BỆNH CÚM MÙA Diễn giả BS.CKI. Nguyễn Lâm Minh Huy NỘI DUNG 1. Đặc iểm virus cúm 2. Dịch tễ học về bệnh cúm 3. Triệu chứng và dấu hiệu của cúm 4. Chuẩn oán và iều trị cúm 5. Phòng ngừa cúm Đặc iểm virus cúm CÚM MÙA LÀ GÌ? Bệnh nhiễm trùng ường hô hấp do virus cúm (Influenza virus) gây ra Lây truyền chủ yếu qua giọt bắn khi ho, hắt hơi, tiếp xúc bề mặt nhiễm virus Các chủng virus cúm phổ biến Cúm A (H1N1, H3N2) Cúm B Cúm C (hiếm, nhẹ hơn) WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn 01 Dịch tễ học về bệnh Cúm DỊCH TỄ HỌC VỀ BỆNH CÚM Các vi rút cúm CÓ THỂ LÂY LAN Các giọt nước bọt trong không khí Tiếp xúc trực tiếp giữa người với người Tiếp xúc với các vật dụng bị nhiễm bẩn Sự lan truyền qua ường không khí dường như là cơ chế quan trọng nhất WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn 02 Dịch tễ học về bệnh Cúm Nhóm có nguy cơ cao bị các biến chứng do cúm Trẻ em < 5 tuổi; trẻ em < 2 tuổi ở mức nguy cơ ặc biệt cao Người lớn > 65 tuổi Những người có tình trạng bệnh lý mạn tính (ví dụ: bệnh tim phổi, tiểu ường, suy thận hoặc suy gan, bệnh hemoglobin, suy giảm miễn dịch) Phụ nữ trong ba tháng thứ hai hoặc thứ ba của thai kỳ Bệnh nhân có tình trạng bệnh lý làm suy giảm việc bài tiết chất tiết ở ường hô hấp (ví dụ: suy giảm khả năng nhận thức, rối loạn thần kinh cơ, ột quỵ, các tình trạng ộng kinh) Bệnh nhân ≤ 18 tuổi ang dùng WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn 03 Triệu chứng và dấu hiệu của cúm TRIỆU CHỨNG VÀ DẤU HIỆU CỦA CÚM Dấu hiệu Cảm lạnh Cảm cúm Nhiễm virus corona Thời iểm Giao mùa thay ổi thời tiết Sốt rõ ràng Có thể có Sốt Có thể, nhưng sốt nhẹ Sốt rõ ràng Có thể có Không Đau cơ, cơ thể yếu và au ầu Không Đau họng Có, ho nhẹ Thường gặp, ho nhiều Có Đau ầu Nhẹ Có Có Đau cơ toàn thân WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn 04 Triệu chứng và dấu hiệu của cúm TRIỆU CHỨNG VÀ DẤU HIỆU CỦA CÚM Dấu hiệu Cảm lạnh Cảm cúm Nhiễm virus corona Viêm phổi hoặc viêm cuống phổi Miễn là không nhiễm trùng do vi khuẩn, virus Có thể có biến chứng Trường hợp miễn dịch kém Tình trạng thiếu oxy, khó thở rõ rệt Khó thở Không Không Lây từ người sang người Tiếp xúc quá thường xuyên trong thời gian dài Rất dễ lây lan do virus cúm Cách iều trị Sử dụng thuốc hạ sốt và uống nhiều nước WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn Uống thuốc theo chỉ ịnh của bác sĩ Thông qua tiếp xúc với dịch cơ thể người bệnh Hiện chưa có phương pháp iều trị bệnh cụ thể 05 Triệu chứng và dấu hiệu của cúm Thời gian ủ bệnh Dao ộng từ 1 ngày ến 4 ngày, trung bình là 48 giờ. Trong những trường hợp nhẹ, nhiều triệu chứng giống như cảm lạnh thông thường (ví dụ: au họng, chảy nước mũi); viêm kết mạc nhẹ cũng có thể xảy ra. Triệu chứng iển hình Sốt cao ột ngột Đau họng, ho, chảy mũi Đau cơ, mệt mỏi, ớn lạnh Một số trường hợp có au ầu, buồn nôn WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn 06 Chẩn oán và iều trị cúm Bệnh sử và khám lâm sàng CHUẨN ĐOÁN Đôi khi xét nghiệm kháng nguyên nhanh hoặc chuỗi polymerase phiên mã ngược (RT-PCR) Đo ộ bão hòa