Republika ng Pilipinas
Kagawaran ng Edukasyon
Rehiyon IV-A CALABARZON
BANGHAY
ARALIN
SA
FILIPINO
Grado11
(Pagbasa at Pagsusuri ng Iba’t Ibang
Teksto tungo sa Pananaliksik)
Ikalawang Semestre
Mga Manunulat
MARIA VINNAH C. DELGADO
Teacher I
Alangilan Senior High School
CHARIZA G. VILLANUEVA
Teacher III
Alangilan Senior High School
JESSICA H. CABACES
Teacher III
Alangilan Senior High School
BLESSIE D. ARABE
Master Teacher II
Alangilan Senior High School
KONSULTANT:
LILIBETH M. VIRTUS
Principal, Alangilan Senior High Scholl
GENERIEGO O. JAVIER
Education Program Supervisor I – LRMDS
EDERLINDA L. LONTOC
Education Program Supervisor I - Filipino
PAUNANG SALITA
Ang pagbasa at pagsusuri ng iba’t ibang teksto tungo sa pananaliksik ay isang
asignatura na kinapapalooban ng mga kompetensi na nakasaad sa Curriculum Guide
na itinakda ng K to 12 Program o Basic Education Curriculum kung saan dito mahahasa
ang mga kakayanan ng mga mag –aaral sa pagbasa at pagsususri ng nilalaman ng
teksto upang magamit sa pagpapalawak at pagbuo ng kaisipan tungo sa paggawa o
paglimbag ng isang riserts.
Batay sa mga nakatakdang kompetensi sa CG (Curriculum Guide), ang banghay
aralin na ito ay binuo bilang kasangkapan at gabay ng mga guro na magtuturo ng
Filipino 2. Nakapaloob dito ang mga pamantayan; pamantayang pangnilalaman,
pamantayang pagganap at pamantayang pagkatuto. Ang bawat aralin ay nagtataglay
ng iba’t ibang kasanayan na nakapaloob sa 4A’s (Aktibiti, Analisis, Abstraksiyon at
Aplikasyon) at mga mungkahing estratehiya para maisakatuparan ang paglinang ng
mga kompentsi na dapat makamit at matutunan ng mga mag-aaral para sa makatulong
sa paghahanda sa pagharap nila sa mataas na antas; bilang isang layunin ng K to 12
program.
Kalakip sa banghay aralin na ito ang mga mungkahing rubrik para sa
pamantayan ng pagbibigay ng marka.
Ito ay isa lamang gabay at malaya ang guro na pumili at gumamit ng iba’t ibang
estratehiyang huhubog sa kaisipan ng mga mag-aaral para maisakatuparan ang
nilalaman at layunin ng asignaturang ito.
Mga May-Akda
PASASALAMAT
Taos-pusong pasasalamat ang ipinaaabot ng mga manunulat sa naglunsad ng
proyekto ng Curriculum and Learning Management Division (CLMD) na nagbigay ng
pagkakataon sa mga manunulat na makabuo ng Daily Lesson Plan sa Grado 11 na
nagdulot ng inspirasyon upang maisakatuparan ang proyektong ito.
Sa mga taong nasa likod ng proyektong ito:
Dr. Donato G. Bueno
-
OIC, Schools Division Superintendent
Rhina I. Silva
-
Assistant, Schools Division Superintendent
Dr. Sacoro R. Comia
-
Chief CID Curriculum Implementation Division
Ederlinda L. Lontoc
-
Education Program Supervisor I – Filipino
Generiego O. Javier
-
Education Program Supervisor I – LRMDS
Lilibeth M. Virtus
-
Principal, Alangilan Senior High School
-
Mga May-Akda
Talaan ng Nilalaman
Pamagat ng Pahina . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . i.
Panimula . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ii
Pasasalamat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . iii
I. IKATLONG KWARTER
Tekstong Impormatibo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1-9
Tekstong Deskriptibo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10-15
Tekstong Persuweysib . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16-21
Tekstong Naratibo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22-29
Halimbawa ng Tekstong Naratibo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30-34
Tekstong Argumentatibo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35-40
Tekstong Prosidyural. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41-45
Pagbasa ng Iba’t Ibang Teksto. . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . 46-50
Pagsusuri ng Iba’t Ibang Teksto . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51-55
Mabisang Paraan ng Pamamahayag (Kalinawan) . . . . . . . . . 56-62
Mabisang Paraan ng Pamamahayag (Kaugnayan) . . . . . . . .. 63-66
Mabisang Paraan ng Pamamahayag (Bisa) . . . . . . . . . . . . . 67-72
Pagsulat ng Reaksyong Papel . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73-87
II. IKA-APAT NA KWARTER
Pagpili ng Paksa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88-93
Pagsulat ng Layunin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94-98
Pagsulat ng Tentatibong Balangkas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .99-109
Pagbuo ng Tentatibong Bibliograpi . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . 110-114
Pangangalap ng Datos . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115-124
Pagsulat ng Unang Draft . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .125-133
Pagsasaayos ng Dokumentasyon . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 134-145
Pagsulat ng Pinal na Draft/Final Draft . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146-157
Linggo 1
Araw 1- 2
Banghay Aralin sa Filipino
PAGBASA AT PAGSUSURI NG IBA’T IBANG TEKSTO TUNGO SA PANANALIKSIK
Pamantayang Pangnilalaman
Nasusuri ang iba’t ibang uri ng binasang teksto ayon sa kaugnayan nito sa sarili,
pamilya, komunidad, banasa at daigdig
Pamantayan sa Pagganap
Nasusuri ang kahulugan at kalikasan ng pagsulat ng iba’t ibang anyo ng sulatin
Kasanayang Pampagkatuto
Natutukoy ang paksang tinalakay sa iba’t ibang tekstong binasa: F11PB –IIIa- 98
I. Layunin
A. Natutukoy ang paksa ng teksto
B. Nasusuri ang nilalaman ng tekstong binasa.
C. Nakasusulat ng isang tekstong impormatibo
II. Paksang Aralin

Paksang Aralin : Tekstong Impormatibo
Mungkahing Teksto: Pasa Maynila Tuwing Sabado ni Dr. Demetrio B. Bautista

Kagamitan
Laptop, marker, kagamitang biswal, powerpoint

Sanggunian
Bautista, Demetrio B. et al. 2014. Pagbasa at Pagsulat Tungo sa
Pananaliksik. Grematima Publishing. Lungsod Batangas
1
De Laza Crizel S. 2016 Pagbasa at Pagsusuri ng Teksto Tungo sa
Pananaliksik. Rex Book Store. Manila
III. Hakbang sa Pagkatuto
A. Aktibiti
Mungkahing Estratehiya: EDITORIAL READING
Pangkatang Gawain: Ang bawat pangkat ay magkakaroon sipi ng tudling mula
sa pahayagan o diaryo (Editorial).
Pangkat I - Basahin at suriin ang nilalaman ng tudling. Itanghal o ipakita ito sa
pamamagitan ng Talk Show.
Pangkat II - Basahain at tukuyin ang paksa ng teksto. Ipakita ito sa
pamamagitan ng Documentary Reporting.
Pangkat III - Suriin ang nilalaman ng teksto at gamitin ito sa pagpapalagnap ng
impormasyon sa pamamagitan ng SONA.
PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA
Nilalaman ng teksto
15%
Paraan / Istilo ng pagbibigay ng
impormasyonKaisahan ng pangkat o Kooperasyon
15%
KABUUAN
40%
10%
PAUNAWA:
Ang bawat grupo ay magkakaroon ng 15 minuto para sa paghahanda ng
aktibiti. Ang pagtatanghal ay gagamitan ng rubriks bilang pamantayan sa
pagbibigay ng iskor.
B. Analisis
1. Ano ang nilalaman ng tekstong binasa?
2. Ayon sa editoryal, ano ang layunin ng tekstong binasa?
3. Bilang isang mag-aaral, bakit mahalaga o kailangang suriin ang nilalaman ng
2
teksto?
4. Paano ipinakita ng awtor ang kaniyang layunin

Pagbibigay ng Input ng Guro
Dagdag Kaalaman sa Tekstong Impormatibo
Ang tekstong impormatibo ay tinatawag ding paglalahad o ekspositori.
Ang pagpapahayag na naglalayong magpaliwanag at magbigay ng mga
detalye. Ang pangunahing layunin nito ay maglahad sa mga mambabasa ng
anumang paksa sa mundo.
Ang ilan sa mga halimbawa nito ay and
talambuhay, aklat at mga iba pang uri ng nakalimbag na babasahin na
nakapagpapalawak ng kasanayan at karanasan at pagkakataon na
makapagbigay ng kahulugan sa mga napapanahong isyu sa usaping
panlipunan.
C. Abstraksyon
1. Paano nakakatulong ang nilalaman ang nilalaman ng teksto sa pang-araw
Araw na gawain?
2. Paano inilahad ang manunulat o awtor ang kaniyang layunin. Ano ano ang
mga dapat tandaan sa paglalahad o pag-oorganizang isang tekstong
impormatibong.
3. Ano ang ginagampanan ng isang tekstong impormatibo at bakit mahalaga ito
sa sambayanang Filipino.
Mungkahing Estratehiya: Grapikong Presentasyon
Paraan ng Pag-oorganisa ng TEKSTONG IMPORMATIBO
Paglilista ng mga detalye
Tekstong Impormatibo
Pagsusuri
Sanhi at Bunga
Problema at Solusyon
3
D. Aplikasyon
Panuto: Sumulat ng dalawang talata tungkol sa kahirapan ng bansa. Gamitin
ang rubrik bilang pamantayan.
PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA
Lebel
Napakahusay
Mahusay
Katamtaman
Mahina
Napakahina
PAMANTAYAN: Katangian ng sinulat na
komposisyon

Buo ang kaisipan, konsistent, kumpleto ang
detalye

Malinaw ang intensiyon at nilalaman ng teksto

Gumamit ng wastong bantas

May kaisahan at may sapat na detalye
nakabatay sa tunay na pangyayari

May malinaw na intensiyon sa pagpapahayag

Gumamit ng wastong bantas

Konsistent, may kaisahan , kulang sa detalye

Di-gaanong malinaw ang intensiyon

Gumamit ng wastong bantas

Hindi ganap ang paglalahad ng mga detalye

Di-malinaw ang intensiyon

Hindi wasto and bantas na ginamit

Hindi buo at konsistent , walang sapat na na
detalye
Malabo ang intensiyon
Di-wasto ang bantas


Puntos
10
8
5
4
2
E. Ebalwayon
Panuto: Isulat ang TAMA kung ang pahayag ay wasto at kung mali
salungguhitan ang salitang nagpamali at ilagay ang tamang sagot.
1. Ang tekstong impormatibo ay may layunin na magbigay ng detalye.
2. Isa sa mga katangian ng tekstong impormatibo ay magpaganda ng buhay.
3. Ang SONA ay isang halimbawa ng pagbibigay impormasyon.
4. Ang tekstong impormatibo ay tinatawag ding ekspositori.
5. Ang ekspository ay ay tinatawag ding pagpapahayag.
6. Ang pagsulat ng isang ekspository ay may prosesong sinusunod.
4
7. Ang paksa ay kailangan bago gumawa ng isang teksong impormatibo.
8. Paglilista ng mga detalye ay isa sa mga kasangkapan sa paglalahad.
9. Kasanayan at karanasan ay kailangan sa pagbuo ng isang tekstong impormatibo.
10. Ang tekstong impormatibo ay may kakayahang magbahagi ng kaisipan.
INDEX OF MASTERY
SEKSYON
Bilang0 ng Mag-aaral
Index
F. Takdang Aralin:
Magbasa ng pahayagan o manood ng balita at suriin ang nilalaman at
layunin nito.
5
Linggo 1
Araw 3 - 4
Banghay Aralin sa Filipino
PAGBASA AT PAGSUSURI NG IBA’T IBANG TEKSTO TUNGO SA PANANALIKSIK
Pamantayang Pangnilalaman
Nasusuri ang iba’t ibang uri ng binasang teksto ayon sa kaugnayan nito sa sarili,
pamilya, komunidad, bansa at daigdig
Pamantayan sa Pagganap
Nasusuri ang kahulugan at kalikasan ng pagsulat ng iba’t ibang anyo ng sulatin
Kasanayang Pampagkatuto
Natutukoy ang paksang tinalakay sa iba’t ibang tekstong binasa: F11PB –IIIa- 98
I. Layunin
1. Natutukoy ang ang paksa ng sa teksto.
2. Naibibigay ang layunin ng teksto.
3. Nakapag-uulat ng mga isyu batay sa tekstong binasa.
4. Nakasusulat ng isang tekstong impormatibo.
II. Paksang Aralin

Paksang Aralin
Gawain/ Aktibiti ng Tekstong Impormatibo

Kagamitan
Laptop, marker, kagamitang biswal, powerpoint

Sanggunian
Bautista, Demetrio B. et al. 2014. Pagbasa at Pagsulat Tungo sa
Pananaliksik. Grematima Publishing. Lungsod Batangas
6
De Laza Crizel S. 2016 Pagbasa at Pagsusuri ng Teksto Tungo sa
Pananaliksik. Rex Book Store. Manila
III. Hakbang sa Pagkatuto
A.
Aktibiti
Paunawa. Magkakaroon ng balik aral sa konseptong tinalakay tungkol sa
pagbibigay impormasyon. Pag-aaralan at susuriin ang napanood
na balita o nabasa na pahayagan.
B. Analisis
Mga posibleng katanungan
1. Sa inyong napanood sa balita o nabasa sa pahayagan, ano ang gustong
ipahayag ng tagapagbalita?
2. Ano ang layunin ng teksto?
3. Para sa iyo, bakit mahalaga ang pagbibigay ng impormasyon?
C. Abstraksyon
1. Paano mo matutukoy ang layunin ng isang teksto?
2. Naipahiwatig ba ng maayos ang layunin ng nilalaman ng teksto?
3. Paano inilahad ng manunulat ang gustong iparating ng teksto?
4. Gaano kahalaga ang isang nasuring tekstong impormatibo sa ating sarili at
komunidad?
7
D. Aplikasyon
Pangkatang Gawain: NEWSCASTING
Ang bawat pangkat ay mag-uulat ng sinulat na tekstong impormatibo. Bawat
pangkat ay bibigyan ng sampung (10) minuto para sa pag-uulat. Gamitin ang
rubric bilang pamantayan sa pagmamarka.
Pangkat 1 - Mag-uulat tungkol sa mga pangyayari tungkol sa Isports.
Pangkat 2 - Mag-uulat tungkol ekonomiya ng bansa.
Pangkat 3 – Mag-uulat tungkol sa pangunahing isyu ng bansa.
PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA
Nilalaman
15%
Paraan / Istilo ng pagbibigay ng
impormasyonKaisahan ng pangkat o Kooperasyon
15%
KABUUAN
40%
10%
E. Ebalwasyon
Panuto: Batay sa iyong obserbasyon, narinig o nabasa, sumulat ng dalawang
talata tungkol sa mga isyung kinahaharap ng bansa. Iuulat ito sa harapan
ng klase. Gamitin ang rubrik bilang pamantayan.
8
PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA
PAMANTAYAN: Katangian ng sinulat na komposisyon
Lebel
Pun
tos
Napakahusay



Buo ang kaisipan, konsistent, kumpleto ang detalye
Malinaw ang intensiyon at nilalaman ng teksto
Gumamit ng wastong bantas.
10
Mahusay
Katamtaman



May kaisahan at may sapat na detalye nakabatay sa tunay na pangyayari
May malinaw na intensiyon sa pagpapahayag
Gumamit ng wastong bantas



Konsistent, may kaisahan , kulang sa detalye
Di-gaanong malinaw ang intensiyon
Gumamit ng wastong bantas
8
5
Mahina



Hindi ganap ang paglalahad ng mga detalye
Di-malinaw ang intensiyon
Hindi wasto and bantas na ginamit
4



Hindi buo at konsistent , walang sapat na na detalye
Malabo ang intensiyon
Di-wasto ang bantas
Napakahina
2
F. Takdang Aralin:
Magbasa tungkol sa pagsusuri at pagsulat ng tekstong deskriptibo at magbigay
ng halimbawa nito. Suriin ang nilalaman nito at ihambing sa tekstong
impormatibo.
9
Linggo 2
Araw 1 - 2
Banghay Aralin sa Filipino
PAGBASA AT PAGSUSURI NG IBA’T IBANG TEKSTO TUNGO SA PANANALIKSIK
Pamantayang Pangnilalaman
Nasusuri ang iba’t ibang uri ng binasang teksto ayon sa kaugnayan nito sa sarili,
pamilya, komunidad, banasa at daigdig
Pamantayan sa Pagganap
Nasusuri ang kahulugan at kalikasan ng pagsulat ng iba’t ibang anyo ng sulatin
Kasanayang Pampagkatuto
Naibabahagi ang katangian at kalikasan ng iba’t ibang tekstong binasa. F11PSIIIb-91
I. Layunin
1. Naipaliliwanag ang mga mahahalagang pahiwatig at kaisipan na nakapaloob sa
teksto.
2. Natutukoy at nailalarawan ang nilalaman ng tekstong deskriptibo.
3. Naipapaliwanag ang katangian ng isang tekstong deskrptibo.
4. Nakasusulat ng isang teskstong descriptibo.
II. Paksang Aralin

Paksang Aralin
Uri ng Teksto: Tekstong Deskriptibo
( Video Presentation – MASDAN MO ANG KAPALIGIRAN by Asin)
10

Kagamitan
Laptop, marker, kagamitang biswal, powerpoint

Sanggunian
Bautista, Demetrio B. et al. 2014. Pagbasa at Pagsulat Tungo sa
Pananaliksik. Grematima Publishing. Lungsod Batangas
De Laza Crizel S. 2016 Pagbasa at Pagsusuri ng Teksto Tungo sa
Pananaliksik. Rex Book Store. Manila
III. Hakbang sa Pagkatuto
A. Aktibiti
Mungkahing Estratehiya: Video Presentation
Iparinig at ipakita sa mag-aaral ang awit na MASDAN MO ANG
KAPALIGIRAN by ASIN.
Masdan Mo Ang Kapaligiran by ASIN
Wala ka bang napapansin? Sa iyong mga kapaligiran.
Kay dumi na ng hangin, pati na ang mga ilog natin.
REFRAIN 1
Hindi nga masama ang pag-unlad
At malayu-layo na rin ang ating narating
Ngunit masdan mo ang tubig sa dagat
Dati'y kulay asul, ngayo'y naging itim.
Ang mga duming ating ikinalat sa hangin
Sa langit, 'wag na nating paabutin
11
Upang kung tayo'y pumanaw man
Sariwang hangin, sa langit natin matitikman.
REFRAIN 2
Mayro'n lang akong hinihiling
Sa aking pagpanaw, sana ay tag-ulan
Gitara ko ay aking dadalhin
Upang sa ulap na lang tayo magkantahan.
Ang mga batang ngayon lang isinilang
May hangin pa kayang matitikman
May mga puno pa kaya silang aakyatin
May mga ilog pa kayang lalanguyan.
REFRAIN 3
Bakit 'di natin pag-isipan
Ang nangyayari sa ating kapaligiran
Hindi nga masama ang pag-unlad
Kung hindi nakakasira ng kalikasan.
Darating ang panahon, mga ibong gala
Ay wala nang madadapuan
Masdan mo ang mga punong dati ay kay tatag
Ngayon'y namamatay dahil sa ating kalokohan.
REFRAIN 4
Lahat ng bagay na narito sa lupa
12
Biyayang galing sa Diyos kahit nu'ng ika'y wala pa
Ingatan natin at 'wag nang sirain pa
'Pagkat 'pag Kanyang binawi, tayo'y mawawala na.
[repeat refrain 2]
B. Analisis
Mga gabay na katanungan na hahamon sa kaisipan ng mga mag-aaral ayon sa
pamagat ng awit.
1. Batay sa narinig at nakita sa video presentation, ano ang gustong ipahiwatig ng
awit.
2. Ano ang nilalaman at layunin ng teksto o awit?
3. Ano ang istilo na ginamit ng tekstong para ipahiwatig ang nilalaman?
C. Abstraksyon
1. Paano inilarawan ang kapaligiran ayon sa nilalaman ng awit?
2. Sang-ayon ka ba sa paraan ng paglalarawan na nabanggit sa awit?
3. Ano ano ang mga dapat tandaan sa pag-oorganisa o pagsulat ng tekstong
descriptibo? Bakit ito mahalaga?
Pagbibigay ng Input ng Guro
Ang deskriptib ay isang teksto kung saan ito ay nagtataglay ng impormasyong
may kinalaman sa pisikal na katangian ng isang tao, lugar, bagay at pangyayari.
Madali itong makilala sapagkat ito ay tumutugon sa tanong na ano. Ang halimbawa
nito ay mga lathalain, karanasan, at mga akdang pampanitikan.
13
D. Aplikasyon
Panuto. Gumuhit ng isang bagay na naglalarawan ng iyong sarili o pagkatao.
Ipakita ito at ipaliwanag sa pamamagitan ng pasalitang diskurso.
Gamitin ang batayan sa pagmamarka
PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA
Indicator
Nilalaman
Pagkamalikhain
Presentasyon
Kaangkupan ng
Impormasyon
Natatangi
Mahusay
(4)
(3)
Medyo
Mahusay
(2)
Hindi
Mahusay
(1)
Naipakita at
naipakita ang
lahat ng
dapat
tunguhin ng
proyekto
Naipakita ang
lahat na
dapat
nilalaman ng
proyekto
ngunit kulang
sa paliwanag
Hindi gaanong
nakita ang
dapat
nilalaman ng
proyekto at
dapat na
paliwanag
Hindi naipakita
at
naipaliwanag
ang dapat
nilalaman ng
proyekto
Ang likha ay
orihinal
Ang likha ay
orihinal ngunit
kulang sa
kaayusan
Ang likha ay
hndi orihinal at
kulang sa
kaayusan
Ang likha ay
hindi orihinal at
walang
tunguhin
Naging
maayos at
mahalaga
ang
kabuuang
presentasyon
Maayos ang
presentasyon
ngunit kulang
sa mga
mahahalagan
g datos
Hindi naging
maayos ang
presentasyon
at kulang ang
mga datos
Hindi
naunawaan
ang dapat
tunguhin ng
presentasyon
Malinaw at
angkop sa
paksa ang
presentasyon
Malinaw ang
impormasyon
subalit kulang
sa
kaangkupan
Hindi malinaw
ang
impormasyon
at walang
kaangkupan
Hindi
naunawaan
ang
impormasyon
na nais
ipahiwatig
14
Marka
E. Ebalwasyon
Panuto: Sumulat ng tatlong talata na sanaysay tungkol sa isang programa ng
bansa o barangay ukol sa pangangalaga ng kalikasan. Gamitin ang mga batayan
sa pagsulat ng isang tekstong descriptibo.
PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA
Lebel
PAMANTAYAN: Katangian ng sinulat na
komposisyon

Napakahusay
Mahusay
Katamtaman
Mahina
Napakahina

Buo ang kaisipan, konsistent, kumpleto ang
detalye
Malinaw ang intensiyon at nilalaman ng teksto
Gumamit ng wastong bantas.
May kaisahan at may sapat na detalye
nakabatay sa tunay na pangyayari
May malinaw na intensiyon sa pagpapahayag

Gumamit ng wastong bantas

Konsistent, may kaisahan , kulang sa detalye

Di-gaanong malinaw ang intensiyon

Gumamit ng wastong bantas

Hindi ganap ang paglalahad ng mga detalye

Di-malinaw ang intensiyon

Hindi wasto and bantas na ginamit

Hindi buo at konsistent , walang sapat na na
detalye
Malabo ang intensiyon
Di-wasto ang bantas





