O‘zbekiston respublikasi axborot
texnologiyalari va kommunikatsiyalarini
rivojlantirish vazirligi
Muhammad al-xorazmiy nomidagi
toshkent axborot texnologiyalari
universiteti samarqand filiali
“Kompyuter injiniring” fakulteti “Kompyuter
tizimlari” kafedrasi “ Tarmoq xavfsizligi” Fanidan
Bajardi: 21-04 -guruh talabasi
Sayfullayev Shahzod
Qabul qildi:Shakarov.A.A
Mavzu: Tarmoq qurilmalarida dastlabki xavfsizlik sozlamalarini o’rnatish - telnet,
ssh.
Ishdan maqsad. Tarmoq qurilmalarida dastlabki xavfsizlik sozlamalarini telnet va ssh
protokollarini sozlashni o’rganish.
Switch ni sozlash:
SSH protokoli
Ishni bajarish tartibi
1. Cisco packet tracer dasturi ishga tushiriladi.
2. Laboratoriya ishi uchun bizga 2911 versiyadagi router, 2960 switch, va
kompyuterlar kerak bo’ladi.
3. Quyida keltirilgan topologiya quriladi.
4. Qurilgan topologiya testlab ko`riladi.
1.
ROUTER-1 ga quyida buyruqlar ketma ketligi kiritiladi.
continue with configuration dialog? [yes/no]: no
Router>enable
Router#conf t
Router(config)#int GigabitEthernet 0/0
Router(config-if)#no shutdown
Router(config-if)#ip address 192.168.10.15 255.255.255.0
Router(config-if)#exit
Router(config)#hostname Sanjarbek
TATU(config)#ip domain-name talaba.uz
TATU(config)#crypto key generate rsa 1024
TATU(config)#enable secret 123
TATU(config)#username Sanjarbek secret 1701
TATU(config)#ip ssh version 2
TATU(config)#ip ssh time-out 30
TATU(config)#ip ssh authentication-retries 2
TATU(config)#line vty 0 15
TATU(config-line)#transport input ssh
TATU(config-line)#login local
TATU(config-line)#end
TATU#wr
2.Har bir kompyuterda ip manzil berib chiqiladi.
3. Topologiya testlab ko’riladi.
Telnet protokoli
Ishni bajarish tartibi
1. Cisco packet tracer dasturi ishga tushiriladi.
2. Laboratoriya ishi uchun bizga 2911 versiyadagi router, 2960 switch, va
kompyuterlar kerak bo’ladi.
3. Quyida keltirilgan topologiya quriladi.
4. Qurilgan topologiya testlab ko`riladi.
ROUTER-1 ga quyida buyruqlar ketma ketligi kiritiladi.
continue with configuration dialog? [yes/no]: no
Router>enable
Router#conf t
Router(config)#int GigabitEthernet 0/0
Router(config-if)#no shutdown
Router(config-if)#ip address 192.168.10.25 255.255.255.0
Router(config-if)#exit
Router(config)#line vty 0 15
Router(config-line)#password 12345
Router(config-line)# end
Router#wr
2. Har bir kompyuterda ip manzil berib chiqiladi.
3. Topologiya testlab ko’riladi.
Kommutatorlarda port xavfsizligi(port Securty)ni sozlash.
Dastlab CPT dasturida «Network Devices» bo`limidan «switches» ga kirib switch (kommutator)
qurilmasi va kompyuter qurilmalari olinadi va ular aloqa kabeli orqali ulab chiqiladi:
2.3.2. Kompyuterlarga ketma-ket IP addres sozlamalari kiritiladi. Buning uchun kompyuterga
kursor olib borib sichqonchaning chap tarafi bosiladi va «Desktop» bo`limidan «IP Configurations» ga
kirib IP sozlamalari 2.1-jadvaldagidek qilib kiritiladi:
2.1-jadval
PC0
PC1
IP addres
192.168.1.1
192.168.1.2
Subnet mask
255.255.255.0
255.255.255.0
2.3.3. Kompyuterlarimizga IP addres sozlamalari kiritilganidan song ular o`rtasida xabar (ping)
yuborib aloqa tekshiriladi. Buning uchun kompyuterga (pc0) kirib “Desktop” bo`limidan “Command
Prompt” ochiladi va quyidagi komanda kiritiladi:
ping 192.168.1.2
2.3.4. Kompyuterga (pc0) ga xabar (ping) yuborilgan kompyuter IP addresi va MAC addresi
kompyuter hotirasida saqlanib qolinadi. Hotiradagi yuborilgan paketning kimga yuborilganini ko`rish
uchun quyidagi komanda kiritiladi:
arp -a
2.3.5. Kommutator sozlash rejimiga kirish kerak. Buning uchun yangi kompyuter olib va u bilan
kommutator «Console» aloqa kabeli bilan ulanadi. Bunda kommutator va kompyuterni ulashda
«console» aloqa kabelidan foydalaniladi («Connections» bo`limidan «Console» kabeli turi tanlanadi).
Ulashda kommutator «console» portiga va kompyuterda «RS 232» portiga ulanadi:
2.3.6. Kommutator sozlash rejimiga kirish uchun kompyuterga kirib “Desktop” bo`limidan
“Terminal” ga kiriladi:
2.3.7. Kompyuterlar FastEthernet 0/1 va FastEthernet 0/2 portlariga ulangan. Keyingi bosqichda
shu portlarda port xavfsizligi (port security) ishga tushiriladi. Buning uchun quyidagi komandalar
terminalga yani kommutator sozlash rejimiga kiritiladi:
enable
configure terminal
interface FastEthernet 0/1
switchport mode access
switchport port-security maximum 2
switchport port-security
exit
interface FastEthernet 0/2
switchport mode access
switchport port-security maximum 2
switchport port-security
exit
2.3.8. Yuqorida keltirilgan komandalar kiritilganidan so`ng port xavfsizligi (port security)
FastEthernet 0/1 va FastEthernet 0/2 portlari uchun ishga tushadi. Buni tekshirish uchun «terminal» da
«enable» rejimiga qaytib quyidagi komanda kiritiladi:
exit
show port-security
Yuqorida rasmda ko`rib turganingizdek FastEthernet 0/1 va FastEthernet 0/2 portlarida port
xavfsizligi (port security) ishga tushirildi.
REZERVLASH PROTOKOLLARI - STP, RSTP VA
AGREGATSIYALASH PROTOKOLLARI - LACP, PAGP NI SOZLASH
Ishdan maqsad
Kanal pog’onasi protokollari:
– STP (spanning-tree protocol), RSTP protokollari;
– LACP, PAGP аgregatsiyalash protokollarining sozlash va ishlash
tamoyillari bo`yicha amaliy ko`nikmaga ega bo`lish.
LACP asosida EtherChannel
1-Switchga LACP asosoida kanal yaratish uchun kod yozamiz
2-switchga LACP asosida kanal yaratish uchun kod yozamiz
LACP kanali o’rnatildi va hamma kanallar ochildi
0