Reports અને તેને પ્રકાશિત કરનાર સંસ્થા
Index/Reports
1
Helth insurance for india's missing middle
2
National multidimensional poverty index (રાષ્ટ્ર ીય બહુ પરીમાણીય ગરીબી સૂચિ)
3
Export preparedness index (EPI)
4
Road map for ethenol blending in india 2020-2025 index
5
Sustainable Development Goal Index
6
Financial inclusion index (FII)
7
Financial stability report (FSR) (નાણાકીય સ્થસ્થરતા અહે વાલ) – (પ્રતતવર્ષ 2 વખત)
8
Global competitiveness index
9
Global gender gap report (વૈશિક લલિંગ તફાવત અહે વાલ)
10
Global energy Transition index (GETI) (તવિ ઊર્જષ પરરવતષન સૂિકાંક)
11
Human capital index
12
Global environment performance index
13
× Ease of Doing business index
કોના દ્વારા પ્રકાશિત થાય છે ?
Niti ayog દ્વારા
RBI દ્વારા
World economic forum દ્વારા
[In September’2022 the World Bank announced it was “discontinuing” its
“Ease of Doing Business” report.]
14
Ease of living index
15
World development report
16
Universal health coverage index
17
Global economic prospects report (GEP)
18
World economic outlook
19
Global financial stability report
20
Global financial system report
21
Global education monitoring report
22
Gender parity index
23
World energy outlook
24
Periodic labour force survey (PLFS)
25
gross value outlook (GVO) report
26
Integrity index
27
રોજગાર - બેરોજગારનો સવે
28
Global peace index-GPI (તવિ િાંતત સૂિકાંક)
29
Global money laundering report
MECHTEST – GPSC
World bank દ્વારા
IMF દ્વારા
Bank of international settlement (BIS)
UNESCO દ્વારા
IEA- International energy agency
આંકડાિાસ્ત્ર અને અમલીકરણ મંત્રાલય
Ministry of statistics & programme
implementation (MoSPI)
કે ન્દ્રીય સ્તકષ તા આયોગ અને IIM અમદાવાદ
નેિનલ સેમ્પલ સવે ઓગેનાઈઝેિન
IEP - Institute for economics & Peace
Financial action task force (FATF)
@mechtest1
GPSC દ્વારા લેવાયેલ તાજેતરની Exams માં પુછાયેલ સવાલો.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
MECHTEST – GPSC
@mechtest1
10
11
12
MECHTEST – GPSC
@mechtest1
ભારતનાં મુખ્ય અહેવાલો અને ઈન્ડેક્સ
ક્રમ
રિપોર્ટ/ઇન્ડેક્ષ
પ્રકાશક
વિશેષતાઓ
1
2
ઈન્ડિયા સ્ટેટ ઓફ
ફોરેસ્ટ રિપોર્ટ, 2021
ફોરેસ્ટ સર્વે ઓફ
ઇન્ડિયા
સ્ટેટ ફૂડ સેફ્ટી ઇન્ડેક્ષ,
2021
ફૂડ સેફ્ટી
એન્ડ સ્ટાન્ડડર્સ
ઓથોરિટી ઓફ
ઈન્ડિયા (FSSAI)
કાર્બન સ્ટોક વગેરેનું મૂલ્યાંકન કરે છે.
} વિશેષ પ્રકરણ: વાઘ અનામત વિસ્તારોમાં વન કવરનું મૂલ્યાંકન
} ભૌગોલિક વિસ્તારના 24.62% કુલ જંગલો અને વૃક્ષોનું આવરણ
} 2019ની સરખામણીમાં વધારો દર્શાવે છે.
} વન આવરણમાં વધારા બાબતે,
આંધ્રપ્રદેશ > તેલંગાણા > ઓડિશા > કર્ણાટક > ઝારખંડ
} 0.34% મેન્ગ્રોવ કવર વધ્યું.