Puntos
10
8
5
4
2
F. Takdang Aralin
1. Magsaliksik sa internet ng magagandang tanawin at lagyan ng pahayag kung paano
pananatilihin ang kagandahang taglay nito.
2. Magsaliksik ng isang halimbawa ng persuweysib na teksto. Ilista ang mga salitang
ginamit teksto kung saan ito ay nanghihikayat.
15
Linggo 2
Araw 3 - 4
Banghay Aralin sa Filipino
PAGBASA AT PAGSUSURI NG IBA’T IBANG TEKSTO TUNGO SA PANANALIKSIK
Pamantayang Pangnilalaman
Nasusuri ang iba’t ibang uri ng binasang teksto ayon sa kaugnayan nito sa sarili,
pamilya, komunidad, banasa at daigdig
Pamantayan sa Pagganap
Nasusuri ang kahulugan at kalikasan ng pagsulat ng iba’t ibang anyo ng sulatin
Kasanayang Pampagkatuto
Nakasusulat ng ilang halimbawa ng iba’t ibang uri ng teksto. F11PS-IIIb-89
I. Layunin
1. Naipaliliwanag ang mga mahahalagang pahiwatig at kaisipan na nakapaloob sa
teksto.
2. Nakikilala ang tekstong persuweysib at nakagagawa ng isang halimbawa nito.
II. Paksang Aralin: Tekstong Persuweysib

Kagamitan
Laptop, marker, kagamitang biswal, powerpoint

Sanggunian
Bautista, Demetrio B. et al. 2014. Pagbasa at Pagsulat Tungo sa
Pananaliksik. Grematima Publishing. Lungsod Batangas
De Laza Crizel S. 2016 Pagbasa at Pagsusuri ng Teksto Tungo sa
Pananaliksik. Rex Book Store. Manila
16
III. Hakbang sa Pagkatuto
A. Aktibiti
Mungkahing Estratehiya: Powerpoint Presentation ng Sanaysay tungkol sa
“ Kahalagahan ng Edukasyon”
Ang Kahalagahan ng Edukasyon
Ang pagkakaroon ng isang mataas at matibay na edukasyon ay isang saligan
upang mabago ang takbo ng isang lipunan tungo sa pagkakaroon ng isang
masaganang ekonomiya. Mataas na edukasyon na hindi lamang binubuhay ng mga
aklat o mga bagay na natutunan sa ating mga university at paaralan. Bagaman, kasama
ito sa mga pangunahing elemento upang magkaroon ng sapat na edukasyon, ang
praktikal na edukasyon na nakabase sa ating araw-araw na pamumuhay ang siya pa
ring dapat na piliting maabot. Matibay ang isang edukasyon kung ito ay pinagsamang
katalinuhan bunga ng mga pormal na pag-aaral tungkol sa Mathematics, Science,
English at mga bagay na tungkol naman sa buhay at kung paano mabuhay ng maayos.
Ang edukasyon ang nagiging daan tungo sa isang matagumpay na hinaharap ng
isang
bansa. Kung wala nito, at kung ang mga mamamayan ng isang lipunan ay hindi
magkakaroon ng isang matibay at matatag na pundasyon ng edukasyon, magiging
mahirap para sa kanila na abutin ang pag-unlad. Marapat lamang na maintindihan na
ang edukasyon ay siyang magdadala sa kanila sa kanilang mga inaasam na mga
mithiin.
Ang unang layunin ng edukasyon ay upang magkaroon ng kaalaman sa mga
bagay-bagay at impormasyon sa kasalukuyan, sa hinaharap at sa kinabukasan. Ito ang
nagsisilbing mekanismo na humuhubog sa isipan, damdamin at pakikisalamuha sa
17
kapwa ng isang tao. Ito rin ang dahilan ng mga mabubuti at magagandang pangyayari
sa ating mundo at ginagalawang kapaligiran sa kasalukuyang panahon.
Ang edukasyon ay kailangan ng ating mga kabataan sapagkat ito ang kanilang
magiging sandata sa buhay sa kanilang kinabukasan. Ang kanilang kabataan ang
siyang estado kung saan nila hinahasa ang kanilang mga kaisipan at damdamin sa mga
bagay na kailangan nila sa kanilang pagtanda. Ang edukasyon ay mahalaga sapagkat
ito ang nagiging daan sa isang tao upang magkaroon ng mga kaalaman tungkol sa
kanyang buhay, pagkatao at komunidad na ginagalawan. Ito ang naghuhubog ng mga
kaisipan tungo sa isang matagumpay na mundo na kailangan ng bawat isa upang
lubusang mapakinabangan ang daigdig at malaman ang mga layunin nito.
Ang kabataan ay nararapat lamang na magkaroon ng sapat na edukasyon sa
pamamagitan ng kanilang karanasan at pormal na programa na nakukuha sa mga
paaralan. Ito ang kanilang magiging armas upang maharap nila ang mga bagay na
kaakibat ng kanilang magiging kinabukasan. At dahil sila ang ating pag-asa, nararapat
lamang na ibigay natin sa kanila ang lahat ng edukasyon na kailangan nila upang
maabot nila ang mga pangarap na nais nilang matupad (http://sanaysay-filipino.
2011/07/sanaysay-tungkol-sa-edukasyon.html).
Pangkatang Gawain:
1. Ang bawat pangkat ay gagawa ng isang adverstisement o patalastas mula sa
binasa, “Ang Kahalagahan ng Edukasyon”.
2. Pagkatpos ng 15 minuto, itanghal ito sa harapan ng klase. Ang bawat grupo ay
magkakaroon ng iskor sa pamamagitan ng rubric bilang pamantayan sa
18
pagbibigay ng marka.
PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA
Nilalaman
15%
Paraan / Istilo sa pagbibigay ng
impormasyonKaisahan ng pangkat o Kooperasyon
15%
KABUUAN
40%
10%
B. Analisis
1. Ano ang nilalaman o layunin ng teksto?
2. Paano inilahad sa sanaysay ang kahalagahan ng edukasyon?
3. Kanino patungkol ang tekstong inyong binasa? Bakit?
C. Abstraksyon
1. Ayon sa nilalaman ng sanaysay, ano ang mga salitang ginamit ng manunulat
o awtor para maibigay o masabi ang kaniyang layunin.
2. Paano ka nakunbinsi ng manunulat na ang edukasyon ay mahalaga?

Pagbibigay Input ng Guro
Isa sa mga uri ng teksto ay ang persuweysib kung saan ang layunin ay
manghikayat o mangumbinse. Ito ay ang kalimitang ginagawa at ginagamitan ng mga
piling salita para makamtan ang hinahangad na layunin. Halimbawa ng persuweysib ay
mga nakasulat na propaganda sa eleksyon, mga adverstisement.
19
E. Aplikasyon
Panuto: Gumawa o sumulat ng ng isang slogan para temang
“Edukasyon: Susi ng Tagumpay”.
PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA
Indicator
Nilalaman
Pagkamalikhain
Presentasyon
Kaangkupan ng
Impormasyon
Natatangi
Mahusay
(4)
(3)
Medyo
Mahusay
(2)
Hindi
Mahusay
(1)
Marka
Naipakita at
naipakita ang
lahat ng
dapat
tunguhin ng
proyekto
Naipakita ang
lahat na
dapat
nilalaman ng
proyekto
ngunit kulang
sa paliwanag
Hindi gaanong
nakita ang
dapat
nilalaman ng
proyekto at
dapat na
paliwanag
Hindi naipakita
at
naipaliwanag
ang dapat
nilalaman ng
proyekto
Ang likha ay
orihinal
Ang likha ay
orihinal ngunit
kulang sa
kaayusan
Ang likha ay
hndi orihinal at
kulang sa
kaayusan
Ang likha ay
hindi orihinal at
walang
tunguhin
Naging
maayos at
mahalaga
ang
kabuuang
presentasyon
Maayos ang
presentasyon
ngunit kulang
sa mga
mahahalagan
g datos
Hindi naging
maayos ang
presentasyon
at kulang ang
mga datos
Hindi
naunawaan
ang dapat
tunguhin ng
presentasyon
Malinaw at
angkop sa
paksa ang
presentasyon
Malinaw ang
impormasyon
subalit kulang
sa
kaangkupan
Hindi malinaw
ang
impormasyon
at walang
kaangkupan
Hindi
naunawaan
ang
impormasyon
na nais
ipahiwatig
F. Ebalwasyon
Panuto: Batay sa binasa, pumili ng dalawang pangungusap na nagpapakita o
nagpapahiwatig ng pangungumbinse o panghihikayat.
Ilahad at
ipaliwanag sa pasulat na dikurso kung paano ka nahikayat.
20
PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA
Lebel
PAMANTAYAN: Katangian ng sinulat na
komposisyon

Napakahusay
Mahusay
Katamtaman
Mahina
Napakahina
Buo ang kaisipan, konsistent, kumpleto ang
10
detalye

Malinaw ang intensiyon at nilalaman ng teksto

Gumamit ng wastong bantas.


May kaisahan at may sapat na detalye
nakabatay sa tunay na pangyayari
May malinaw na intensiyon sa pagpapahayag

Gumamit ng wastong bantas

Konsistent, may kaisahan , kulang sa detalye

Di-gaanong malinaw ang intensiyon

Gumamit ng wastong bantas

Hindi ganap ang paglalahad ng mga detalye

Di-malinaw ang intensiyon

Hindi wasto ang bantas na ginamit

Hindi buo at konsistent , walang sapat na na
detalye
Malabo ang intensiyon
Di-wasto ang bantas


Puntos
8
5
4
2
F. Takdang Aralin
Magsaliksik ng kahulugan ng naratibo at paraan ng pagsulat ng naratibo.
21
Linggo 3
Araw 1-2
Banghay Aralin sa Filipino
PAGBASA AT PAGSUSURI NG IBA’T IBANG TEKSTO TUNGO SA PANANALIKSIK
Pamantayang Pangnilalaman
Nasusuri ang iba’t ibang uri ng binasang teksto ayon sa kaugnayan nito sa sarili,
pamilya, komunidad, banasa at daigdig
Pamantayan sa Pagganap
Nasusuri ang kahulugan at kalikasan ng pagsulat ng iba’t ibang anyo ng sulatin
Kasanayang Pampagkatuto
Nagagamit ang cohesive device sa pagsulat ng sariling halimbawang teksto.
F11WG-IIIc-90
I. Layunin
1. Naipaliliwanag ang mga mahahalagang pahiwatig at kaisipan na nakapaloob
sa teksto.
2. Nakikilala ang tekstong naratibo (narrative) at nakagagawa ng isang
halimbawa nito.
3. Nakasusulat ng isang tekstong naratibo.
II. Paksang Aralin: Tekstong Naratibo (Narrative)
Kagamitan
Laptop, marker, kagamitang biswal, powerpoint
22

Sanggunian
Bautista, Demetrio B. et al. 2014. Pagbasa at Pagsulat Tungo sa
Pananaliksik. Grematima Publishing. Lungsod Batangas
De Laza Crizel S. 2016 Pagbasa at Pagsusuri ng Teksto Tungo sa
Pananaliksik. Rex Book Store. Manila
III. Hakbang sa Pagkatuto
A.
Aktibiti: Pangkatang Gawain: Story Mapping
Ang bawat pangkat ay gagawa ng story mapping batay sa binasang teksto.
Ipakita at ipaliwanag pagkatpos ng ng 15 minuto. Gamitin ang rubrik bilang
pamantayan.
Ang Galit ng Alon sa Tinig ni Maria
Noong unang panahon,sa isang isla sa gitnang pasipiko ay may isang uri ng
hampas ng alon ang nagbibigay ng takot at pangamba sa mga tao doon, tinawag nila
itong si Haring Alon dahil sa naglalakihang hampas ng alon nito. Si Maria ay isang
anak ng isang mangingisda na namatay sa gitna ng pasipiko dahil sa hampas ng
mga alon, simula noon ay lagi na siyang pumupunta sa dalampasigan ng mag-isa at
kumakanta at sa tuwing siya ay kumakanta ay tila tumatahimik ang paligid at
nawawala ang mga hampas ng alon, napansin ito ng matandang nakikinig sa kanya.
Sinabi ng matanda, na may kapangyarihan ang ginintuang tinig ni Maria. Nagalit ang
Haring Alon sa kaniya ng pagkahinto sa paghampas sa lupain ng isla dahil sa tinig ni
Maria.
Sa katahimikan ng gabi ay nagwasik ng napakalaking hampas ng alon ang
Haring Alon na kumain sa halos kalahating bahagi ng isla, napakaraming namatay
23
pero hindi pa nakuntento ang Haring Alon muli ay naghampas siya ng napakalaking
alon, nagmadaling tinawag ng isang matanda si Maria sinabi nitong kailangan ng
buong mamamayan ng buong isla ang kanyang makapangyarihang tinig upang
tumigil ang Haring Alon.
Nakipag sagupaan ang tinig ni Maria sa hampas ng malalaking alon hindi niya
ininda ang hampas ng alon na bumubugbog sa kaniyang katawan, nang naglaon ay
huminto rin ang galit ng Haring Alon, at mula noon ay hindi na muling humampas ang
alon sa dalampasigan ng isla at namuhay ang mga tao ng walang takot at pangamba
sa kanilang puso.
PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA
Nilalaman ------------------------------------------------------
20 puntos
Diwa ay nahihinggil sa paksa na ibibigay
Ng lupon ng inampala --------------------------- 10
Kaangkupan ng Salita ------------------------------ 5
Kalinawan --------------------------------------------- 5
Organisasyon-----------------------------------------------------20 puntos
Kaisahan------------------------------------------------------ 8
Pagkakaugnay---------------------------------------------- -7
Istilo-------------------------------------------------------------5
Mekaniks ---------------------------------------------------------- 10 puntos
Alituntuning panggramtika, gamit ng wastong gramatika, Gamit ng wastong baybay
-------------------------------10
KABUUAN ---------------------------------------------------50 PUNTOS
24
B. Analisis
1. Ano ang napasin niyo sa nilalaman ng teksto?
2. Ano ang istilong ginamit ng awtor sa paglalahad ng pangyayari?
3. Paano isinalaysay ang mga kaganapan na nakapaloob sa binasang teksto.
C. Abstraksyon
1. Paano inilahad at ginamit ng awtor ang pagkasunod – sunod na pangyayari?
2. Gaano kahalaga ang mga panyayaring naganap sa tekstong binasa?
3. Ano ang mga hakbang at dapat tandaan sa pagsasalaysay?
Pagbibigay Input ng Guro
Ang naratib ay isang tekstong naglalahad ng pagkasunud-sunod na pangyayari, o
simpleng nagsasalaysay. Ito ay maaring ilahad sa pamamagitan ng pagsasalasariling
karanasan ng manunulat gayundin sa isang natatanging tao o pangyayari sa nakalipas
na panahon.
Maaring sabihin na ang tekstong ay isang narativ kung ito ay:
-. isang informal na nagsasalaysay na para lang nagkuwento ng isang bagay o isang
pangyayari sa isang kaibigan
-. magaang basahin, madaling unawain at maaring magtaglay ng anekdotang
naglalarawan ng mga tauhan, eksena at mga detalye ng mga pangyayari at
-. nagtataglay ito ng panimula na nagsasaad kung anong uri ng tekstong narativ at ng
isang matibay na katapusan o kongklusyon
25
A.
Aplikasyon: Story Telling (Dugtungang Pagsasalaysay)
Panuto: Ang guro ay magsisismula ng isang kwento at dudugtungan ng mga
mag-aaral para makabuo ng isang pangyayari o kwento.
PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA
Lebel
PAMANTAYAN: Katangian ng sinulat na
komposisyon

Napakahusay
Mahusay
Katamtaman
Mahina
Napakahina
Buo ang kaisipan, konsistent, kumpleto ang
10
detalye

Malinaw ang intensiyon at nilalaman ng teksto

Gumamit ng wastong bantas.


May kaisahan at may sapat na detalye
nakabatay sa tunay na pangyayari
May malinaw na intensiyon sa pagpapahayag

Gumamit ng wastong bantas

Konsistent, may kaisahan , kulang sa detalye

Di-gaanong malinaw ang intensiyon

Gumamit ng wastong bantas

Hindi ganap ang paglalahad ng mga detalye

Di-malinaw ang intensiyon

Hindi wasto ang bantas na ginamit

Hindi buo at konsistent , walang sapat na na
detalye
Malabo ang intensiyon
Di-wasto ang bantas


Puntos
8
5
4
2
E. Ebalwasyon
Panuto. Ayon sa larawan, sumulat ng narativ ayon sa pagkasunod-sunod na
pangyayari. Gamitin ang pamantayan sa pagmamarka.
26
PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA
Lebel
PAMANTAYAN: Katangian ng sinulat na
komposisyon

Napakahusay
Mahusay
Katamtaman
Mahina
Napakahina
Buo ang kaisipan, konsistent, kumpleto ang
10
detalye

Malinaw ang intensiyon at nilalaman ng teksto

Gumamit ng wastong bantas.


May kaisahan at may sapat na detalye
nakabatay sa tunay na pangyayari
May malinaw na intensiyon sa pagpapahayag

Gumamit ng wastong bantas

Konsistent, may kaisahan , kulang sa detalye

Di-gaanong malinaw ang intensiyon

Gumamit ng wastong bantas

Hindi ganap ang paglalahad ng mga detalye

Di-malinaw ang intensiyon

Hindi wasto ang bantas na ginamit

Hindi buo at konsistent , walang sapat na na
detalye
Malabo ang intensiyon
Di-wasto ang bantas


Puntos
27
8
5
4
2
28
F. Takdang Aralin
Pag-aralan at magsaliksik ng mga paraan ng pagsulat ng naratib.
29
Linggo 3
Araw 3 - 4
Banghay Aralin sa Filipino
PAGBASA AT PAGSUSURI NG IBA’T IBANG TEKSTO TUNGO SA PANANALIKSIK
Pamantayang Pangnilalaman
Nasusuri ang iba’t ibang uri ng binasang teksto ayon sa kaugnayan nito sa sarili,
pamilya, komunidad, banasa at daigdig
Pamantayan sa Pagganap
Nasusuri ang kahulugan at kalikasan ng pagsulat ng iba’t ibang anyo ng sulatin
Kasanayang Pampagkatuto
Nagagamit ang cohesive device sa pagsulat ng sariling halimbawang teksto.
F11PB-IIIc-90
I. Layunin
1. Nakikilala ang cohesive device sa pagsulat ng sariling teksto
2. Nakasusulat ng sariling halimbawa ng tekstong naratib
II. Paksang Aralin:
 Uri ng Teksto: Halimbawa ng Tekstong Naratib
Kagamitan
Laptop, marker, kagamitang biswal, powerpoint

Sanggunian
Bautista, Demetrio B. et al. 2014. Pagbasa at Pagsulat Tungo sa
Pananaliksik. Grematima Publishing. Lungsod Batangas
30
De Laza Crizel S. 2016 Pagbasa at Pagsusuri ng Teksto Tungo sa
Pananaliksik. Rex Book Store. Manila
III. Hakbang sa Pagkatuto
A. Aktibiti
Panuto: Pagmasdan ang mga larawan, ilarawan ang bawat isa.
31
B. Analisis
1. Ano ang napansin ninyo sa mga larawan?
2. Sa mga ipinakitang larawan, may naalala ba kayong naging karanasan?
3. Ilahad ang inyong naging karanasan.
C. Abstraksyon
1. Ano ang kahalagahan ng karanasan o pangyayari sa paggawa ng kuwento?
2. Paano nakakatulong ang mga pangyayari o karanasan sa pagbuo ng isang
pasalaysay o naratib?
Pagbibigay Input ng Guro
Ang pagsalaysay o naratib ay isang uri ng pagpapahayag. Ito ay may layuning
magkwento ng magkaugnay na pangyayari; makukulay na karansan sa buhay. Ang
pagpapahayag ay maaring sa pasalitang diskurso o pasulat na diskurso. Ang mga uri
ng pagsasalaysay sa makukulay na karanasan ay ang karanasang tuwiran o direct at
karanasang varkaryos. Ang tuwiran o direct ay ang pagsasalaysay kung saan ang
nilalaman nito ay galing sa sariling karanasan o pagkasangkot sa mga pangyayari. Ang
karanasang vaykaryos ay ang pagsasalaysay ng kaalaman na nakukuha lamang sa iba.
Ito mga bagay na ating naririrnig, nababasa, nababalitaan o nakukuwento.
https://beverleymendoza.wordpress.com/2013/08/16/mga-aralin-sa-masining-na-pagpapahayag/
32
D. Aplikasyon
Panuto: Base sa mga larawan na ipinakita ng guro, isalaysay sa pasulat na
diskurso ang inyong karanasan, nakita o nabasa. Sumulat ng isang
talata. Gamitin ang mga salitang pahayag sa paggawa ng tekstong
Naratibo.
PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA
Lebel
PAMANTAYAN: Katangian ng sinulat na
komposisyon

Napakahusay
Mahusay
Katamtaman
Mahina
Napakahina
Buo ang kaisipan, konsistent, kumpleto ang
10
detalye

Malinaw ang intensiyon at nilalaman ng teksto

Gumamit ng wastong bantas.


