- No category
Ho Chi Minh Ideology: Concepts, Methods, Significance
advertisement
GIỚI THIỆU VỀ MÔN HỌC • Môn học: Tư tưởng Hồ Chí Minh (2 tín chỉ) • Nhiệm vụ của sinh viên: 2 CỘT ĐIỂM, 1 bài kiểm Chương 1 KHÁI NIỆM, ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP VÀ Ý tra (giữa kỳ, chuyên cần) • Hình thức chấm điểm NGHĨA HỌC TẬP MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH • Tài liệu tham khảo: Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Ths Trịnh Quang Dũng Minh Đà Nẵng, 2024 PHẦN I. KHÁI NIỆM TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Thế nào là tư tưởng ? • Là toàn bộ những quan điểm, quan niệm phát triển thành một hệ thống • Được xây dựng trên một nền tảng triết học nhất định • Nhằm giải quyết các vấn đề tự nhiên, xã hội và tư duy “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam. Là kết quả của sự vận dụng, sáng tạo, phát triển lý luận Mac – Lenin vào điều kiện, hoàn cảnh lịch sử cụ thể của Việt Nam; kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta; tiếp thu tinh hoa văn hóa của nhân loại. XÉT VỀ MẶT CẤU TRÚC, NỘI DUNG: HỆ THỐNG CÁC QUAN ĐIỂM VỀ CÁCH MẠNG VIỆT NAM Là tài sản vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi” CHỈ RA NGUỒN GỐC RA ĐỜI CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Ý NGHĨA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH • Là tài sản quý giá của toàn Đảng, dân ta CHỦ NGHĨA MÁC LENIN TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TINH HOA VĂN HÓA NHÂN LOẠI • Soi đường chỉ lối cho cách mạng Việt Nam PHẦN 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CƯU 1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU • Toàn bộ những quan điểm lý luận được thể hiện trong các di sản của Hồ Chí Minh • Quá trình vận động hiện thực hóa các quan điểm lý luận đó trong thực tiễn cách mạng Việt Nam 2. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU • Làm rõ cơ sở hình thành Tư tưởng Hồ Chí Minh LOGIC HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH (1) Thực dân Pháp xâm chiếm Việt Nam • Các giai đoạn hình thành và phát triển Tư tưởng Hồ Chí Minh (2) Khai thác thuộc địa Việt Nam • Nội dung các khía cạnh Tư tưởng Hồ Chí Minh (3) Nhiều phong trào đấu tranh nổ ra =) thất bại • Vai trò, giá trị lý luận của Tư tưởng Hồ Chí Minh (4) Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước • Quá trình vận dụng, phát triển qua các giai đoạn của Đảng (5) Tìm thấy con đường cách mạng Việt Nam 1920 (6) Hình thành Tư tưởng Hồ Chí Minh (Chương 2) LOGIC TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH LOGIC TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH (1) Hồ Chí Minh ra đi và tìm thấy con đường cách mạng: cách (3) Sau khi cách mạng thành công, sẽ xây dựng Nhà nước của mạng vô sản, gồm 2 giai đoạn dân do dân, vì dân =) Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước ü Giai đoạn 1: Cách mạng giải phóng dân tộc dân chủ (Chương 4) üGiai đoạn 2: cách mạng xã hội chủ nghĩa (Chương 3) (4) Ngoài lãnh đạo, cần phải có lực lượng tham gia cách mạng (2) Muốn cách mạng vô sản thành công =) phải có sự lãnh đạo =) phải đoàn kết dân tộc và quốc tế =) Tư tưởng Hồ Chí Minh của Đảng Cộng sản =) Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng về đoàn kết dân tộc và đoàn kết quốc tế (Chương 5) sản Việt Nam (chương 4) LOGIC TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH (5) Trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội sẽ xây dựng văn hóa, đạo đức, con người mới =) Tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa, đạo đức, con người mới (Chương 6) PHẦN 3: Ý NGHĨA HỌC TẬP TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH (1) Tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp của vị lãnh tụ thiên PHẦN 4: tài Hồ Chí Minh (2) Tìm hiểu về đường lối, quan điểm của Đảng, tư tưởng của Hồ Chí Minh về cách mạng Việt Nam (3) Tìm hiểu về thực tiễn và lý luận cách mạng Việt Nam PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH (4) Học tập và làm theo tấm gương đạo đức, tư tưởng, phong cách Hồ Chí Minh PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU PHƯƠNG PHÁP TƯ DUY 1/ NÓ LÀ CÁI GÌ? TƯ DUY HỆ THỐNG 2/ TẠI SAO? • Phương pháp chung: lý luận chủ nghĩa Mác – Lê Nin • Lưu ý khi nghiên cứu Hồ Chí Minh + Phương pháp lịch sử kết hợp với logic 3/ NÓ NHƯ THẾ NÀO? + Phương pháp lý luận kết hợp với thực tiễn + Kết hợp nghiên cứu các tác phẩm kinh điển với thực tiễn chỉ đạo cách mạng của Hồ Chí Minh Chương 2 CƠ SỞ, QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT PHẦN I TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CƠ SỞ KHÁCH QUAN CHÍ MINH Ths Trịnh Quang Dũng Đà Nẵng, 2024 CƠ SỞ KHÁCH QUAN 1. CƠ SỞ THỰC TIỄN 1.1 Tình hình thế giới CƠ SỞ THỰC TIỄN CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Chủ nghĩa tư bản ra đời, ra sức bóc lột giai cấp công nhân, tạo ra phong trào cách mạng của giai cấp công nhân 2. Sự phát triển của phong trào công nhân đòi hỏi có lý luận soi đường =) Chủ nghĩa Mác – Lenin ra đời lãnh đạo công nhân thế giới 3. Chủ nghĩa tư bản phát triển trở thành chủ nghĩa đế quốc, đi khai thác các nước thuộc địa, tạo nên phong trào đấu tranh của các nước thuộc địa • Chủ nghĩa tư bản mâu thuẫn với chính Chủ nghĩa tư bản =) Chiến tranh Thế giới thứ nhất bùng nổ 1914-1918 • Cách mạng Tháng Mười Nga nổ ra và thành công, Quốc tế Cộng sản (Quốc tế 3) ra đời năm 1919 1.2 Tình hình Việt Nam * Thực dân Pháp xâm lược Việt Nam BÁN ĐẢO SƠN TRÀ GIA ĐỊNH LỤC TỈNH NAM KỲ HOÀN THÀNH XÂM CHIẾM VIỆT NAM 2 BẢN HIỆP ƯỚC: HẮC MĂNG PATOLOP MIỀN BẮC * Qúa trình khai thác thuộc địa của thực dân Pháp ở Việt Nam ĐỒN ĐIỀN, KHOÁNG SẢN KINH TẾ - Xà HỘI CHÍNH SÁCH KHAI THÁC THUỘC ĐỊA * Hậu quả của chính sách khai thác thuộc địa ở Việt Nam * Các phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp CHÍNH SÁCH THUẾ CHÍNH TRỊ - Xà HỘI CHIA ĐỂ TRỊ, ĐÀN ÁP CÁC PHONG TRÀO VĂN HÓA – Xà HỘI NGU DÂN, ĐẦU ĐỘC NHÂN DÂN TẤT CẢ CÁC PHONG TRÀO ĐỀU THẤT BẠI: DO CHƯA CÓ ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG ĐÚNG ĐẮN 1.3 Quê hương và gia đình - Quê hương: Làng Sen – Xã Kim Liên – Nam