} 4th આવૃત્તિ (2018-19 થી શરૂ)
પ્રાથમિક પરીક્ષા
} 17 મું દ્વિ-વાર્ષિક મૂલ્યાંકન
} તે દેશના ‘ફોરેસ્ટ કવર’ અને ટ્રી કવરની નવીનતમ સ્થિતિ, મેન્ગ્રોવ કવર,
} ખાદ્ય સુરક્ષા બાબતે સ્પર્ધાત્મક અને સકારાત્મક પરિવર્તન લાવવાનો ઉદ્દેશ્ય
ટોચ સ્થાને : તમિલનાડુ > ગુજરાત > મહારાષ્ટ્ર
} કન્દ્ર
ે શાસિત : જમ્મુ-કશ્મીર (1st) દિલ્હી (2nd)
} 2018થી શરૂ
} ત્રણ પરિમાણો : ઇન્ફ્રાસ્ટ્રકચર, સેવાઓ અને સંચાલન, નિયમનકારી પર્યાવરણ
} ટોચના પર્ફોર્મર રાજ્ય :
3
4
લોજિસ્ટિક ઈઝ અક્રોસ
ડિફરન્ટ સ્ટેટ્સ ઇન્ડેક્ષ,
2021 (LEADS)
નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ
રેન્કિંગ ફ્રેમવર્ક 2022
વાણિજ્ય અને
ઉદ્યોગ મંત્રાલય
શિક્ષણ મંત્રાલય
1. ગુજરાત
2. હરિયાણા
3. પંજાબ
} કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ : દિલ્હી
} ઉત્તરપૂર્વી અને હિમાલયી રાજ્યો :
1. જમ્મુ -કશ્મીર
2. સિક્કિમ
} ગુજરાત સતત ત્રણ વર્ષથી ટોચ પર છે.
} ઓવરઓલ પર્ફોમન્સમાં IIT મદ્રાસ ટોચ પર
} ઈન્ડિયા રેન્કિંગ 2022માં ટોચના રેન્કર :
1. IISC બેગલુરુ
2. JNU, નવી દિલ્હી
} IIM અમદાવાદ સતત ત્રીજા વર્ષે મેનેજમેન્ટ કેટેગરીમાં ટોચના સ્થાને .
} ત્રીજું સંસ્કરણ
} મુખ્ય રાજ્યો :
5
ઈન્ડિયા ઇનોવેશન ઇન્ડેક્ષ
2021
નીતિ આયોગ
દ્વારા વર્લ્ડ
ઇન્ટેલેકચ્યુઅલ
પ્રોપર્ટી
ઓર્ગેનાઇઝેશન
(WIPO) અંતર્ગત
1. કર્ણાટક
2. તેલંગાણા
3. હરિયાણા
} ઉત્તર-પૂર્વી અને પહાડી રાજ્યો :
1. મણિપુર
2. ઉત્તરાખંડ
} UTs :
1. ચંદીગઢ
2. દિલ્હી
75
} શ્રેષ્ઠ શહેરો :
6
સતત વિકાસ લક્ષ્ય
શહેરી ઈન્ડેક્સ
1. શિમલા
ભારત-જર્મન
2. કોઈમ્બ્તુર
સહયોગ અંતર્ગત
3. ચંદીગઢ
11. સુરત
નીતિ આયોગ દ્વારા
28. રાજકોટ
} ઉદ્યોગ નવીનીકરણમાં સુરત પ્રથમ ક્રમે
} છ પરિમાણો આધારે રેન્કિંગ
} ટોચના પર્ફોમર્સ :
7
સ્ટેટ એનર્જી એન્ડ
ક્લાયમેટ ઇન્ડેક્ષ, 2022
1. ગુજરાત
નીતિ આયોગ
2. કેરળ
- અંતિમ રાજ્યો :
3. પંજાબ
ઝારખંડ, મધ્યપ્રદેશ,
} નાના રાજ્યો :
છત્તીસગઢ
1. ગોવા
2. ત્રિપુરા
} ત્રણ કેટેગરી : ફ્રન્ટ રનર્સ, અચીવર, આસ્પીરન્ટ
} સતત બીજા વર્ષે ગુજરાત ટોચનું રાજ્ય
} મહારાષ્ટ્ર (2nd), કર્ણાટક (3rd)
} ચાર સ્તંભો :
8
એકસપોર્ટ પ્રિપેર્ડનેસ
ઇન્ડેક્ષ, 2021
નીતિ આયોગ અને
ઇન્ટિટ્યુટ ઓફ
કોમ્પિટીટીવનેસ
1. નીતિ
2. બિઝનેસ ઇકોસિસ્ટમ
3. નિકાસ ઇકોસિસ્ટમ
4.નિકાસ પ્રદર્શન
} ઉત્તર-પૂર્વી અને પહાડી રાજ્યો :
1. ઉત્તરાખંડ 2. હિમાચલ પ્રદેશ
} કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ :
1. દિલ્હી
2. ગોવા
} 3rd આવૃત્તિ
} 5 શ્રેણીમાં વર્ગીકરણ :
9
76
સ્ટેટ્સ સ્ટાર્ટઅપ રેન્કિંગ
2021
વાણિજ્ય અને
ઉદ્યોગ મંત્રાલય
તથા નીતિ આયોગ
1. શ્રેષ્ઠ પર્ફોમર્સ
2. ટોચના રાજ્યો
3. લીડર્સ
4. એસ્પાઇરિંગ લીડર્સ
5. ઇમરજિન્ગ સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ
} શ્રેષ્ઠ પર્ફોર્મર રાજ્યો :
1. ગુજરાત 2. કર્ણાટક
} ટોચના રાજ્યો : કેરળ > મહારાષ્ટ્ર
} લીડર્સ : આસામ > પંજાબ
} એસ્પાઇરિંગ લીડર્સ : છત્તીસગઢ > દિલ્હી
} ઇમરજિન્ગ : આંધ્રપ્રદેશ > બિહાર
3. ત્રિપુરા
} ચાર શ્રેણી : ટોપ અચીવર્સ :
11
બિઝનેસ રિફોર્મસ
એક્શન પ્લાન, 2020
માઈગ્રેશન ઇન ઈન્ડિયા
2020-21 રિપોર્ટ
સ્ટેટિસ્ટિક્સ
અને પ્રોગ્રામ
ઇમ્પ્લિમેન્ટેશન
બાબતોનું મંત્રાલય
પ્રાથમિક પરીક્ષા
10
ડિપાર્ટમેન્ટ ફોર
પ્રમોશન ઓફ
ઈન્ડસ્ટ્રી એન્ડ
ઇન્ટરનલ ટ્રેડ
(DPIIT)
1. ગુજરાત
2. આંધ્રપ્રદેશ
3. હરિયાણા
} અચીવર્સ
1. હિમાચલ પ્રદેશ
2. મહારાષ્ટ્ર
} એસ્પાયર્સ :
1. આસામ
2. ગોવા
} ઇમર્જિંગ બિઝનેસ :
1. પુડચ
ુ ેરી
2. દિલ્હી
} પ્રથમવાર હેલ્થકેર, સિનેમા હૉલ, ફાયર NOC, હોસ્પિટાલિટી, ટેલિકોમ, પર્યટન,
ટ્રેડલાઇન્સ વગેરેનો સમાવેશ.
} કોવિડ-19ના કારણે ભારતનાં 0.7% લોકો જુલાઇ, 2020થી જૂન, 2021
દરમિયાન ઘરોમાં અસ્થાયી મુલાકાતીઓ હતા.
} મહામારીના કારણે 51.6% પુરુષો શહેરી વિસ્તારમાંથી ગ્રામીણ વિસ્તારમાં
સ્થળાંતરિત થયા.
} સ્થળાંતરનો એકંદર દર-28.9%
} પ્રથમ રિપોર્ટ
} બિહાર, ઝારખંડ અને ઉત્તરપ્રદેશ ભારતનાં સૌથી ગરીબ રાજ્યો
12
નેશનલ
મલ્ટિડાયમેન્શનલ પોવર્ટી
ઇન્ડેક્ષ (MPI), 2021
} સૌથી ઓછા ગરીબ રાજ્યો : કેરળ (0.71%)> ગોવા (3.76) > સિક્કિમ
નીતિ આયોગ
(3.82%)
} આ ઈન્ડેક્સ નેશનલ ફેમિલી હેલ્થ સર્વેના વર્ષ 2015-16 પર આધારિત ભારતનું
પ્રથમ મૂલ્યાંકન છે.
} 2021 માટે MPI દર્શાવે છે કે ભારતની 27.9% વસ્તી બહુ પરિમાણીય રીતે ગરીબ
છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરના અહેવાલ અને ઈન્ડેક્સ (Reports & Index)
ક્રમ
રિપોર્ટ/ઈન્ડેક્સ
1.
વૈશ્વિક જોખમ (Risk) રિપોર્ટ,
2022
} તે 5 શ્રેણીમાં જોખમોની તપાસ કરે છે. i)
ગ્લોબલ જેન્ડર ગેપ રિપોર્ટ,
2022
} 146 દેશોમાંથી ભારતનો રેન્ક 135 છે. (2021-
2.
સંસ્થા
આર્થિક, ii) પર્યાવરણીય, iii) ભૂ-રાજકીય, iv)
સામાજિક, v) તકનીકી
} વાર્ષિક રિપોર્ટ
વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ World
Economic Forum (WEF)
3.