May kaisahan at may sapat na detalye
nakabatay sa tunay na pangyayari
May malinaw na intensiyon sa pagpapahayag

Gumamit ng wastong bantas

Konsistent, may kaisahan , kulang sa detalye

Di-gaanong malinaw ang intensiyon

Gumamit ng wastong bantas

Hindi ganap ang paglalahad ng mga detalye

Di-malinaw ang intensiyon

Hindi wasto ang bantas na ginamit

Hindi buo at konsistent , walang sapat na na
detalye
Malabo ang intensiyon
Di-wasto ang bantas


Puntos
33
8
5
4
2
E. Ebalwayon: Sagutan ang mga tanong.
1 – 3. Magbigay ng tatlong layunin ng pagsasalaysay
4 – 5. Mga uri ng pagsasalaysay
6 – 10. Ibigay ang batayang hanguan ng pagsasalaysay na uri ng teksto.
INDEX OF MASTERY
SEKSYON
Bilang ng Mag-aaral
Index
F. Takdang Aralin
1. Manaliksik ng isang tekstong pang-argumentativ at ang katangian nito.
2. Magbasa o manuuod ng mga kaganapan sa loob ng ating bansa at ibigay ang iyong
reaction tungkol sa pangyayri.
34
Linggo 4
Araw 1-2
Banghay Aralin sa Filipino
PAGBASA AT PAGSUSURI NG IBA’T IBANG TEKSTO TUNGO SA PANANALIKSIK
Pamantayang Pangnilalaman
Nasusuri ang iba’t ibang uri ng binasang teksto ayon sa kaugnayan nito sa sarili,
pamilya, komunidad, banasa at daigdig
Pamantayan sa Pagganap
Nasusuri ang kahulugan at kalikasan ng pagsulat ng iba’t ibang anyo ng sulatin
Kasanayang Pampagkatuto
Nakakukuha ng angkop na datos upang mapaunlad ang sariling tekstong
isinulat. F11Ep-IIId-36
I.
Layunin
1. Nakikilala ang tekstong argumentatibo.
2. Naipaliliwanag ang mga mahahalagang pahiwatig at kaisipan na nakapaloob sa
tekstong argumentatibo.
3. Nakakapagbigay ng reaksyon sa tektong binasa.
4. Nasusuri and nilalaman ng teksto.
II. Paksang Aralin: Uri ng Teksto: Tekstong Argumentativ
Kagamitan
Laptop, marker, kagamitang biswal, powerpoint

Sanggunian
35
Bautista, Demetrio B. et al. 2014. Pagbasa at Pagsulat Tungo sa
Pananaliksik. Grematima Publishing. Lungsod Batangas
De Laza Crizel S. 2016 Pagbasa at Pagsusuri ng Teksto Tungo sa
Pananaliksik. Rex Book Store. Manila
III. Hakbang sa Pagkatuto
A. Aktibiti
Mungkahing Istratehiya: VIDEO PRESENTATION (SOCIAL ISSUES)
Pangkatin ang mga mag-aaral sa apat na grupo. Ang bawat pangkat ay
magbibigay ng reaksyon tungkol sa video sa pamamagitan ng graphic organizer.
Ang bawat grupo ay may 15 mintuno para sa pag-oorganisa ng kaisapan at
ibahagi ito sa klase. Ang bawat grupo ay magkakaroon ng iskor sa pamamagitan
ng rubrik bilang pamantayan.
PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA
Indicator
Nilalaman
Pagkamalikhain
Presentasyon
Kaangkupan ng
Impormasyon
Natatangi
Mahusay
(4)
(3)
Naipakita at
naipakita ang
lahat ng dapat
tunguhin ng
proyekto
Ang likha ay
orihinal
Naging
maayos at
mahalaga ang
kabuuang
presentasyon
Malinaw at
angkop sa
paksa ang
presentasyon
Medyo
Mahusay
(2)
Hindi
Mahusay
(1)
Naipakita ang
lahat na dapat
nilalaman ng
proyekto ngunit
kulang sa
paliwanag
Ang likha ay
orihinal ngunit
kulang sa
kaayusan
Maayos ang
presentasyon
ngunit kulang
sa mga
mahahalagang
datos
Hindi gaanong
nakita ang dapat
nilalaman ng
proyekto at
dapat na
paliwanag
Ang likha ay hndi
orihinal at kulang
sa kaayusan
Hindi naipakita
at naipaliwanag
ang dapat
nilalaman ng
proyekto
Hindi naging
maayos ang
presentasyon at
kulang ang mga
datos
Hindi
naunawaan ang
dapat tunguhin
ng presentasyon
Malinaw ang
impormasyon
subalit kulang
sa kaangkupan
Hindi malinaw
ang
impormasyon at
walang
kaangkupan
Hindi
naunawaan ang
impormasyon na
nais ipahiwatig
36
Ang likha ay
hindi orihinal at
walang tunguhin
Marka
B. Analisis
1. Ano ang napansin ninyo sa ibinahagi ng iyong kaklase?
2. Ano ang gusto nilang iparating at ibig sabihin patungkol sa kasulukuyang
Isyu ng gating bansa.
3. Ano ang masasabi mo sa mga pangyayari o sa mga isyu? Paano at bakit
mo ito nasabi?
C. Abstraksyon
1. Ano ang masasbi mo sa mga isyu na nagaganap sa ating bansa?
2. Ano ang iyong posisyon o masasabi tungkol sa mga isyung ito?
3. Dapat ba nating pagtuunan ng pansin? Bakit?
4. Bakit mahalaga ang pagbibigay ng opinyon o reaksiyon sa mga isyu
5. Paano nakakatulong ang mga reaksyon ng mga tao sa pagsugpo o pagresolba
ng mga isyung ito.
Pagbibigay Input ng Guro
Ang argumentatib ay isang teksto na nagsasaad ng mga proposisyong umiiral
na may kaugnayan ng mga proposisyon na nangangailangan ng pagtalunan o
pagpapaliwanagan. Ang ganitong uri ng teksto ay tumutugon sa tanong na bakit.
37
D. Aplikasyon
Panuto : Pagbasa ng talata. Basahin ng mabuti at sagutan ang mga
sumusunod na tanong.
MAHALAGA ANG VAT SA EKONOMIYA NG BANSA
Matatag ang prinsipyong pinanghahawakan ng ating administrasyon. Dahilan
kung bakit buo ang loob na makasumpong ng mga alternativong mapagkukunan ng
salapi para sa lumalaking gastusin ng pamahalaan, para sa mga proyektong
pangkaunlaran. Kaya’t hindi kataka-takang sa panahon pa ng dating Pangulong Fidel V.
Ramos ay itinulak na siya ng pangangailangan sa kaunlaran sa pamamagitan ng
sunud-sunod na pagbisita sa iba’t ibang bansa na ipinagpatuloy naman ng Pangulong
Gloria Macapagal-Arroyo upang makapag-uwi ng mga foreign investments na esensyal
namodernisasyon ng lokal na industriya.
Sinimulan ding palawakin noong 1992 ang “privatization” na nagpasok ng
malaking salapi sa kaban ng bayan. Ibinenta nila sa mga lokal na negosyante ang
Philippine Airlines, PLDT, Meralco, Manila Hotel at Petron.
At ngayon, ang pagpapatupad ng isang mas mahusay na sistema o batas ng
pagbubuwis sa pamamagitan ng EVAT, o EXPANDED VALUE ADDED TAX LAW.
Ang EVAT ay hindi laban sa nakararaming Pilipino. Higit na magiging maayos
ang takbo ng buhay ng mga Filipino. Ang tanging sakop nito ay ang mga luxury services
o tertiary commodities na karamihan ang mga mayayaman lamang ang mayroon tulad
38
ng lodge-inn sa hotel, restawrants, taxikabs, rent-a-car, advertisement, real estate at iba
pa.
Hindi sakop ng EVAT ang mga primary goods na karaniwang binibili ng mga
mamamayan tulad ng bigas, baboy, petrolyo, gulay at pasahe sa bus at jeepney. Ang
EVAT ay ipinatupad upang mapahusay ang “taxation” at masugpo ang “tax evasion” na
naglalabas ng P3 B taun-taon sa kaban ng bayan.
Tunay na kailangan natin ang VAT. Ang pamahalaan ay hindi kailanman nagnais
ng masama sa bawat batas na kanilang ipinatutupad. Hindi pagrerelaks ang plano nila
sa ating bayan. Tagumpay sa ekonomiya at maayos na pamumuhay ang hangad nito
sa tao. Kung minsan, sa ating mga Pilipino mas nauuna ang reklamo kaysa pagdinig sa
problema. Kung nais nating mapadali ang industriyalisasyon at kaunlaran, matutuhan
sana nating magsakripisyong pansarili para sa pag-unlad ng Pilipinas.
Tangkilikin natin ang VAT!
1. Ano ang ibig sabihin ng acronym na VAT?
2. Sino ang nagpanukala ng VAT?
3- 6. Sino sino ang mga kasapi na kompanya na nakakatulong ng malaki?
7-10. Ano ang mga layunin ng EVAT?
39
E. Ebalwasyon
Panuto: Base sa editorial, sumulat ng isang talata na nagpapakita o nagsasaad
ng iyong reaksiyon tungkol sa nilalaman ng teksto. Gamitin ang rubrik bilang
pamantayan.
PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA
Indicator
Nilalaman
Pagkamalikhain
Presentasyon
Kaangkupan ng
Impormasyon
Natatangi
Mahusay
(4)
(3)
Medyo
Mahusay
(2)
Hindi
Mahusay
(1)
Naipakita at
naipakita ang
lahat ng dapat
tunguhin ng
proyekto
Naipakita ang
lahat na dapat
nilalaman ng
proyekto ngunit
kulang sa
paliwanag
Hindi gaanong
nakita ang dapat
nilalaman ng
proyekto at dapat
na paliwanag
Hindi naipakita at
naipaliwanag ang
dapat nilalaman
ng proyekto
Ang likha ay
orihinal
Ang likha ay
orihinal ngunit
kulang sa
kaayusan
Ang likha ay hndi
orihinal at kulang
sa kaayusan
Ang likha ay hindi
orihinal at walang
tunguhin
Naging maayos
at mahalaga
ang kabuuang
presentasyon
Maayos ang
presentasyon
ngunit kulang
sa mga
mahahalagang
datos
Hindi naging
maayos ang
presentasyon at
kulang ang mga
datos
Hindi naunawaan
ang dapat
tunguhin ng
presentasyon
Malinaw at
angkop sa
paksa ang
presentasyon
Malinaw ang
impormasyon
subalit kulang
sa kaangkupan
Hindi malinaw
ang impormasyon
at walang
kaangkupan
Hindi naunawaan
ang impormasyon
na nais ipahiwatig
Marka
F. Takdang Aralin
Magsaliksik ng mga problemang kinahaharap ng mga mag-aaral ng 21st Century .
40
Linggo 4
Araw 3-4
Banghay Aralin sa Filipino
PAGBASA AT PAGSUSURI NG IBA’T IBANG TEKSTO TUNGO SA PANANALIKSIK
Pamantayang Pangnilalaman
Nasusuri ang iba’t ibang uri ng binasang teksto ayon sa kaugnayan nito sa sarili,
pamilya, komunidad, banasa at daigdig
Pamantayan sa Pagganap
Nasusuri ang kahulugan at kalikasan ng pagsulat ng iba’t ibang anyo ng sulatin
Kasanayang Pampagkatuto
Naiuugnay ang mga kaisipang nakapaloob sa binasang teksto sa sarili, pamilya,
komunidad, bansa, at daigdig. F11PB-IIId-99
I. Layunin
1. Nakikilala ang tekstong prosidyural
2. Naipaliliwanag ang mga mahahalagang pahiwatig at kaisipan na nakapaloob
sa teksto.
3. Nakasusulat ng isang tekstong prosidyural.
 II. Paksang Aralin: Uri ng Teksto: Tekstong Prosidyural
Kagamitan
Laptop, marker, kagamitang biswal, powerpoint

Sanggunian
Bautista, Demetrio B. et al. 2014. Pagbasa at Pagsulat Tungo sa
Pananaliksik. Grematima Publishing. Lungsod Batangas
41
De Laza Crizel S. 2016 Pagbasa at Pagsusuri ng Teksto Tungo sa
Pananaliksik. Rex Book Store. Manila
III. Hakbang sa Pagkatuto
A. Aktibiti : DEMO TEACHING
Pangkatang Gawain: Pangkatin ang mga mag-aaral sa apat. Bigyan ng gawain ang
bawat pangkat. Ang bawat grupo ay may 10 minuto para mag-organisa ng kaisipan.
Ipakita at ipaliwanag sa klase. Gamitin ang pamantayan sa pagbibigay ng marka.
Pangkat 1 – Proseso ng pagkuha ng pagsususlit
Pangkat 2 - Proseso sa paano magpapayat
Pangkat 3 – Proseso ng pagpapahayag ng pag-ibig
Pangkat 4 - Proseso sa pagluluto ng tinolang manok.
PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA
Indicator
Nilalaman
Pagkamalikhain
Presentasyon
Kaangkupan ng
Impormasyon
Natatangi
Mahusay
(4)
(3)
Medyo
Mahusay
(2)
Hindi
Mahusay
(1)
Naipakita at
naipakita ang
lahat ng dapat
tunguhin ng
proyekto
Naipakita ang
lahat na dapat
nilalaman ng
proyekto ngunit
kulang sa
paliwanag
Hindi gaanong
nakita ang dapat
nilalaman ng
proyekto at
dapat na
paliwanag
Hindi naipakita at
naipaliwanag
ang dapat
nilalaman ng
proyekto
Ang likha ay
orihinal
Ang likha ay
orihinal ngunit
kulang sa
kaayusan
Ang likha ay hndi
orihinal at kulang
sa kaayusan
Ang likha ay
hindi orihinal at
walang tunguhin
Naging
maayos at
mahalaga ang
kabuuang
presentasyon
Maayos ang
presentasyon
ngunit kulang
sa mga
mahahalagang
datos
Hindi naging
maayos ang
presentasyon at
kulang ang mga
datos
Hindi
naunawaan ang
dapat tunguhin
ng presentasyon
Malinaw at
angkop sa
paksa ang
presentasyon
Malinaw ang
impormasyon
subalit kulang
sa kaangkupan
Hindi malinaw
ang
impormasyon at
walang
kaangkupan
Hindi
naunawaan ang
impormasyon na
nais ipahiwatig
42
Marka
B. Analisis
1. Ano ang napansin ninyo sa mga ipinakita?
2. Ano--ano ang mga mahahalagang impormasyon sa teksto
3. Paano inilahad ng manunulat ang impromasyon nakapaloob sa teksto?
C. Abstraksyon
1. Bakit mahalalaga ampormasyon?
2. Bakit may mga impormasyon na kinakailangan gamitan ng proseso?
3. Paano at saan gingamit ang prosidyural o proseso?
Pagbibigay Input ng Guro
Ang prosidyural ay isang teksto na kung saan ito ay nagpapakita at naglalahad
ng wastong pagkakasunod-sunod (proseso) na hakbang na may malinaw hakbang sa
pagsasakatuparan ng anumang gawain. Ito ay may malinaw o wastong pagkasunudsunod na hakbang sa paggawa ng isang bagay.
D. Aplikasyon
Panuto: Gumawa ng FLOWCHART kung paano mahalin ang taong hindi
kamahal-mahal. Ilahad at ipakita sa harap ng klase gamit ang
pasalitang diskurso sa pagpapaliwanag. Gamitin ang rubrik bilang
pamamtayan.
43
PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA
Indicator
Nilalaman
Pagkamalikhain
Presentasyon
Kaangkupan ng
Impormasyon
Natatangi
Mahusay
(4)
(3)
Medyo
Mahusay
(2)
Hindi
Mahusay
(1)
Naipakita at
naipakita ang
lahat ng dapat
tunguhin ng
proyekto
Naipakita ang
lahat na dapat
nilalaman ng
proyekto ngunit
kulang sa
paliwanag
Hindi gaanong
nakita ang dapat
nilalaman ng
proyekto at dapat
na paliwanag
Hindi naipakita at
naipaliwanag ang
dapat nilalaman
ng proyekto
Ang likha ay
orihinal
Ang likha ay
orihinal ngunit
kulang sa
kaayusan
Ang likha ay hndi
orihinal at kulang
sa kaayusan
Ang likha ay hindi
orihinal at walang
tunguhin
Naging maayos
at mahalaga
ang kabuuang
presentasyon
Maayos ang
presentasyon
ngunit kulang
sa mga
mahahalagang
datos
Hindi naging
maayos ang
presentasyon at
kulang ang mga
datos
Hindi naunawaan
ang dapat
tunguhin ng
presentasyon
Malinaw at
angkop sa
paksa ang
presentasyon
Malinaw ang
impormasyon
subalit kulang
sa kaangkupan
Hindi malinaw
ang
impormasyon at
walang
kaangkupan
Hindi naunawaan
ang
impormasyon na
nais ipahiwatig
Marka
E. Ebalwasyon
Panuto: Bilang isang mabuting mag-aaral, gumawa o magtala ng proseso kung
paano mo madedebelop ang iyong gawi sa pag-aaral. Gamitin ang rubrik bilang
pamantayan.
44
PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA
Indicator
Nilalaman
Pagkamalikhain
Presentasyon
Kaangkupan ng
Impormasyon
Natatangi
Mahusay
(4)
(3)
Medyo
Mahusay
(2)
Hindi
Mahusay
(1)
Naipakita at
naipakita ang
lahat ng dapat
tunguhin ng
proyekto
Naipakita ang
lahat na dapat
nilalaman ng
proyekto ngunit
kulang sa
paliwanag
Hindi gaanong
nakita ang dapat
nilalaman ng
proyekto at dapat
na paliwanag
Hindi naipakita at
naipaliwanag ang
dapat nilalaman
ng proyekto
Ang likha ay
orihinal
Ang likha ay
orihinal ngunit
kulang sa
kaayusan
Ang likha ay hndi
orihinal at kulang
sa kaayusan
Ang likha ay hindi
orihinal at walang
tunguhin
Naging maayos
at mahalaga
ang kabuuang
presentasyon
Maayos ang
presentasyon
ngunit kulang
sa mga
mahahalagang
datos
Hindi naging
maayos ang
presentasyon at
kulang ang mga
datos
Hindi naunawaan
ang dapat
tunguhin ng
presentasyon
Malinaw at
angkop sa
paksa ang
presentasyon
Malinaw ang
impormasyon
subalit kulang
sa kaangkupan
Hindi malinaw
ang
impormasyon at
walang
kaangkupan
Hindi naunawaan
ang
impormasyon na
nais ipahiwatig
F. Takdang-Aralin
Maghanda ng maikling pagsusulit. Pag-aaralan ang mga uri ng teksto.
45
Marka
Linggo 5
Araw 1 - 2
Banghay Aralin sa Filipino
PAGBASA AT PAGSUSURI NG IBA’T IBANG TEKSTO TUNGO SA PANANALIKSIK
Pamantayang Pangnilalaman
Nasusuri ang iba’t ibang uri ng binasang teksto ayon sa kaugnayan nito sa sarili,
pamilya, komunidad, banasa at daigdig
Pamantayan sa Pagganap
Nasusuri ang kahulugan at kalikasan ng pagsulat ng iba’t ibang anyo ng sulatin
Kasanayang Pampagkatuto
Naipaliliwanag ang mga kaisipang nakapaloob sa tekstong binasa. F11PS-IIIf-92
I. Layunin
1. Naiuugnay ang mga kaisipang nakapaloob sa binasang teksto sa sarili, pamilya,
komunidad, bansa, at daigdig
2. Nalalaman at magagamit ang tamang proseso ng pagbasa ng teksto.
3. Nakasusulat ng pahayag ayon sa pag-unawa sa nakapaloob sa binasang teksto.
II.. Paksang Aralin: Pagbasa ng Iba’t Ibang Teksto
Kagamitan
Laptop, marker, kagamitang biswal, powerpoint

Sanggunian
Bautista, Demetrio B. et al. 2014. Pagbasa at Pagsulat Tungo sa
Pananaliksik. Grematima Publishing. Lungsod Batangas
46
De Laza Crizel S. 2016 Pagbasa at Pagsusuri ng Teksto Tungo sa
Pananaliksik. Rex Book Store. Manila
III. Hakbang sa Pagkatuto
A. Aktibiti
Panuto: Basahin at suriin ang nilalaman ng teksto
Sanaysay Tungkol sa Wika
Wika ang pinakamagandang regalo ng Maykapal sa kanyang mga nilalang. Ito
ang tanging kasangkapan ng tao sa pakikipag-ugnayan niya sa kapwa, sa asosasyon,
sa institusyon at maging sa dakilang Bathala. Malaki ang nagagawa ng wika sa
pagkakaroon ng magandang unawaan, ugnayan at mabuting pagsasamahan.
Kung wala ang wika, paano kaya magkakaintindihan ang mamamayan, paano
kaya mapabibilis ang pagsulong ng kaunlaran at paano kaya mapalalapit ang tao sa
isa’t isa? Sa bawat isang tanong at marami pang kasunod na katanungan, hindi sapat
ang senyas, drowing, ang kulay, ang krokis, ang ingay o anumang paraang maaaring
likhain ng tao upang matugunan ang lahat ng mga katanungan. Sa lahat ng ito,
kailangan ng tao ang wika.
Kahit na anumang anyo , pasulat o pasalita, hiram o orihinal, banyaga o
katutubo, wika ang pinakamabisang sangkap sa paghahatid ng diwa at kaisipan at sa
pagpapanatili sa madali o mahabang panahon ng mga naliko na tala, pangkasaysayan
o pampanitikan, pampolitika at panlipunan, pansimbahan o pangkabuhayan at maging
sa larangan ng siyensya o ng iba pang displina. Maging ang kultura ng isang panahon,
pook o bansa ay muling naipahayag sa pamamagitan ng wika.
47
Naipadarama ng wika ang sidhi ng damdamin, ang lalim ng lungkot, ang lawak ng
galak, ang kahalagahan ng katwiran, ang kabutihan ng layunin, ang nakapaloob na
katotohanan sa isang intension, ang kaibuturan ng pasasalamat at paghanga at ng iba
pang nais na iparating ng sinuman.
Wika pa rin ang pinakamahalagang sangkap sa anumang paraan ng mabisang
pakikipagtalastasan at komunikasyon.
B. Analisis
1. Ano ang layunin ng teksto?
2. Ano-ano ang mga mahahalagang inpormasyon sa sanaysay?
3. Paano inilahad ng manunulat ang inpormasyon na nakapaloob sa sanaysay?
C. Abstraksyon
1. Dapat bang bigyan ng panahon na suriin ang nilalaman ng teksto? Bakit?
2. Paano inilahad ng manunulat ang gustong iparating ng manunulat?
3. Dapat bang bigyan ng pansin ang mga sinulat sa teksto?
4. Gaano kahalaga ang pagbasa? Ano ang naitutulong nito sa buhay ng isang
tao?
Pagbibigay Input ng Guro
Ang pagbasa ay pagbibigay kahulugan sa mga simbolo na nakasulat sa teksto.
Ayon kay Bautista et.al (2014) ito ay ginagawa upang magkaroon ng kabatiran,
madama ang damdaming isinasaad ng binasa, matuto at lumaya sa ating ditto. Ito ay
48
may tatlong proseso ng pagbasa; bago magbasa, habang nagbabasa at pagkatapos
magbasa. Sa kabuuan ng prosesong ito maari tayong magsagawa ng pagbabasang
kritikal.
D. Aplikasyon
Panuto: Base sa sanaysay tungkol sa wika, Ano ang wika at ang papel nito sa
pagkatuto ng isang tao. Gamitin ang rubrik bilang pamantayan.
PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA
PAMANTAYAN: Katangian ng sinulat na
komposisyon
Lebel

Napakahusay





Mahusay
Katamtaman
Mahina







Napakahina


Buo ang kaisipan, konsistent, kumpleto ang
detalye
Malinaw ang intensiyon at nilalaman ng
teksto
Gumamit ng wastong bantas.
May kaisahan at may sapat na detalye
nakabatay sa tunay na pangyayari
May malinaw na intensiyon sa pagpapahayag
Gumamit ng wastong bantas
Konsistent, may kaisahan , kulang sa detalye
Di-gaanong malinaw ang intensiyon
Gumamit ng wastong bantas
Hindi ganap ang paglalahad ng mga detalye
Di-malinaw ang intensiyon
Hindi wasto ang bantas na ginamit
Hindi buo at konsistent , walang sapat na na
detalye
Malabo ang intensiyon
Di-wasto ang bantas
E. Ebalwasyon
Panuto: Pag-isaisahain ang mga sumusunod.
1 – 5 - Mga katangian ng katangian ng wika
6 – 10 - Kahalagahan ng wika
49
Puntos
10
8
5
4
2
INDEX OF MASTERY
SEKSYON
Bilang ng Mag-aaral
Index
F. Takdang-aralin
Magsaliksik at magbasa tungkol sa pagsusuri. Alamin ang kahalagahan ng
pagsusuri sa akademikong gawain.
50
Linggo 5
Araw 3- 4
Banghay Aralin sa Filipino
PAGBASA AT PAGSUSURI NG IBA’T IBANG TEKSTO TUNGO SA PANANALIKSIK
Pamantayang Pangnilalaman
Nasusuri ang iba’t ibang uri ng binasang teksto ayon sa kaugnayan nito sa sarili,
pamilya, komunidad, banasa at daigdig
Pamantayan sa Pagganap
Nasusuri ang kahulugan at kalikasan ng pagsulat ng iba’t ibang anyo ng sulatin
Kasanayang Pampagkatuto
Naipaliliwanag ang mga kaisipang nakapaloob sa tekstong binasa. F11PS-IIIf-92
I. Layunin
1. Naiuugnay ang mga kaisipang nakapaloob sa binasang teksto sa sarili, pamilya,
komunidad, bansa, at daigdig
2. Nasusuri ang layunin at nilalaman ng tekstong binasa.
3. Nakilala ang mga talasalitaan sa tulong ng paraan ng pagbibigay ng kahulugan sa
mga salitang nakapaloob sa teksto.
II. Paksang Aralin: Pagsusuri ng Iba’t-ibang Teksto
Kagamitan
Laptop, marker, kagamitang biswal, powerpoint