Đàn – Nghệ An - Gia đình: Hồ Chí Minh sinh ra trong gia đình nhà Nho yêu nước, gần gũi với nhân dân 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN • Truyền thống dân tộc Việt Nam được hình thành: 2.1 Giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam ü Từ trong quá trình lao động sản xuất, ü Quá trình chống thiên tai, hạn hán, lũ lụt, công tác thủy lợi ü Đặc biệt từ chính trong quá trình đấu tranh dựng nước và giữ nước • Những truyền thống dân tộc: 2.2. Chủ nghĩa Mác - Lenin ü Tinh thần yêu nước, chống giặc ngoại xâm =) chủ nghĩa yêu nước • Thế giới quan: Duy vật biện chứng üTinh thần lao động cần cù, siêng năng, chịu khó, sáng tạo • Phương pháp luận: biện chứng duy vật ü Tinh thần nhân ái, yêu thương đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau, • Con đường cứu nước: cách mạng vô sản - giải phóng dân cố kết cộng đồng üTinh thần lạc quan, yêu đời tộc và tiến lên xây dựng Xã hội chủ nghĩa 2.3. Tinh hoa văn hóa nhân loại v Văn hóa Phương Tây v Văn hóa Phương Đông -Nho giáo: triết lý hành động, nhập thế, tu dưỡng đạo đức, lễ giáo, giáo dục đạo đức cá nhân, xã hội bình trị, thế giới hòa mục… - Tư tưởng dân chủ, tự do, bình đẳng, bác ái - Tư tưởng cách mạng Phương Tây -Phật giáo: vị tha, từ bi, bác ái, khuyến khích làm việc thiện… -Tôn Trung Sơn: những điều thích hợp với nước ta “dân tộc độc lập, dân quyền tự do, dân sinh hạnh phúc” ü Người có 1 tầm nhìn chiến lược cách mạng. ü Người là vị lãnh tụ có mối quan hệ mật thiết, gắn bó, yêu PHẦN 2 NHÂN TỐ CHỦ QUAN thương nhân dân sâu sắc üLối sống đạo đức trong sáng, giản dị üTinh thần học hỏi, tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, đầu óc phê phán üCó tinh thần quốc tế trong sáng üCó phương pháp, tư duy, phong cách làm việc hiệu quả. TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TINH HOA VĂN HÓA NHÂN LOẠI TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH PHẦN 3: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH CHỦ NGHĨA MÁC - LENIN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC CÁ NHÂN CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH • Giai đoạn 1: Hình thành chủ nghĩa yêu nước, tư tưởng yêu nước (trước 1911) • Giai đoạn 2: Tìm thấy con đường cứu nước (1911-1920) • Giai đoạn 3: Hình thành tư tưởng về cách mạng Việt Nam (1920-1930) • Giai đoạn 4: Vượt qua thử thách, kiên trì con đường cách mạng (1930-1941) • Giai đoạn 5: Giai đoạn tiếp tục phát triển, hoàn thiện (19411969) PHẦN 4: GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 1. Đối với lịch sử Việt Nam 1. Là tài sản tinh thần vô giá của dân tộc ta 2. Là nền tảng kim chỉ nam cho hành động của cách mạng 2. Đối với thế giới • Phản ánh khát vọng của nhân dân thế giới về hòa bình, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. • Tìm ra các giải pháp đấu tranh của loài người Việt Nam • Cổ vũ đấu tranh cho các dân tộc đấu tranh vì những mục tiêu cao cả MỤC TIÊU CHÍNH CHƯƠNG 3: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC VÀ CHỦ NGHĨA Xà HỘI Phần 1: Vấn đề độc lập dân tộc Phần 2: Cách mạng giải phóng dân tộc Phần 3: Chủ nghĩa xã hội Ths Trịnh Quang Dũng Đà Nẵng, 2021 Phần 4: Thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội 1.1 QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LENIN VỀ DÂN TỘC PHẦN I. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC - Dân tộc là sản phẩm của quá trình phát triển lâu dài của lịch sử THỊ TỘC BỘ LẠC BỘ TỘC DÂN TỘC - Lênin chỉ ra 2 xu hướng chính của các dân tộc • Xu hướng thứ nhất: sự thức tỉnh của ý thức dân tộc =) đấu tranh =) thành lập các quốc gia độc lập. • Xu hướng thứ hai: sự tăng cường và phát triển các mối quan hệ giữa các dân tộc sẽ =) việc phá hủy hàng rào ngăn cách các dân tộc CHỈ CÓ CÁCH MẠNG VÔ SẢN MỚI GIẢI QUYẾT TRIỆT ĐỂ MÂU THUẪN GIỮA TƯ BẢN VÀ DÂN TỘC 1.2 THỰC CHẤT VẤN ĐỀ DÂN TỘC THUỘC ĐỊA TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 1.3 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC THỰC CHẤT VẤN ĐỀ DÂN TỘC Thế nào được xem là độc lập? ĐẤU TRANH GIẢI PHÓNG DÂN TỘC LỰA CHỌN CON ĐƯỜNG ĐI CHO DÂN TỘC ĐỘC LẬP DÂN TỘC LÀ QUYỀN BẤT KHẢ XÂM PHẠM, THIÊNG LIÊNG CỦA CÁC DÂN TỘC, NHƯNG PHẢI HOÀN TOÀN, THẬT SỰ ĐEM LẠI CƠM NO, ÁO ẤM, TỰ DO HẠNH PHÚC CHO NHÂN DÂN ĐỘC LẬP GẮN VỚI HÒA BÌNH, THỐNG NHẤT CHÂN CHÍNH ĐỘC LẬP LÀ NGUỒN SỨC MẠNH LÀM NÊN CHIẾN THẮNG CỦA CÁCH MẠNG PHẦN 2 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC CON ĐƯỜNG CÁCH MẠNG: CÁCH MẠNG VÔ SẢN LÃNH ĐẠO CÁCH MẠNG: ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM 1. CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC MUỐN THÀNH CÔNG PHẢI ĐI THEO CON ĐƯỜNG CÁCH MẠNG VÔ SẢN LOGIC VẤN ĐỀ LỰC LƯỢNG THAM GIA: TOÀN DÂN MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁCH MẠNG DÂN TỘC THUỘC ĐỊA VỚI CÁCH MẠNG CHÍNH QUỐC PHƯƠNG PHÁP CÁCH MẠNG: BẠO LỰC CÁCH MẠNG 1/ Hồ Chí Minh nghiên cứu các khuynh hướng đấu tranh ở Việt 2/ Hồ Chí Minh nghiên cứu các cuộc cách mạng tư sản Pháp, Nam cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX Mỹ + Khuynh hướng đấu tranh phong kiến ü Giá trị dân chủ, tự do, bình đẳng, bác ái + Khuynh hướng dân chủ tư sản üCông nhân và nông dân vẫn bị áp bức bóc lột =) Tất cả đều thất bại =) Cách mạng tư sản thành công nhưng “không đến nơi” 3/ Hồ Chí Minh nghiên cứu Cách mạng tháng Mười Nga và 4/ Hồ Chí Minh nghiên cứu Sơ thảo lần thứ nhất những luận nhận thấy đây là cách mạng triệt để, “cách mạng đến nơi” cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa do Leenin viết và + Cách mạng giải phóng dân tộc đăng trên báo Nhân Đạo (tháng 7/1920) + Cách mạng đấu tranh dân chủ do giai cấp công nhân lãnh đạo =) Hoàn toàn tin tưởng cách mạng vô sản + Cuộc cách mạng của quần chúng nhân dân =) Phù hợp với Việt Nam, giải quyết được bài toán của Việt Nam Con đường cách mạng vô sản ở Việt Nam: 2. CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC MUỐN THÀNH CÔNG PHẢI ĐẶT DƯỚI SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG CỘNG ĐỘC LẬP DÂN TỘC CHỦ NGHĨA Xà HỘI SẢN Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam - Trước khi cách mạng thành công, cần có 1 Đảng