Natriy fenolyatni hosil qilish va unga kislotalarni ta`sirini o`rganish.
Reaktivlar: fenol kristallari, o`yuvchi natriyning 10% li eritmasi, xlorid kislotaning
8% li eritmasi, ohaktosh.
Ishning bajarilishi. Probirkaga 0,5 gr fenol kristallari solinib, unga o`yuvchi natriy
eritmasidan 5 ml qo`shiladi. Natijada fenol to`liq eriydi, ya`ni natriy fenolyat hosil
bo`ladi.
C6H5OH + NaOH=C6H5ONa + H2O
Olingan natriy fenolyat eritmasi ikki probirkaga bo`linadi va uning birinchisiga
qismiga bir necha tomchi xlorid kislota qo`shiladi. Bunda fenol ajralib chiqishi
natijasida suyuqlik loyqalanadi.
C6H5ONa + HCl=C6H5OH + NaCl
Natriy fenolyat eritmasining ikkinchi probirkadagisi orqali karbonat angidrid oqimi
o`tkaziladi (karbonat angidrid tiqin orqali naycha o`tkazilgan probirkada ohaktoshga
xlorid kislota ta`sir ettirib olinadi). Birozdan so`ng eritma ajralib chiqayotgan fenol
hisobiga loyqalanadi.
C6H5ONa + H2CO3=C6H5OH + NaHCO3
Bu reaksiya fenolning karbonat kislotaga nisbatan kuchsiz kislota, ekanligini
ko`rsatadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
M.M.Xasanov, A.S.Sattiqulov "Organik kimyo" T. "O`zbekiston" 1997
A.Abdusamatov, R.Ziyayev, U. Obidov, A. Uralov ―Organik kimyodan amaliy
mashg`ulolar‖, O`zbekiston nashr., Toshkent, 1996 y
B.A. Pavlov, L.Р. Terentev. ―Organik ximiya kursi‖, O`qituvchi nashr,
Toshkent, 1979 y.
Natriy fenolyatni hosil qilish va unga kislotalarni ta`sirini o`rganish.
Reaktivlar: fenol kristallari, o`yuvchi natriyning 10% li eritmasi, xlorid kislotaning
8% li eritmasi, ohaktosh.
Ishning bajarilishi. Probirkaga 0,5 gr fenol kristallari solinib, unga o`yuvchi natriy
eritmasidan 5 ml qo`shiladi. Natijada fenol to`liq eriydi, ya`ni natriy fenolyat hosil
bo`ladi.
C6H5OH + NaOH=C6H5ONa + H2O
Olingan natriy fenolyat eritmasi ikki probirkaga bo`linadi va uning birinchisiga
qismiga bir necha tomchi xlorid kislota qo`shiladi. Bunda fenol ajralib chiqishi
natijasida suyuqlik loyqalanadi.
C6H5ONa + HCl=C6H5OH + NaCl
Natriy fenolyat eritmasining ikkinchi probirkadagisi orqali karbonat angidrid oqimi
o`tkaziladi (karbonat angidrid tiqin orqali naycha o`tkazilgan probirkada ohaktoshga
xlorid kislota ta`sir ettirib olinadi). Birozdan so`ng eritma ajralib chiqayotgan fenol
hisobiga loyqalanadi.
C6H5ONa + H2CO3=C6H5OH + NaHCO3
Bu reaksiya fenolning karbonat kislotaga nisbatan kuchsiz kislota, ekanligini
ko`rsatadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
M.M.Xasanov, A.S.Sattiqulov "Organik kimyo" T. "O`zbekiston" 1997
A.Abdusamatov, R.Ziyayev, U. Obidov, A. Uralov ―Organik kimyodan amaliy
mashg`ulolar‖, O`zbekiston nashr., Toshkent, 1996 y
B.A. Pavlov, L.Р. Terentev. ―Organik ximiya kursi‖, O`qituvchi nashr,
Toshkent, 1979 y.