4.
5.
6.
78
વિશેષતા
ટ્રાવેલ એન્ડ ટુરિઝમ
કોમ્પિટિટિવનેસ ઇન્ડેક્સ 2021
140/156)
} ભારતનો સ્કોર 0.629 છે.
} ચાર પેટા શ્રેણી : આર્થિક ભાગીદારી અને તકો,
શૈક્ષણિક પ્રાપ્તિ, રાજકીય સશક્તિકરણ તથા
આરોગ્ય છે જેમાંથી આરોગ્યમાં ભારત સૌથી
અંતિમ સ્થાને (146th )છે.
} વૈશ્વિક રેન્કિંગ : 1. જાપાન (5.2 સ્કોર)
2. USA (5.2 સ્કોર)
3. સ્પેન (5.2 સ્કોર)
} ભારત : 54th (4.1 સ્કોર)
પર્યાવરણ પ્રદર્શન સૂચકાંક,
2022 Environment Performance
Index
WEF, Yale યુનિવર્સિટી અને
કોલંબિયા યુનિ.
} 180 દેશોમાંથી ભારત છેક અંતિમ (180) સ્થાને
વર્લ્ડ ઇકોનોમિક આઉટલુક,
2022
ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ
(IMF)
} ભારતની GDP વૃદ્ધિનું અનુમાન ઘટાડીને 8.2%
માનવ વિકાસ અહેવાલ 2021-22
(Human Development Report)
યુનાઈટેડ નેશન ડેવલપમેન્ટ
પ્રોગ્રામ (UNDP)
} વર્ષ 2021 અને 2022 માટે માનવ વિકાસ
છે.
} દ્વિવાર્ષિક ઈન્ડેક્સ
} 1st સ્થાન : ડેનમાર્ક
કર્યું (2021માં 8.9% નો વિકાસ દર)
} વર્ષ 2023-24માં 6.9% વિકાસ દર રહેવાનો
અંદાજ છે.
સૂચકાંક હજુ બહાર પાડવામાં આવ્યો નથી.
} 2022ના સૂચકાંક મુજબ,
} ભારત : 131/189 દેશો
- HDI સ્કોર (0.649)
} ત્રણ ક્ષેત્રો : જન્મ સમયે આયુષ્ય, શાળાના
સરેરાશ વર્ષો અને અપેક્ષિત વર્ષો, માથાદીઠ
કુલ રાષ્ટ્રીય આવક
8.
9.
સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટ ગોલ્સ
રિપોર્ટ 2022
UN
યુનાઈટેડ નેશન્સ
} 2022માં વધારાના 7.5 કરોડથી 9.5 કરોડ
વર્લ્ડ પોપ્યુલેશન પ્રોસ્પેક્ટ 2022
UNના ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ
ઇકોનોમિક એન્ડ સોશિયલ
અફેર્સ
} 2023માં ભારત સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો દેશ
ટ્રાન્સપરન્સી ઇન્ટરનેશનલ
} સરેરાશ વૈશ્વિક સ્કોર 43 છે.
કરપ્શન પર્સેપશન ઈન્ડેક્સ,
2021
લોકો દારુણ ગરીબીમાં જીવવા મજબૂર
} વિશ્વમાં દર 10 માંથી 1 વ્યક્તિ ભૂખમરાથી
પીડિત
} 2021માં CO2 ના ઉત્સર્જનમાં 6%નો વધારો
} 2021 માં 1.7 કરોડ મેટ્રિક ટન પ્લાસ્ટિક
કચરાનો સમુદ્રમાં નિકાલ
બનશે.
} 15 નવેમ્બર, 2022ના રોજ વિશ્વમાં 8 અબજ
સુધી પહોંચશે.
} યુરોપ અને ઉત્તર અમેરિકામાં 2020 અને 2021
બંનેમાં વસ્તી વૃદ્ધિ દર લગભગ શૂન્ય હતો.
પ્રાથમિક પરીક્ષા
7.
} 2/3 થી વધુ દેશોનો સ્કોર 50 થી નીચે છે.
} ટોચના દેશો : ડેનમાર્ક, ફિનલેન્ડ અને
ન્યુઝીલેન્ડ (88)
} ભારત : 85મો રેન્ક (180 દેશોમાંથી)
} (2020માં 86)
10.
11.