Sanggunian
Bautista, Demetrio B. et al. 2014. Pagbasa at Pagsulat Tungo sa
Pananaliksik. Grematima Publishing. Lungsod Batangas
51
De Laza Crizel S. 2016 Pagbasa at Pagsusuri ng Teksto Tungo sa
Pananaliksik. Rex Book Store. Manila
III. Hakbang sa Pagkatuto
A. Aktibiti : POWERPOINT PRESENATION (Poetry Reading)
MGA DALIT NI KUPIDO
Duling na ba ako?
Himutok ni kupido.
Bakit nga bawat puso
na tuhugin ng aking palaso
ay inaagusan ng dugo’t himutok
at hindi pag-ibig na may gata at pulot?
Bakit nga bawat mata
na aking matudla
ay nanatak ang luha
ng pait at dita
at hindi ang biro at ngiti ng kindat
na hatid ay hagikgik ng galak.
Bakit nga ang bawat labi
na aking masagi
52
ay nunulas ang hinanakit
at mga pasakit
sa halip na halik
na pagkatamis-tamis.
Bakit nga bawat bisig
na aking makalbit
ay pinananakit at ipinanghahamig
sa halip na ipanlingkis
sa katawang ang hintay ay init
ng kapwa pag-ibig?
Ay. . .
Hindi lamang yata ako duling
baka ako ay bulag na rin!
B. Analisis
1. Sino si kupido?
2. Ano ang kaniyang gampanin sa buhay ng mga tao?
3. Para sa inyo, totoo ba si kupido?
4. Sa karamihan, sino si kupido?
53
C. Abstraksyon
1. Sa iyong palagay, sino ang kupido na tinutukoy sa tula?
2. Ano ang papel ni kupido sa buhay ng mga tao?
3. Ayon sa nakapaloob sa tula, ito ba ay makatotohanan o hindi?
4. Paano mo masasabi na ang pag-ibig ay mahiwaga?
5. Mahalaga ba ang ginagampanan ni kupido sa mga taong nag-iibigan?
Pagbibigay Input ng Guro
Ayon kay Bautista et.al (2014) Nabanggit ni Villafuerte na ang pagbasa ay
pagbibigay kahulugan sa nakalimbag na simbolo ng isang teksto, pagbibigay ng
interpretasyon sa mga kaisipan at mga impormasyong isinasaad sa akda, patungo sa
pagiging mapanuri na hahantong sa pagbibigay ng sariling reaksyon sa mga kaisipan
sa isang teksto hanggang sa pag-uugnay ng mga sariling karanasan sa tekstong binasa
na matatapos sa pagpapahayag ng damdamin o emosyon ayon sa pamamaraan ng
may-akda, ang mga bagay na malilinang ng pagbabasa sa mambabasa. Isa sa mga uri
ng pagbabasa ay ang mapanuring pagbabasa. Ito ay kalimitang gingamit sa pagsusuri
ng kathang pampanitikan kung saan ang isang mambabasa ay maaring sumangayon,sumalungat, matuwa o malungkot sa kaniyang binabasa.
54
D. Aplikasyon
Panuto: Suriin ang ibig sabihin ng mga sumusunod na pahayag mula sa tula.
1. mga dalit ni kupido
2. pag-ibig na may gata at pulot
3. bawat mata na aking matudla
4. hatid ay hagikgik ng galak
5. Nanatak ang luha ng pait at dita
E. Ebalwasyon
Panuto: Mula sa tula, sagutan ang mga sumusunod na tanong.
1 -2. Ano ang himutok ni Kupido?
3 - 4 Sino si Kupido sa tulang ito?
5 - 6. Ano ang kinalaman ni kupido sa pag-ibig?
7 -8. Ilarawan ang pag-ibig sa ikalawang saknong.
9 - 10. Sa iyo, sino si kupido?
11 - 12. Ayon sa tula, ano ang kahulugan ng salitang pag-ibig?
13 - 14. Ilarawan ang nararamdaman ng nagsasalaysay sa tula.
15.
Ano ang dapat gamitin kapag umiibig, ang puso o ang isip? Bakit?
INDEX OF MASTERY
SEKSYON
Bilang ng mag-aaral
Index
E. Takdang-aralin
Magsaliksik ng isang akdang pampanitikan at suriin ang nilalaman ng teksto.
55
Linggo 6
Araw 1 - 2
Banghay Aralin sa Filipino
PAGBASA AT PAGSUSURI NG IBA’T IBANG TEKSTO TUNGO SA
PANANALIKSIK
Pamantayang Pangnilalaman
Nasusuri ang iba’t ibang uri ng binasang teksto ayon sa
kaugnayan nito sa sarili, pamilya, komunidad, bansa at daigdig
Pamantayan sa Pagganap
Nakasusulat ng mga reaksyong papel batay sa binasang teksto ayon sa
katangian at kabuluhan nito sa:
a. Sarili
b. Pamilya
c. Komunidad
d. Bansa
e. Daigdig
Kasanayang Pampagkatuto
Nagagamit ang mabisang paraan ng pagpapahayag sa reaksyong papel na
isinulat F11PU – IIIfg – 90
a. Kalinawan
I. Layunin
A. Nabibigyang kahulugan ang kalinawan bilang isang sangkap ng mabisang
pagpapahayag
B. Naipaliliwanag ang kahalagahan ng pagkakaroon ng kalinawan sa pagpapahayag
C. Nagagamit ang kalinawan sa pagsulat ng talata
56
II. Paksang Aralin

Paksang Aralin
Mabisang Paraan ng Pamamahayag (Kalinawan)

Kagamitan
Laptop (Powerpoint presentation), marker, projector, kagamitang biswal

Sanggunian
https://school.quipper.com/en-PH/courses/pagbasa-at-pagsusuri-ng-ibat-ibangteksto-tungo-sa-pananaliksik/mabisang-paraan-ng-pagpapahayag-kalinawankaugnayan-at-bisa.html
https://www.scribd.com/doc/148133348/Masining-Na-Pagpapahayag
III. Hakbang sa Pagkatuto: Paglinang
A. Aktibiti
Istratehiya: MAHIWAGANG KAHON
Ang guro ay tatawag ng tatlong mag-aaral. Ang nasabing mga mag-aaral ay
pipili ng isa nilang kaklase upang maging kapareha. Ang bawat pares ng mag-aaral ay
bibigyan ng isang kahon. Ang nasabing kahon ay naglalaman ng isang istrip ng papel
na kinasusulatan ng pangungusap na may pinaghalu-halong mga salita. Kailangang
iayos ng bawat grupo ang mga salita upang maging malinaw ang mensaheng nais
ipabatid
ng
bawat
pangungusap.
Ang
pinakaunang
makapagsasaayos
ng
pangungusap ang siyang mananalo.
Pangungusap: Ang pumunta pagiging tayo magalang lugar sa mang pakikipagusap isaalang-alang sa laging iba’t ibang dapat uri ay ng tao.
Kasagutan: Ang pagiging magalang sa pakikipag-usap sa iba’t ibang uri ng
tao ay dapat laging isaalang-alang saan mang lugar tayo
pumunta.
57
B. Analisis
Sasagutin ng mga mag-aaral ang mga sumusunod na katanungan:
1. Sa iyong unang pagbasa sa pangungusap, naintindihan mo ba ang mensaheng nais
ipabatid ng pangungusap?
2. Matapos maisaayos ang mga salita, may naging pagbabago ba sa iyong
pagkaunawa sa pangungusap?
3. Mas naging malinaw ba ng mensaheng nais ipabatid ng pangungusap?
4. Paano mo masasabing malinaw ang ipinababatid ng isang kaisipan?
Upang mas maunawaan ang kahulugan at kalikasan ng kalinawan bilang
sangkap sa mabisang pagpapahayag, ibibigay bilang karagdagang lagak ang mga
sumusunod na kaisipan:
Pagpapahayag

Ang pagpapahayag ay pagbabahagi ng mga saloobin, maaaring ito ay nasa
anyong pasalita o pasulat.

Sa pamamagitan ng pagpapahayag ay nagiging ganap ang pagkatuto ng isang
tao dahil nabibigyan siya ng pagkakataong makatuklas ng isang kaisipan buhat
sa kaniyang pakikinig sa pahayag ng iba.

Nakapagbabahagi rin ito ng kaalaman sa iba.

Ngunit, hindi lahat ng mga pahayag ay masasabi nating makabuluhan, sapagkat
mayroong mga pahayag na hindi pinag-iisipan kung kaya’t naghahatid ito ng
negatibong impresyon para sa nagsalita.

Mayroong mga dapat tandaan sa pagpapahayag na isinasagawa. Basahin ang
mga ito sa loob ng kahon na nasa ibaba.
58
Ipinalalagay na may kalinawan ang isang pahayag kung ito ay madaling
maunawaan. May tatlong bagay na makakatulong upang madaling maunawaan ang
isang pahayag.
1. Gumamit ng mga salitang may tiyak na kahulugan nang hindi makapagbigay ng ibang
kahulugan.
2. Ang mga salitang gagamitin ay nararapat na may pagkakaugnay (pambalarila at
panretorika).
3. Nararapat na wasto ang pagbigkas kung pasalita at wasto ang baybay kung pasulat.
C. Abstraksyon
1. Paano makakatulong ang kalinawan sa mabisang pagpapahayag?
2. Punan ang sumusunod na concept map sa ibaba.
Paraan kung
paano
matatamo
Kalinawan sa
Pagpapahayag
59
Kahalagahan
MAHAHALAGANG KAALAMAN
KALINAWAN

Ang kalinawan ay tumutukoy sa wastong gamit ng mga salita sa
isang pahayag, gayundin ang angkop na pagkakabuo ng mga
pangungusap.

Nagiging malinaw ang mga pahayag kung ang mga salitang
ginagamit ay angkop para sa kontekstong nakapaloob sa
pahayag.

Iwasang maging maligoy upang hindi magbigay ng kalituhan ang
pahayag na inilalahad
D. Aplikasyon
Istratehiya: PICTURE PERFECT!
Pangkatin sa lima ang klase. Bawat isang grupo ay bibigyan ng isang larawan
na gagawan nila ng talatang naglalaman ng walo hanggang sampung pangungusap.
Siguraduhing naiiaplay ang tatlong bagay na makakatulong upang madaling
maunawaan ang isang pahayag.
60
Unang Pangkat
Ikalawang Pangkat
Ikatlong Pangkat
Ikaapat na Pangkat
Ikalimang Pangkat
Pamantayan sa pagmamarka:
Organisasyon ng talata------------------------------------20 puntos
Pag-uulat------------------------------------------------------10 puntos
Kalinawan sa ideya-----------------------------------------20 puntos
Kabuuan------------------------------------------------------50 puntos
E. Ebalwasyon
Panuto: Basahin ang mga sumusunod na pahayag. Isulat ang salitang PAK kung
wasto ang ipinababatid ng pahayag at GANERN naman kung hindi.
1. Sa pamamagitan ng pagpapahayag ay nagiging ganap ang pagkatuto ng isang
tao dahil nabibigyan siya ng pagkakataong makatuklas ng isang kaisipan buhat
sa kaniyang pakikinig sa pahayag ng iba.
61
2. Hindi lahat ng mga pahayag ay masasabi nating makabuluhan, sapagkat mayroong
mga pahayag na hindi pinag-iisipan kung kaya’t naghahatid ito ng negatibong
impresyon para sa nagsalita.
3. Masasabing katanggap – tanggap ang pahayag kahit hindi wasto ang pagbigkas at
baybay kung ito naman ay naiintindihan.
4. Nararapat lamang na gumamit ng mga salitang may tiyak na kahulugan nang hindi
makapagbigay ng ibang kahulugan.
5. Ang lahat ng ipinahahayag ay kailangang may pinagbabatayang katotohanan.
SUSI SA PAGWAWASTO
1. PAK
2. PAK
3. GANERN
4. PAK
5. PAK
Pagkuha ng Index of Mastery
Kuhanin ang iskor ng mga mag-aaral upang malaman ang pagkamit ng kanilang
pagkatuto.
INDEX OF MASTERY
SEKSYON
BILANG NG MGA
INDEX
MAG-AARAL
IV. Takdang-aralin
1. Alamin ang mga kahalagahan ng kaugnayan bilang sangkap ng mabisang
pagpapahayag. Isulat ang mga ito sa iyong journal sa Filipino.
2. Humanda sa gagawing pagtalakay sa susunod na pagkikita.
62
Linggo 7
Araw 1 - 2
Banghay Aralin sa Filipino
PAGBASA AT PAGSUSURI NG IBA’T IBANG TEKSTO TUNGO SA
PANANALIKSIK
Pamantayang Pangnilalaman
Nasusuri ang iba’t ibang uri ng binasang teksto ayon sa
kaugnayan nito sa sarili, pamilya, komunidad, bansa at daigdig
Pamantayan sa Pagganap
Nakasusulat ng mga reaksyong papel batay sa binasang teksto ayon sa
katangian at kabuluhan nito sa:
a. Sarili
b. Pamilya
c. Komunidad
d. Bansa
e. Daigdig
Kasanayang Pampagkatuto
Nagagamit ang mabisang paraan ng pagpapahayag sa reaksyong papel na
isinulat F11PU – IIIfg – 90
b. Kaugnayan
I. Layunin
A. Nabibigyang kahulugan ang kaugnayan bilang isang sangkap ng mabisang
pagpapahayag
B. Naipaliliwanag ang kahalagahan ng pagkakaroon ng pagkakaugnay-ugnay sa
pagpapahayag
C. Nagagamit ang pagkakaugnay-ugnay ng ideya sa pagsulat ng talata
63
II. Paksang Aralin

Paksang Aralin
Mabisang Paraan ng Pamamahayag (Kaugnayan)

Kagamitan
Laptop (Powerpoint presentation), marker, projector, kagamitang biswal

Sanggunian
https://school.quipper.com/en-PH/courses/pagbasa-at-pagsusuri-ng-
ibat-
ibang-teksto-tungo-sa-pananaliksik/mabisang-paraan-ng-pagpapahayagkalinawan-kaugnayan-at-bisa.html
III. Hakbang sa Pagkatuto: Paglinang
A. Aktibiti
Istratehiya: ANONG KONEK?
Ang guro ay magpapakita ng mga talata sa mga mag-aaral at ito ay kanilang
babasahin. Pagkatapos, ang guro ay tatawag ng ilang bata na siyang magsasabi ng
mga pangungusap na walang kaugnayan sa buong talata.
B. Analisis
Sasagutin ng mga mag-aaral ang mga sumusunod na katanungan:
1. Aling mga pangungusap ang sumira sa maayos na daloy ng kaisipan ng talata?
2. Matapos alisin ang mga pangungusap na walang kaugnayan sa talata, mas naging
malinaw na ba ang mensaheng nais ipabatid ng talata?
3. Gaano kahalaga ang pagkakaroon ng kaugnayan ng mgapangungusap /ideya sa
isang teksto?
Upang
mas
maunawaan
ang
kahulugan
at
kalikasan
ng
kaugnayan/pagkakaugnay-ugnay bilang sangkap sa mabisang pagpapahayag, ibibigay
bilang karagdagang lagak ang mga sumusunod na kaisipan:
64
KAUGNAYAN/PAGKAKAUGNAG-UGNAY ng mga SALITA o PANGUNGUSAP
Ang wastong pagkakaugnay – ugnay ng mga salita ay nakatutulong upang
maging maayos ang pagpapahayag.
Halimbawa: Ang gamit at katuturan ng mga salita na magkasingkahulugan ay
hindi dapat ipagkamali sa isa’t isa.
A. Bumaba ng bahay ang mga bata. (Mahina)
B. Nanaog ng bahay ang mga bata. (Pinabuti)
C. Abstraksyon
Paano makakatulong ang pagkakaroon ng kaugnayan/pagkakaugnay-ugnay ng
mga ideya sa mabisang pagpapahayag?
MAHALAGANG KAALAMAN
Kaugnayan

Maituturing na may ugnayan ang mga pangungusap sa
anumang uri ng pagpapahayag, kung mahusay ang
pagkakahanay ng mga ideya o pangyayaring tinatalakay.

Sa pamamagitan nito, magiging tuloy-tuloy ang daloy ng diwa ng
pagpapahayag.

D. Aplikasyon
Istratehiya: KWENTO KO, DUGTUNGAN MO!
Pangkatin sa lima ang klase. Pagkatapos, ang lahat ng miyembro ng bawat
grupo ay pupunta sa unahan upang magbigay ng isang masining na pagkukuwento
hinggil sa isang paksa.
Ang lider ng pangkat ang siyang bubunot sa mahiwagang
kahon ng paksang kanilang ikukuwento. Pagkabunot ng paksa, ang lider ang siyang
65
magsisimulang magkuwento na dudugtungan ng iba pang miyembro ng grupo. Ang
pinakahuling miyembro ang siyang magbibigay ng wakas ng kwento.
Pamantayan sa pagmamarka:
Organisasyon ng talata---------------------20 puntos
Pag-uulat---------------------------------------10 puntos
Kaugnayan ng mga ideya------------------20 puntos
Kabuuan---------------------------------------50 puntos
E. Ebalwasyon
Panuto: Sumulat ng dalawang talatang nagpapahayag kung paano ka nagpapakasakit
sa pag-aaral at kung bakit mo ito isinasagawa. Siguraduhing may pagkakaugnay-ugnay
ang mga ideya. Isulat ito sa isang buong papel.
Pamantayan sa pagmamarka:
Organisasyon ng talata---------------------20 puntos
Pagkamalikhain sa pagsulat--------------10 puntos
Kaugnayan ng mga ideya------------------20 puntos
Kabuuan---------------------------------------50 puntos
IV.Takdang-aralin
1. Alamin ang mga kahalagahan ng bisa bilang sangkap ng mabisang pagpapahayag.
Isulat ang mga ito sa iyong journal sa Filipino.
2. Humanda sa gagawing pagtalakay sa susunod na pagkikita.
66
Linggo 7
Araw 3 - 4
Banghay Aralin sa Filipino
PAGBASA AT PAGSUSURI NG IBA’T IBANG TEKSTO TUNGO SA
PANANALIKSIK
Pamantayang Pangnilalaman
Nasusuri ang iba’t ibang uri ng binasang teksto ayon sa
kaugnayan nito sa sarili, pamilya, komunidad, bansa at daigdig
Pamantayan sa Pagganap
Nakasusulat ng mga reaksyong papel batay sa binasang teksto ayon sa
katangian at kabuluhan nito sa:
a. Sarili
b. Pamilya
c. Komunidad
d. Bansa
e. Daigdig
Kasanayang Pampagkatuto
Nagagamit ang mabisang paraan ng pagpapahayag sa reaksyong papel na
isinulat F11PU – IIIfg – 90
c. Bisa
I. Layunin:
A. Nabibigyang kahulugan ang bisa bilang isang sangkap ng mabisang pagpapahayag
B. Naipaliliwanag ang kahalagahan ng pagkakaroon ng bisa sa pagpapahayag
C. Nagagamit ang bisa sa pagsulat ng talata
67
II. Paksang Aralin

Paksang Aralin
Mabisang Paraan ng Pamamahayag (Bisa)

Kagamitan
Laptop (Powerpoint presentation), marker, projector, kagamitang biswal

Sanggunian
http://documents.tips/documents/bisang-pampanitikan.html
https://school.quipper.com/en-PH/courses/pagbasa-at-pagsusuri-ng-ibatibang-teksto-tungo-sa-pananaliksik/mabisang-paraan-ng-pagpapahayagkalinawan-kaugnayan-at-bisa.html
III. Hakbang sa Pagkatuto: Paglinang
A. Aktibiti
Istratehiya: Pagpapanood ng TV Commercial
Ang mga mag-aaral ay manonood ng isang TV commercial. Pagkatapos, ang
guro ay tatawag ng ilang bata na siyang magbabanggit ng mga ideyang/pariralang
nagbigay
buhay
sa
commercial
upang
maipakita
ang
bisa
ng
produktong
ipinatatalastas.
https://www.youtube.com/watch?v=YMjCGnrCNaQ
B. Analisis
Sasagutin ng mga mag-aaral ang mga sumusunod na katanungan:
1. Aling mga salita/pangungusap ang nagbigay buhay sa commercial?
2. Ano ang naitulong ng mga nasabing ideya upang ipakita ang bias ng produkto sa
patalastas?
3. Gaano kahalaga ang pagkakaroon ng bisa ng mga pangungusap/ideya sa
pagpapahayag?
68
Upang mas maunawaan ang kahulugan at kalikasan ng bisang pampanitikan
bilang sangkap sa mabisang pagpapahayag, ibibigay bilang karagdagang lagak ang
mga sumusunod na kaisipan:
Bisang Pampanitikan
Tatlong bisa ang masusumpungang taglay ng mga akdang pampanitikan. Ang
mga ito ay ang bisang pangkaisipan, bisang pangkaasalan at bisang pandamdamin.
1. BISANG PANGKAISIPAN
Nagbubunsod ito upang tayo ay mag-isip nang may kabuluhan upang yumabong at
yumaman ang ating isipan. Nagiging kawili-wili at kalugod-lugod ang mabuhay dahil sa
bisang ito.
Halimbawa 1
Ang pag-ibig ay esensyal na pangangailangan ng bawat tao, anuman ang edad
at kasarian. (Uhaw ang Tigang na Lupa)
Halimbawa 2
Minsan, sa pinaka hindi inaasahang mga tao natin matututuhan ang
mahahalagang aral ng buhay. (Paglalayag sa Puso ng Isang Bata)
2. BISANG PANGKAASALAN
Ang panitikan ay nakakatulong sa paghubog ng pag-uugali. Ang pagpapahalaga
sa bisang ito ay pagkilala sa pagkaresponsable ng indibidwal at sa pag-angat sa
kaniyang kalagayan.
Halimbawa 1
Ang paghahangad ng sobra ay nagdudulot ng hindi maganda. Ang
pagpapakumbaba at pag-unawa sa nagawang kamalian ay nagbubunga ng muling
pagtanggap at pagkakaintindihan. (Kaunting dugo, Kaunting laman)
Halimbawa 2
Ang tunay na pag-ibig ay mapagparaya, hindi ito sakim at hindi ito
makasarili.Handa itong magbigay kahit na ang kapalit ay pagdurusa at pagkawala ng
sariling kaligayahan. (Uhaw ang Tigang na Lupa)
69
Halimbawa 3
Sa bilis ng pag-inog ng mundo maaaring hindi na sumasagi pa sa ating isipan
ang muling bumalik sa ating lupang tinubuan. Nakakalungkot lang isipin na ang
kamatayan pa ang maghuhudyat ng ating pagbalik sa ting lupang tinubuan. (Sa
Lupang Tinubuan)
3. BISANG PANDAMDAMIN
Ang ating damdamin ay naantig ng damdamin ng tauhan sa akda. Nagagawa ito
sa pamamagitan ng: (1) pagpukaw sa ating pandama; (2) alaala; (3) tuwirang
pagpapahayag ng damdaming nais ihatid.
Halimbawa 1
Personal kong paborito ang akdang ito. At inaamin kong sa tuwing nababasa ko
ang akdang ito ay nalulungkot pa rin ako, ngunit patuloy pa ring nabubuhay sa akin
ang kakaibang damdamin, ang damdamin ng PAG-IBIG. (Uhaw ang Tigang na Lupa )
C. Abstraksyon
Paano makakatulong ang pagkakaroon ng kaugnayan/pagkakaugnay-ugnay ng
mga ideya sa mabisang pagpapahayag?
MAHALAGANG KAALAMAN
BISA

Ang bisa ng isang pahayag ay tumutukoy sa bigat ng isang
pahayag.

