MARXIST ­ LENINIST POLITICAL ECONOMY
Chương 1
ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP & CHỨC NĂNG
CỦA KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC – LÊNIN
• Giảng viên: Vũ Quốc Phong
• Điện thoại: 0399.18.38.68
• Email: vqphong1976@hcmut.edu.vn
1
1.1. KHÁI QUÁT SỰ HÌNH THÀNH & PHÁT
TRIỂN CỦA KTCT MÁC - LÊNIN
Ø Thuật ngữ kinh tế chính trị (Political Economy) lần đầu tiên xuất hiện
trong tác phẩm: “Chuyên luận về kinh tế chính trị” của A.
Montchretien xuất bản năm 1615.
Ø Chủ nghĩa Trọng thương (XV – XVII) là hệ thống lý luận KTCT đầu
tiên, nghiên cứu về nền sản xuất TBCN.
Ø Chủ nghĩa Trọng nông (XVIII) là hệ thống lý luận KTCT nhấn mạnh vai
trò của sản xuất nông nghiệp, coi trọng sở hữu tư nhân & tự do kinh tế.
2
1.1. KHÁI QUÁT SỰ HÌNH THÀNH & PHÁT
TRIỂN CỦA KTCT MÁC - LÊNIN
Ø Kinh tế chính trị cổ điển Anh (XVII – XIX) là hệ thống các phạm trù,
các quy luật của nền kinh tế thị trường trong CNTB.
Ø Kinh tế chính trị Mác – Lênin kế thừa và phát triển những giá trị khoa
học của KTCT trước đó, mà trực tiếp là KTCT cổ điển Anh.
Ø Theo Ph.Ănghen: KTCT là khoa học về những quy luật chi phối hoạt
động kinh tế của xã hội loài người.
3
1.2. ĐỐI TƯỢNG & PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN
CỨU CỦA KTCT MÁC - LÊNIN
1.2.1. Đối tượng nghiên cứu của KTCT Mác - Lênin
Ø Đối tượng nghiên cứu của KTCT Mác – Lênin:
§ Nghiên cứu quan hệ sản xuất trong mối quan hệ biện chứng với lực
lượng sản xuất và kiến trúc thượng tầng.
§ Nghiên cứu quan hệ sản xuất trong các khâu của quá trình tái sản xuất xã
hội: sản xuất – phân phối – trao đổi – tiêu dùng.
4
1.2. ĐỐI TƯỢNG & PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN
CỨU CỦA KTCT MÁC - LÊNIN
1.2.1. Đối tượng nghiên cứu của KTCT Mác - Lênin
Ø Mục đích nghiên cứu của KTCT Mác – Lênin: tìm ra các phạm trù &
các quy luật kinh tế, trên cơ sở đó hoạch định các chính sách kinh tế.
§ Quy luật kinh tế là những mối liên hệ bản chất, tất yếu và lặp lại của
các hiện tượng, các quá trình kinh tế.
§ Chính sách kinh tế (economic policy) là tổng thể các biện pháp của nhà
nước nhằm đạt được một hay nhiều mục tiêu kinh tế trong một khoảng
thời gian nhất định.
5
1.2. ĐỐI TƯỢNG & PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN
CỨU CỦA KTCT MÁC - LÊNIN
1.2.2. Phương pháp nghiên cứu của KTCT Mác - Lênin
Ø Phép biện chứng duy vật là phương pháp xem xét các hiện tượng, các
quá trình kinh tế trong mối liên hệ và xu hướng vận động, phát triển của
chúng.
Ø Trừu tượng hoá khoa học là phương pháp gạt bỏ những nhân tố ngẫu
nhiên, tạm thời... để tách ra những nhân tố điển hình, ổn định, bền vững
từ đó tìm ra bản chất của các hiện tượng, các quá trình kinh tế.
Ø KTCT MLN còn sử dụng các phương pháp như logic & lịch sử, phân
tích thống kê, mô hình hóa...
6
1.3. CHỨC NĂNG CỦA KTCT MÁC - LÊNIN
1.3.1. Chức năng nhận thức
Ø KTCT cung cấp các phạm trù, các quy luật kinh tế. Đó là chìa khoá để
nhận thức các hiện tượng, các quá trình kinh tế.
Ø Các phạm trù, các quy luật kinh tế là cơ sở khoa học để nhận thức chủ
trương, đường lối, chính sách kinh tế.
7
1.3. CHỨC NĂNG CỦA KTCT MÁC - LÊNIN
1.3.2. Chức năng thực tiễn
Ø KTCT không chỉ phát hiện ra các phạm trù, các quy luật kinh tế, mà còn
nghiên cứu cơ chế vận dụng chúng hoạt động thực tiễn. Vận dụng đúng
đắn các quy luật kinh tế góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển.
Ø Các phạm trù, các quy luật kinh tế là cơ sở khoa học để hoạch định chủ
trương, đường lối, chính sách kinh tế.
Ø Các phạm trù, các quy luật kinh tế là cơ sở cho việc hình thành tư duy
kinh tế.
8
9
1.3. CHỨC NĂNG CỦA KTCT MÁC - LÊNIN
1.3.3. Chức năng tư tưởng
Ø KTCT Mác – Lênin góp phần hình thành thế giới quan và nhân sinh
quan;
Ø KTCT Mác – Lênin củng cố niềm tin của người học vào cuộc sống, vào
chủ trương, đường lối, chính sách kinh tế, góp phần thực hiện thành công
mục tiêu: “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.
10
1.3. CHỨC NĂNG CỦA KTCT MÁC - LÊNIN
1.3.4. Chức năng phương pháp luận
Ø KTCT Mác – Lênin cung cấp các phạm trù, các quy luật kinh tế cho các
môn khoa học kinh tế khác như kinh tế công nghiệp, thương mại, quản
trị, tài chính, tiền tệ, tín dụng…
Ø KTCT cung cấp cơ sở lý luận cho một số môn khoa học khác như địa lý
kinh tế, dân số học, lịch sử kinh tế quốc dân…
11