વૈશ્વિક ભૂખમરા સૂચકાંક 2021
(Global Hunger Index)
વૈશ્વિક જળવાયુ જોખમ
સૂચકાંક, 2021 (Global Climate
Risk Index)
ઇન્ટરનેશનલ ફૂડ પોલિસી
રિસર્ચ ઈન્સ્ટીટ્યૂટ (IFPRI),
કન્સર્ન વર્લ્ડવાઈડ અને
વેલ્થંગરહિલ્ફ
જર્મનવોચ
} 2006થી દર ઓક્ટોબરમાં પ્રકાશિત થાય છે.
} 16મી આવૃત્તિ
} ચાર સૂચકાંકો: કુપોષણ, ચાઇલ્ડ વેસ્ટિંગ,
ચાઇલ્ડ સ્ટન્ટિંગ, બાળ મૃત્યુદર
} ભારત : 101માં સ્થાને (116 દેશો) (2020માં 94)
} 16મી આવૃતિ (દર વર્ષે પ્રકાશિત થાય)
} 2021માં USA ના ડેટા સામેલ કરેલ નથી.
} સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત દેશો : મોઝામ્બિક,
ઝિમ્બાબ્વે, બહામાસ
} ભારત : 7 મો ક્રમ (2020 – 5th)
12.
સ્ટેટ ઓફ ગ્લોબલ ક્લાઇમેટ
રિપોર્ટ, 2021
WMO
વર્લ્ડ મિટિરિયોલોજિકલ
ઓર્ગેનાઇઝેશન
} ક્લાઇમેટ ચેન્જના ચાર સૂચકાંક
} 1. સમુદ્રના સ્તરમાં વધારો
} 2. ગ્રીનહાઉસ ગેસનું સંકન્દ્ર
ે ણ
} 3. સમુદરોનું એસિડિકરણ
} 4. સમુદ્રની ગરમી
13.
14.
15.
રિન્યુએબલ્સ 2022 ગ્લોબલ
સ્ટેટ રિપોર્ટ
ગ્લોબલ રિન્યુએબલ એનર્જી
કોમ્યુનિટી REN 21
} પ્રથમ વખત દેશોના હિસ્સા સાથે રિન્યુએબલ
QS વર્લ્ડ યુનિવર્સિટી રેન્કિંગ,
2023
લંડન સ્થિત ઉચ્ચ શૈક્ષણિક
વિશ્લેષક
} 8 મહત્ત્વના રેન્કિંગ માપદંડોના આધારે 900
ગ્લોબલ લિવેબિલિટી ઇન્ડેક્સ,
2022
ઇકોનોમિક ઇન્ટેલિજન્સ યુનિટ
(EIU)
} 173 શહેરોનું મૂલ્યાંકન
એનર્જીનો વૈશ્વિક નકશો રજૂ કર્યો
} 2021માં રિન્યુએબલ પાવરક્ષમતામાં વધારા
માટે
1. ચીન (136 GW)
2. USA (43 GW)
3. ભારત (15.4 GW)
યુનિવર્સિટીના ક્રમ નક્કી કરે
} 19th આવૃત્તિ
} પ્રથમ : મેસચ્યુ
ે સેટ્સ ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ
ટેક્નોલોજી, USA
} IISC બેંગલુરુ – દક્ષિણ એશિયાની સૌથી ઝડપી
વિકસિત યુનિવર્સિટી (155મા ક્રમે)
} ટોચના 10 શહેરોમાંથી 6 યુરોપના
} ટોચના શહેરો :
1. વિયેના
2. કોપનહેગન
112. દિલ્હી
117. મુબ
ં ઇ
173. દમાસ્કસ
16.
17.
સ્ટેટ ઓફ વર્લ્ડ્સ ફોરેસ્ટ 2022
વર્લ્ડ પ્રેસ ફ્રીડ્મ ઇન્ડેક્સ, 2022
ફૂડ એન્ડ એગ્રીકલ્ચર
ઓર્ગેનાઇઝેશન (FAO)
} આવનારા 30 વર્ષોમાં પૃથ્વી પરના કુલ જંગલ
રિપોર્ટર્સ વિધાઉટ બોર્ડર્સ
} 20મી આવૃત્તિ
વિસ્તારમાંથી 10 % જંગલો ખતમ થઈ જશે.
} દર 2 વર્ષે પ્રકાશિત થાય.
} પૃથ્વીની જમીન સપાટીમાંથી અંદાજે 31% પર
છે.
} ભારત 180માંથી 150મા ક્રમે (150 સ્કોર)
} પ્રથમ દેશ : નૉર્વે
} અંતિમ દેશ : ઉત્તર કોરિયા