnashib, o’zining to’liq qiymatini ishlab chiqarilgan
mahsulotni tan narxiga o’tkazib yuboradigan ishlab chiqarish vositalarining bir qismi
-Ishlab chiqarish jarayonida bir yil ishtiroq etadigan mehnat buyumlari
#Korxonaning muomala fondi – bu
+Tayyor mahsulot, xaridorlarga yuborilgan mahsulot, qimmatli qog’ozlar, hisob raqamlari va
kassadagi pul mablag’lari, amortizatsiya ajratmalari
-Transport vositalarini ekspluatatsiyasidan keladigan mablag’lar, ishlab chiqarish binolari va
inshootlar
-Uzuluksiz jarayonni ta’minlovchi korxonani pul mablag’lari
-Korxona omboridagi tayyor mahsulotlar, qabul qilingan mahsulot, kelayotgan, ya’ni yo’ldagi
mahsulot, moliyaviy mablag’lar va tugallanmagan hisob vositalari
#Mahsulot ishlab chiqarish xarajatlari quyidagilardan iborat
+Xom ashyo, materiallar, asosiy fondlarning amartizatsiyasi va nomoddiy aktivlar, ish xaqi,
ijtimoiy sug’o’rtalash uchun ajratmalar va boshqa ishlab chiqarish xarakteridagi xarajatlar
-Pul formasida ifodalangan mahsulot ishlab chiqarish va uni realizatsiya qilish uchun sarflangan
xarajatlardan
-Ishlab chiqarish xarakteriga ega bo’lgan kundalik va kapital xarajatlar
-Boshqaruv va mahsulotni sotish bilan bog’liq, ishlab chiqarish xarajatlari va chiйimlari
#Optimal xarajatlar strategiyasi…
+Xaridorlarga past xarajatlar va mahsulotni keng tabaqalashtirishni uyg`unlashtirish hisobiga
qimmatli tovar olish imkoniyatini beradi
-Tovar va xizmatlarni ishlab chiqarishda to`la xarajatlarini pasaytirishni ko`zda tutadi
-Tanlangan segmentlar namoyondalarini ularning did va talablariga yanada to`laroq javob
beradigan tovar va xizmatlar bilan ta`minlash
-Bunda strategiya past xarajatlarga asoslangan bo`lib, xaridorlarning tor segmentiga
yo`naltiriladi
#Korxona aylanma mablag’lari necha yilda o’z qiymatini yo’qotadi?
+1 yilda
-2 yilda
-3 yilda
-4 yilda
#Aylanma mablag’lar ishlab chiqarish jarayonida to’liq aylanishi uchun necha bosqichni bosib
o’tadi?
+3 bosqichni
-6 bosqichni
-4 bosqichni
-5 bosqichni
#Sanoat korxonalariga kapital mablag` qo`yilishiga qanday omillar salbiy ta`sir ko`rsatadi?
+Iqtisodiy o`zgaruvchanlik, inflyasiyani tez o`zgarishi, soliq siyosatini mos kelmasligiga aytiladi
-Jamiyat boyliklarini o’zgarishi, moda, ishonchning, ko`rsatmalar va dunyoqarashning o’zgarishi
-Asosiy ishlab chiqarish fondlarini moddiy va ma`naviy eskirganligi
-Korxonadagi texnologiyani va boshqaruv tizimini o’zgarishi
#Barqaror texnologiyaga ega bo`lgan tarmoqlarda tashkilot qanday strategiyani qo’llaydi?
+Chegaralangan o’sish strategiyalari
-Oxirgi mablag’ strategiyasini
-O’sish strategiyasini
-Diversifikasiyalashtirish strategiyasi
#Tarmoqdagi sharoit variantlari
-Yangi va tez o’sayotgan tarmoqlardagi va yetuklik bosqichida bo’lgan shuniungdek,
tarmoqlardagi raqobat
-Tarqoq bo’lmagan tarmoqlardagi raqobat
-Bozordagi ilg`orlar (yetakchi)
-Zaif yoki raqobatda talofat ko’rgan firma
#Firma ahvolining variantlari….
+Bozordagi ilg`orlar (etakchilar), ikkinchi darajali o’rinda bo’lganlar va zaif yoki raqobatda
talofat ko’rgan firmalar
-Depsinayotgan yoki tushkunlik holatida bo`lgan tarmoqlardagi firmalar
-Tarqoq tarmoqlardagi firmalar
-Xalqaro bozorlardagi raqobatchi firmalar
#Qanday strategiya turlarida talab o’rganiladi?