lãnh đạo: + Trong tập hợp, giáo dục, huấn luyện quần chúng + Ngoài thì đoàn kết các dân tộc bị áp bức và vô sản toàn thế giới 3. CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC PHẢI DỰA TRÊN LỰC LƯỢNG CỦA KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN, LẤY LIÊN MINH CÔNG – NÔNG LÀM NỀN TẢNG -Thời kỳ cách mạng và kháng chiến, càng cần có sự lãnh đạo để đưa cách mạng đến thành công, thắng lợi -Sau khi cách mạng thắng lợi vẫn cần có Đảng để lãnh đạo quần chúng trong quá trình xây dựng xã hội chủ nghĩa. (1) Người đề cao vai trò của “dân” •“Cách mạng là sự nghiệp chung của cả dân chúng chứ không phải là việc một hai người” (2) Lực lượng cách mạng của Việt Nam: Toàn dân NÔNG DÂN (3) Gốc của cách mạng: Liên minh công – nông CÔNG NHÂN (4) Đồng minh của cách mạng: TOÀN DÂN TẦNG LỚP TRÍ THỨC ĐỊA CHỦ VỪA VÀ NHỎ TƯ SẢN DÂN TỘC ĐỊA CHỦ VỪA VÀ NHỎ (5) Lãnh đạo cách mạng: Giai cấp công nhân thông qua đội tiên phong của mình là Đảng Cộng sản Việt Nam. ĐỒNG MINH CỦA CÁCH MẠNG TẦNG LỚP TRÍ THỨC TƯ SẢN DÂN TỘC (1) Có những quan niệm sai lệch về cách mạng giải 4. CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC Ở CÁC NƯỚC THUỘC ĐỊA CÓ THỂ NỔ RA SỚM HƠN VÀ THÀNH CÔNG TRƯỚC CÁCH MẠNG CHÍNH QUỐC phóng dân tộc ở các nước thuộc địa trên thế giới • Quốc tế cộng sản (quốc tế 3)và Đại hội VI của Quốc tế cộng sản cho rằng: “Cách mạng giải phóng ở dân tộc thuộc địa chỉ có thể giải phóng hoàn toàn khi giai cấp vô sản giành được thắng lợi ở các nước tư bản tiên tiến” (2) Tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa cách mạng chính quốc và cách mạng giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa • Cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng vô sản có mối quan hệ với nhau, nhưng độc lập với nhau • Cách mạng giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa có thể nổ ra sớm hơn và thành công trước, có thể quay lại hỗ trợ cho cách mạng vô sản ở chính quốc (3) Đây là 1 luận điểm sáng tạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh • Thuộc địa có một vai trò quan trọng, là miếng mồi “béo bở” đối với đế quốc. • Tinh thần đầu tranh cách mạng ở các nước thuộc địa vô cùng mạnh mẽ (1) Ở Việt Nam đã có những phương pháp cách mạng: HÒA BÌNH, THƯƠNG LƯỢNG 5. CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC PHẢI ĐƯỢC TIẾN HÀNH BẰNG CON ĐƯỜNG BẠO LỰC CÁCH MẠNG PHƯƠNG PHÁP CÁCH MẠNG BẠO LỰC CÁCH MẠNG (2) Tư tưởng Hồ Chí Minh về bạo lực cách mạng: Bạo lực cách mạng không phải là nổi loạn, mà là một cuộc khởi nghĩa vũ trang nổ ra trong quần chúng theo kiểu các cuộc cách mạng ở Châu Âu (3) Tất yếu phải sử dụng bạo lực cách mạng - Dùng bạo lực cách mạng để chống lại bạo lực phản cách mạng (4) Hình thức của bạo lực cách mạng: + Đấu tranh chính trị + Khởi nghĩa vũ trang (khởi nghĩa nhân dân và chiến tranh nhân dân) CON ĐƯỜNG CÁCH MẠNG: CÁCH MẠNG VÔ SẢN CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC LÃNH ĐẠO CÁCH MẠNG: ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM LỰC LƯỢNG THAM GIA: TOÀN DÂN PHẦN 3 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỦ NGHĨA Xà HỘI MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁCH MẠNG DÂN TỘC THUỘC ĐỊA VỚI CÁCH MẠNG CHÍNH QUỐC PHƯƠNG PHÁP CÁCH MẠNG: BẠO LỰC CÁCH MẠNG LOGIC VẤN ĐỀ (1) Cách tiếp cận và lý giải tính tất yếu phải đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam (2) Mô hình chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam theo Tư tưởng Hồ Chí Minh (3) Để xây dựng mô hình này, cần phải đặt ra những mục tiêu (4) Phải thấy được những cản trở và động lực cho việc xây dựng chủ nghĩa xã hội 1. Cách tiếp cận chủ nghĩa xã hội của Hồ Chí Minh 2. Tính tất yếu ra đời của chủ nghĩa xã hội ở Việt CÁCH TIẾP CẬN CHỦ NGHĨA Xà HỘI CỦA HỒ CHÍ MINH Nam 1/ Xuất phát từ quy luật vận động, phát triển khách quan của lịch sử xã hội loài người, xu thế tất yếu của thời đại TỪ HỌC THUYẾT HÌNH THÁI KINH TẾ-XH TỪ TRUYỀN THỐNG DÂN TỘC TỪ THỰC TIỄN VIỆT NAM TỪ ĐẠO ĐỨC, VĂN HÓA, LÒNG NHÂN ÁI CỦA HCM 2/ Ra đời chính từ sự tàn bạo của chủ nghĩa tư bản 3/ Xét về con đường cách mạng Việt Nam: Độc lập dân tộc mới chỉ là cấp độ đầu tiên, đi lên chủ nghĩa xã hội mới giải phóng được giai cấp, con người 4/ Hồ Chí Minh kế thừa tư tưởng cách mạng không ngừng của chủ nghĩa Mác – Lê Nin để luận chứng một cách toàn diện khả năng đi tới chủ nghĩa xã hội từ một nước phong kiến, bỏ qua tư bản chủ nghĩa ở nước ta 5/ Tính tất yếu còn xuất phát từ tương quan so sánh lực lượng giữa giai cấp tư sản và giai cấp vô sản trong cách mạng giải phóng dân tộc 3. QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẶC ĐIỂM, BẢN CHẤT CỦA Xà HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM Một Thứ 2: – Nói một cách tóm tắt, mộc mạc, chủ nghĩa xã hội trước hết “Lấy nhà xưởng, xe lửa, ngân hàng… làm phải làm cho nhân dân thoát cảnh bần hàn, được ấm no, có công ăn, việc làm, sống một đời hạnh phúc” của chung” CHỦ NGHĨA Xà HỘI LÀM SAO PHẢI LÀM CHO DÂN GIÀU – NƯỚC MẠNH THỨ 3: “LÀ CHẾ ĐỘ KHÔNG CÓ VIỆC ÁP BỨC, BÓC THỨ 4: LỘT, AI LÀM NHIỀU THÌ ĂN NHIỀU, AI LÀM ÍT LÀ Xà HỘI GẮN VỚI NỀN SẢN XUẤT KỸ THUẬT CAO, THÌ ĂN ÍT, KHÔNG LÀM THÌ KHÔNG ĂN, TẤT VỚI SỰ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA CỦA NHÂN DÂN, LÀ Xà NHIÊN TRỪ NGƯỜI GIÀ CẢ, ĐAU YẾU, VÀ TRẺ CON” HỘI PHÁT HUY TÍNH CÁCH RIÊNG, SỞ TRƯỜNG RIÊNG ĐỂ CẢI THIỆN ĐỜI SỐNG RIÊNG CỦA MỖI NGƯỜI ĐẶC TRƯNG Xà HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM THEO TTHCM THỨ 5 Thứ 1: Là chế độ do nhân dân làm chủ Là công trình tập thể của nhân dân, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản việt nam, chế độ dân chủ nhân dân được thành lập CHỦ NGHĨA Xà HỘI Thứ 2: Có nền kinh tế phát triển, gắn với khoa học kỹ thuật, lực lượng sản xuất phát triển và chế độ công hữu Thứ 3: Là chế độ xã hội công bằng, bình đẳng, không còn áp bức, bóc lột Thứ 4: Phát triển cao về văn hóa đạo đức Thứ 5: Là công trình tập thể của nhân dân A. MỤC TIÊU CHUNG Độc lập tự do cho dân tộc; hạnh phúc cho nhân, là không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, 4. Mục tiêu và động lực của chủ nghĩa xã trước hết là nhân