O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR
VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT
TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
“Ma’lumotlar uzatish tarmoqlari va tizimlari” kafedrasi
Individual loyiha
Mavzu: LAN tarmoq ko’tarish (OSPF protokoli asosida).
Guruh: 413-22
Bajardi: Uzoqov Akbar
Tekshirdi: Saburova Nasiba
TOSHKENT – 2024
Variant №21
Marshrutizator
(router)
raqami
1
2
3
4
5
6
7
1
2
3
4
5
6
7
0
1
1
0
0
0
0
1
0
0
0
0
0
0
1
1
0
1
0
0
0
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
XULOSA
Korporativ tarmoqlarni loyihalashda va boshqarishda OSPF protokolining
ahamiyati katta. OSPF (Open Shortest Path First) tarmoqni samarali va xavfsiz
boshqarish, marshrutlarni optimallashtirish va tarmoqni kengaytirish imkonini
beradi. Tarmoqni ishlashini yaxshilash uchun tarmoqni doimiy yangilash va
monitoring qilish zarur, ayniqsa katta tarmoq tizimlarida, bunday protokollarni
qo‘llash muhim rol o‘ynaydi.
Cisco Packet Tracer dasturi yordamida o‘rganilgan tarmoq qurilishi va
konfiguratsiya qilish jarayoni nafaqat nazariy bilimlarni mustahkamlash, balki
amaliy ko‘nikmalarni rivojlantirishga ham yordam berdi. Dasturda turli qurilmalar
bilan ishlash, OSPF protokoli va boshqa marshrutlash protokollarini sinovdan
o‘tkazish, tarmoq holatini kuzatish va muammolarni bartaraf etish orqali
foydalanuvchi tarmoq dizayni va uning ishlashini chuqurroq tushunadi.
Tarmoqni yaratishda va marshrutlashda OSPF protokolini ishlatish juda
samarali. OSPFning link-state protokoli bo‘lib, tarmoqdagi barcha qurilmalarga
holatni taqdim etadi va ularga eng yaxshi marshrutni aniqlash imkonini beradi.
Tarmoqning aniq va tezkor yangilanishi, to‘liq tarmoq topologiyasini bilish va SPF
algoritmi yordamida eng qisqa yo‘llarni tanlash imkoniyatlari OSPFni boshqa
marshrutlash protokollariga nisbatan afzal qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
James F. Kurose, Keith W. Ross “A Top-Down Approach: Computer
Networking”, 2017y. Pearson Education Limited.
2.
Andrew S. Tanenbaum. Computer Networks, Fourth Edition.
Publisher; Prentice Hall, 2011y.
3.
Н.А. Олифер, В.Г. Олифер “Компютерные сети: Принципы,
технологии, протоколы” Пятое издание, издател Питер, 2016г.
4.
Бройдо
В.Л.
"Вычислителные
системы,
сети
и
телекоммуникации" - СПб.: Питер. 2003г.
5.
Musaev M.M. “Kompyuter tizimlari va tarmoqlari”. Toshkent.:
“Aloqachi” nashriyoti, 2013yil. 8 bob. 394 bet. – Oliy o‘quv yurtlari uchun
qo‘llanma.