Ipinapalagay na mabisa ang isang pahayag kung nagtataglay ito
ng sumusunod na katangian−−makatotohanan, nababakas ang
katapatan, at binibigyang pagpapahalaga ang dignidad ng isang
tao.
D. Aplikasyon
Istratehiya: PANGKATANG GAWAIN
70
Pangkatin sa apat ang klase. Pagkatapos, ang bawat grupo ay bibigyan ng isang
akdang pampanitikan na kanilang babasahin upang bigyang paliwanag ang bisang nais
ipabatid ng mga pangungusap na nabanggit sa abstraksyon. Ang lider ng pangkat ang
siyang mag-uulat sa klase ng napag-usapan sa grupo.
PANGKAT 1
Ang pag-ibig ay esensyal na pangangailangan ng bawat tao, anuman ang edad
at kasarian. (Uhaw ang Tigang na Lupa)
PANGKAT 2
Minsan, sa buhay hindi inaasahang sa ibang tao natin matututuhan ang
mahahalagang aral ng buhay. (Paglalayag sa Puso ng Isang Bata)
PANGKAT 3
Ang paghahangad
ng sobra
ay nagdudulot
ng
hindi
maganda.
Ang
pagpapakumbaba at pag-unawa sa nagawang kamalian ay nagbubunga ng muling
pagtanggap at pagkakaintindihan. (Kaunting dugo, Kaunting laman)
PANGKAT 4
Sa bilis ng pag-inog ng mundo maaaring hindi na sumasagi pa sa ating isipan
ang muling bumalik sa ating lupang tinubuan. Nakakalungkot lang isipin na ang
kamatayan pa ang maghuhudyat ng ating pagbalik sa ting lupang tinubuan. (Sa Lupang
Tinubuan)
Pamantayan sa pagmamarka:
Bisa ng ideya------------------------------------------------------20 puntos
Kagalingan sa pagkukuwento---------------------------------20 puntos
Organisasyon------------------------------------------------------10 puntos
Kabuuan------------------------------------------------------------50 puntos
E. Ebalwasyon
71
Panuto: Balikan ang liriko ng kantang pinamagatang Masdan Mo Ang Kapaligiran na
inawit ng ASIN na tinalakay sa mga nakaraang aralin. Ilahad ang iyong repleksyon sa
nasabing awitin sa pamamagitan ng pagbibigay pokus sa mga sumusunod na bisang
pampanitikan:
1. Bisang pangkaisipan
2. Bisang pangkaasalan
3. Bisang pandamdamin
Pamantayan sa pagmamarka:
Bisa ng ideya-------------------------------------------------------20 puntos
Pagkamalikhain sa Pagsulat-----------------------------------10 puntos
Organisasyon------------------------------------------------------20 puntos
Kabuuan------------------------------------------------------------50 puntos
IV. Takdang-aralin
1. Alamin ang mga mga dapat gawin sa pagsulat ng reaksyong papel. Isulat ang mga
ito sa iyong journal sa Filipino
2. Humanda sa gagawing pagtalakay sa susunod na pagkikita.
72
Linggo 8
Araw 1 - 2
Banghay Aralin sa Filipino
PAGBASA AT PAGSUSURI NG IBA’T IBANG TEKSTO TUNGO SA
PANANALIKSIK
Pamantayang Pangnilalaman
Nasusuri ang iba’t ibang uri ng binasang teksto ayon sa
kaugnayan nito sa sarili, pamilya, komunidad, bansa at daigdig
Pamantayan sa Pagganap
Nakasusulat ng mga reaksyong papel batay sa binasang teksto ayon sa
katangian at kabuluhan nito sa:
a. Sarili
b. Pamilya
c. Komunidad
d. Bansa
e. Daigdig
Kasanayang Pampagkatuto
Nakasusulat ng mga reaksyong papel batay sa binasang teksto ayon sa
katangian at kabuluhan nito sa F11EP – IIIj - 37 :
a. Sarili
b. Pamilya
c. Komunidad
d. Bansa
e. Daigdig
I. Layunin:
73
A.
Malaman ang mabisang paraan ng pagpapahayag at pamamaraan sa pagsulat ng
reaksyong papel
B. Masunod ang mga alituntunin sa paggawa ng reaksyong papel
C. Makasulat ng reaksyong papel batay sa binasang teksto ayon sa katangian at
kabuluhan nito sa sarili, pamilya, komunidad, bansa, daigdig
II. Paksang Aralin

Paksang Aralin
Pagsulat ng ng Reaksyong Papel

Kagamitan
Laptop (Powerpoint presentation), marker, projector, kagamitang biswal

Sanggunian
https://link.quipper.com
III.Hakbang sa Pagkatuto: Paglinang
A. Aktibiti
Istratehiya: Mini-Game
Hahatiin ang klase sa dalawang grupo. Ang guro ay magpapakita ng flashcards
na naglalaman ng mga salita/ grupo ng mga salita. Ang mga mag-aaral ay magbibigay
ng kanilang reaksyon sa pamamagitan ng facial expressions hinggil sa mga nabanggit
na salita. Kung sino ang makapagbibigay ng mas magandang reaksyon ay siyang
bibigyan ng puntos.
Kumain ng hilaw na mangga
Nakipag-break sa gf/bf
Bumagsak sa pagsusulit
Nanalo sa lotto
Napagalitan ng magulang
Napaso ng mainit kape
Nakita ang crush
Natapunan ng inumin ang damit
74
B. Pagsusuri / Analisis
Sasagutin ng mga mag-aaral ang mga sumusunod na katanungan:
1. Naging madali ba sa iyo ang pagbibigay ng reaksyon?
2. Anong mga bagay ang nakatulong sa iyo para maibigay ang pinakaangkop na
reaksyon?
Upang
mas
maunawaan
ang
kahulugan
at
kalikasan
ng
kaugnayan/pagkakaugnay-ugnay bilang sangkap sa mabisang pagpapahayag, ibibigay
bilang karagdagang lagak ang mga sumusunod na kaisipan:
REAKSYONG PAPEL
Ang pagsulat ng reaksyong papel ay bahagi na ng mga gawain ng mga magaaral, sapagkat ito ay isang mabisang gawain sa paglinang ng kanilang kakayahang
magsuri ng anumang mateyales gaya ng teksto, pelikula, programang pantelebisyon, at
dulang pantanghalan.
Masasabing ang reaksyong papel ay isang paghahantad ng katotohanan,
sapagkat kailangang maging totoo sa pagbibigay ng opinyon ukol sa sinuri.
Basahin ang mga nakatala sa loob ng kahon upang higit na maunawaan kung paano
ang pagsulat ng reaksyong papel.
75
Katangian ng Reaksyong Papel
Anumang sulatin ay kailangang magtaglay ng sumusunod na mga katangian upang ito
ay maging organisado at puno ng makabuluhang impormasyon.
76
Kahalagahan ng Reaksyong Papel
Ang pagsulat ay isang paraan ng pagpapahayag ng isip at damdamin ng tao.
Ang mga bagay na hindi kayang sabihin nang pasalita ay ipinahahayag sa
pamamagitan ng pagsulat. Sa pagsulat ng reaksyong papel, hindi lamang inilalahad
ang nilalaman ng isang akda o palabas na sinusuri, naglalaman din ito ng kahalagahan
ng nasabing pagsusuri sa buhay ng mambabasa. Ang talahanayan sa ibaba ay
nagpapakita ng kahalagahan ng reaksyong papel.
PAGSULAT NG REAKSYONG PAPEL
Ito ay ang paglalahad ng makatarungan, patas o balanseng paghuhusga sa mga
sitwasyong may kinalaman sa mga tao, bagay, pook at mga pangyayari. Ayon kay Unit
(2003), ang pagsusuri ay hindi lamang nakatuon sa magagandang puntos kundi maging
sa mga hindi magandang puntos ngkung anumang sinusuri.
PAMAMARAAN SA PAGBUO NG REAKSYONG PAPEL
77
A. Reaksyon sa Isang Pelikula
1. Ilahad ang mga pangyayari sa pelikula
2. Isalit ang komentaryo o reaksyon sa bawat pangyayari
3. Ilahad ang kabuuang reaksyon sa pelikula
B. Reaksyon sa Isang Pangyayari, Isyu, Tao o Bagay
1. Ilahad ang pangkahalatang obserbasyon at asesment tungkol sa sinusuri
2. Isa-isang bigyang puna o komentaryo ang bawat aspektong may kaugnayan sa
sinusuri sa pamamagitan ng pagbanggit ng mga detalyeng susuporta sa naunang
inilahad na pangkahalatang obserbasyon
3. Bumuo ng pangkahalatang reaksyon sa sinusuri.
C. Reaksyon sa Isang Nobela o Maikling Kwento
1. Ilahad ang buod o lagom ng nobela
2. Pagsusuri sa mga Elemento
a. Tagpuan
b. Banghay
c. Tauhan
d. Tema
e. Istilo
3. Ibigay ang pangkalahatang puna sa akdang sinusuri
C.Abstraksyon
Sasagutin ng mga mag-aaral ang sumusunod na mga katanungan:
1.Ano ang reaksyong papel?
2. Ano ang mga katangian at kahalagahan ng isang reaksyong papel?
2. Ano-ano ang mga pamamaraan sa pagsulat ng isang reaksyong papel?
MAHALAGANG KAALAMAN
PAGSULAT NG REAKSYONG PAPEL

Sa pagsulat ng reaksyong papel ay mahalagang isaalang-alang ang
sarili at ang mga maaaring makabasa ng isinulat.

Maaaring ang mismong pamilya, komunidad, bansa, at maging ang
daigdig ay maabot ng iyong isinulat, lalo pa sa panahon ngayon na
napakabilis ng teknolohiya.

Laging tandaan na ang bawat78isa ay mayroong responsibilidad sa sarili
at sa kapwa, kung kaya sa anumang pagsulat na maaaring mabasa ng
iba ay mahalagang taglay nito ang nararapat na katangian at
D. Aplikasyon
Istratehiya: Pangkatang Gawain
Pangkatin ang mga mag-aaral sa limang grupo. Bawat grupo ay bibigyan ng
isang teksto na may kinalaman sa mga sumusunod na bibigyang reaksyon ng mga
miyembro:
Pangkat 1 – Polusyon
Pangkat 2 – Kahirapan
Pangkat 3 – Kriminalidad
Pangkat 4 – Droga
Pangkat 5 – Edukasyon
Ang napiling tagapag-ulat ang maglalahad sa klase ng reaksyon ng bawat
grupo. Bibigyan lamang ang mga mag-aaral ng 10 minuto para mabuo ang kanilang
ulat.
Pamantayan sa pagmamarka
Nilalaman / mensahe---------------------------------10 puntos
Orihinalidad---------------------------------------------10 puntos
Pagiging Mabisa ng Pagpapahayag--------------30 puntos
Kabuuan-------------------------------------------------50 puntos
E. Ebalwasyon
Panuto:
Sumulat ng isang reaksyong papel hinggil sa mga sumusunod na paksa.
Pumili lamang ng isa.
1. Unang 100 araw ni Rodrigo Duterte bilang pangulo
79
2. Extra judicial killings
3. Paghiwalay ng Pilipinas sa US
(Paalaala: Ang guro ay maaaring pumili ng mas napapanahong paksa.)
Pamantayan sa pagmamarka
Nilalaman / mensahe---------------------------------10 puntos
Orihinalidad---------------------------------------------10 puntos
Pagiging Mabisa ng Pagpapahayag--------------30 puntos
Kabuuan-------------------------------------------------50 puntos
IV. Takdang-aralin / Asaynment
1. Basahin at magdala ng kopya ng akda ni Honorio Bartolome de Dios na
pinamagatang “Geyluv.”
2. Humanda para sa mga gagawing pagsasanay sa susunod na pagkikita.
80
Linggo 8
Araw 3 - 4
Banghay Aralin sa Filipino
PAGBASA AT PAGSUSURI NG IBA’T IBANG TEKSTO TUNGO SA
PANANALIKSIK
Pamantayang Pangnilalaman
Nasusuri ang iba’t ibang uri ng binasang teksto ayon sa
kaugnayan nito sa sarili, pamilya, komunidad, bansa at daigdig
Pamantayan sa Pagganap
Nakasusulat ng mga reaksyong papel batay sa binasang teksto ayon sa
katangian at kabuluhan nito sa:
a. Sarili
b. Pamilya
c. Komunidad
d. Bansa
e. Daigdig
Kasanayang Pampagkatuto
Nakasusulat ng mga reaksyong papel batay sa binasang teksto ayon sa
katangian at kabuluhan nito sa F11EP – IIIj - 37 :
81
a. Sarili
b. Pamilya
c. Komunidad
d. Bansa
e. Daigdig
I. Layunin:
A. Nakasusulat ng reaksyong papel batay sa binasang teksto ayon sa katangian at
kabuluhan nito sa sarili, pamilya, komunidad, bansa, daigdig.
B. Nagagamit ang mabisang paraan ng pagpapahayag at pamamaraan sa pagsulat ng
reaksyong papel.
C. Nasusunod ang mga alituntunin sa paggawa ng reaksyong papel
D. Nabibigyang halaga ang mga miyembro ng LGBT community
II. Paksang Aralin

Paksang Aralin
Pagsulat ng Reaksyong Papel

Kagamitan
Laptop (powerpoint presentation), marker, projector, kagamitang biswal

Sanggunian
http://bihirangpanitikangpilipino.blogspot.com/2013/08/geyluv-by-honoriobartolome-de-dios.html
https://www.youtube.com/watch?v=_wE1Vozn9zc
III.Hakbang sa Pagkatuto: Paglinang
A. Aktibiti 1
A. Pagpapalawak ng Talasalitaan
Ang guro ay tatawag ng ilang bata na bubunot ng istrip ng papel na naglalaman
ng isang pangungusap.
Sa pangungusap ay may isang salitang nakabilog.
Ang
nasabing salita ay bibigyang kahulugan base sa kung paano ito ginamit sa
pangungusap.
82
B. Aktibiti 2
Pagtalakay sa buhay ng manunulat
Si Honorio Bartolome de Dios ay
nagmula sa Marilao, bulacan at lumuwas
ng Maynila bilang isang seminarista ngunit
kalaunan ay napili ring lumabas. Nag-aral
siya noon ng Sociology at nakilahok sa
mga gawaing pangmasa. Lumahok siya
sa mga developmental works sa loob ng
humigit kumulang sampung taon. Ngunit, hindi maikakailang maaga siyang namulat
sa mundo ng mga bakla. Nakita niya ang duality ng buhay na ito – malungkot at
masaya, madilim at makulay.
Hindi lamang sa mga gawaing pangmasa nagging abala si De Dios. Ginalugad
din niya ang lahat ng sulok ng malawak na lungsod upang hanapin ang lugar niya sa
lipunan.
Hindi nagging madali ito para kay De Dios.Nariyang nadapa siya,
napaluhodsiya at napasubsob habang siya ay naghahanap.
Ngunit hindi man siya
lalaking lalaki sa kasarian ay nagging lalaking lalaki naman siya sa pagharap sa
pagsubok na ito. Napakatapang ng pagpapakita ng pagbangon na may panibagong
lakas at determinasyon. Sa ngayon patuloy pa rin ang kanyang paghahanap at ang
pinagyayamang karanasan ang ginagamit niyang panulat upang lumikha ng mga
kwentong sumasalamin sa buhay ng mga bakla sa isang lipunanang may kinikilingan,
mapagsamantala, walang pagkakapantay pantay, pyudal at patriyarkal.
Aktibiti 3
Pagbasa ng maikling kwento
Geyluv ni Honorio ni Bartolome De Dios
B. Analisis
Sasagutin ng mga mag-aaral ang sumusunod na aytem:
1. Saan naganap ang kwento?
2.
Sino-sino ang mga tauhan sa kwento?
3. Ano ang naging pangyayari sa kwento?
83
Upang
mas
maunawaan
ang
kahulugan
at
kalikasan
ng
kaugnayan/pagkakaugnay-ugnay bilang sangkap sa mabisang pagpapahayag, ibibigay
bilang karagdagang lagak ang mga sumusunod na kaisipan:
a. Pagpapanood ng guro sa mga mg-aaral ng isang video
https://www.youtube.com/watch?v=_wE1Vozn9zc
b. Buod ng Kwento (Geyluv)
Unang nakilala ni Mike si Benjie sa media party ng kumpanya nito. Pagkatapos
ng proyekto nila sa Zambales, sobrang naging malapit ang dalawa sa isa't isa. Minsan
sila ay nag-iinuman, nanonood ng sine o kaya ay simpleng kumakain lang sa labas.
Isang beses, habang nasa bar, sinabihan ni Benjie si Mike na mahal niya ito. Hindi sila
halos nag-usap buong gabi pagkatapos noon. “Masakit ang ma-reject. Lalo na’t nagumpisa kayo bilang magkaibigan. Nasawi ka na sa pag-ibig, guilty ka pa dahil you have
just betrayed a dear friend and destroyed a beautiful friendship.” Mataray na uri ng
bakla si Benjie, dahil ayaw na niyang masaktan pang muli. Ito rin ang dahilan kung bakit
takot siyang makipagrelasyon. Sa panahong naging malapit si Mike kay Benjie,
kakatapos
lang
nilang
maghiwalay
ng
gerlpren
niyang
si
Carmi.Madalas
magkasamasinaMikeat Benjie. Naisipan nilang pareho na tumira magkasama sa
apartment ni Benjie upang mas maintindihan kung ano ba talaga ang gusto nila
mangyari sa relasyon. Tubong Bulacan ang manunulat na si Honorio Bartolome De
Dios. Maaga siyang namulat sa mundo ng kabaklaan. Nag-aral siya sa loob ng
seminaryo kung saan niya napagtanto ang nais niyang gawin sa kanyang buhay. Doon
nagsimula ang patuloy na paghahanap niya sa kanyang tunay na pagkatao. Marami
siyang napagdaang kahirapan sa patuloy niyang paglalakbay tungo sa mas malalim na
pagkaintindi sa kabaklaan at ang lugar nito sa lipunan natin. Ipinapakita niya sa
kanyang mga likha ang buhay na kinakaharap ng mga baklang gaya niya sa lipunang
mapanghusga, mapagsamantala, at patriyarkal. -Benjie.
C. Abstraksyon
1.Anong kapakinabangan ang dulot ng mga miyembro ng LGBT community?
84
2. Base sa kwento, nararapat lamang ba nating ibigay ang pagpapahalagang
nararapat sa isang tao sa mga miyembro ng nasabing komunidad?
D. Aplikasyon
Istratehiya: PAG-UULAT
Panuto: Pangkatin ang mga mag-aaral sa tatlong grupo. Bawat grupo ay bibigyan
ng Meta Card na naglalaman ng paksa na siya nilang ipakikita sa unahan.
Magkakaroon lamang ng limang minuto para tapusin ang gawain. Pipili lamang ng
isang tagapag-ulat para sa bawat grupo.
Pangkat 1 – Puna sa takbo ng kwento
Pangkat 2 – Puna sa lengwaheng ginamit s kwento
Pangkat 3 – Puna sa tema ng kwento
Pamantayan sa pagmamarka:
Nilalaman / mensahe---------------------------------10 puntos
Pagiging lohikal----------------------------------------10 puntos
Pagiging Mabisa ng Pagpapahayag--------------30 puntos
Kabuuan-------------------------------------------------50 puntos
E. Ebalwasyon
Panuto: Makasulat ng reaksyong papel batay sa binasang teksto (Geyluv) ayon sa
katangian at kabuluhan nito sa:
1.
Sarili
2.
Pamilya,
3.
Komunidad
4.
Bansa
5.
Daigdig
85
RUBRIK SA PAGSULAT ng REAKSYONG PAPEL
Kategorya
Higit na Inaasahan
(5)
Nakamit ang
Inaasahan
(4)
Introduksyon
Nakapanghihikayat
ang introduksyon.
Malinaw na
nakalahad ang
pangunahing paksa
gayundin ang
panlahat na
pagtanaw ukol dito.
Makabuluhan ang
bawat talata dahil sa
husay na
pagpapaliwanag at
pagtalakay tungkol
sa paksa.
Lohikal at mahusay
ang pagkakasunudsunod ng mga
ideya; gumamit din
ng mga transisyunal
na pantulong tungo
sa kalinawan ng
mga ideya.
Nakapanghahamon
ang konklusyon at
naipapakita ang
pangkalahatang
palagay o paksa
batay sa katibayan
at mga katwirang
inisa-isa sa
bahaging gitna.
Nakalahad sa
introduksyon ang
pangunahing
paksa gayundin
ang panlahat na
pagtanaw ukol
dito.
Walang
pagkakamali sa
mga bantas,
kapitalisasyon at
pagbabaybay.
Halos walang
pagkakamali sa
mga bantas,
kapitalisasyon at
pagbabaybay.
Diskusyon
Organisasyon ng
mga Ideya
Konklusyon
Mekaniks
Bahagyang
Nakamit ang
Inaasahan
(3)
Nakalahad sa
introduksyon ang
pangunahing
paksa subalit
hindi sapat ang
pagpapaliwanag
ukol dito.
Hindi Nakamit
ang Inaasahan
(2)
Walang
Napatunayan
(1)
Hindi malinaw ang
introduksyon at
ang pangunahing
paksa. Hindi rin
nakalahad ang
panlahat na
pagpapaliwanag
ukol dito.
Hindi nadebelop
ang mga
pangunahing
ideya
*Hindi nakita
sa ginawang
sanaysay.
Bawat talata ay
may sapat na
detalye
May kakulangan
sa detalye
Naipakita ang
debelopment ng
mga talata
subalit hindi
makinis ang
pagkakalahad
Lohikal ang
pagkakaayos ng
mga talata subalit
ang mga ideya ay
hindi ganap na
nadebelop.
Walang patunay
na organisado
ang pagkakalahad
ng sanaysay.
*
Naipakikita ang
pangkalahatang
palagay o pasya
tungkol sa paksa
batay sa mga
katibayan at mga
katwirang inisaisa sa bahaging
gitna.
Hindi ganap na
naipakita ang
pangkalahatang
palagay o pasya
tungkol sa paksa
batay sa mga
katibayan at mga
katwirang inisaisa sa bahaging
gitna.
Maraming
pagkakamali sa
mga bantas,
kapitalisasyon at
pagbabaybay.
May kakulangan
at walang pokus
ang konklusyon
*
86
Napakarami at
nakagugulo ang
mga pagkakamali
sa mga bantas,
kapitalisasyon at
pagbabaybay.
*
Iskor
Gamit
Walang
pagkakamali sa
estruktura ng mga
pangungusap at
gamit ng mga salita.
Halos walang
pagkakamali sa
estruktura ng
mga
pangungusap at
gamit ng mga
salita.
Maraming
pagkakamali sa
estruktura ng mga
pangungusap at
gamit ng mga
salita.
Napakarami at
nakagugulo ang
pagkakamali sa
estruktura ng mga
pangungusap at
gamit ng mga
salita.
*
Kabuuan
IV.Takdang-aralin
Panuto: Sagutin ang mga sumusunod na katanungan.
Isulat ang sagot sa Filipino
journal.
1. Ano ang pananaliksik?
2. Ano-ano ang tagubilin sa pananaliksik?
Humanda sa gagawing pagtalakay sa susunod na pagkikita.
87
Linggo 9
Araw 1 - 2
Banghay Aralin sa Filipino
Mga Hakbang ng Pananaliksik para sa
Papel Pananaliksik
Pamantayang Pangnilalaman
Nakasusunod sa pamantayan ng pagsulat ng masinop na pananaliksik
Pamantayan sa Pagganap
Nakabubuo ng isang maikling pananaliksik na napapanahon ang paksa
Kasanayang Pampatuto
Nasusuri ang ilang halimbawang pananaliksik sa Filipino batay sa layunin, gamit,
metodo at etika sa pananaliksik F11PB – IVab – 100
I. Layunin
A. Naisa-isa ang mga napapanahong paksa sa pananaliksik
B. Naipapakita ang kaalaman sa pagsulat ng pamagat pananaliksik
C. Napapahalagahan ang paglilimita sa pagsulat ng pamagat pananaliksik
II. Paksang Aralin
Pagpili ng Paksa

