ÔN TẬP KIẾN THỨC CUỐI KÌ 1
LUYỆN TỪ VÀ CÂU
DẠNG 1: XÁC ĐỊNH CẤU TẠO CÂU
Trước khi làm phải xác định kiểu câu. Thuộc kiểu câu nào? (Ai là gì? Ai
làm gì? Ai thế nào?
-Trạng ngữ:
Trả lời cho câu hỏi: Khi nào? Ở đâu? Vì sao? Bằng gì? Nhờ đâu?,…
-Chủ ngữ:
Trả lời cho câu hỏi: Ai? Cái gì? Con gì?
-Vị ngữ:
Trả lời cho câu hỏi: Thế nào? Làm gì? Là gì?
DẠNG 2: XÁC ĐỊNH TỪ LOẠI
1. Danh từ: chỉ người, sự vật, khái niệm, hiện tượng, đơn vị,…
2. Động từ: Hoạt động, trạng thái (đứng, ngồi, lăn, bò, ngủ,…)
3. Tính từ: đặc điểm, hình dáng, màu sắc, tính cách,…
4. Quan hệ từ:
- Quan hệ từ thường gặp: và, với, về, ở, nhưng, như, bằng, qua,
song, thì, mà, tuy, vì, nên, do, của, để, tại,…
- Cặp quan hệ từ:
+ Nguyên nhân – Kết quả: Do…nên, Vì…nên, Nhờ …mà, tại…mà,
tại…nên
+ Giả thiết (điều kiện) – Kết quả: Nếu…thì, hễ…thì, giá như…thì,
giá mà…thì
+ Tương phản: Tuy…nhưng, mặc dù…nhưng
+ Tăng tiến: không chỉ …mà, không những…mà còn, không
những…mà
5. Đại từ:
- Đại từ xưng hô: là từ để chỉ người nói dùng chỉ mình hay chỉ
người khác khi giao tiếp.
Ví dụ: tôi, chúng tôi, em, nó, chúng nó, mày, tao, tớ, cậu, mình
Các từ ông, bà, chú, bác, cô, dì, cha, mẹ, anh, chị, em, cháu nếu
xuất hiện trong đoạn hội thoại (dẫn lời nói) thì nó là đại từ
- Đại từ thay thế: vậy, thế.
1. Từ đồng nghĩa:
DẠNG 3: NGHĨA CỦA TỪ
Là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau
2. Từ trái nghĩa: Là những từ có nghĩa trái ngược nhau
3. Từ đồng âm: Là những từ phát âm giống nhau nhưng khác
nhau hoàn toàn về nghĩa.
Ví dụ: Má em – rau má
Thạch cao- cao Sao Vàng- chiều cao
Cần câu – Câu hỏi
4. Từ nhiều nghĩa: Là từ có 1 nghĩa gốc và có 1 hay một số nghĩa
chuyển, những từ này có mối liên hệ với nhau về nghĩa.
Ngậm kẹo (nghĩa gốc)
Đóa hoa ngậm hạt mưa (nghĩa chuyển)
Cây xanh (nghĩa gốc), cây cột điện (nghĩa chuyển)
Giá vàng (nghĩa gốc), tấm lòng vàng (nghĩa chuyển)
DẠNG 4. Đọc lại các câu thành ngữ, tục ngữ, ca dao:
Quan hệ gia đình
- Con có cha như nhà có nóc.
- Con hơn cha là nhà có phúc.
- Chị ngã, em nâng.
- Anh em như thể tay chân
Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần.
- Máu chảy ruột mềm
………………………
* Quan hệ thầy trò
- Không thầy đố mày làm nên.
- Muốn sang thì bắc cầu kiều
Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy.
- Tiên học lễ, hậu học văn
- Nhất tự vi sư, bán tự vi sư
………………………..
* Quan hệ bạn bè
- Giàu vì bạn, sang vì vợ.
- Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng.
- Bán anh em xa, mua láng giềng gần.
…………………………..
Lưu ý: Đầu câu viết hoa, cuối câu có dấu chấm. (dấu câu)
Đọc kĩ để thực hiện đủ yêu cầu đề.
TẬP LÀM VĂN
- Ôn tập dạng văn tả người.
+ Tả người thân (ông, bà, bố, mẹ, anh, chị, em)
+ Tả người thường gặp hoặc người ấn tượng (bạn bè, cô giáo, bảo vệ,
HK,…)
+ Tả người truyền cảm hứng (cô giáo, bạn bè, người thân,…)
- Ôn tập bài văn tả cảnh.
GHI NHỚ DÀN Ý CÁC BÀI VĂN
1. Tả người:
a. Mở bài:
- Giới thiệu người định tả (Các con mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp, có thể
sử dụng câu thơ, bài hát, câu châm ngôn)
b. Thân bài:
- Tả ngoại hình (lưu ý triển khai nhiều ý từ câu mở đoạn), lồng ghép nêu
những điểm ấn tượng về người đó.
- Tả hoạt động:
Chọn 1 hoạt động tiêu biểu để miêu tả.
+ Tả ngoại hình và hoạt động khi làm việc (tham gia hoạt động)
+ Kết quả khi làm việc (tham gia hoạt động)
+ Tả ngoại hình và hoạt động sau khi làm việc (tham gia hoạt động)
- Tả tính cách:
Thể hiện qua lời nói, cử chỉ, hành động, việc làm,...như thế nào? (Dựa vào
bài Cô Chấm)
c. Kết bài:
Nêu cảm nghĩ về người định tả
2. Tả cảnh:
a) Mở bài: Giới thiệu về cảnh
b) Thân bài: Miêu tả cảnh mà em vừa giới thiệu:
- Tả bao quát: Vị trí ở đâu? Nhìn từ trên xuống dưới (hoặc nhìn từ xa) như
thế nào? Có đặc điểm gì nổi bật?
- Tả cảnh đẹp đó theo trình tự thời gian (trong ngày hoặc trong một năm
Tả cảnh đẹp trong một ngày (sáng - trưa - chiều - tối): miêu tả sự thay đổi
về không khí, ánh sáng, âm thanh, màu sắc, hoạt động của con người… tại
địa điểm đó qua các thời điểm trong ngày
hoặc
- Tả cảnh đẹp trong một năm (mùa xuân - mùa hạ - mùa thu - mùa đông):
miêu tả sự thay đổi của cảnh đẹp qua các mùa trong năm
- Chú trọng miêu tả mùa (thời điểm) đẹp nhất trong năm của địa điểm đó
c) Kết bài:
Tình cảm, cảm xúc của em dành cho cảnh đẹp mà mình vừa miêu tả
Những mong ước tốt đẹp của em dành cho cảnh đẹp đó trong tương lai