1 Rahman Sir DEFINITE INTEGRAL Properties of definite integral π π 1. Property I. ∫π π(π)π π = ∫π π(π)π π 2 Property II. ∫π π(π)π π = − ∫π π(π)π π π π π π π 3. Property III. ∫π π(π)π π = ∫π π(π)π π + ∫π π(π)π π. πππππ π < π < π π 4. π Property IV. ∫π π(π)π π = ∫π π(π + π − π)π x π π Special case ∫π π(π)π π = ∫π π(π − π)π π 5. π Property V. ∫−π π(π)π π = π. ππ π(π)ππ ππ π ππππππππ π = 2∫π π(π)π π if f(x) is even function π π π Proof : ∫−π π(π)π π = ∫−π π(π)π π + ∫π π(π)π π Let π = −π, ππππ π π = −π π πππππ, π = −π, π = π π π Now ∫–π π(π)π π = ∫π π(−π)(−π π) π = − ∫ π(−π)π π π π ∫π π(−π)π π by property II π = ∫π π(−π)π π by property I π π π … (1) π»πππ , ∫−π π(π)π π = ∫π π(π)π π + ∫π π(−π)π π This concept is used when f(x) is neither odd nor even. Case I. when f(x) is odd function, then f(-x) = -f(x) π π π From (1) ∫−π π(π)π π = ∫π π(π)π π + ∫π π(−π)π π π π π π = ∫π π(π)π π − ∫π π(π)π π as π(−π) = −π(π) =0 Case II. when f(x) is even function, then f(-x) = f(x) π π π From (1) ∫−π π(π)π π = ∫π π(π)π π + ∫π π(−π)π π = ∫π π(π)π π + ∫π π(π)π π as π(−π) = π(π) π ππ = 2 ∫π π(π)π π π 6. Property VI: ∫π π(π)π π = π ∫π π(π) π π ππ π(ππ − π) = π(π) = 0 if π(ππ − π) = −π(π) π π π Type I. Problems based on the property : ∫π π(π₯) ππ₯ = ∫π π(π₯) ππ₯ + ∫π π(π₯) This property is used when (i) Integrand f(x) is different in different part of αΎπ, παΏ in which the function is to be integrated. 2 Rahman Sir DEFINITE INTEGRAL (ii) (iii) Integrand f(x) is a modulus function for this put modulus part equal to zero and find the values of x which is between lower and upper limits. Integrand f(x) is Greatest Integer function. 1 − 2π₯, π₯ ≤ 0 1 Evaluate ∫−1 π(π₯) ππ₯ π€βπππ π(π₯) = ΰ΅ 1 + 2π₯, π₯ ≥ 0 1 0 1 ∫−1 π(π₯) ππ₯ = ∫−1(1 − 2π₯) ππ₯ + ∫0 (1 + 2π₯) ππ₯ = αΎπ₯ − π₯ 2 αΏ0−1 + αΎπ₯ + π₯ 2 αΏ10 = αΎ(0) − (−1 − 1)αΏ + αΎ1 + 1αΏ= 2 + 2 = 4 3 2 Find ∫0 Θπ₯πππ ππ₯Θ ππ₯ Solution: Put π₯πππ ππ₯ = 0 ⇒ π₯ = 0 ππ πππ ππ₯ = 0 π₯ = 0 ππ ππ₯ = ππ π₯ = (2π+1) 2 (2π+1) π₯= π where n = 0,1, 2 ,3.. 