Kagamitan:
Laptop, projector, kagamitang biswal, powerpoint
88

Sanggunian:
https://www.google.com.ph/#q=meme+image
https://www.powtoon.com/online-presentation/e8eZv2ymsxS/pagpili-atpaglilimita-ng-paksa/?mode=movie
III. Hakbang sa Pagkatuto
A. Aktibiti
Aktibiti 1
Estratehiya: Misteryosong Sobre
Pangkatin ang klase sa lima. Bigyan ang bawat grupo ng isang misteryosong
sobre. Kunin dito ang isang meme at ipaliwanag ang paksang pumapaloob dito.
Aktibiti 2
89
Estratehiya: Idiorama mo
Bumuo ng isang diorama na naglalarawan sa paksang nahalaw sa meme.
Aktibiti 3
Estratehiya : Idesenyo mo
Batay sa isang dioramang nabuo, magdesenyo ng isang nilimitang paksa.
Aktibiti 4
Video Mania
Panoorin ang video at punuan ang graphic organizer ng tamang sagot.
Sanggunian: https://www.powtoon.com/onlinepresentation/e8eZv2ymsxS/pagpili-at-paglilimita-ng-paksa/?mode=movie
B. Analisis
90
1. Ano ang paksa na pumapaloob sa meme na iyong napili?
2. Bakit ito ang iyong napiling paksa?
3. Batay sa iyong diorama, ipaliwanag ang ginamit na limitasyon at disenyo
upang maging makabuluhan ang paksa.
4. Ipaliwanag ang mga aspeto na binigyang pansin upang makabuo ng
nilimitang paksa.
5. Bakit kinakailangan mailimita ang paksang pananaliksik?
6. Ipaliwanag ang katangian ng isang mabuting nilimitang paksa.
C. Abstraksyon
Ano ang kahalagahan ng wastong nilimitang paksa sa kabuuan ng papel
pananaliksik?
D. Aplikasyon
Estratehiya: Pandora’s Box
Maglaan ng isang kahon pra sa bawat pangkat. Ang kahon ay naglalaman
ng mga ginupit na meta cards ng may nakasulat na mga salita. Ipasaayos ang
mga meta cards upang makabuo ng wastong nilimitang pamagat pananaliksik.
E. Ebalwasyon
Sumulat ng angkop na nilimitang pamagat pananaliksik batay sa salitang
nakasaad sa larawan.
91
Rubriks
Napakahusay
Mahusay
May Kahusayan
Lubos na kasiyasiya na naipahatid
ang nilimitang
paksa
Lubos na
naipahatid ang
nilimitang paksa
Naipahatid ang
nilimitang paksa
Batayan
Katangian ng
nilimitang
paksa
(3)
(4)
(5)
Tamang
Gamit ng mga
salita
Batayan
Katangian ng
nilimitang
paksa
Lubos na kasiyasiya na naipamalas
ang wastong gamit
ng mga salita
Lubos na
nagpamalas ng
wastong gamit
ng mga salita
(5)
(4)
Nagpamalas ng
wastong gamit ng
mga salita
(3)
Nangangailangan
Nangangailangang Nangangailangang
Ng Pagpapabuti
turuan muli
turuan muli
Di-naiparating ang
nilimitang paksa
Walang
kakayahan
maiparating ang
nilimtang paksa
Di- gaanong
Naipahatid ang
nilimitang paksa
(1)
(2)
(0)
92
Tamang
Gamit ng
mga salita
Di-gaanong
nagpamalas ng
wastong gamit ng
mga salita
Di nagpamalas ng
wastong gamit ng
mga salita
(1)
(2)
Walang
kakayahan
gumamit ng
tamang salita
(0)
Pagkuha ng Index of Mastery
Kuhanin ang iskor ng mga mag-aaral upang malaman ang pagkamit ng kanilang
pagkatuto.
Seksyon
Bilang ng mga Mag-aaral
Index
IV. Takdang-aralin/Asayment
Sumulat ng isang pamagat pananaliksik na may kinalaman sa larangan ng
edukasyon. Ipaliwanag ang mga limitasyon nito.
93
Araw 3 – 4
Linggo 9
Banghay Aralin sa Filipino
Mga Hakbang ng Pananaliksik para sa
Papel Pananaliksik
Pamantayang Pangnilalaman
Nakasusunod sa pamantayan ng pagsulat ng masinop na pananaliksik
Pamantayan sa Pagganap
Nakabubuo ng isang maikling pananaliksik na napapanahon ang paksa
Kasanayang Pampatuto
Nasusuri ang ilang halimbawang pananaliksik sa Filipino batay sa layunin, gamit,
metodo, at etika sa pananaliksik F11PB – IVab – 100
I. Layunin
A. Napapahalagahan ang pagsulat ng layunin
94
B. Nakakapansin ng mahalagang ideya sa pamagat pananaliksik upang makabuo
ng mga layunin
C. Nakakasulat ng mga layunin batay sa laang pamagat pananaliksik
II. Paksang Aralin
Pagsulat ng Layunin

Mga Kagamitan:
Laptop, projector, kagamitang biswal, powerpoint

Sanggunian:
https://prezi.com/mi0z-750mdlp/pananaliksik-depinisyon-katangian- layunin-at-etika/
https://www.scribd.com/doc/117015215/Mga-Mungkahing-Paksa-sa-PananaliksikIsang-Pamanahong-Papel
https://www.youtube.com/watch?v=PMyk6esvp1I
III. Hakbang sa Pagkatuto: Paglinang
A. Aktibiti
Pangkatang Gawain
Pangkatin ang klase sa lima. Bigyan sila ng isang pamagat bilang upang
ito ay masuri at maisa-isa ang mga dahilan ng mananaliksik sa pagsulat nito.
Mga Mungkahing Pamagat para sa Pananaliksik
Pamagat BIlang 1
Ang Paaralang Pahayagan Bilang Alternatibong Kagamitan
Sa Paglinang ng mga Kasanayan sa Pagbasa at Pagsasalita
Pamagat Bilang 2
Debelopment at Balidasyon ng mga Materyales sa Pagtatamo ng Kahusayan
95
sa Filipino ng mga Nigeriang Mag-aaral
Pamagat Bilang 3
Pagsusuri ng mga Blogs sa internet sa taong 2015-2016
Pamagat Bilang 4
Mga Modyul: Karagdagang Babasahin sa Pagsulat Teknikal
Para sa Grade 12 Senior Hayskul
Pamagat Bilang 5
Pagsusuri ng implikasyon ng Pagtuturo sa Filipino Gamit ang Multi Media
B. Analisis
1. Ano ang kapansin-pansin sa bawat pamagat bilang? Ano ang mga
aspetong bumubuo dito?
2. Sa iyong palagay, ano ang maaring dahilan ng mananaliksik sa pagsulat
ng ganitong pamagat?
3. Bakit mahalaga na magtakda ng mga layunin sa pagsulat ng papel
pananaliksik?
3. Punan ang kahon ng mga sagot at ipaliwanag ang mga ito.
96
C. Abstraksyon
Paano bumuo ng mga layuning pananaliksik? Isa-isahin ang mga
katangian ng layunin.
D. Aplikasyon
Ayon sa paksang ‘Social Media’, sumulat ng tatlong layunin.
E. Ebalwasyon
Gumawa ng angkop na tig- tatlong layunin sa bawat pamagat
pananaliksik.
1. Epekto ng Paglalaro ng COC (Clash of Clan) sa mga Magaaral ng Sampaguita Senior High School: Isang Pagsusuri
2. Mga Nakikitang Epekto ng Cyber Bullying sa
Pag-aaral ng mga Estudyante ng Rosal Senior High School
Napakahusay
Mahusay
97
May kahusayan
Rubriks
Batayan
Katangian
ng mga
layunin
Lubos na kasiyasiya na
naipahatid ang
mga layunin
Lubos na
naipahatid ang
mga layunin
Naipahatid ang
mga layunin
(3)
(4)
(5)
Tamang
Gamit ng
mga salita
Lubos na kasiyasiya na
nagpamalas ang
wastong gamit ng
mga salita
Lubos na
nagpamalas ng
wastong gamit ng
mga salita
Nagpamalas ng
wastong gamit
ng mga salita
(3)
(4)
(5)
Di-gaanong
Nangangailangan Nangangailangang
Mahusay
Ng Pagpapabuti
turuan muli
Katangian ng
Di- gaanong
mga layunin
Naipahatid
ang mga
layunin
Di-naiparating
ang mga layunin
Walang
kakayahang
maiparating ang
mga layunin
BATAYAN
(1)
(0)
(2)
Tamang
Gamit ng mga
salita
Di-gaanong
Di nagpamalas
nagpamalas ng wastong gamit
ng wastong
ng mga salita
gamit ng mga
(1)
salita
Walang
kakayahang
gumamit ng
tamang salita
(0)
(2)
Pagkuh
a ng Index of Mastery
Kuhanin ang iskor ng mga mag-aaral upang malaman ang pagkamit ng kanilang
pagkatuto.
Seksyon
Bilang ng mga Mag-aaral
98
Index
IV. Takdang-aralin/Asayment
Sumulat ng tatlong layunin batay sa pamagat pananaliksik na,
“Implikasyon ng Environmental Code, Ordinance No. 16, Series of 2010 sa mga
Mangangalakal ng lungsod ng Batangas”.
Araw 1 – 2
Linggo 10
Banghay Aralin sa Filipino
Mga Hakbang ng Pananaliksik para sa
99
Papel Pananaliksik
Pamantayang Pangnilalaman
Nakasusunod sa pamantayan ng pagsulat ng masinop na pananaliksik
Pamantayan sa Pagganap
Nakabubuo ng isang maikling pananaliksik na napapanahon ang paksa
Kasanayang Pampatuto
Nabibigyang kahulugan ang mga konseptong kaugnay ng pananaliksik
(Halimbawa: balangkas konseptwal, balangkas, teorettikal, dayos emperikal,
atpb.) F11PT – IVcd – 89
I. Layunin
A. Nakakasunod sa pormat mga iba’t ibang uri ng pagbabalangkas
B. Nakapagsasaayos ng wastong balangkas
C. Napapahalagahan ang masusing pagsunod at pagsasaayos ng wastong
balangkas
II. Paksang Aralin
Pagsulat ng Tentatibong Balangkas

Mga Kagamitan:
Laptop, projector, kagamitang biswal, powerpoint

Sanggunian:
http://www.academia.edu/14418600/Pagbubuo_ng_mga_Bahagi_ng_Pananalikk
http://www.slideshare.net/zay_zie/aksyon-riserts-sa-filipino-hope-makatulong-samga-filipino-teachers
100
https://www.scribd.com/doc/45995136/Bakit-Karamihan-sa-mga-Estudyante-ayMayroong-Mababa-at-Bagsak-na-Marka-sa-Eskwelahan-Pananaliksik
III. Hakbang sa Pagkatuto: Paglinang
A. Aktibiti
Pangkatang Gawain
Punuin ang balangkas sa ibaba gamit ang mga salita o parirala sa loob ng
kahon.
-
sociometry
-
repertory grids
-
praktikal na dulog o approach sa propesyunal na
pananaliksik
-
statistical indicators
-
simula
-
quantitative
-
structured o semi-structured interviews
-
photography
-
makabuluhan sa mga gurong sangkot sa araw-araw na
pakikipag-ugnayan sa mga mg-aaral
-
class records
-
audio o video tape recording
-
proseso
-
field notes
-
observation schedules
-
analytic memo
-
questionnaires
101
I. Kahulugan ng action research
A.
B.
C.
II. Ang dalawang aspeto ng action research
A.
B.
III. Mga pamaraan upang mapagnilay-nilayan ang pinag-aaralan
A.
B.
C.
D.
E.
F.
102
G.
H.
I.
J.
K.
IV. Iba’t ibang paraan ng pananaliksik
A.
B.
Ang tamang balangkas: Susi sa Pagwawasto
I. Kahulugan ng action research
A. praktikal na dulog o approach sa propesyunal na
pananaliksik
B. makabuluhan sa mga gurong sangkot sa araw-araw na
Pakikipag-ugnayan sa mga mg-aaral
C. akma din para sa pangasiwaan o administrasyon ng
paaralan
II. Ang dalawang aspeto ng action research
A. simula
B. proseso
C. Mga pamaraan upang mapagnilay-nilayan ang pinag-aaralan
D. observation schedules
E. audio o video tape recording
F. structured o semi-structured
interviews
103
G. class records
B. Analisis
1. Ipaliwanag ang kahulugan ng balangkas?
Anong uri ng balangkas ang nabuo? Ipaliwanag.
2. Isa-isahin ang mga bagay na dapat isaalang-alang sa paggawa ng
balangkas.
3. Sa paanong paraan mahalaga ang pagsulat ng balangkas?
C. Abstraksyon
104
Ipaliwanag ang pagkakaiba ng pamaksang balangkas sa pangungusap na
balangkas at pangtalatang balangkas
D. Ebalwasyon
Batay sa mga impormasyon na nasa kahon, bumuo ng pantalatang balangkas
ayon sa isang action riserts na may pamagat na, “Bakit karamihan sa mga estudyante
ay mayroong mababa o bagsak na marka sa eskwelahan?” Ni: Bb. Jessilyn Ranges
Pantalatang Balangkas
-
Ang Deskriptibong metodolohiya , Survey Research Design at
talatanungan ang mga ginamit upang makakuha ng mga datos.
Ang pag-aaral na ito ay nagtatapos sa konklusyong “Ang estudyante
-
na mismo ang gumagawa ng dahilan kung bakit bagsak o mababa
ang kanilang mga marka.”
-
-
Presentasyon, pagsusuri at interpretasyon ng mga datos
-
Konklusyon
-
Introduksyon
Sa limampu(50) na estudyanteng binigyan ng sarbey, halos lahat sila ay
nagsasabing kompyuter ang madalas umagaw ng kanilang atensyon.
-
Disenyo at Metodolohiya ng Pananaliksik
Ang sulating pananaliksik na ginawa ay may layuning bigyan ng
kaalaman ang mga mag-aaral tungkol sa mga suliranin ng isang
estudyante sa kanyang pag-aaral.
105
Ang tamang pantalatang balangkas: Susi sa Pagwawasto
I. Introduksyon
Ang sulating pananaliksik na ginawa ay may layuning bigyan
ng kaalaman ang mga mag-aaral tungkol sa mga suliranin ng isang
estudyante sa kanyang pag-aaral.
II. Disenyo at Metodolohiya ng Pananaliksik
Ang Deskriptibong metodolohiya , Survey Research Design
at talatanungan ang mga ginamit upang makakuha ng mga datos.
III. Presentasyon, pagsusuri at interpretasyon ng mga datos
Sa limampu (50) na estudyanteng binigyan ng sarbey, halos
lahat sila ay nagsasabing kompyuter ang madalas umagaw ng
kanilang atensyon.
V. Konklusyon
Ang pag-aaral na ito ay nagtatapos sa konklusyong “Ang
estudyante na mismo ang gumagawa ng dahilan kung bakit bagsak o
mababa ang kanilang mga marka.”
106
IV. Takdang-aralin/Asayment
1. Batay sa pamagat pananaliksik, “Dahilan ng Bullying” ni Jay Mark B.
Guerrero, bumuo ng isang pantalatang balangkas. Gamitin ang mga
impormasyon sa loob ng kahon.
-
Ang papel ay nagbibigay ng background na impormasyon tungkol sa
pananakot , tumutukoy sa mga problema at kung saan ito ay nakatuon ,
tumitingin sa klinikal na at mga legal na isyu na pumapalibot sa parehong
paraan ng pananakot , at tinatalakay
posibleng preventive na programa .
-
Disenyo at paraan ng pananaliksik
-
Mga kaugnay na pag-aaral sa literatura
-
Introduksyon
-
Presentasyon at Interpretasyon ng mga Datos
-
Pananakot ay dapat na isang krimen . Ito ay napaka- malupit at walang
modo . "Ang bawat araw sa isang tinantyang 160,000 mga mag-aaral
makaligtaan paaralan parasa takot ng pagiging bullied at 10 porsiyento ng
mga mag-aaral na drop out gawin ito dahil sa
paulit-ulit na pananakot " ( Dalton 1) .
-
Ang pag-aaral na ito ay isiagawa ayon sa disennyo ng pamamaraang
deskriptib-analitik na pananaliksik. Tinangakang ilarawan at suriin ng mga
mananaliksik sa pag-aaral na ito ang kaalaman at pananaw ng mga magaaral sa Bullying.
-
Konklusyon
107
Tamang Pantalatang Balangkas – Susi sa Pagwawasto
I. Introduksyon
Ang papel ay nagbibigay ng background na impormasyon tungkol sa
pananakot , tumutukoy sa mga problema at kung saan ito ay nakatuon ,
tumitingin sa klinikal na at mga legal na isyu na pumapalibot sa parehong
paraan ng pananakot , at tinatalakay posibleng preventative programa .
II. Mga kaugnay na pag-aaral sa literatura
Pananakot ay dapat na isang krimen . Ito ay napaka- malupit at
walang modo . "Ang bawat araw sa isang tinantyang 160,000 mga mag108
aaral makaligtaan paaralan parasa takot ng pagiging bullied at 10
2. Para sa susunod na talakayan, magdala ng mga aklat, pahayagan, magasin,
dyornal at ensayklodipia.
109
Araw 3 – 4
Linggo 10
Banghay Aralin sa Filipino
110
Mga Hakbang ng Pananaliksik para sa
Papel Pananaliksik
Pamantayang Pangnilalaman
Nakasusunod sa pamantayan ng pagsulat ng masinop na pananaliksik
Pamantayan sa Pagganap
Nakabubuo ng isang maikling pananaliksik na napapanahon ang paksa
Kasanayang Pampatuto
Nabibigyang kahulugan ang mga konseptong kaugnay ng pananaliksik
(Halimbawa: balangkas konseptwal, balangkas, teorettikal, dayos emperikal,
atpb.) F11PT – IVcd – 89
I. Layunin
A. Nakakasunod sa pormat ng pagsulat ng bibliograpi
B. Natutukoy ang iba’t ibang uri ng sanggunian sa pagsulat ng papel pananaliksik
C. Napapahalagahan ang pagsulat ng bibliograpi
II. Aralin:
Pagbuo ng Tentatibong Bibliograpi

Mga Kagamitan:
Laptop, projector, kagamitang biswal, powerpoint

Sanggunian:
http://documents.tips/documents/pagsulat-ng-talasanggunian-o-bibliograpiyappt.html
III. Hakbang sa Pagkatuto: Paglinang
A. Aktibiti
111
Pangkatang Gawain
Gumawa ng tentatibong bibliograpi gamit ang mga aklat at pahayagang
nakasaad sa bawat kahon.
Jose Maria Sison
Rebolusyong Pilipino: Tanaw Mula sa Loob.
Quezon City
Lagda Publishing
1994
Pagsasanay sa “Facilitation” ng SDO Batangas, matagumpay ni Dr. Greg
V. Meneses
Issue No. 39 October 10-14, 2016
Tea-nig ng CALABARZON Weekly Newsletter p. 2
Roberto Anonuevo
Accessed January 21, 2016
Kasaysayan/Komisyon sa Wikang Filipino
http://kwk.gov.ph/test/kasaysayan/.
March11,2013
Clemen
Bautista
Miss Universe 112
coronation,
makasaysayan
Balita
Taon XLV. 6, Blg. 061
Komunikasyon sa Makabagong Panahon
Rolando A. Bernales, et.al
Mutya Publishing House, Inc.
Malabon City
2016
B. Analisis
1. Ano ang mga hakbang na ginawa ng bawat grupo upang makabuo ng
tentatibong bibliograpi?
2. Ipaliwanag ang mekanics na dapat sundin sa pagsulat ng tentatibong
bibliograpi.
C. Abstraksyon
Isa-isahin ang pagkasunod-sunod at tamang bantas sa pagtatala ng mga
pinagsasanguniang mga aklat na may isang o higit pang may akda, magasin,
pahayagan, ensayklopidya at dyornal.
D. Aplikasyon
Pangkat Gawain
Pag-samasamahin ang aklat, magasin, pahayagan at dyornal ng grupo.
Sumulat ng tentatibong bibliograpi na binubuo ng tatlong aklat,
tatlong pahayagan, tatlong magasin, dalawang dyornal at dalawang
ensayklopidia.
113
E. Ebalwasyon
Gumawa ng bibliograpi batay sa mga sumusunod na sanggunian:
L.C. Garcia, et.al
2008
Cabanatuan City
Jimcy Publishing House
Kalatas: Pagbasa at Pagsulat Tungo sa Pananaliksik
P.L. Villafuerte
2005
Quezon City
Lorimar Publishing Company, Inc.
Komunikasyon sa Akademikong Filipino
Sheilee V. Borras
Accessed November 28, 2015
Ang Patakarang Pangwika Sa Pilipinasat Mga Pag-aaral Kaugnay
Nito
http://wika.pbworks.com/f/AngPatakarang+Pangwika+sa+Pilipinas
Dhess Aclan
Headlines News Today
July 19-25, 2015
Tuwid na Daan
p. 4
Taon V
IV. Gawain/Asaynment
114
Blg. 51
Humanap ng tig-apat na uri ng babasahin na maaring gawing sanggunian sa paksang,
“Wikang Filipino.” Gawan ito ng bibliograpi
4 – aklat
4 – dyornal
4 – pahayagan
4 - magasin
Linggo 11
Araw 1 - 2
Banghay Aralin sa Filipino
115
PAGBASA AT PAGSUSURI NG IBA’T IBANG TEKSTO TUNGO SA
PANANALIKSIK
Pamantayang Pangnilalaman
Nakasusunod sa pamantayan ng pagsulat ng masinop na pananaliksik
Pamantayan sa Pagganap
Nakabubuo ng isang maikling pananaliksik na napapanahon ang paksa
Kasanayang Pampagkatuto
Naiisa-isa ang mga paraan at tamang proseso ng pagsulat ng isang
pananaliksik sa Filipino batay sa layunin, gamit, metodo at etika ng pananaliksik.
F11PU-IVef-91
I. LAYUNIN
A. Natutukoy ang paraan ng pangangalap ng datos
B. Naipaliliwanag at nagagamit ang paraan ng pangangalap ng datos
C. Nabibigyang pagpapahalaga ang mga paraan ng pangangalap ng datos
II. PAKSANG ARALIN
A. Paksang-aralin: Mga Hakbang ng Pananaliksik para sa Papel Pananaliksik
(Pangangalap ng Datos )
B. Mga Kagamitan:
Laptop, marker, projector, kagamitang biswal, powerpoint
C. Mga Sanggunian:
116
Bautista, Demetrio B.et. al. 2014. Pagbasa at Pagsulat Tungo sa Pananaliksik.
Grematima Publishing. Lunsod Batangas.
Garcia, Lakandupil, et. al., 2008. Kalatas : Pagbasa at Pagsulat Tungo sa
Pananaliksik. Gramtima Publishing. Lunsod Batangas
III. PROSESO NG PAGKATUTO
Gawain Rutinari
 Pagtatala ng Liban
 Pagtsetsek ng Takdang Aralin
 Balik-Aral
A. Aktibi
1. Pangkatang Gawain
Ang mga mag-aaral ay papangkatin sa apat. Ang bawat isang grupo ay bibigyan
ng isang enbelop na may lamang gawain:
Magpakita ng isang role play na hindi hihigit sa limang (5) minute :
Pangkat 1. mga mag-aaral ay nangangalap ng datos tungkol sa
kahalagahan ng edukasyon mula sa iba’t-ibang tao.
Pangkat 2. mga mag-aaral sa loob ng silid-aklatan at abalang
naghahanap ng impormasyon tungkol sa kahalagahan ng edukasyon
Pangkat 3. mga mag-aaral na humihingi ng tulong sa isang grupo ng mga
mamamayan upang magpasagot ng kwestyoner
Pangkat 4.grupo ng mag-aaral na nag-oobserba sa isang malayang
talakayan
117
Pagkaraan ng sampung minutong paghahanda, ang bawat isang grupo ay
magpapamalas ng kanilang inihandang gawain.
2. Pagtatanghal ng pangkatang gawain
Rubriks ng Pangkatan
BATAYAN
NAPAKAHUSAY
MAHUSAY
DI-GAANONG
NANGANGAILA-
MAHUSAY
NGAN
NG
PAGPAPABUTI
Nilalaman
at
Lubos
na
Naipahatid
Di-gaanong
Di naiparating ang
Organisasyon
naipahatid
ang
ang nilalaman
naiparating ang
nilalaman o kaisipan
(4)
nilalaman
o
o kaisipan (3)
nilalaman
(1)
kaisipan (4)
o
kaisipan (2)
Istilo/
Lubos
na
Kinakitaan ng
Di-gaanong
Pagkamalikhai
kinakitaan
ng
kasiningan
kinakitaan
ng
kasiningang
n(3)
kasiningan
ang
ang
kasiningan
ang
pamamaraang
pamamaraang
pamamaraang
ginamit
ng
ginamit
pangkat
sa
presentasyon (1)
pamamaraang
ginamit
sa
presentasyon (3)
Di
kinakitaan
ang
ginamit
sa
ng
sa
presentasyon (0)
presentasyon
(2)
Kaisahan
ng
Lubos
na
Nagpamalas
Di-gaanong
Di
Pangkat
o
nagpamalas
ng
ng pagkakaisa
nagpamalas ng
nagpamalas
ng
Kooperasyon
pagkakaisa
ang
ang
pagkakaisa ang
pagkakaisa
ang
(3)
bawat
miyembro
miyembro
bawat miyembro
bawat miyembro sa
sa
kanilang
kanilang
sa
kanilang Gawain (0)
gawain (2)
gawain (1)
gawain (3)
bawat
sa
kanilang
gaanong
3.PAgbibigay ng fidbak ng guro sa itinanghal na pangkatang gawain
4.Pagbibigay ng iskor ng guro sa itinanghal na pangkatang gawain.
5.Pagbibigay ng iskor at pagkilala sa natatanging pangkat na nagpakita ng
kahusayan sa ginawang pangkatan batay sa rubriks na ibinigay ng guro.
118
B. Analisis
1. Ano ang iyong estratehiyang ginagamit sa paghanap ng mga
impormasyono pangangalap ng datos? Kung mayroon, tukuyin ang mga ito at
bigyan ng kaukulang paliwanag.
2.Sa palagay mo ba ang iyong estratehiyang ginamit ay nakatulong nang
malaki sa sa paglutas ng mga suliranin sa paghanap ng impormasyon?
Ipaliwanag kung paano.
Magkakaroon ng malayang talakayan.
Ayon kay Garcia, et. al. (2008) may mga paraan sa pangangalap ng
datos na lubhang kailangan sa pananaliksik. Ang mga ito ay:
1. Paggamit ng silid-aklatan
2. Pakikipanayam
3. Sarbey
4. Pagsangguni sa Internet
Sa pagsulat ng burador sa proseso ng pagsulat subuking gawing
isang sulatin ang pira-pirasong impormasyong matiyagang tinipon buhat
sa pangangalap ng datos mula sa mga itinalang sanggunian. Mula sa
pagiging kalansay o balangkas, lalagyan na ito ng laman upang makatayo
sa isang sulating pananaliksik sa kabila ng pagiging draft lamang ng
kayarian nito.
C. Abstraksyon:
1. Anu-ano ang iba’t-ibang paraan ng pangangalap ng datos?
119
Pagpapakita ng Power Point Presentation:
Pangangalap ng Datos: Mga Sanggunian, Sarbey, at Panayam
Malawak ang sakop ng mga maaaring mapagkunan ng datos kung kaya
hindi na rin masasabing napakahirap magsagawa ng isang pananaliksik.
Kabilang sa mga maaaring puntahan ay ang mga aklatan, sumangguni
sa Internet, at maaari ding magsagawa ng panayam.
Pag-aralan Natin!
Aklatan
Dito matatagpuan ang mga aklat at iba pang maaaring sanggunian gaya
ng mga tesis, disertsyon, magasin at iba pang kagaya na mapagkukunan
ng kinakailangang datos. Gamitin ang card catalog, online catalog, o
hingin ang tulong ng librarian sa paghahanap ng mga datos na kailangan.
Ang card catalog ay may mga uri – ang subject card, kapag natitiyak ang
paksang hinahanap; author card, kung alam ang awtor ng hinahanap na
aklat; at title card, kung ang hinahanap ay pamagat mismo ng aklat.
Pag-aralan Natin!
Internet
Ang Internet ay isa rin sa mapagkukunan ng datos. Ipasok lang
ang keyword sa search engine ay mahahanap na ang posibleng
mapagkukunan ng impormasyong kailangan. Maaaring hanapin
ang website sa tulong ng mga patnubay.
120
Pag-aralan Natin!
Sarbey
Paghahanda sa Pagsasagawa ng Sarbey
Panayam
121
Paghahanda sa Pagsasagawa ng Panayam
Mga Paalala:

Laging maging mapanuri sa pagkuha ng datos mula
sa Internet sapagkat hindi palaging tumpak ang mga impormasyong
makukuha mula rito.

Sa pagsasagawa ng isang pananaliksik ay huwag magkasya o
masiyahan sa iisang sanggunian lamang.

Sikaping maraming nakalap na mga impormasyon ukol sa paksang
pinag-aaralan upang higit na maunawaan ang paksa ng
isinasagawang pananaliksik.
Mahahalagang Kaalaman

Maraming mapagkukunan ng datos na kailangan sa pananaliksik gaya
ng aklat, Internet, sarbey at panayam.

Maraming impormasyong hatid ang Internet subalit gaya nang
nabanggit ay dapat maging mapanuri.
122

Ang sarbey ay angkop gamitin sa mas maraming respondente.
Samantala, sa pakikipanayam naman, dapat pumili ng taong
dalubhasa sa paksang pinag-aaralan.
2. Sa palagay mo, alin ang pinakamabisang paraan ng pangangalap ng
datos?
3. Bakit mahalaga ang bawat isang paraan ng pangangalap ng datos?
B. Aplikasyon
Batay sa mga natutuhan sa paksang tinalakay, bumuo ng mga paraan ng
pangangalap ng datos ayon sa pangangailngan ng iyong gagawing pananaliksik. Ang
natapos na gawain ay ipapasa sa guro at ang bawat isa ay magpapaliwanag kung bakit
ang paraang iyon ang gagamitin.
Punan ang papel na ipapamahagi ng guro.
Pangalan:
Pamagat ng Pananaliksik:
Gagamiting paraan sa pangangalap ng datos:
Dahilan kung bakit napiling gamitin ang paraang nabanggit:
Mga kailangang impormasyon:
Pamantayan sa pagmamarka:
Kaangkupan …………..……………………………….5 puntos
123
Nilalaman……………………………………………….5 puntos
Kaugnayan sa paksa………………………………….5 puntos
Kabuuan………………………………………………..15 puntos
C. Ebalwasyon
Panuto:Punan ng tamang sagot ang mga patlang
1. Matatagpuan ang mga aklat at iba pang maaaring sangguniang
mapagkukunan ng kinakailangang datos sa ___________.
2. Ang card catalog ang ginagamit kapag tiyak na ang pamagat ng aklat
ay _____________.
3. Ang paraan ng pangangalap ng datos sa pamamagitan ng pamimigay
ng questionnaire sa mga respondent ay _________.
4. Pumipili ang mananaliksik ng taong eksperto sa paksa sa paraang
____________.
5. Ang sunod na dapat gawin matapos ang ginawang pagsasarbey ay
____________.
Susi sa Pagwawasto
1. Silid-aklatan 2.Title Card 3. Sarbey 4. Panayam
5. Ingatan ang nakalap na impormasyon
D. Pagkuha ng Index of Mastery
Kuhanin ang iskor ng mga mag-aaral upang malaman ang pagkamit ng
kanilang pagkatuto.
INDEX OF MASTERY
SEKSYON
BILANG NG MGA
124
INDEX
MAG-AARAL
IV. Kasunduan
Alamin ang mga hakbang sa pagsulat ng burador o unang draft. Isulat ang sagot
sa notebuk.
Linggo 12
Araw 1 - 2
Banghay Aralin sa Filipino
125
PAGBASA AT PAGSUSURI NG IBA’T IBANG TEKSTO TUNGO SA
PANANALIKSIK
Pamantayang Pangnilalaman
Nakasusunod sa pamantayan ng pagsulat ng masinop na pananaliksik
Pamantayan sa Pagganap
Nakabubuo ng isang maikling pananaliksik na napapanahon ang paksa
Kasanayang Pampagkatuto
Naiisa-isa ang mga paraan at tamang proseso ng pagsulat ng isang
pananaliksik sa Filipino batay sa layunin, gamit, metodo at etika ng pananaliksik.
F11PU-IVef-91
I. LAYUNIN
A. Natutukoy ang kahulugan ng draft at pagsulat ng unang draft
B. Naipaliliwanag ang dapat tandaan sa pagsulat ng unang draft ng
pananaliksik
C. Nakasusulat ng unang draft ng pananaliksik
II. PAKSANG ARALIN
A. Paksang-aralin: Mga Hakbang ng Pananaliksik para sa Papel Pananaliksik
(Pagsulat ng unang draft )
B. Mga Kagamitan:
Laptop, marker, projector, kagamitang biswal, powerpoint
C. Mga Sanggunian:
126
Bautista, Demetrio B.et. al. 2014. Pagbasa at Pagsulat Tungo sa Pananaliksik.
Grematima Publishing. Lunsod Batangas.
Garcia, Lakandupil, et. al., 2008. Kalatas : Pagbasa at Pagsulat Tungo sa
Pananaliksik. Gramtima Publishing. Lunsod Batangas
III. PROSESO NG PAGKATUTO
Gawain Rutinari
 Pagtatala ng Liban
 Pagtsetsek ng Takdang Aralin
 Balik-Aral
A. Aktibi
1. Pangkatang Gawain
SINIMULAN KO, TAPUSIN MO

Ang mga mag-aaral ay hahatiin sa apat na pangkat

Ang bawat pangkat ay bibigyan ng isang enbelop na naglalaman
ng mga sumusunod na mga salita:

-
Pagmamahal
-
Para sa mga magulang
-
Pamilya
-
Isang natatanging nilalang
-
Inspirasyon
-
Sakripisyo
-
Paghahandog ng sarili
Bibigyan ang mga mag-aaral ng panahon upang makapag-usap at
makapagpalitan ng kuro-kuro tungkol sa mga salitang nasa
enbelop
127

Mula sa mga salita ay magbubuo ng isang sanaysay ang grupo sa
pamamagitan ng pagsusulat ng isa hanggang tatlong pangungusap
ang bawat miyembro.

Ang unang kasapi ng grupo ay magsisimulang magsulat ng unang
pangungusap hanggang sa matapos ang sanaysay tungkol sa mga
salitang nasa enbelop.

Pagkatapos ng sampung minuto ay ipapahayag ng mga mag-aaral
ang kanilang natapos na aktibiti
2. Pagtatanghal ng pangkatang gawain
Rubriks ng Pangkatan
BATAYAN
NAPAKAHUSAY
MAHUSAY
DI-GAANONG
NANGANGAILA-
MAHUSAY
NGAN
NG
PAGPAPABUTI
Nilalaman
at
Lubos
na
Naipahatid
Di-gaanong
Di naiparating ang
Organisasyon
naipahatid
ang
ang nilalaman
naiparating ang
nilalaman o kaisipan
(4)
nilalaman
o
o kaisipan (3)
nilalaman
(1)
kaisipan (4)
o
kaisipan (2)
Istilo/
Lubos
na
Kinakitaan ng
Di-gaanong
Pagkamalikhai
kinakitaan
ng
kasiningan
kinakitaan
ng
kasiningang
n(3)
kasiningan
ang
ang
kasiningan
ang
pamamaraang
pamamaraang
pamamaraang
ginamit
ng
ginamit
pangkat
sa
presentasyon (1)
pamamaraang
ginamit
sa
presentasyon (3)
Di
kinakitaan
ang
ginamit
sa
ng
sa
presentasyon (0)
presentasyon
(2)
Kaisahan
ng
Lubos
na
Nagpamalas
Di-gaanong
Di
Pangkat
o
nagpamalas
ng
ng pagkakaisa
nagpamalas ng
nagpamalas
ng
Kooperasyon
pagkakaisa
ang
ang
pagkakaisa ang
pagkakaisa
ang
(3)
bawat
miyembro
miyembro
bawat miyembro
bawat miyembro sa
sa
kanilang
kanilang
sa
kanilang Gawain (0)
gawain (2)
gawain (1)
gawain (3)
bawat
sa
kanilang
gaanong
3. Pagbibigay ng fidbak ng guro sa itinanghal na pangkatang gawain
4. Pagbibigay ng iskor ng guro sa itinanghal na pangkatang Gawain.
128
5. Pagbibigay ng iskor at pagkilala sa natatanging pangkat na nagpakita ng
kahusayan sa ginawang pangkatan batay sa rubriks na ibinigay ng guro.
B. Analisis
1.Ano ang kahulugan ng draft?
2.Bakit mahalaga ang pagsulat ng unang draft sa pagsasaliksik?
3.Anu-ano ang mga hakbang na dapat sundin sa pagsulat ng unang draft?
4.Paano makakatulong ang pagsulat ng unang draft sa pagbubuo ng pananaliksik?
Mga Paalala
Ang pagsulat ng burador ay paghahanda pa lamang sa tunay at aktwal na
pagsulat ng sulating pananaliksik.
Sa tulong ng pagsulat ng burador ay naihahanda at nabubuo ang teksto para sa
isusulat na pinal na manuskrito.
Sa pamamagitan ng pagsulat ng burador ay nabibigyan ang manunulat ng
pagkakataong maiwasto ang mga kamalian at mas mapaganda ang nilalaman ng
kaniyang sulatin.
Mahahalagang Kaalaman
Ang burador o draft sa Ingles ay ang paunang pagsulat. Ito ay isinasagawa
kapag kompleto na ang mga datos na kakailanganin ng mananaliksik.
Ang pagsulat ng burador ay pagsasama-sama ng mga nabuong ideya batay sa
mga nakalap na datos at balangkas ng pananaliksik.
Mayroon pa ring mga dapat tandaan sa pagsulat ng burador, mahalagang ang
mga ito ay masunod upang hindi maging marami ang pag-uulit ng pagsulat.
Magkakaroon ng malayang talakayan.
C. Abstraksyon
129
1. Anu-ano ang mga hakbang sa pagbubuo ng unang darft?
Magpapakita ng Power point presentation
Burador o Draft
Ang burador o draft sa Ingles ay ang paunang pagsulat ng teksto sa isinasagawang
pananaliksik. Ito ay isinasagawa kapag kompleto na ang mga datos na kakailanganin
ng mananaliksik.
Pagsulat ng Burador o draft
Sa sulating pananaliksik, ang pagsulat ng burador ay pagsasama-sama ng mga
nabuong ideya batay sa mga nakalap na datos at balangkas ng pananaliksik.
Ito ay pansamantalang presentasyon ng isinusulat, sapagkat ito ay dadaan pa sa
proseso ng paglilinis.
Malaki ang naitutulong ng pagsulat ng burador upang higit na mapagbuti ng isang
manunulat ang anumang uri ng sulatin.
Pag-aralan Natin!
Mga Gabay sa Pagsulat ng Burador o Draft

Mayroon pa ring mga dapat tandaan sa pagsulat ng burador, mahalagang
ang mga ito ay masunod upang hindi maging marami ang paulit-ulit na
pagsulat.

Kailangang ihanda ang listahan ng mga kaisipang nakalap buhat sa
isinagawang pananaliksik.

Ihanda ang mga impormasyon at datos na nakuha buhat sa mga
isinagawang metodo ng pananaliksik.

Magsagawa ng pagsusuri at interpretasyon sa mga datos na nakalap.

Isulat ang mga kaisipang natuklasan buhat sa isinagawang pananaliksik.

Isulat ang mga pamamaraang ginamit sa pagsasagawa ng pananaliksik.
130

Sundan ang balangkas ng pananaliksik sa paagsulat ng burador.

Tandaan na ang isinusulat ay burador pa lamang, kung kaya isulat lamang
nang isulat ang lahat ng mga ideya tungkol sa paksa na dumadaloy sa
isipan.

Huwag munang pansinin ang pagtatama ng gramatika.

Kung sakaling bibigyang-diin ang pahayag ng isang eksperto ay
mahalagang gumamit ng citation o sipi, upang maiwasan ang isyu
ng plagiarism.

Balikan ang binuong burador at basahing mabuti.

Pag-aralan ang bawat bahagi ng isinulat na burador upang matukoy kung
ano pa ang dapat idagdag o kaya ay ibawas.
2. Sa palagay mo, bakit mahalaga ang pagsulat burador o draft sa pagbubuo ng
pananaliksik?
D. Aplikasyon
Batay sa mga natutuhan sa paksang tinalakay, bumuo ng burador o unang
draft ayon sa pangangailngan ng iyong gagawing pananaliksik. Ang natapos na
gawain ay ipapasa sa guro. Pupunahin ng guro ang nabuong unang draft.
Punan ang papel na ipapamahagi ng guro.
Pangalan:
Pamagat ng Pananaliksik:
Listahan ng mga kaisipang nakalap at natuklasan sa pananaliksik
1.
2.
3.
4.
5.
131
Sipi ng balangkas ng pananaliksik:
Unang draft o burador:
Pamantayan sa pagmamarka:
132
Kaangkupan …………..……………………………….5 puntos
Nilalaman……………………………………………….5 puntos
Kaugnayan sa paksa………………………………….5 puntos
Kabuuan………………………………………………..15 puntos
E.Ebalwasyon
Panuto:Ano ang tamang pagkakasunod-sunod ng mga hakbang sa
paggawa ng burador o draft? Lagyan ng bilang 1-5 ang patlang ayon
sa tamang hakbang sa pagsulat ng burador o draft:
____1.Suriin ang mga datos at bigyan ito ng interpretasyon.
____2.Isaayos ang mga datos na nakalap mula sa mga tagatugon.
____3.Balikan at basahing muli ang ginawang burador.
____4. Suriin kung may kailangan pang ayusin bago tuluyang tapusin ang
burador.
____5. Ihanda ang listahan ng mga kaisipang nakalap at natuklasan
Susi sa Pagwawasto
1. 3
2. 2
3. 4
4. 5
5. 1
F.Pagkuha ng Index of Mastery
Kuhanin ang iskor ng mga mag-aaral upang malaman ang pagkamit ng
kanilang pagkatuto.
INDEX OF MASTERY
133
SEKSYON
BILANG NG MGA
INDEX
MAG-AARAL
IV. Kasunduan
Anu-ano ang mga paraan ng pagsasaayos ng dokumentasyon. Isulat ang sagot
sa notebuk.
Linggo 13
Araw 1 - 2
134
Banghay Aralin sa Filipino
PAGBASA AT PAGSUSURI NG IBA’T IBANG TEKSTO TUNGO SA
PANANALIKSIK
Pamantayang Pangnilalaman
Nakasusunod sa pamantayan ng pagsulat ng masinop na pananaliksik
Pamantayan sa Pagganap
Nakabubuo ng isang maikling pananaliksik na napapanahon ang paksa
Kasanayang Pampagkatuto:
Naiisa-isa ang mga paraan at tamang proseso ng pagsulat ng
pananaliksik sa Filipino batay sa layunin, gamit, metodo at etika ng
isang
pananaliksik.
F11PU-IVef-91
I. Layunin:
1. Natutukoy ang mga konsepto ng sistema ng dokumentasyon
2. Naipaliliwanag ang pagkakaiba ng gamit ng estilo ng sitasyon sa dokumentasyon
3. Nagagamit ang paraan ng pagsasaayos ng dokumentasyon
4. Nabibigyang
pagpapahalaga
ang
mga
paraan
ng
pagsasaayos
dokumentasyon
II. Paksang-aralin: Mga Hakbang ng Pananaliksik para sa Papel Pananaliksik
(Pagsasaayos ng dokumentasyon)
A. Mga Kagamitan:
Laptop, marker, projector, kagamitang biswal, powerpoint
135
ng
B. Mga Sanggunian:
Bautista, Demetrio B.et. al. 2014. Pagbasa at Pagsulat Tungo sa Pananaliksik.
Grematima Publishing. Lunsod Batangas.
Bernales, Rolando A. et. al., 2008.Pagbasa at Pagsulat Tungo sa Pananaliksik.
Mutya Publishing House, Inc. Lunsod Valenzuela.
III. PROSESO NG PAGKATUTO
Gawain Rutinari
 Pagtatala ng Liban
 Pagtsetsek ng Takdang Aralin
 Balik-Aral
A. Aktibiti
1. Pangkatang Gawain
Ang mga mag-aaral ay papangkatin sa apat .
Ang bawat isa ay bibigyan ng walong minuto upang pangkatin ang mga
parirala o paksa na magkakaugnay. Ang mga awtput ay ipapahayag sa
klase.
Ang mga sumusunod na paksa ay ibibigay sa bawat pangkat:
136
Kahalagahan ng Edukasyon
Dahilan ng Paghinto sa pagpasok o pag-aaral
Kawalan ng Mababaong pera o pagkain
Kawalan ng Interes sa Pag-aaral
Maagang Pagkakaroon ng Minamahal
Pagkakaroon ng trabaho sa hinaharap
Pakatuto at Paglaban sa Kamangmangan
Pagkakaroon ng Kaalaman sa Buhay
Tamang pagpapangkat
Kahalagahan ng Edukayon
Pagkakaroon ng trabaho sa hinaharap
Pagkatuto at Paglaban sa Kamangmangan
Pagkakaroon ng Kaalaman sa buhay
Dahilan ng Paghinto sa pagpasok o pag - aaral
Kawalan ng Mamabaong pera o pagkain
Kawalan ng Interes sa pag-aaral
Maagang pagkakaroon ng minamahal
2. Pagtatanghal ng pangkatang gawain
137
Rubriks ng Pangkatan
BATAYAN
NAPAKAHUSAY
MAHUSAY
DI-GAANONG
NANGANGAILA-
MAHUSAY
NGAN
NG
PAGPAPABUTI
Nilalaman
at
Lubos
na
Naipahatid
Di-gaanong
Di naiparating ang
Organisasyon
naipahatid
ang
ang nilalaman
naiparating ang
nilalaman o kaisipan
(4)
nilalaman
o
o kaisipan (3)
nilalaman
(1)
kaisipan (4)
o
kaisipan (2)
Istilo/
Lubos
na
Kinakitaan ng
Di-gaanong
Pagkamalikhain
kinakitaan
ng
kasiningan
kinakitaan
ng
kasiningang
(3)
kasiningan
ang
ang
kasiningan
ang
pamamaraang
pamamaraang
pamamaraang
ginamit
ng
ginamit
pangkat
sa
presentasyon (1)
pamamaraang
ginamit
sa
presentasyon (3)
Di
kinakitaan
ang
ginamit
sa
ng
sa
presentasyon (0)
presentasyon
(2)
Kaisahan
ng
Lubos
na
Nagpamalas
Di-gaanong
Di
Pangkat
o
nagpamalas
ng
ng pagkakaisa
nagpamalas ng
nagpamalas
ng
Kooperasyon
pagkakaisa
ang
ang
pagkakaisa ang
pagkakaisa
ang
(3)
bawat
miyembro
miyembro
bawat miyembro
bawat miyembro sa
sa
kanilang
kanilang
sa
kanilang Gawain (0)
gawain (2)
gawain (1)
gawain (3)
bawat
sa
kanilang
gaanong
3. PAgbibigay ng fidbak ng guro sa itinanghal na pangkatang
gawain
4. Pagbibigay ng iskor ng guro sa itinanghal na pangkatang
gawain.
5. Pagbibigay ng iskor at pagkilala sa natatanging pangkat na
nagpakita ng kahusayan sa ginawang pangkatan batay sa
rubriks na ibinigay ng guro.
B. Analisis
138
1. Naranasan mo na ba ang pagsasaayos ng anumang gawain sa
pagsulat?
2. Kung naranasan mo na, naging madali ba ang pagsasaayos?
3. Isa- isahin ang paraang ginawa sa pagsasaayos ng
dokumentasyon at paano mo napatunayan na ang iyong
ginawa ay tama.
Ayon kay Bernales, et. al. (2008) isang mahalagang pangangailangan sa
pananaliksik ang maingat na pagkilala sa pinagmulan ng mga hiniram na ideya,
datos o impormasyon. Ito ang dahilan kung bakit kailangan mabatid at magamit
ng sinumang mananaliksik ang iba’t ibang paraan ng pagkilala sa mga ginamit
na hanguan sa pagsulat ng pamanahong papel. Ito ay tinatawag na
dokumentasyon.
Ang dokumentasyon ay gumaganap ng mahalagang tungkulin sa isang
papel pampananaliksik. Bukod sa manipestasyon ito ng katapatan ng isang
mananaliksik, nagbibigay ito ng kredibilidad sa mga datos o impormasyon na
kanyang ginamit. Nagiging lubos na kapani-paniwala ang mga datos o
impormasyong iyon kung binabanggit ng mananaliksik ang awtor ng akdang
kanyang pinagkuhanan.
Lubhang mapanganib para sa isang mananaliksik ang pagbabale-wala sa
halaga at tungkulin ng dokumentasyon. Ang hindi pagkilala sa pinagmulan ng mga
hiram na ideya ay uri ng pagnanakaw ng intelektwal na paag-aari ng iba sa
larangan ng pananaliksik, pamamahayag at literature ay tinatawag na plagyarismo.
Paunawa sa guro: Kumonsulta sa aklat ni Bernales, et. al. 2008. Pagbasa at
Pagsulat Tungo sa Pananaliksik. Mutya Publishing House , Inc. pahina 211-214.
139
Paggamit ng Iba’t Ibang Sistema ng Dokumentasyon

Ang paggamit ng iba’t ibang sistema ng dokumentasyon ay mahalaga
bilang pagkilala sa pinagkunan ng impormasyon at datos.