oxy trong máu và phim chụp X quang ngực cho bệnh nhân có triệu chứng hô hấp nặng Chẩn oán cúm thường ược thực hiện dựa trên lâm sàng ở những bệnh nhân mắc hội chứng iển hình khi cúm ang lưu hành ở cộng ồng WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn 07 Chẩn oán và iều trị cúm ĐIỀU TRỊ CÚM Chủ yếu iều trị triệu chứng Thuốc hạ sốt (paracetamol) Uống nhiều nước, nghỉ ngơi WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn Thuốc kháng virus (oseltamivir) trong trường hợp nặng 08 Chẩn oán và iều trị cúm LƯU Ý KHI DÙNG THUỐC Không tự ý dùng kháng sinh Tránh lạm dụng corticoid Không dùng aspirin cho trẻ em (nguy cơ hội chứng Reye) WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn 09 Chẩn oán và iều trị cúm CÁCH LY KHI BỊ CÚM Vệ sinh tay thường xuyên Ở nhà khi có triệu chứng ể tránh lây lan Đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người khác WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn 10 Chẩn oán và iều trị cúm KHI NÀO CẦN KHÁM BÁC SĨ Sốt cao trên 39°C, khó hạ Khó thở, au ngực Lú lẫn, co giật Triệu chứng kéo dài >7 ngày WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn 11 Chẩn oán và iều trị cúm Hầu hết bệnh nhân ều hồi phục hoàn toàn, mặc dù thường mất 1 tuần ến 2 tuần WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn Tuy nhiên, viêm phổi do cúm hoặc liên quan ến cúm là nguyên nhân quan trọng gây bệnh hoặc tử vong trên những bệnh nhân có nguy cơ cao Điều trị kịp thời bằng thuốc kháng vi rút ở những bệnh nhân này có thể làm giảm tỷ lệ mắc bệnh ường hô hấp dưới và nằm viện 12 14 Phòng ngừa cúm PHÒNG NGỪA CÚM Tiêm vaccine Giữ vệ sinh cá nhân Tăng cường sức ề kháng WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn 13 Phòng ngừa cúm Cách tốt nhất ể bảo vệ bản thân Khuyến cáo: Tiêm mỗi năm một lần Hiệu quả của vắc-xin cúm 60 - 70% Giảm 80 - 90% nguy cơ nhập viện Giảm nguy cơ mắc cúm Ai nên tiêm vaccine cúm Tất cả mọi người từ 6 tháng tuổi trở lên Người có bệnh nền, phụ nữ mang thai Nhân viên làm việc trong môi trường ông người WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn 14 Phòng ngừa cúm CÁCH VỆ SINH TAY ĐÚNG CHUẨN Bước 1: Bước 2: Bước 3: Làm ướt tay bằng nước và xà phòng. Chà lòng bàn tay này lên mu và kẽ ngoài các ngón tay của bàn tay kia và ngược lại Chà 2 lòng bàn tay vào nhau, miết mạnh các kẽ ngón tay Bước 4: Bước 5: Bước 6: Chà mặt ngoài các ngón tay này vào lòng bàn tay kia Xoay ngón tay cái của bàn tay này vào lòng bàn tay kia và ngược lại (làm sạch ngón cái) Xoay các ầu ngón tay của tay này vào lòng bàn tay kia và ngược lại. Chà 2 lòng bàn tay vào nhau Làm sạch tay dưới vòi nước chảy ến cổ tay và lau khô Lưu ý: Rửa tay bằng nước và xà phòng khi bàn tay có vết bẩn. Thời gian mỗi lần rửa tay 30 giây. Các bước 2 - 3 - 4 -5 làm i làm lại tối thiểu 5 lần WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn 15 Phòng ngừa cúm Đeo khẩu trang SAI CÁCH Đeo khẩu trang ngược mặt, hở mũi Bỏ khẩu trang khi giao tiếp với người xung quanh, khi hắt hơi, ho, khạc nhổ Sờ tay vào khẩu trang, chạm tay vào khẩu