+Marketing
-Mahsulot – bozor
-Raqobat
-Yangilik joriy etish
#Mehnat unumdorligi nima?
+Vaqt birligi ichida mahsulot ishlab chiqarish (xizmat ko’rsatish)
-Bir yillik mahsulot hajmiga ketgan moddiy va mehnat xarajatlari
-Mahsulot ishlab chiqarishga ketgan vaqt
-Xizmat ko’rsatishga ketgan vaqt
#Yo`nalish – orientir so’zi ma`nosi nimani bildiradi?
+Mo’ljaldagi (uzoqdagi) maqsadga aytiladi
-Raqobat strategiyasini o’zgartirish
-Qaror-yechim qabul qilish darajasi
-Maqsadga erishish usulini ishlab chiqish
#Ishlab chiqarish quvvatlarini kengaytirishda jiddiy muammolar paydo bo’lishi qaysi strategiya
uchun xos?
+Yetuklik bosqichida bo`lgan xususan tarmoqlarda raqobat strategiyasiga
-Yangi tarmoqlarda raqobat strategiyasiga
-Ikkinchi darajali o’rinda bo`lgan firmalar strategiyasi
-Xalqaro bozorlarda raqobat strategiyasi
#Rivojlanish strategiyasi qanday muqobillikka ega?
+Tashqi o’sish (yangi tashkilot sotib olish), shuniungdek, ichki o’sish
-Intensiv va ekspansiv
-Mahsulotni raqobatlasha olishni yaxshilash, tashkilotni qayta tuzish
-Bozorda mahsulot sotishni kengaytirish, mahsulot hajmini oshirish
#Innovasion jarayon va tovarlarni qo`llashning yangi usullarini izlashning qiyinlashishi qanday
strategiya uchun xos?
+Yetuklik bosqichida bo’lgan tarmoqlarda raqobat strategiyasi
-Ikkinchi darajali o’rinda bo`lgan firmalar strategiyasi
-Xalqaro bozorlarda raqobat strategiyasi
-Tarqoq tarmoqlarda raqobat strategiyasi
#Tashkilot ishlab chiqadigan asosiy reja guruhlari qanday?
+Korxona faoliyatini asosiy rejalari, tashkilotni rivojlanishi, taktik rejalar, dasturlar, rejaloyihalarga aytiladi
-Moliyaviy, ishlab chiqarish, sotib olish, biznes-reja, marketing
-Operativ boshqaruv jarayoniga boshqaruv shu jarayonlarni rivojlanishiga qanday ta`sir etishi
-Alohida guruh faoliyatini yo`naltirish shu guruhlar hal etadigan masalalarga qanday ta`sir etishi
#Davlat tomonidan operativ boshqarish sharoitida yangicha boshqarish prinsipi qanday
tushiniladi?
+Strategiyani rejalashtirish jarayoni tarkibi, bozorni strategik sigmentasiyalash usullari va o`rni,
xususan ishlab chiqarishni iste`molchilarga moslashish mexanizmlarini tashkiliy-boshqarish
xulqini
-Boshqaruv ob`ekti omillari va operativ fikr yuritish asosida funksional bog`lanishni
-Operativ boshqaruv jarayoniga boshqaruv shu jarayonlarni rivojlanishiga qanday tta`sir etishini
-Alohida guruh faoliyatini yo`naltirish shu guruhlar hal etadigan masalalarga qanday ta`sir
etishini
#Korxonaning favquloddagi foydasi nima?
+Ko’zda tutilmagan, tasodifiy tusga ega bo’lgan hodisa yoki xo’jalik yurituvchi sub’yektning
odatdagi faoliyati doirasidan chetga chiqadigan tusdagi operatsiyalar natijasida paydo bo’ladigan
va olinishi kutilmagan foydadir
-Kutilmagan foydasi tasodifiy tusga ega bo’lgan hodisa yoki xo’jalik yurituvchi sub’yektning
odatdagi faoliyatidagi mablag’i
-Investitsiya kiritishdan olingan foyda
-Fond birjasi savdosidan olingan foyda
#Korxonaning favquloddagi zarari nima?
