Boshlang'ich Sinfda O'qish
Savodxonligini PIRLS
Topshiriqlari Yordamida
Rivojlantirish
Ushbu taqdimotda boshlang'ich sinf o'qituvchilari uchun PIRLS
topshiriqlaridan foydalanish usullari ko'rib chiqiladi. Darslarda o'qish
savodxonligini rivojlantirishning amaliy usullarini o'rganamiz.
PIRLS Topsiriqlari Nima?
PIRLS haqida
Topsiriqlar turi
Foydasi
PIRLS - o'qish tushunishini baholash
Matnni tahlil qilish, savollarga javob
O'qituvchilar o'quvchilarning kuchli va
uchun xalqaro tadqiqotdir.
berish, xulosalar chiqarish kabi
zaif tomonlarini aniqlashlari mumkin.
Boshlang'ich sinf o'quvchilarining
topshiriqlar mavjud. Ular
Darslarni shu asosda rejalashtirish
o'qish qobiliyatini aniqlaydi.
o'quvchilarning fikrlash qobiliyatini
imkoniyati tug'iladi.
o'stiradi.
O'qish savodxonligini PIRLS topshiriqlari yordamida
rivojlantirish mavzusi hozirgi kunda dolzarb ahamiyat kasb
etmoqda. Boshlang'ich sinf o'quvchilarining o'qish
savodxonligini xalqaro standartlar asosida rivojlantirish
zaruriyati ortib bormoqda.
PIRLS (Progress in International Reading Literacy Study) bu
xalqaro
tadqiqot
bo'lib,
boshlang'ich
sinf
o'quvchilarining o'qish savodxonligini baholash imkonini
beradi. Bu tadqiqot 4-sinf o'quvchilarining matnni
tushunish va undan foydalanish qobiliyatlarini o'rganadi.
Darsga PIRLS Elementlarini
Integratsiya Qilish
1
Matn tanlash
2
Savollar tuzish
O'quvchilarning qiziqishiga
Matn bo'yicha tushunishni
mos, turli janrdagi matnlarni
tekshiruvchi savollar tuzing.
tanlang.
Oddiydan murakkabga
o'ting.
3
Guruhlarda ishlash
O'quvchilarni guruhlarga bo'lib, matnni muhokama qilishni tashkil
eting.
Uchinchidan, bu topshiriqlar o'quvchilarning ijodiy fikrlashini
rag'batlantiradi. O'quvchilar matnni turli kontekstlarda tushunish,
yangidan-yangi g'oyalarni ilgari surish va muammolarni hal qilishda
kreativ yondashuvlarni qo'llashni o'rganadilar.
O'qituvchilar PIRLS topshiriqlarini dars jarayoniga quyidagi usullarda
integratsiya qilishlari mumkin:
1.Matnni o'qishdan oldin tayyorgarlik ishlari - mavzu bo'yicha
o'quvchilarning mavjud bilimlarini faollashtirish, qiziqish uyg'otish va
prognoz qilish ko'nikmalarini rivojlantirish.
2.Matn bilan ishlash jarayonida - tushunishni tekshirish uchun
savollar berish, muhim ma'lumotlarni ajratish, xulosalar chiqarish va
matn strukturasini tahlil qilish.
3.Matn bilan ishlash yakunida - o'qilgan matnni umumlashtirish,
baholash va real hayot bilan bog'lash.
PIRLS topshiriqlari o'quvchilarda quyidagi ko'nikmalarni
rivojlantirishga qaratilgan:
•Aniq ifoda etilgan ma'lumotni topish va uni ajratib olish
•To'g'ri xulosalar chiqarish
•G'oyalar va axborotni sharhlash hamda umumlashtirish
•Matn elementlari, tili va strukturasini baholash
Boshlang'ich sinflarda PIRLS topshiriqlaridan foydalanish quyidagi
afzalliklarga ega:
Birinchidan, bu topshiriqlar o'quvchilarning mantiqiy fikrlash
qobiliyatini rivojlantiradi. O'quvchilar matnni chuqur tahlil qilish,
sabab-oqibat aloqalarini o'rnatish va asosli xulosalar chiqarishni
o'rganadilar.
Ikkinchidan, PIRLS topshiriqlari o'quvchilarning tanqidiy fikrlash
ko'nikmalarini shakllantiradi. Ular matndagi ma'lumotlarni
baholash, turli nuqtai nazarlarni taqqoslash va o'z fikrini
asoslashni o'rganadilar.
PIRLSga Asoslangan Dars
Rejalari
Kitob o'qish
Savol-javob
Muhokama
Hikoyalar, ertaklar va
Matn bo'yicha
O'qilgan matnni
she'rlarni o'qing.
savollarga javob
muhokama qiling.
bering.
O'qish Savodxonligini
Baholash
Baholash мезонlari
O'quvchilarning matnni tushunish darajasini aniqlang.
Testlar
Oddiy testlar va topshiriqlar orqali baholang.
Fikr-mulohazalar
O'quvchilarga o'z vaqtida fikr-mulohazalar bering.
Qiziqarli Mashg'ulotlar
Rasm chizish
2
Rol o'ynash
O'qilgan matnga rasm chizing.
1
Hikoyadagi voqealarni ro'l o'ynab
ko'rsating.
So'z o'yini
3
Matndagi so'zlar bilan o'yin o'ynang.
Ota-onalar bilan Hamkorlik
Uchrashuvlar
Maslahatlar
Ota-onalar bilan uchrashuvlar
Uyda o'qish uchun maslahatlar
o'tkazing.
bering.
Resurslar
Qo'shimcha resurslar bilan bo'lishing.
Xulosa va Keyingi Qadamlar
1
Muhim jihatlar
PIRLS topshiriqlari o'qish savodxonligini rivojlantirishda
muhim ahamiyatga ega.
2
Amaliyotga tatbiq etish
Ushbu usullarni darslaringizda qo'llang.
3
Doimiy o'rganish
O'qish savodxonligi bo'yicha yangi bilimlarni o'rganib
boring.