2 1 3 ; π€βππ π = 0, πππ π₯ = π€βππ π = 1 2 2 1 2 3 2 1 2 I= ∫0 π₯πππ ππ₯ ππ₯ - ∫ π₯πππ ππ₯ ππ₯ 1 Now, ∫ π₯πππ ππ₯ ππ₯ = π₯ ∫ πππ ππ₯ ππ₯ − π ∫ π ππππ₯ ππ₯ π₯ 1 = π π ππππ₯ + π2 πππ ππ₯ 1 2 3 2 1 2 Hence, I= ∫0 π₯πππ ππ₯ ππ₯ - ∫ π₯πππ ππ₯ ππ₯ π₯ 1 = απ π ππππ₯ + π2 πππ ππ₯α 1 1 1 2 π₯ − απ π ππππ₯ + π2 πππ ππ₯α 0 3 1 α2π − π2 α − α2π (−1) − 2πα = 5 1 1+1+3 2π 1 = 2π − π2 3 2 ∫0 αΎπ₯αΏ ππ₯ where αΎπ₯αΏ is greatest integer function. Now, f(x) = 0. When π₯ ∈ (0,1) 1 − π2 3 2 1 2 3 Rahman Sir DEFINITE INTEGRAL 3 f(x) = 1. When π₯ ∈ (1, 2 ) 3 2 3 1 3 3 1 ∫0 αΎπ₯αΏ ππ₯ = ∫0 0 ππ₯ + ∫12 1 ππ₯ = 0 + αΎπ₯αΏ12 = 2 − 1 = 2 π π₯ π₯ Example: The integral of ∫0 ΰΆ§1 + 4 sin2 2 − 4 sin 2 is 2π (π΄) π − 4 (B) 3 − 4 − 4ΰΆ₯3 π (C) 4ΰΆ₯3 − 4 π π₯ (D) 4ΰΆ₯3 − 4 − 3 π₯ Solution: Let I= ∫0 ΰΆ§1 + 4 sin2 2 − 4 sin 2 dx π 2 π₯ = ∫0 ΰΆ§α2 sin 2 − 1α dx π π₯ β΅ ΰΆ₯(π₯)2 = Θπ₯Θ = ∫0 α2 sin 2 − 1α dx π₯ π₯ 1 π₯ π π Put 2 sin 2 − 1 = 0 ππ sin 2 = 2 or 2 = 6 ππ π₯ = 3 π π₯ π π₯ When π₯ ∈ α0, 3 α π‘βππ 2 sin 2 − 1 ≤ 0 and When π₯ ∈ α 3 , πα π‘βππ 2 sin 2 − 1 ≥ 0 π π π₯ π₯ πΌ = − ∫03 (2 sin 2 − 1) dx + ∫π (2 sin 2 − 1) dx 3 π 3 π₯ π₯ π = − α −4 cos 2 − π₯α + α −4 cos 2 − π₯απ 0 ξ3 3 π ξ3 π = α4 × 2 + 3 − 4α + α 0 − π + 4 × 2 + 3 α 2π π = 4ΰΆ₯3 − 4 + 3 − π = 4ΰΆ₯3 − 4 − 3 π π»ππππ, the correct option is (D) 4ΰΆ₯3 − 4 − 3 Type II. Problems based on the property: π π ∫π π(π₯) ππ₯ = ∫π π(π + π − π₯) ππ₯ π π or ∫0 π(π₯) ππ₯ = ∫0 π(π − π₯) ππ₯ special case πβππ property is used when π(π₯) + π(π + π − π₯) becomes πππ‘πππππππ function of x i.e., (π) f(x) is trigonometric function of complementary angles. (ii) Integrand is of the form x f(x) so that x is eliminated and the function becomes πππ‘πππππππ function of x. (iii) Integrand is a logarithmic function. 