dân lao động hội ở Việt Nam ĐỘC LẬP CHO DÂN TỘC HẠNH PHÚC CHO NHÂN DÂN B. MỤC TIÊU CỤ THỂ 2/ Mục tiêu về kinh tế: 1/ Mục tiêu về chế độ chính trị: phải xây dựng chế độ nhân dân (1)Biến nước ta từ một nước nông nghiệp lạc hậu thành một làm chủ, Nhà nước của dân, do dân, vì dân nước công nghiệp hiện đại, khoa học tiên tiến (2) Chế độ công hữu về tư liệu sản xuất (3) Đối với các nước lạc hậu, tất yếu phải tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhưng không nhất thiết phải bắt đầu từ công nghiệp nặng 3/ Mục tiêu về văn hóa 4/ Mục tiêu về con người và quan hệ xã hội •Xây dựng xã hội có văn hóa cao hơn Chủ nghĩa tư bản •Xã hội công bằng, dân chủ, con người có quan hệ tốt đẹp •Giải phóng con người •Có con người Xã hội chủ nghĩa: “trung với nước, hiếu với dân, •Lấy hạnh phúc của đồng bào, của dân tộc làm cơ sở cần kiệm, liêm chính, chí công vô tư; tinh thần quốc tế trong sáng; yêu thương con người… •“Văn hóa phải soi đường quốc dân đi” C. ĐỘNG LỰC XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA Xà HỘI Ở VIỆT NAM 1 - Tất cả các nguồn nội lực: vốn, khoa học kỹ thuật, con người, trong đó con người là quan trọng nhất. Con người thể hiện trên 2 phương diện: Con người cá nhân phải chú ý các giải pháp: (1)Đó là các giải pháp tác động đến lợi ích (2)Các giải pháp kích thích về chính trị, về tinh thần (3)Thực hiện công bằng xã hội + Con người cộng đồng: tinh thần yêu nước; khát vọng dân tộc; phải phát huy sức mạnh đoàn kết dân tộc, văn hóa…. + Con người cá nhân: phải chú ý 2. Chú trọng khai thác các ngoại lực: 3. Nhận diện và khắc phục các lực cản của chủ nghĩa xã hội (1) Hợp tác đặc biệt với các nước xã hội chủ nghĩa anh em (1) Chủ nghĩa cá nhân – căn bệnh “mẹ” kẻ thù chính của chủ nghĩa (2) Tranh thủ sự ủng hộ của nhân loại tiến bộ, mở rộng làm ăn xã hội đẻ ra nhiều thứ bệnh nguy hiểm buôn bán hợp tác với tất cả các nước trên thế giới (2) Ba thứ “giặc nội xâm”: Tham ô, quan liêu, lãng phí (3) Tận dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật hiện đại (3) Tệ chia rẽ, bè phái, mất đoàn kết (4) Sự chủ quan, bảo thủ, lười biếng, không chịu học tập cái mới PHẦN 4: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA Xà HỘI Ở VIỆT NAM Nội dung chính I. Tư tưởng Hồ Chí Minh Thời kỳ quá độ II. Nội dung thời kỳ quá độ III. Nguyên tắc, bước đi và phương pháp thời kỳ quá độ (1) Lý do cần có thời kỳ quá độ 1. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA Xà HỘI LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT PHƯƠNG THỨC SẢN XUẤT QUAN HỆ SẢN XUẤT (2) Hình thức quá độ ở Việt Nam + Phương án 2: + Phương án 1: CHỦ NGHĨA TƯ BẢN CHỦ NGHĨA Xà HỘI Quá độ trực tiếp (từ các nước TBCB phát triển cực thịnh) + Cơ khí hóa, điện khí hóa (Lực lượng sản xuất phát triển lớn hơn/ bằng CHƯA QUA CNTB, CNTB TRÌNH ĐỘ THẤP CHỦ NGHĨA Xà HỘI Quá độ gián tiếp 1/ Chế độ bị bỏ qua đã trở nên lỗi thời 2/ Chế độ mới tiến bộ “đã xuất hiện” trong thực tiễn, giúp đỡ 3/ Bản lĩnh của các nước yếu kém: Phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản CNTB) + Chính quyền xô viết (Nhà nước XHCN) Hồ Chí Minh xác hình thức quá độ lên chủ nghĩa xã (3) Thực chất thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở hội ở Việt Nam: Việt Nam ü Đó là quá trình cải biến nền sản xuất nhỏ, lạc hậu thành nền sản DÂN TỘC DÂN CHỦ NHÂN DÂN TIẾN LÊN Xà HỘI CHỦ NGHĨA xuất lớn hiện đại üĐó cũng là quá trình đấu tranh trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội QUÁ ĐỘ GIÁN TIẾP üNhằm xây dựng thành công Xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam (4) Đặc điểm quá độ ở nước ta – đặc điểm to nhất: “ Việt Nam đi lên xây dựng Xã hội chủ nghĩa từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội không phải kinh qua các giai đoạn • Tiến thẳng phát triển của Chủ nghĩa tư bản” + “Tiến thẳng”: từ chế độ dân chủ nhân dân lên chủ nghĩa xã hội, bao gồm cả những bước quanh co, không phải 1 bước lên CNXH + “Không kinh qua tư bản chủ nghĩa”: bỏ qua quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa, kế thừa những giá trị về LLSX mà nhân loại đạt được thời kỳ TBCN (5) Tính chất của quá độ ở Việt Nam: rất lâu dài, khó khăn, gian khổ (6) Nhiệm vụ của thời kỳ quá độ üĐây thực sự là một cuộc cách mạng giữa cái mới và cái cũ toàn diện trên mọi lĩnh vực 1. XÂY DỰNG NỀN TẢNG, CƠ SỞ KINH TẾ - KỸ THUẬT, VĂN HÓA – Xà HỘI CHO CHỦ NGHĨA Xà HỘI üNhân dân chưa có kinh nghiệm xây dựng một xã hội mới üLuôn bị các thế lực thù địch tấn công, bao vây, cô lập 2. CẢI TẠO Xà HỘI CŨ, XÂY DỰNG Xà HỘI MỚI (7) Những nhân tố đảm bảo thắng lợi của thời kỳ quá độ ü Giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng. 2. Nội dung xây dựng thời kỳ quá độ ü Nâng cao vai trò quản lý của Nhà nước. ü Phát huy tính tích cực chủ động của các tổ chức chính trị xã hội của quần chúng. ü Xây dựng đội ngũ cán bộ đủ đức và tài, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp cách mạng Xã hội chủ nghĩa. VỀ CHÍNH TRỊ VỀ KINH TẾ VỀ VĂN HÓA VỀ Xà HỘI Về kinh tế (1) Nâng cao năng suất lao động bằng cách công nghiệp hóa CHÍNH TRỊ GIỮ VỮNG VÀ PHÁT HUY VAI TRÒ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM (2) Cần phải xây dựng cơ cấu ngành kinh tế hợp lý với Việt (3) Trong thời kỳ quá độ, sẽ tồn tại nhiều hình thức sở hữu về Nam tư liệu sản xuất, do đó cũng sẽ tồn tại nhiều thành phần kinh ü Trên thế giới, cơ cấu ngành: công – nông üỞ Việt Nam: Theo Hồ Chí Minh cơ cấu ngành nên “Nông – công tế - 5 thành phần kinh tế + Kinh tế nhà nước (Sở hữu chung) nghiệp”, ưu tiên phát triển nông nghiệp trước, cũng chú ý đến thương + Hợp tác xã (nửa chung, nửa riêng) nghiệp + Kinh tế cá thể của nông dân, thợ thủ công (Sở hữu tư) + Kinh tế của tư nhân (Sở hữu tư) + Kinh tế tư bản Nhà nước (Sở hữu tư) NÂNG CAO NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG BẰNG CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP HÓA (4) Phân phối theo sản phẩm theo năng lực ü“Phân phối phải theo mức lao động ü Phải tránh chủ nghĩa bình quân” CƠ CẤU KINH TẾ: CÔNG - NÔNG KINH TẾ KINH TẾ NHIỀU THÀNH PHẦN PHÂN PHỐI SẢN PHẨM THEO NĂNG LỰC XÂY DỰNG NẾP SỐNG MỚI, DÂN CHỦ, TÍNH KHOA