trang ể tháo Tái sử dụng khẩu trang y tế dùng 1 lần WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn Đeo khẩu trang ĐÚNG CÁCH Đeo mặt có màu ậm ra ngoài, nếp gấp xuôi xuống Đeo khẩu trang khi giao tiếp với mọi người xung quanh Đeo khẩu trang khi ôm sát mặt, chỉnh thanh kim loại vừa với sống mũi Sử dụng khẩu trang mới, giặt sạch úng cách với khẩu trang vải mỗi ngày hoặc sau khi tiếp xúc với người nghi nhiễm 16 Phòng ngừa cúm GIỮ VỆ SINH MÔI TRƯỜNG LÀM VIỆC Không dùng chung vật dụng cá nhân Đảm bảo không gian làm việc thông thoáng Thường xuyên lau dọn bàn làm việc, tay nắm cửa WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn 17 Phòng ngừa cúm TĂNG CƯỜNG HỆ MIỄN DỊCH Vệ sinh tay thường xuyên Ở nhà khi có triệu chứng ể tránh lây lan Đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người khác Chế ộ dinh dưỡng giúp phòng cúm: Thực phẩm giàu vitamin C (cam, ổi, chanh) Thực phẩm giàu kẽm (hạt, ậu, thịt) Uống trà gừng, mật ong ể tăng ề kháng WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn 18 Phòng ngừa cúm MỘT SỐ BÀI TẬP CHO HỆ HÔ HẤP Thở chu/chúm môi Ngồi cố ịnh trên một mặt phẳng, thả lỏng phần vai và cổ; Miệng ngậm, hít oxy một cách từ từ bằng ường mũi; Chu môi trước khi thở ra; Giữ nguyên nét mặt này cho ến khi bạn thở ra hết. Lưu ý: thời gian thở ra sẽ gấp ôi thời gian hít khí vào. Nên lặp lại bài tập này khoảng 3 lần/ngày và 2 - 3 phút/lần WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn 19 Phòng ngừa cúm MỘT SỐ BÀI TẬP CHO HỆ HÔ HẤP Thở bụng Thẳng lưng, nhắm mắt lại; Thả lỏng các vị trí như cơ vùng mặt, vai và cổ; Trong vài phút ầu hãy hít thở bình thường; Một tay ặt lên bụng dưới, tay còn lại ặt lên ngực; Miệng ngậm, hít không khí bằng bụng ể cho bụng nở ra; Thở ra bằng miệng, bụng sẽ hóp lại. WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn 20 Phòng ngừa cúm Kỹ thuật ho hữu hiệu Thở chúm môi: trong khoảng từ 5-10 phút giúp ẩy ờm từ phế quản nhỏ ra các phế quản lớn hơn Tròn miệng hà hơi: 5-10 lần, tốc ộ tăng dần giúp ẩy ờm ra khí quản Ho: hít hơi vào thật sâu, nín thở và ho liên tiếp 1-2 lần. Lần 1 ho nhẹ, lần 2 ho mạnh ể ẩy ờm ra ngoài. WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn 21 Phòng ngừa cúm Thở chu kỳ chủ ộng Thở có kiểm soát: hít thở nhẹ nhàng trong 20-30 giây Căng giãn lồng ngực: hít thật sâu bằng mũi, nín thở 2-3 giây và thở ra nhẹ nhàng. Lặp lại 3-5 lần Hà hơi: hít thật sâu, nín thở 2-3 giây và tròn miệng hà hơi ẩy mạnh dòng khí ra ngoài. Lặp lại 1-2 lần WhiteCoat - Điểm “chạm” cho mọi nhu cầu sức khỏe của bạn Thở có kiểm soát 20 - 30 giây Hà hơi mạnh rồi ho nếu có thể Làm căng giãn lồng ngực Làm căng giãn lồng ngực Thở có kiểm soát Làm căng giãn lồng ngực 3 - 4 nhịp 22 Chân thành cảm ơn! Quét mã QR ể tải ứng dụng WHITECOAT - Ứng dụng Y tế trực tuyến Kết nối bác sĩ ngay trên iện thoại của bạn
0
You can add this document to your study collection(s)
Sign in Available only to authorized usersYou can add this document to your saved list
Sign in Available only to authorized users(For complaints, use another form )