+Xo’jalik yurituvchi sub’yektlarining odatdagi faoliyatidan chetga chiquvchi hodisalar yoki
operatsiyalar natijasida vujudga keladigan va ro’y berishi kutilmagan hodisalar
-Kutilmagan zarar miqdori
-Ishchi hodimlar keltirgan zararlar
-Fond birjasida ko’rilgan zarar
#Xarajatlarni doimiy va o’zgaruvchan xarajatlar bo’lishdan maqsad….
+Korxonani daromad va xarajat balansini tuzish uchun
-Mahsulotni bahosini aniqlash
-Ishlab chiqarish hajmini prognozlash
-Foydali va zararsiz ishlashni bashorat qilish
#Tarqoq tarmoqlarda raqobat kurashi…
+O’rtacha kuchlidan shiddatligacha bo`lishi mumkin
-Xarajatlar darajasini pasaytirish uchun zo`r berib va uzilishlarsiz ishlash
-O’suvchi bozor segmentlarini aniqlab, mos strategiya yaratish va ishlab chiqish yo`li bilan
fokuslash strategiyasi tomon yo`l tutish
-Mavjud xaridorlarga sotuvni oshirish
#Tovar assortimenti nima?
+Biror belgi bo’yicha bir-biriga o’xshash va bir xil funksional xususiyatga ega tovar turlarining
yig`indisi
-Bir xil rangdagi tovar turlarining yig`indisi
-Bir xil o’lchamdagi tovar turlarining yig`indisi
-Bir xil o’lchov va ko’rinishdagi turli xil funksional xususiyatga ega tovar turlarining yig`indisi
#Tovarlarni tasniflash nima uchun zarur?
+Bir jinsli tovar guruhlarining ise’mol xossalarini tadqiq qilish
-Tovarlarning massasi va uzunligini oshiradi
-Tovarlarning zichligi va ishqalanishini oshiradi
-O’lchovlarning yagonaligini ta’minlash maqsadida o’lchash
#Sanoat assortimenti nima?
+Ayrim korxona, korxonalar birlashmasi yoki sanoat tarmog`i tomonidan ishlab chiqariladigan
mahsulotlar nomenklaturasi
-Chakana va ulgurji savdo muomalasi sohasida bo’lgan tovarlar nomenklaturasi
-Davlat zahirasida bo’lgan tovarlar nomenklaturasi
-Yo’lda bo’lgan tovarlar nomenklaturasi
#Namunali sharoitlarni yaratish va ulardan foydalanish qaysi strategiya turiga xos?
+Tarqoq tarmoqlarda raqobat strategiylari
-Depsinayotgan yoki tushkunlik holatidagi korxonalar uchun strategiya
-Yangi tarmoqlarda raqobat strategiyasi
-Yetuklik bosqichida bo`lgan tarmoqlarda raqobat strategiyasi
#Ishlab chiqarishda resurslarni, harajatlarni va zahiralarni chegaralangan miqdorini belgilash
usuli – bu:
+Normalashtirish
-Bashorat qilish
-Rejalashtirish
-Dispetcherlashtirish
#Norma bu:
+Resurslarning maksimal yoki minimal sarfi absolyut miqdori
-Resurslarni minimal harajati
-Belgilangan sandart
-Resurslarning sarflanishini nisbiy miqdori
#Normativ bu:
+Resurslarning ishlatilishini nisbiy miqdori
-Resurslarning sarflanishini absolyut miqdori
-Ko’rsatkichning foizli nisbati
-Rejalashtirishning muhim elementi
#Talab bu….
+Pul bilan ta’minlangan ehtiyoj
-Ehtiyoj
-Tovar qiymatining puldagi ifodasi
-Sotilgan tovarning hajmi
#Tarqoq tarmoqlarda raqobat strategiyasiga xos belgilarni ko’rsating
+Tovar turiga va xaridor turiga ixtisoslashish
-Xalqaro bozorga chiqish
-Parametrik katorlarini qisqartirish
-Ishlab chiqarish jarayonini modernizasiya qlishga e`tiborni qaratish
#Innovastiya +Yangi texnika-texnologiyalarni ishlab chiqarish uchun mablag`larni yo’naltirish
-Eksport uchun mablag`larni yo’naltirish
-Xalq xo’jaligi tovarlari importini kuchaytirish
-Korxonada moddiy resurslardan oqilona foydalanish
#Ekstensiv iqtisodiy o’sishga qanday erishiladi?