HỌC CÔNG BẰNG, BÌNH ĐẲNG VĂN HÓA TÍNH DÂN TỘC Xà HỘI TÔN TRỌNG CON NGƯỜI TÍNH ĐẠI CHÚNG 1/ Các nguyên tắc cơ bản 3. Nguyên tắc, bước đi và phương pháp üNguyên tắc 1: mọi tư tưởng, hành động đều phải thực hiện trong xây dựng xây dựng xã hội chủ trên nền tảng chủ nghĩa Mác – Lenin; học hỏi kinh nghiệm các nghĩa trong thời kỳ quá độ nước anh em, có sự vận dụng sáng tạo phù hợp với Việt Nam üNguyên tắc 2: Xác định bước đi cần căn cứ vào điều kiện thực tế, nhu cầu, và khả năng thực tế của nhân dân. THẬN TRỌNG, TRÁNH NÓNG VỘI, ĐỐT CHÁY GIAI ĐOẠN 2/ Về các bước đi xây dựng thời kỳ quá độ 3/ Về các biện pháp xây dựng BIỆN PHÁP XÂY DỰNG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ üBước 1: Ưu tiên phát triển nông nghiệp, coi nông nghiệp là mặt trận hàng đầu. üBước 2: Phát triển tiểu thủ công nghiệp, công nghiệp nhẹ üBước 3: Ưu tiên phát triển công nghiệp nặng üLưu ý: đi từ thấp đến cao, bước nào chắc bước ấy, không nóng vội, chủ quan, nhiều hay ít giai đoạn là do lịch sử khách quan quy định KẾT HỢP CẢI TẠO – XÂY DỰNG Xà HỘI MỚI BẢO VỆ TỔ QUỐC, KHÁNG CHIẾN – XÂY DỰNG Xà HỘI CHỦ NGHĨA CÓ KẾ HOẠCH, BIỆN PHÁP, QUYẾT TÂM ĐEM TÀI DÂN, SỨC DÂN LÀM LỢI CHO DÂN 1. Độc lập dân tộc là cơ sở, tiền đề để tiên lên chủ nghĩa xã hội Phần 5: MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐỘC LẬP DÂN TỘC VÀ CHỦ NGHĨA Xà HỘI 2. Chủ nghĩa xã hội là điều kiện vững chắc để đảm bảo nền độc lập dân tộc CHƯƠNG 4: MỤC TIÊU CHUNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ 1. PHẦN 1: Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM 2. Phần 2: Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước của dân, do dân, vì dân VÀ NHÀ NƯỚC CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN Ths Trịnh Quang Dũng Đà Nẵng, 2023 1. “ĐẢNG LÀ NHÂN TỐ QUYẾT ĐỊNH Phần 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM HÀNG ĐẦU ĐỂ ĐƯA CÁCH MẠNG VIỆT NAM ĐẾN THẮNG LỢI” TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VAI TRÒ CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM 2. “CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN VỚI PHONG TRÀO CÔNG • Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lenin NHÂN VÀ PHONG TRÀO YÊU NƯỚC Đà DẪN ĐẾN VIỆC THÀNH LẬP ĐẢNG CỘNG SẢN ĐÔNG DƯƠNG VÀO ĐẦU ĐẢNG CỘNG SẢN NĂM 1930” (TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NGUỒN GỐC RA ĐỜI ĐẢNG CÔNG SẢN VIỆT NAM) Theo Tư tưởng Hồ Chí Minh ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM CHỦ NGHĨA MÁC LENIN PHONG TRÀO CÔNG NHÂN a) Chủ nghĩa Mác – Lênin Chủ nghĩa Mác – Lênin đem lại con đường cách mạng cho dân tộc Việt Nam: cách mạng vô sản (độc lập dân tộc – xã hội chủ nghĩa) CHỦ NGHĨA MÁC LENIN PHONG TRÀO CÔNG NHÂN PHONG TRÀO YÊU NƯỚC b) Phong trào yêu nước 1/ Đấu tranh chống giặc ngoại xâm, yêu nước là truyền thống tốt đẹp hàng nghìn năm của dân tộc Việt Nam 2/ Phong trào yêu nước diễn ra mạnh mẽ từ khi thực dân Pháp xâm C) Phong trào công nhân 1/ Tính ý thức tổ chức kỷ luật cao 2/ Tinh thần đấu tranh triệt để chiếm Việt Nam 3/ Tính tiên phong cách mạng 3/ Phong trào yêu nước của Việt Nam bao gồm cả các phong trào của 4/ Có quan hệ chặt chẽ với nhân dân, công nhân toàn thế giới nông dân và tầng lớp trí thức 5/ Sớm giác ngộ lý luận Mác – Lenin 4/ Phong trào yêu nước của Việt Nam là một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM TRỞ THÀNH LÃNH ĐẠO CÁCH MẠNG Đây là một luận điểm sáng tạo của Hồ Chí Minh 3. “ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM LÀ ĐẢNG CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN, CỦA NHÂN DÂN LAO • Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác: Đảng mang bản chất của giai cấp công nhân ĐỘNG, VÀ DO ĐÓ, LÀ ĐẢNG CỦA DÂN TỘC VIỆT • Theo Tư tưởng Hồ Chí Minh: Đảng mang bản chất NAM” + Giai cấp công nhân (TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ BẢN CHẤT CỦA ĐẢNG) + Nhân dân lao động + Toàn thể dân tộc Việt Nam 4. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ LÝ DO XÂY DỰNG ĐẢNG 5. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NỘI DUNG XÂY DỰNG ĐẢNG • Để phục vụ cho mỗi giai đoạn cách mạng có những nhiệm vụ, XÂY DỰNG ĐẢNG mục tiêu khác nhau • Đảng viên có nhiều mối quan hệ xã hội, có thể bị thái hóa biến chất • Quyền lực chính trị có tính 2 mặt LÝ LUẬN, TƯ TƯỞNG CHÍNH TRỊ, ĐƯỜNG LỐI TỔ CHỨC, CÁN BỘ ĐẠO ĐỨC c. Xây dựng về tổ chức, bộ máy, cán bộ và có nguyên tắc sinh hoạt Đảng (2) Nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách (1) Nguyên tắc tập trung dân chủ ü Ý kiến của tập thể sẽ đầy đủ, khách quan, nhìn thấy nhiều mặt của 1 vấn đề, ü Nhân dân bầu ra cơ quan của Nhà nước, đưa ra ý kiến đối với mỗi đường lối chủ trương =) Dân chủ üCán bộ, đảng viên lắng nghe ý kiến=) tổng hợp =) xây dựng đường lối chính trị =) Mọi người tuân theo: Tập trung ü Cấp dưới phải tuân theo cấp trên, cấp trên cần lắng nghe ý kiến cấp dưới để tránh: DÂN CHỦ THÁI QUÁ và TẬP TRUNG ĐỘC QUYỀN từ đó giải quyết được chu đáo, khỏi sai sót üNhưng khi đã thống nhất được ý kiến của tập thể rồi, cần phải giao cho một hoặc nhóm người phụ trách theo kế hoạch đó mà thi hành, như thế mới có chuyên trách, công việc mới chạy (3) Nguyên tắc tự phê bình và phê bình ü Những lưu ý khi phê bình: ü Mục đích: “làm cho phần tốt của mỗi người, mỗi tổ chức được nảy nở như (1)Phê bình phải ráo riết, thường xuyên, triệt để, thật thà, không nể nang, hoa mùa xuân và phần xấu bị mất đi” üLý do phải phê bình, tự phê bình: “người đời không phải thần thánh, không ai tránh khỏi khuyết điểm” “Chúng ta không sợ khuyết điểm chỉ sợ không kiên không thêm bớt. (2)Phải vạch rõ cả ưu điểm lẫn khuyết điểm (3)Phải xuất phát từ tình đồng chí, từ trách nhiệm, tinh thần xây dựng quyết sửa nó đi” (4)Biết khuyết điểm nhưng phải quyết tâm sửa (5)Phải biết yêu thương, chân thành, thân thiết với cán bộ mắc sai lầm (4) Nguyên tắc kỷ luật nghiêm minh (5) Nguyên tắc đoàn kết, nhất trí trong Đảng PHẦN 2: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÀ NƯỚC Xà HỘI CHỦ NGHĨA LOGIC VẤN ĐỀ 1/ Tư tưởng Hồ Chí Minh về bản chất của nhà nước 2/ Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước kiểu mới ở Việt Nam – Nhà nước dân chủ (của dân, do dân, vì dân) 3/ Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước có hiệu lực pháp lý mạnh mẽ I. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ BẢN CHẤT CỦA NHÀ NƯỚC 4/ Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước trong sạch, vững mạnh BẢN CHẤT GIAI CẤP CÔNG NHÂN 2.1. BẢN CHẤT GIAI CẤP CÔNG NHÂN CỦA NHÀ NƯỚC (1) Bản chất giai cấp của nhà nước – Nhà nước luôn mang bản BẢN CHẤT NHÀ NƯỚC TÍNH NHÂN DÂN TÍNH DÂN TỘC chất của một giai cấp (2) Nhà nước dân chủ mang bản chất giai cấp công nhân, bởi vì: v Thứ nhất, do Đảng Cộng sản lãnh đạo nhà nước ü Đảng lãnh đạo bằng đường lối, chủ trương để Nhà nước ban hành pháp luật, Hiến pháp üĐảng lãnh đạo bằng các hoạt động của các tổ chức, cá nhân đảng v Thứ hai, biểu hiện ở định hướng mục tiêu Xã hội chủ nghĩa của nhà nước v Thứ ba, thể hiện nguyên tắc tập trung, dân chủ v Thứ tư, lực lượng của nhà nước đó là liên minh công – nông – tầng lớp trí thức, do giai cấp công nhân lãnh đạo viên trong bộ máy nhà nước üĐảng lãnh đạo nhà nước bằng công tác kiểm tra 2.2 NHÀ NƯỚC THỐNG NHẤT GIỮA TÍNH GIAI CẤP VỚI TÍNH NHÂN DÂN, VÀ TÍNH DÂN TỘC - Nhà nước có được là do đấu tranh của đại đa số nhân dân, nhiều tầng lớp, giai cấp, của khối đại đoàn kết toàn dân - Ngoài chăm sóc đến lợi ích của giai cấp công nhân, còn đảm bảo của lợi ích các giai cấp khác - Nhà nước còn lãnh đạo nhân dân đấu tranh giành độc lập dân tộc, gắn liền với chủ nghĩa xã hội II. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHÀ NƯỚC THỂ HIỆN QUYỀN LÀM CHỦ CỦA NHÂN DÂN (NHÀ NƯỚC KIỂU MỚI) NHÀ NƯỚC CỦA DÂN 1.1. NHÀ NƯỚC CỦA DÂN (1) Nhà nước của dân: Nhà nước thuộc quyền sở NHÀ NƯỚC DÂN CHỦ NHÀ NƯỚC DO DÂN Thế nào là “nhà nước của dân” ?? hữu của dân, dân là chủ, địa vị cao nhất thuộc về dân (2) Nhà nước của dân không phải nhà nước phi giai cấp: “Nhân dân” không phải là nhà nước phi giai cấp, NHÀ NƯỚC VÌ DÂN mà nhân dân được hiểu là 4 giai cấp chính: công – nông – tư sản dân tộc – tiểu tư sản (3) Quyền lực thuộc về nhân dân: (4) Dân chủ nghĩa là dân vừa làm chủ và dân vừa là chủ ü Quyền bầu cử và ứng cử vào cơ quan nhà nước LÀ CHỦ üCó quyền kiểm soát các đại biểu do mình bầu ra üCó quyền bãi miễn đại biểu nếu những đại biểu ấy tỏ ra không xứng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân TẤT CẢ QUYỀN BÍNH TRONG NHÀ NƯỚC ĐỀU LÀ CỦA NHÂN DÂN DÂN LÀM CHỦ (5) Dân làm chủ, cán bộ là đày tớ trung thành của nhân dân (6) Biện pháp nào để đánh giá cán bộ, Chính phủ là gì? ü Cán bộ có trách nhiệm hướng dẫn, chỉ bảo cho dân làm việc CÁN BỘ LÀ NGƯỜI ĐẦY TỚ TRUNG THÀNH, TẬN TỤY CỦA NHÂN DÂN 1.2. NHÀ NƯỚC DO DÂN DỄ TRĂM LẦN KHÔNG DÂN CŨNG CHỊU KHÓ VẠN LẦN DÂN LIỆU CŨNG XONG üCán bộ giải quyết vướng mắc, khó khăn cho nhân dân (1) Nhân dân lập ra nhà nước NHÂN DÂN ĐẤU TRANH GIÀNH CHÍNH QUYỀN NHÂN DÂN ĐI BẦU CỬ LẬP NÊN NHÀ NƯỚC LẬP RA QUỐC HỘI QUỐC HỘI BẦU RA CHÍNH PHỦ (2) Nhân dân tham gia vào công việc của nhà nước ĐỂ CHO DÂN BIẾT, QUYẾT ĐỊNH VẬN MỆNH ĐẤT NƯỚC 1.3. NHÀ NƯỚC VÌ DÂN (1) Nhà nước phải phục vụ cuộc sống hàng ngày của nhân dân, TRƯNG CẦU DÂN Ý không được có đặc quyền đặc lợi, làm lợi cho dân “Làm cho dân có ăn Làm cho dân có mặc DÂN BIẾT – DÂN BÀN – DÂN LÀM – DÂN KIỂM TRA – DÂN GIÁM SÁT – DÂN HƯỞNG THỤ Làm cho dân có chỗ ở Làm cho dân có học hành”. (3) Nhân dân đóng thuế để nhà nước chi tiêu (2) Cơ quan nhà nước và cán bộ quản lý nhà nước phải lấy sự phục vụ nhân dân làm mục đích NHÀ NƯỚC CỦA DÂN ĐỊA VỊ CỦA DÂN NHÀ NƯỚC DO DÂN DÂN LÀM CHỦ NHÀ NƯỚC VÌ DÂN LỢI ÍCH CHO DÂN (3) Nhà nước không chỉ làm lợi cho dân, mà còn phải yêu dân, kính dân. NHÀ NƯỚC KIỂU MỚI DÂN CHỦ NHÀ NƯỚC PHẢI HỢP HIẾN, HỢP PHÁP III. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC CÓ HIỆU LỰC PHÁP NHÀ NƯỚC CÓ HIỆU LỰC PHÁP LÝ LÝ MẠNH MẼ 3.1. XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC HỢP HIẾN, HỢP PHÁP üTrong Bản yêu sách của nhân dân An Nam: đòi đảm bảo cho người Đông Dương có nền pháp lý như châu Âu, ra các đạo luật thay thế các sắc lệnh üSau khi Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa được thành lập, Người càng quan tâm nhiều hơn đến Hiến Pháp, pháp luật PHẢI ĐƯA PHÁP LUẬT VÀO CUỘC SỐNG ü Kêu gọi Tổng tuyển cử trong cả nước 6/1/1946: Quốc hội đầu tiên được diễn ra ü Hai lần Hồ Chí Minh chủ trì soạn thảo Hiến Pháp (1946 – 1959) =) Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa mang tính hợp hiến, hợp pháp 3.2. NHÀ NƯỚC QUẢN LÝ BẰNG PHÁP LUẬT, ĐƯA PHÁP LUẬT VÀO CUỘC SỐNG (1) Quản lý xã hội bằng nhiều cách nhưng quan trọng nhất bằng pháp luật, Hiến Pháp là pháp luật tối cao (2) Cần có sự phân công, phối hợp giữa các cơ quan quyền lực nhà nước: quyền lập pháp – hành pháp – tư pháp (Tam quyền phân lập: ở Việt (3) Nhưng làm thế nào để Pháp luật thực thi trong thực tế ü Xây dựng một nền pháp chế, hệ thống pháp luật thực sự hoàn thiện, đầy đủ, đảm bảo quyền dân chủ thực sự cho nhân dân üCơ quan nhà nước, cán bộ phải gương mẫu chấp hành, đủ đức, đủ tài üNgười dân phải hiểu và tuyệt đối chấp hành Nam, không cần tam quyền phân lập như phương Tây, nhưng cần có üThực thi pháp luật phải công tâm, nghiêm minh, bình đẳng và minh phân công, phối hợp giữ 3 cơ quan này) bạch ĐỀ PHÒNG, KHẮC PHỤC NHỮNG TIÊU CỰC IV. XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC TRONG SẠCH, HOẠT ĐỘNG CÓ HIỆU QUẢ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC TRONG SẠCH CHỐNG 3 THỨ GIẶC NỘI XÂM TĂNG CƯỜNG PHÁP LUẬT VỚI GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG 4.1. ĐỀ PHÒNG VÀ KHẮC PHỤC NHỮNG TIÊU CỰC TRONG NHÀ NƯỚC TRÁI PHÉP CẬY THẾ (2) Biện pháp khắc phục: cán bộ không sợ sai lầm, chỉ sợ không quyết tâm sửa chữa ü Đối với mình: cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư, tự sửa chính mình HỦ HÓA 6 CĂN BỆNH üĐối với người: yêu thương, quý trọng, tin tưởng nhân dân, hết lòng TƯ TÚNG CHIA RẼ phụng sự nhân dân, lắng nghe ý kiến của dân üĐối với việc: tận tụy với công việc KIÊU NGẠO 4.2. CHỐNG BA THỨ GIẶC NỘI XÂM 4.3. TĂNG CƯỜNG PHÁP LUẬT VỚI ĐẨY MẠNH GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG THAM Ô 3 THỨ GIẶC NỘI XÂM LÃNG PHÍ (1) Đạo