Nakatutulong din ito na mahanap ang isang partikular na sanggunian at
maiwasan ang plahiyo o plagiarism.

Karaniwang binubuo ito ng pangalan ng awtor, petsa, lugar ng
publikasyon, pamagat, at iba pa.
C. Abstraksyon:
Pag-aralan Natin!
1.Anu-ano ang mga anyo at Estilo ng Dokumentasyon?
2.Ano ang mga pagkakaiba ng bawat estilo?
3.Paano ginagamit ang bawat estilo ng dokumentasyon?
Magpapakita ng Power Point Presentation
Mga Anyo o Estilo ng Dokumentasyon

Tatlong anyo o estilo ng dokumentasyon ang madalas na ginagamit. Ang
mga ito ay ang – MLA (Modern Language Association), APA (American
Psychological Association), at Chicago/Turabian.

MLA (Modern Language Association)

Madalas itong ginagamit sa larang humanidades lalo na sa wika at
panitikan. Gumagamit dito ng maikling sitasyong parentetikal na may
kalakip na kompleto at alpabetisadong listahan ng sanggunian sa hulihang
bahagi ng papel.
140

Halimbawa:

APA (American Psychological Association)

Karaniwan itong ginagamit sa larang ng edukasyon, sikolohiya, at mga
agham.
May
tatlong
impormasyong
nakapaloob
sa
ganitong
sitasyon, apelyido ng awtor at petsa ng publikasyon kaya tinatawag
itong awtor-petsa; ipinapaloob ito sa pangungusap na nasa teksto
mismo. Ang ikatlong impormasyong ipinapaloob sa teksto sa ganitong
sitasyon ay ang pahina kung ito ay isang siniping pahayag.

Halimbawa:

Chicago/Turabian

Ginagamit sa larangan ng negosyo, kasaysayan, at fine arts. May
dalawang
sistema
sa
anyong
ito
ng
dokumentasyon: tala
at
bibliyograpiya at awtor-petsa. Ang estilong tala at bibliyograpiya ay
kadalasang ginagamit sa panitikan, kasaysayan, at sining. Samantalang
ang estilong awtor-petsa naman ay ginagamit sa pisikal, likas, at
panlipunang agham.

Halimbawa:

Pag-aralan Natin!
141
In-text Citations Gamit ang MLA
Mayroong mga patnubay sa paglalagay ng mga ginamit na sanggunian sa
sistemang MLA gaya ng mga sumusunod:

Kapag isinama ang pangalan ng awtor o mga awtor sa loob ng teksto, ilagay
na lamang ang bilang ng pahina sa loob ng sitasyong parentetikal.
Halimbawa:

Kapag hindi isinama ang pangalan ng awtor sa loob ng teksto, ilagay ito sa
sitasyong parentetikal nang walang nakalagay na bantas sa pagitan ng
pangalan ng awtor at pahina.
Halimbawa:
Pag-aralan Natin!
In-Text Citations Gamit ang APA
Mayroon ding mga pamantayan sa pagpapakilala ng In-Text Citations sa
sistemang APA

Kapag ang pangalan ng awtor ay nakapaloob mismo sa teksto, ilagay ang
petsa ng publikasyon sa loob ng panaklong. Maaari din namang ilagay sa
loob ng panaklong ang pangalan ng awtor at petsa ng publikasyon.
Halimbawa:
142

Kapag gumamit ng direktang sipi sa teksto, lagyan ng panipi at tiyak na
pahinang pinagkunan.
Halimbawa:
Iba pang Dapat Tandaan sa Paggamit ng APA Citation

Kapag may dalawang awtor sa loob ng teksto, ilagay ang apelyido ng
parehong awtor at lagyan ng pangatnig na "at". Kapag nasa loob naman ng
sitasyong parentetikal, gumamit ng simbolong ampersand (&).

Kapag may 3 o higit pang awtor, isulat ang lahat ng awtor kung babanggitin
sa unang pagkakataon at ilagay na lamang ang apleyido ng unang awtor at
gamitin ang "et. al". kung muli itong babanggitin sa sunod na pagkakataon.

Kapag gumamit ng tiyak na impormasyon mula sa website, ilagay ang
apelyido ng awtor, ang petsa at ang kompletong impormasyon mula sa
pahina sa web.
Mga Paalala

Maging maingat sa pagbanggit ng mga sangguniang ginamit.

Gamitin ang estilo o sistema ng dokumentasyong angkop sa larangan.
Mahahalagang Kaalaman

Ang paggamit ng iba’t ibang sistema ng dokumentasyon ay isa ring hakbang
sa pagsulat ng pananaliksik na papel.

May tatlong estilo ng sitasyon, ang APA, MLA, at Chicago/Turabian.
143
D. Aplikasyon
Batay sa mga natutuhan sa paksang tinalakay ay gawin ang mga sumusunod:
1.Bumuo ng mga paraan na magpapakita ng tamang pagsasaayos ng
dokumentasyon.
2.Ipakita sa guro ang nabuong dokumentasyon para sa pagwawasto.
3. Pupunan ang papel na ipapamahagi ng guro.
Pangalan:
Pamagat ng Pananaliksik:
Listahan ng mga mahahalagang kaisipang nakalap at natuklasan sa
pananaliksik
1.
2.
3.
4.
5.
6.
(Maari pang magdagdag ayon sa pangangailangan)
Pagsasaayos ng Dokumentasyon. (Isulat ang estilo ng dokumentasyon na
gagamitin batay sa listahan ng impormasyon sa itaas. Lagyan kung anong
estilo ng dokumentasyon ang ginamit – APA/MLA/CHICAGO)
1.
2.
3.
4.
5.
6.
(Ang bilang ay ayon sa dami ng kaisipan sa itaas)
144
Pamantayan sa pagmamarka:
Kaangkupan …………..……………………………….5 puntos
Tamang paggamit ng dokumentasyo……………….10puntos
Kaugnayan sa paksa………………………………….5 puntos
Kabuuan………………………………………………..20 puntos
E.Ebalwasyon
Panuto:Tukuyin ang sagot sa bawat tanong:
1. Ano ang kahulugan ng APA sa sistema ng dokumentasyon?
2. Sa anong mga larang karaniwang ginagamit ang sistemang APA?
3. Ano ang ibig sabihin ng MLA sa sistema ng dokumentasyon?
4. Sa estilong MLA,
maikling sitasyong parentetikal lamang ang
ipinapaloob sa teksto. Ang kompletong bibliyograpikal na impormasyon ay
matatagpuan sa ___________.
5. Sa sistemang APA, kapag ang pangalan ng awtor ay nakapaloob
mismo sa teksto, ilagay ang petsa ng pagkalimbag sa loob ng _________.
Susi sa Pagwawasto
1.American Psychological Association 2. Edukasyon,Sikolohiya
at Agham
3. Modern Language Association
4. Huling bahagi ng papel
5. Panaklong
145
F.Pagkuha ng Index of Mastery
Kuhanin ang iskor ng mga mag-aaral upang malaman ang pagkamit ng
kanilang pagkatuto.
INDEX OF MASTERY
SEKSYON
BILANG NG MGA
INDEX
MAG-AARAL
IV. Kasunduan
Anu-ano ang mga hakbang sa pagbuo ng pinal na draft?. Isulat ang sagot sa
notebuk.
146
Linggo 14
Araw 1 - 2
Banghay Aralin sa Filipino
PAGBASA AT PAGSUSURI NG IBA’T IBANG TEKSTO TUNGO SA
PANANALIKSIK
Pamantayang Pangnilalaman
Nakasusunod sa pamantayan ng pagsulat ng masinop na pananaliksik
Pamantayan sa Pagganap
Nakabubuo ng isang maikling pananaliksik na napapanahon ang paksa
Kasanayang Pampagkatuto
Nakabubuo ng isang maikling pananaliksik na napapanahon ang paksa.
F11EP- 1Vij -38
I. LAYUNIN
A. Natutukoy ang kahulugan ng pinal draft at pagsulat ng pinal na draft
B. Naibibigay ang mga hakbang sa pagbubuo ng pinal na draft
C. Nakasusulat ng pinal draft ng pananaliksik
II. PAKSANG ARALIN
B. Paksang-aralin: Mga Hakbang ng Pananaliksik para sa Papel Pananaliksik
(Pagsulat ng pinal na draft/final draft )
B. Mga Kagamitan:
Laptop, marker, projector, kagamitang biswal, powerpoint
147
C. Mga Sanggunian:
Bautista, Demetrio B.et. al. 2014. Pagbasa at Pagsulat Tungo sa Pananaliksik.
Grematima Publishing. Lunsod Batangas.
Garcia, Lakandupil, et. al., 2008. Kalatas : Pagbasa at Pagsulat Tungo sa
Pananaliksik. Gramtima Publishing. Lunsod Batangas
III. PROSESO NG PAGKATUTO
Gawain Rutinari
 Pagtatala ng Liban
 Pagtsetsek ng Takdang Aralin
 Balik-Aral
A. Aktibi
1. Pangkatang Gawain

Ang mga mag-aaral ay papangkatin sa apat at ang bawat
pangkat ay bubigyan ng guro ng halimbawa ng tapos nang
pananaliksik.

Susuriin ng bawat pangkat ang ibinigay na halimbawa ng guro at
pagkatapos ay mag-uulat ang bawat pangkat ng kanilang
pagsusuri.

Pagkatapos ng sampung minuto ay ipapahayag ng mga mag-aaral
ang kanilang natapos na aktibiti

Ang pagsusuri ay naayon sa sumusunod:
1. Pamagat ng Pananaliksik
2. Mga Bahagi ng Pananaliksik
148
3. Mga Puna
2. Pagtatanghal ng pangkatang gawain
Rubriks ng Pangkatan
BATAYAN
NAPAKAHUSAY
MAHUSAY
DI-GAANONG
NANGANGAILA-
MAHUSAY
NGAN
NG
PAGPAPABUTI
Nilalaman
at
Lubos
na
Naipahatid
Di-gaanong
Di naiparating ang
Organisasyon
naipahatid
ang
ang nilalaman
naiparating ang
nilalaman o kaisipan
(4)
nilalaman
o
o kaisipan (3)
nilalaman
(1)
kaisipan (4)
o
kaisipan (2)
Istilo/
Lubos
na
Kinakitaan ng
Di-gaanong
Pagkamalikhai
kinakitaan
ng
kasiningan
kinakitaan
ng
kasiningang
n(3)
kasiningan
ang
ang
kasiningan
ang
pamamaraang
pamamaraang
pamamaraang
ginamit
ng
ginamit
pangkat
sa
presentasyon (1)
pamamaraang
ginamit
sa
presentasyon (3)
Di
kinakitaan
ng
ang
ginamit
sa
sa
presentasyon (0)
presentasyon
(2)
Kaisahan
ng
Lubos
na
Nagpamalas
Di-gaanong
Di
Pangkat
o
nagpamalas
ng
ng pagkakaisa
nagpamalas ng
nagpamalas
ng
Kooperasyon
pagkakaisa
ang
ang
pagkakaisa ang
pagkakaisa
ang
(3)
bawat
miyembro
miyembro
bawat miyembro
bawat miyembro sa
sa
kanilang
kanilang
sa
kanilang Gawain (0)
gawain (2)
gawain (1)
gawain (3)
bawat
sa
kanilang
gaanong
3. Pagbibigay ng fidbak ng guro sa itinanghal na pangkatang gawain
4. Pagbibigay ng iskor ng guro sa itinanghal na pangkatang Gawain.
5. Pagbibigay ng iskor at pagkilala sa natatanging pangkat na nagpakita
kahusayan sa ginawang pangkatan batay sa rubriks na ibinigay ng guro.
149
ng
B. Analisis
1. Ano ang kahulugan ng pinal na draft?
2. Bakit mahalaga ang pagsulat ng unang draft sa pagsasaliksik?
3. Anu-ano ang mga hakbang na dapat sundin sa pagsulat ng pinal na
Ang pinal na draft ay ang huling pagsulat ng burador ng pananaliksik. Sa
bahaging ito ay kailangang labis na bigyang pansin ang mga
pagwawastong isinagawa ng tagapayo sa mga naunang burador na
ipinasa.
Sa pagbuo ng pinal na draft ay mahalagang balikang muli ang mga
bahagi ng pananaliksik upang masigurong tama at kompleto ang
nilalaman nito.
Magkakaroon ng malayang talakayan.
150
draft?
C. Abstraksyon
1. Anu-ano ang mga hakbang sa pagbubuo ng pinal na darft?
Magpapakita ng Power point presentation
Pag-aralan Natin!
Pinal na Draft
Ang pinal na draft ay ang huling pagsulat ng burador ng pananaliksik. Sa bahaging ito
ay kailangang labis na bigyang pansin ang mga pagwawastong isinagawa ng tagapayo
sa mga naunang burador na ipinasa.
Maaaring Naging Tuon ng Tagapayo
Ang mga tagapayo ng pananaliksik ay masyadong mapanuri sa bawat detalye ng
burador na ipinasa ng mananaliksik. Malaking bagay ito upang masigurong tama ang
nilalaman at kabuuang presentasyon ng pag-aaral. Narito ang ilang posibleng
pinagtuunan ng tagapayo sa pagwawasto.
Tamang pagkakabuo ng mga pangungusap
Wastong pagbabaybay ng mga salita
Tamang pagbabantas
Wastong gamit ng salita
Nasunod nang husto ang balangkas ng pananaliksik
Tamang impormasyon at datos ang inilahad
Kompleto ang impormasyon at datos
Naisama ang pangalan ng mga ekspertong may-akda ng kaisipang ginamit
Tama ang pagkakasulat ng mga dokumentasyon
Pag-aralan Natin!
Mga Dapat Tandaan sa Pagbuo ng Pinal na Draft
151
Matapos mabasa ang burador na may pagwawasto ng tagapayo ay maaari nang
isagawa ang pagsulat ng pinal na draft. Sa pagsulat nito ay mayroon pa ring mga dapat
sundin. Narito ang sumusunod:
Font
Kailangang pumili ng simpleng font tulad ng Times New Roman o Arial.
Huwag gumamit ng font na may kakaibang hitsura. Tandaan, ang papel-pananaliksik ay
isang pormal na sulatin.
Huwag gagamit ng labis na maliit o malaking sukat ng font, pinakaideyal na ang sukat
na labindalawa (12).
Ang pagdidiin o bold facing ay gamitin kung kinakailangan lamang bigyang-diin ang
salita, gaya ng bilang ng kabanata, pamagat at pantulong na pamagat ng papelpananaliksik, pamagat ng iba pang bahagi – dahon ng pagpapatibay, pasasalamat,
talaan ng nilalaman, at iba pa.
Ang mga hiram na salita ay kailangang nakapahilig o italic; maaari ding ipahilig ang
buong siniping pahayag at pamagat ng mga akdang nababanggit bilang pamalit sa
paggamit ng panipi.
Capitalization, Abbreviation, at Pagsulat ng Bilang
Ang bilang ng pamagat at mismong pamagat ng bawat kabanata ay nakamalaking titik
lahat.
Ang simula ng pangungusap, mga pangngalang pantangi, mga dinaglat na titulo,
at pantawag sa tao, gaya ng Mang, Ka, Aling, at iba pa ay isinusulat din sa malaking
titik.
Ang mga salita ay kailangang isulat nang buo, ang puwede lamang idaglat ay mga
karaniwang akronim, mga pormula, mga panukat, at titulo tulad ng G., Gng., Bb.,
Dr., Prof., at iba pa.
Mahigpit na ipinagbabawal ang pagpapaikli ng salita gaya ng mga salita sa text
messaging.
Isulat sa paraang numerical ang petsa, fraction, decimal, serye, at bilang ng kalye sa
tirahan.
152
Ang mga buong bilang naman ay kailangang baybayin, sinusundan lamang ito ng
simbolong numerical sa loob ng panaklong.
Pagbabantas
Sumangguni sa mga tuntunin ng pagbabantas upang makasiguro sa tamang paggamit
nito.
Pag-aralan Natin!
Iba pang Dapat Tandaan sa Pinal na Draft
Ang iba pang mga alituntunin sa pagbuo ng pinal na draft ay mahalaga ring sundin
upang masigurong naisagawa nang wasto ang papel-pananaliksik.
Papel, Computer, at Printer
Ang sukat ng papel ay 8 ½ x 11 o ang kinasanayan nating tawaging short bond paper.
Ang computer at printer ay pangunahing pangangailangan sa pagbuo ng papelpananaliksik. Makatutulong ito upang maging madali ang pagbuo ng pinal na draft.
Margin, Spacing, at Centering
Ang tamang margin ay isa at kalahating pulgada (1 and ½ inch) sa kaliwa at isang
pulgada sa kanan, sa itaas, at sa ibaba.
Doble ang pagitan o space na dapat gamitin sa bawat linya sa loob ng mga talataan,
maliban sa tuntunin ng pagsipi sa isang buong talataan o mahabang quoted material.
Ang quoted material ay isinusulat nang may tig-iisa lamang na pagitan ang bawat linya
at nakapasok sa magkabilang panig, higit sa itinakdang margin sa karaniwang talataan.
Bilang ng Pahina
Ang bilang ng pahina ay kailangang ilagay sa itaas sa gawing kanan.
Ang pahina ay nagsisimula sa kabanata 1 hanggang sa huling pahina nito.
153
Proofreading at Editing
Ito na ang huling bahagi ng pagsulat ng pinal na draft.
Mahalagang muling basahin ang isinulat upang muling maiwasto kung sakaling
mayroon pa ring mali bago pa man ito muling ipasa sa tagapayo.
Mga Paalala
Sa kabanata III, tinutukoy ng mananaliksik ang mga naging tagatugon sa survey kung
ilan, paano, at bakit sila napili.
Ang kongklusyon ay naglalaman ng mga implikasyon at interpretasyon batay sa mga
impormasyong nakalap ng mananaliksik.
Huwag kalimutan ang pagsasagawa ng proofreading at editing ng papel-pananaliksik.
Mahahalagang Kaalaman
Ang pinal na draft ay ang huling pagsulat ng burador ng pananaliksik.
Kailangang pumili ng simpleng font tulad ng Times New Roman o Arial.
Huwag gagamit ng labis na maliit o malaking sukat ng font, pinakaideyal na ang sukat
na labindalawa (12).
Ang pagdidiin o bold facing ay gamitin kung kinakailangan lamang bigyang-diin ang
salita.
Ang mga hiram na salita ay kailangang nakapahilig o italic.
Ang bilang ng pamagat at mismong pamagat ng bawat kabanata ay nakamalaking titik
lahat.
Ang simula ng pangungusap, mga pangngalang pantangi, mga dinaglat na titulo,
at pantawag sa tao ay isinusulat sa malaking titik.
Ang puwede lamang idaglat ay mga karaniwang akronim, mga pormula, mga panukat,
at titulo.
Mahigpit na ipinagbabawal ang pagpapaikli ng salita.
154
Isulat sa paraang numerical ang petsa, fraction, decimal, serye, at bilang ng kalye sa
tirahan.
Ang mga buong bilang naman ay kailangang baybayin, sinusundan lamang ito ng
simbolong numerical sa loob ng panaklong.
Sumangguni sa mga tuntunin ng pagbabantas upang makasiguro sa tamang paggamit
nito.
Ang sukat ng papel ay 8 ½ x 11 o ang kinasanayan nating tawaging short bond paper.
Ang computer at printer ay pangunahing pangangailangan sa pagbuo ng papelpananaliksik.
Ang tamang margin ay isa at kalahating pulgada (1 and ½ inch) sa kaliwa at isang
pulgada sa kanan, sa itaas, at sa ibaba.
Doble ang pagitan o space na dapat gamitin sa bawat linya sa loob ng mga talataan,
maliban sa tuntunin ng pagsipi sa isang buong talataan o mahabang quoted material.
Ang bilang ng pahina ay kailangang ilagay sa itaas sa gawing kanan.
Ang pahina ay nagsisimula sa kabanata 1 hanggang sa huling pahina nito.
Ang proofreading at editing ang huling bahagi ng pagsulat ng pinal na draft.
2. Sa palagay mo, bakit mahalaga ang pagsunod sa mga hakbang sa
pagbubuo ng pananaliksik?
D. Aplikasyon
Aktibiting Pangdalawahan
KAIBIGAN KO,PUNAHIN MO!
Batay sa mga natutuhan sa paksang tinalakay, bumuo ng pinal na draft ayon
ng iyong gagawing pananaliksik. Bubuuin na ng mananaliksik ang pial na draft.
Kukuha ng isang katuwang na kaklase at sila ay magpapalitan ng kanilang
sinulat na pinal na draft.
155
Ang natapos na gawain ay ipapasa sa guro.
Pupunahin ng guro ang
nabuong pinal na draft at isasaalang-alang din ang puna ng katuwang na magaaral.
Punan ang papel na ipapamahagi ng guro.
Pangalan:
Pamagat ng Pananaliksik:
Mga Puna:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
Pamantayan sa pagmamarka:
Kaangkupan …………..……………………………….5 puntos
Nilalaman……………………………………………….5 puntos
Kaugnayan sa paksa………………………………….5 puntos
Kabuuan………………………………………………..15 puntos
156
E.Ebalwasyon
Batayan Para sa Pagtataya ng Nabuong Pananaliksik (Pasalitang Pagsusulit)
Pamagat:___________________________________________________
Mga Mananaliksik
Kahandaan sa
Kabuuan ng
Kapakinaba-
Paksa
Paksang
ngan
Tinatalakay
sa
(50%)
Natuklasan
(30%)
Kabuuan
Ayon
(100%)
(20%)
Puna:
______________________________________________________________________
______________________________________________________________________
_________________________________________________
157
F.Pagkuha ng Index of Mastery
Kuhanin ang iskor ng mga mag-aaral upang malaman ang pagkamit ng
kanilang pagkatuto.
INDEX OF MASTERY
SEKSYON
BILANG NG MGA
INDEX
MAG-AARAL
IV. Kasunduan
Ipagpatuloy ang pagwawasto sa mga maling nilalaman ng bahagi
pananaliksik
158
ng
159