+Ishlab chiqarish omillari miqdorining ko’payishi tufayli
-Ishlab chiqarish omillarini sifat jihatdan takomillashtirish tufayli
-Ishchi kuchiga yuqori darajada ish haqi to’lash tufayli
-Takomillashgan texnika-texnologiyadan foydalanish tufayli
#Intensiv iqtisodiy o’sishga qanday erishiladi?
+Ishlab chiqarish omillarini sifat jihatdan takomillashtirish orqali
-Ishlab chiqarish vositalari va texnikani qo’llash orqali
-Mavjud ishlab chiqarishdan foydalanish orqali
-Korxonani asbob-uskunasini almashtirish orqali
#Tovar nima?
+Ehtiyojni yoki muhtojlikni qondira oladigan hamda bozorga e’tiborni tortish, sotib olish,
ishlatish yoki iste’mol qilish maqsadida taklif etilgan barcha narsalardir
-Sotish uchun ishlab chiqarilgan barcha narsalar
-Tovar ayrboshlanadigan joy
-Iste’mol qilish uchun chiqarilgan mollardir
#Sifatning umumiy boshqaruvi metodologiyasi (TQM) – bu?
+Korxonaning barcha boshqaruv usullari, sifatni boshqarishga qaratilgan
-Mahsulot sifatini ta’minlash tizimi
-Korxona mahsulotini ekspertiza qilish
-Boshqaruv tizimini ifodalaydi
#Tez o’zgaruvchan texnologiyalik, doimo rivojlanuvchi tarmoqlarda qanday strategiyasidan
foydalaniladi?
+O’sish strategiylari
-Oxirigi mablag strategiyasi
-Chegaralangan o`sish strategiyasi
-Qisqartirish strategiyasi
#Tashkilot kundalik faoliyatida qanday rejadan foydalanadi?
+Biznes rejaning taktik rejalari
-Strategik reja
-Biznes reja
-Tashkilotni rivojlanish rejasi
#Sertifikatsiya -…
+Bu uchinchi tomonning mahsulot, texnologik jarayon yoki xizmatlarning ma’lum standartlarga
javob berishiga kafolatidir
-Bu mahsulotning ma’lum shartlariga, standartlarga yoki texnik shartlarga javob berishining
hujjatli tasdig’idir
-Bu muvofiqlik to’g’risidagi ariza
-Bu muvofiqlik attestastiyasi
#Muvofiqlik sertifikastiyasi bu…
+Uchinchi tomonning kafolati bo’lib, mahsulot, texnologik jarayon yoki xizmatlar ma’lum
standartlarga va me’yoriy hujjatlarga javob bera olishini kafolatlaydi
-Muvofiqlik sertifikati yordamida mahsulotning ma’lum standartlarga javob berishini
tasdiqlovchi faoliyatlar yig’indisi
-Uchinchi tomon sinov laboratoriyasining mahsulot, texnologik jarayon yoki xizmatlar ma’lum
standartlarga javob berishi haqidagi arizasidir
Ta’minotchining mahsulot yoki xizmatlar ma’lum standart va me’yoriy hujjatlarga javob bera
olishi to’grisidagi kafolotidir
#Tovar belgisi…
+O’rnatilgan tartibda ro’yxatga olingan belgi bo’lib, tovarni boshqa tovarlardan farq qilish
uchun, ishlab chiqaruvchining nomi ham ko’rsatiladi
-Nomi, termin, marka
-Simvol, rasm, ularning birlikmasi bo’lib, tovarni boshqa tovarlardan farqlash uchun qo’llanadi
-Tovarning yuqori sifatli ekanligi to’g’risida guvohnoma
#Standartlashtirish…
+Mavjud yoki potenstial masalalarga nisbatan umumiy va ko’p marotaba foydalaniladigan
holatlarni o’rnatishga, ularni optimal darajada tartibga solishga erishishga qaratilgan faoliyat
-Mahsulot parametrlarini o’rnatilgan me’yoriy materiallarga javob berishini tasdiqlovchi hujjat
-Milliy xamdo’stlik mamlakatlarining davlatlararo standartlari
-Davlatni boshqarish organlari tomonidan tasdiqlangan tarmoq standartlari, texnikaviy shartlar
Test tayyorlash uchun mas`ul professor-o`qituvchilar ___________ A.Mirsodiqov
Imzo
Iqtisodiyot va servis kafedrasi mudiri ______________ A.Mirzayev
Imzo