đức và pháp luật là hai hình thái ý thức xã hội kết hợp, bổ sung cho nhau trong thực tế trị nước (2) Trong lịch sử, muốn trị nước thành công: phải kết hợp giáo dục đạo đức và tăng cường pháp luật (3) Nhấn mạnh vai trò của pháp luật, nhưng không được tuyệt đối pháp QUAN LIÊU luật, xem trọng cả giáo dục đạo đức MỤC TIÊU CHUNG Chương 5 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC VÀ ĐOÀN 1. Vai trò, vị trí của đoàn kết dân tộc 2. Nội dung của Đoàn kết dân tộc (lực lượng, nguyên tắc) 3. Hình thức của Đoàn kết dân tộc (Mặt trận tổ quốc) 4. Phương pháp xây dựng và giải quyết các mối quan hệ khối đại KẾT QUỐC TẾ đoàn kết dân tộc THS TRỊNH QUANG DŨNG 5. Kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại ĐÀ NẴNG, 2023 1. Vai trò của đại đoàn kết a/ Một, đoàn kết là chiến lược cách mạng, đảm bảo sự thành công của cách mạng Việt Nam - Đoàn kết đảm bảo cho thắng lợi của cách mạng Việt Nam ü Trước khi có Đảng, chưa có đường lối đại đoàn kết toàn dân tộc, cách mạng Việt Nam như đêm đông đen tối, không có đường ra. - Đoàn kết là chiến lược của cách mạng ü Khi có Đảng thực tiễn cách mạng Việt Nam đã thay đổi bản chất + Nguyên nhân thất bại của các phong trào trước là do thiếu đoàn kết =) Hồ Chí Minh rút ra chân lý: + Cách mạng muốn thành công phải có lực lượng ü “Đoàn kết là sức mạnh của chúng ta” + Mỗi giai đoạn có nhiệm vụ khác nhau, nhưng giai đoạn nào cũng cần đoàn ü “Đoàn kết là điểm mẹ” kết + Đoàn kết là điểm mẹ của cách mạng, điểm mẹ thành công, các điểm khác mới thành công Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công đại thành công b/ Đoàn kết là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng Việt Nam ´Mục tiêu: Đoàn kết là đích hướng đến của cách mạng Việt Nam ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN, PHỤNG SỰ TỔ QUỐC ´Nhiệm vụ: cách mạng Việt Nam phải tiến hành xây dựng khối đại đoàn kết “Dân ta xin nhớ chữ đồng: Đồng tình, đồng sức, đồng lòng, đồng minh” 2/ Nội dung của đại đoàn kết dân tộc a) Lực lượng của khối đại đoàn kết dân tộc: Toàn dân (1) Toàn dân ü Toàn thể dân tộc, đồng bào “mọi con dân Việt Nam”, “Con rồng cháu tiên” ü Là cá nhân mỗi con người =) Tất cả đều là chủ thể của khối đại đoàn kết, phải tập hợp được tất cả mọi người vào một khối thống nhất (2) Nhân dân trong khối đại đoàn kết bao gồm: b. Nguyên tắc đoàn kết dân tộc +Tất cả mọi người Việt Nam trong và ngoài nước “đồng bào” (1) Đoàn kết không phải tập hợp ngẫu nhiên, tự phát, mà là một + Tất cả các giai cấp, tầng lớp xã hội tập hợp bền vững có tổ chức, có định hướng, có sự lãnh đạo + Tất cả các dân tộc, tôn giáo (2) Đoàn kết trong Tư tưởng Hồ Chí Minh có phạm vi rộng lớn + Tất cả những người đứng đầu các tôn giáo hơn, nhiều tầng nấc, nhiều cấp độ thông qua Mặt trận dân tộc thống nhất Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công đại thành công (3) Đoàn kết dân tộc phải dựa trên cơ sở liên minh công nông và (6) Nguyên tắc xây dựng đại đoàn kết dân tộc: Phải có tấm lòng trí thức làm cơ sở khoan dung, độ lượng tin vào nhân dân, tin vào con người, yêu (4) Giữa mặt trận dân tộc thống nhất và liên minh công nông trí dân kính dân (TIN DÂN, YÊU DÂN, KÍNH DÂN) thức có mối quan hệ với nhau (5) Trong khối đại đoàn kết, Đảng không chỉ là một bộ phận mà còn là lực lượng lãnh đạo , là linh hồn của khối đại đoàn kết dân tộc 3/ Hình thức của khối đại đoàn kết dân tộc 4. Phương pháp xây dựng và giải quyết các mối quan hệ trong - Hình thức của khối đại đoàn kết: Thông qua các mặt trận dân tộc khối đại đoàn kết dân tộc thống nhất ü Mặt trận phản đế đồng minh (1930) ü Mặt trận dân chủ (1936) (PHONG TRÀO ĐẤU TRANH DÂN CHỦ ü Mặt trận nhân dân phản đế (1939) ü Mặt trận Việt Minh (1941) Hồ Chí Minh VỀ NƯỚC 1941 ü Mặt trận Liên Việt (1946) ü Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam (1960): KCCM ü Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam (1976) HIỆN NAY ü Coi trọng lợi ích chung: lấy độc lập dân tộc, chủ nghĩa xã hội làm chuẩn mực chung ü Xem xét và giải quyết từng lợi ích cụ thể của các giai cấp, tầng lớp trong xã hội ü Giải quyết các mối quan hệ với quốc tế: nguyên tắc “ngũ tri” 5. Phát huy sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại CHƯƠNG 6: ü Xác định sức mạnh dân tộc:chủ nghĩa yêu nước, đoàn kết… ü Xác định sức mạnh thời đại: dòng thác cách mạng dân chủ, KHCN… ü Phương hướng kết hợp: + Xem trọng ngoại lực, nhưng quyết định nhất là nội lực TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA – ĐẠO ĐỨC – CON NGƯỜI MỚI + Nắm vững xu thế thời đại để không trượt khỏi sự vận động của thời đại Ths Trịnh Quang Dũng + Hội nhập với thế giới nhưng không hòa tan Đà Nẵng, 2023 + Luôn tự lực, tự cường trong mọi vấn đề + Đặt quyền lợi dân tộc lên trên hết (trước hết lợi ích kinh tế) 1. ĐỊNH NGHĨA VĂN HÓA THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH THEO NGHĨA RẤT RỘNG PHẦN 1: TƯ TƯỞNG CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA VĂN HÓA THEO NGHĨA HẸP NGHĨA RẤT HẸP a/ Theo nghĩa rộng “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người sáng tạo GIÁ TRỊ VẬT CHẤT và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ sinh hoạt hàng ngày về ăn, ở và các phương thức sử dụng. Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó là văn hóa. Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra VĂN HÓA THEO NGHĨA RẤT RỘNG GIÁ TRỊ TINH THẦN nhằm thích ứng nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn” b/ Định nghĩa Văn hóa theo nghĩa hẹp VĂN HÓA THEO NGHĨA HẸP – GIÁ TRỊ TINH THẦN “Trong công cuộc kiến thiến nước nhà, có bốn vấn đề cần chú ý đến, cũng phải coi trọng ngang nhau: chính trị - kinh tế - văn hóa – xã hội. Nhưng văn hóa là một kiến trúc thượng tầng” c/ Định nghĩa Văn hóa theo nghĩa rất hẹp VĂN HÓA THEO NGHĨA RẤT HẸP – TRÌNH ĐỘ HỌC VẤN CON NGƯỜI “Phải đi học văn hóa để xóa mù chữ” 2. QUAN ĐIỂM VỀ CHỨC NĂNG CỦA VĂN HÓA 1/ Văn hóa bồi dưỡng lý tưởng đúng và tình cảm đẹp 2/ Nâng cao dân trí, mở rộng hiểu biết của con người. ü Lý tưởng: độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội =) văn - Dân trí: là sự hiểu biết của con người, biết đọc, viết đến hiểu hóa phải làm cho ai cũng có lý tưởng độc lập tự chủ, tự do ü Tình cảm: lòng yêu nước, thương dân, thương yêu con người, chung thực, chân thành, thủy chung, gạt bỏ những thói hư tật xấu… biết các vấn đề kinh tế, chính trị, đời sống xã hội, khoa học kỹ thuật - Để nhân dân tham gia sáng tạo và hưởng thụ văn hóa DÂN GIÀU, NƯỚC MẠNH, Xà HỘI CÔNG BẰNG, VĂN MINH 3/ Bồi dưỡng những phẩm chất, phong cách, lối sống tốt lành để hướng con người đến những giá trị chân thiện mỹ, hoàn thiện bản thân ü Chân: khao khát hiểu biết về thế giới xung quanh, về bản thân, về quá khứ, hiện tại và tương lai, mang lại trí thức, xuất hiện các khoa học ü Thiện: biết biến nỗi đau của đồng loại thành nỗi đau của mình, xuất hiện lương tâm. ü Mỹ: hướng đến sự cân bằng, hài hòa 4/ Văn hóa soi đường cho quốc dân đi 3. TÍNH CHẤT CỦA VĂN HÓA TÍNH DÂN TỘC vTính dân tộc: ü Hồ Chí Minh thường gọi: Văn hóa có cốt cách dân tộc, đậm đà bản sắc dân tộc, đặc tính dân tộc TÍNH CHẤT VĂN HÓA TÍNH KHOA HỌC ü Thể hiện truyền thống dân tộc, kế thừa những giá trị tích cực của truyền thống và phát triển phù hợp với tình hình mới TÍNH ĐẠI CHÚNG vTính Khoa học vTính đại chúng ü Thể hiện ở tính khoa học, tiên tiến, bắt kịp thời đại ü Lực lượng sáng tạo ra văn hóa: quần chúng ü Chống lại những gì phản khoa học, phản tiến bộ ü Lực lượng hưởng thụ văn hóa: quần chùng LOGIC VẤN ĐỀ 1 Vai trò, vị trí của đạo đức 2 Những phẩm chất đạo đức cơ bản PHẦN 2: 3 Những nguyên tắc xây dựng, rèn luyện đạo đức mới TƯ TƯỞNG CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC 1. QUAN ĐIỂM VỀ VAI TRÒ, VỊ TRÍ CỦA ĐẠO ĐỨC a) Đạo đức là gốc của người cách mạng (1)Đạo đức là đời sống tinh thần của xã hội, do cơ sở hạ tầng (kinh tế - xã hội) quyết định, song tác động trở lại với kinh tế - xã hội (2)Đạo đức là gốc, là nền tảng, là sức mạnh, là tiêu chuẩn đánh giá cán bộ đảng viên (3)Đạo đức là thước đo đánh giá lòng cao thượng và giúp mỗi người hoàn thiện bản thân (4)Giữa Đức và Tài, Hồ Chí Minh xem trọng đạo đức (5)Hồ Chí Minh làm một cuộc cách mạng trên lĩnh vực đạo đức, xây dựng đạo đức mới – đạo đức cách mạng (6)Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến giáo dục đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên b/ Thứ hai, đạo đức là nhân tố tạo nên sự hấp dẫn đối với chủ nghĩa xã hội + Chủ nghĩa xã hội chưa phải ở lý tưởng cao xa, ở mức sống dồi dào, ở tư tưởng được tự do, giải phóng, mà trước hết nó ở những giá trị đạo 2. NHỮNG PHẨM CHẤT ĐẠO ĐỨC CƠ BẢN đức cao đẹp, ở phẩm chất của những người cộng sản ưu tú, bằng tấm gương sống, bằng hành động của mình chiến đấu cho lý tưởng Xã hội chủ nghĩa trở thành hiện thực 1) Trung với nước, hiếu với dân ĐẠO ĐỨC MỚI - Trung với nước: yêu Tổ quốc, trung thành với sự nghiệp giải phóng đất nước, giải phóng con người - Hiếu với dân: “không chỉ yêu cha mẹ mình, mà cũng yêu cha mẹ người, cũng làm cho mọi người biết yêu thương cha mẹ”, yêu kính TRUNG VỚI NƯỚC, HIẾU VỚI DÂN CẦN – KIỆM – LIÊM – CHÍNH – CHÍ CÔNG VÔ TƯ YÊU THƯƠNG CON NGƯỜI TINH THẦN QUỐC TẾ TRONG SÁNG đối với nhân dân như yêu thương cha mẹ mình 2) Cần – kiệm – Liêm – Chính – Chí công vô tư a) Cần - Cần cù, chịu khó, chăm chỉ, dẻo dai, bền bỉ - Cần cù gắn liền với siêng năng - Cần cù theo nghĩa rộng: Không phải chỉ mỗi cá nhân cần siêng, mà tập thể, cả đất nước cũng phải siêng năng - Cần cù, nhưng phải có kế hoạch, biết việc gì làm trước, làm sau =) phải tính toán cẩn thận, sắp đặt gọn gàng - Có kế hoạch, nhưng phải biết phân công - “Cần” phải đi cùng với “chuyên” (chuyên tâm) không chỉ một, hai ngày mà là cả đời cần, chuyên, luôn luôn chăm chỉ - Lười biếng là kẻ thù của cần, người lười biếng có tội với nhân dân, với Tổ quốc b) Kiệm c) Liêm - Kiệm: tiết kiệm, không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi - Là trong sạch, là không tham lam, không tham của công, không tham - Cần và Kiệm luôn đi đôi với nhau như người đứng bằng 2 chân tiền bạc, địa vị, nịnh hót, không lấy của chung thành của riêng - Tiết kiệm: - Liêm phải có nghĩa rộng, mọi người đều phải Liêm ü Tiết kiệm vật chất - Liêm đối lập với bất liêm ü Tiết kiệm thời gian Người không liêm thì không bằng súc vật ü Tiết kiệm nhân lực - Thực hành liêm: - Tiết kiệm nhưng không bủn xỉn, cũng không xa xỉ + Cán bộ:phải thực hành liêm khiết gương mẫu cho nhân dân - Phải thi đua thực hành tiết kiệm + Dân: phải hỗ trợ, giúp cán bộ thực hành liêm d) Chính e) Chí công vô tư - Chính là không tà, là ngay ngắn, đứng đắn - Thực chất, chí công vô tư: quét sạch chủ nghĩa cá nhân, là lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ CHÍNH - Thực hành Chí công vô tư không có gì khó, chỉ từ lòng mà ra: một lòng hướng về nhân dân, Tổ quốc, đồng bào ĐỐI VỚI MÌNH ĐỐI VỚI NGƯỜI ĐỐI VỚI CÔNG VIỆC 3) Yêu thương con người CHÍ CÔNG VÔ TƯ (1) Yêu thương con người: dành cho người nghèo khổ, bị áp bức, bóc lột (2)Yêu thương con người: yêu gia đình, anh em, bạn bè, đồng bào cả nước - nhân loại (3)Tha lỗi cho những người mắc sai lầm, biết sửa chữa NHÂN TRÍ TÍN DŨNG LIÊM (4) Yêu thương nhưng biết phê bình, tự phê bình lẫn nhau ĐẠO ĐỨC MỚI 4) Có tinh thần quốc tế trong sáng (1) Tinh thần đoàn kết giai cấp công nhân toàn thế giới “bốn phương vô sản đều là anh em” (2) Đoàn kết với các dân tộc bị áp bức, nhân dân lao động trên thế giới (3) Đoàn kết với những người tiến bộ, văn minh trên thế giới (4) Đoàn kết quốc tế để hướng đến chủ nghĩa xã hội, độc lập, dân chủ, và tiến bộ (5) Đoàn kết quốc tế gắn liền với chủ nghĩa yêu nước TRUNG VỚI NƯỚC, HIẾU VỚI DÂN CẦN – KIỆM – LIÊM – CHÍNH – CHÍ CÔNG VÔ TƯ YÊU THƯƠNG CON NGƯỜI TINH THẦN QUỐC TẾ TRONG SÁNG NÓI ĐI ĐÔI VỚI LÀM, NÊU GƯƠNG VỀ ĐẠO ĐỨC 3. NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC MỚI NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC MỚI XÂY ĐI ĐÔI VỚI CHỐNG TU DƯỠNG ĐẠO ĐỨC SUỐT ĐỜI
0
advertisement
Download
advertisement
Add this document to collection(s)
You can add this document to your study collection(s)
Sign in Available only to authorized usersAdd this document to saved
You can add this document to your saved list
Sign in Available only to authorized users