4 Rahman Sir DEFINITE INTEGRAL Working rule: First we assume the Integration as π I = ∫π π(π₯) ππ₯ … (1) π I = ∫π π(π + π − π₯) ππ₯…. (2) Adding (1) and (2) we get π ∫π αΎπ(π₯) + π(π + π − π₯)αΏ ππ₯ which becomes πππ‘πππππππ function of x. π π₯π πππ₯ Example: Evaluate: ∫0 1+cos2 π₯ ππ₯ π Let πΌ = ∫0 1+cos2 π₯ ππ₯ π₯π πππ₯ … (1) π (π−π₯)sin(π−π₯) π ππ πππ₯ π −π₯π πππ₯ Or πΌ = ∫0 1+cos2 (π− π₯) dx = ∫0 1+cos2 π₯ dx+ ∫0 1+cos2 π₯ dx … (2) Adding (1) and (2) we get π ππ πππ₯ 2I= ∫0 1+cos2 π₯dx πππ‘ πππ π₯ = π‘ , π‘βππ − π πππ₯ππ₯ = ππ‘ , π€βππ π₯ = 0 π‘ = πππ 0 = 1 πππ π€βππ π₯ = π π‘ = −1 −1 −ππ‘ 1+π‘ 2 1 2 1 1 πΌ = 2 π ∫1 ππ‘ = 2 π ∫−1 1+π‘ 2 1 ππ‘ = 2 π ∫0 1+π‘ 2 π π β΅ ∫π π(π)π π = − ∫π π(π)π π β΅ π(π‘)ππ ππ£ππ ππ’πππ‘πππ π π2 παΎtan−1 π₯αΏ10 = πΰ΅£tan−1(1 ) − tan−1 0ΰ΅§ = π α 4 α = 4 π ππ₯ Evaluate: ∫π3 1+ π‘πππ₯ ξ 6 π ππ₯ 3 π 1+ ξπ‘πππ₯ 6 Let πΌ = ∫ π = ∫ ξπππ π₯ππ₯ ξπ πππ₯ Or πΌ = ∫π3 πππ π₯+ ξ 6 π ξπππ π₯ππ₯ 3 π πππ π₯+ ξπ πππ₯ ξ 6 … (1) π π π ΰΆ§cos( + −π₯)ππ₯ 3 6 3 π π π π π 6 ΰΆ§πππ ( + −π₯)+ ΰΆ§π ππ( + −π₯) 3 6 3 6 ππ πΌ = ∫ π ξπ πππ₯ππ₯ ππ πΌ = ∫π3 πππ π₯+ ξπ πππ₯ ξ … (2) 6 Adding (1) and (2) we get 5 Rahman Sir DEFINITE INTEGRAL π 3 π 6 2I = ∫ ππ₯ π 3 π 6 π π π = αΎπ₯αΏ = 3 − 6 = 6 Hence, I = π 12 π 4 Evaluate ∫0 log(1 + π‘πππ₯ ) ππ₯ π 4 Solution: let I = ∫0 log(1 + π‘πππ₯ ) ππ₯ … (1) π 4 π Or I = ∫0 log 1 + tan( 4 − π₯) ππ₯ π 4 π 4 = I = ∫0 log(1 + π 4 = ∫ log( 0 tan −π‘πππ₯ π 4 1+tan .π‘πππ₯ ) ππ₯ 1 + π‘πππ₯ + 1 −π‘πππ₯ ) ππ₯ 1 + π‘πππ₯ π 4 2 = ∫0 log(1+π‘πππ₯) ππ₯ π 4 π 4 Or I = ∫0 πππ2ππ₯ − ∫0 log(1 + π‘πππ₯ ) ππ₯ …. (2) Adding (1) and (2) we get π 4 π 4 π 2 I = ∫0 πππ2ππ₯ = πππ2αΎπ₯αΏ0 = 4 log 2 1 π Or I = 8 log 2 2−π₯ π¬πππππππ: ∫−1 πππ α2+π₯α ππ₯ 1 2−π₯ Solution: Let I = ∫−1 πππ α2+π₯α ππ₯ … (1) 1 2−(1−1−π₯) π Or I= ∫−1 πππ ΰΈ¬2+(1−1−π₯)ΰΈ¬ ππ₯ 1 2−(0−π₯) = ∫−1 πππ ΰΈ¬2+(0−π₯)ΰΈ¬ ππ₯ 1 2+π₯ … Or I = ∫−1 πππ α2−π₯α ππ₯ (2) Adding (1) and (2) we get 1 2−π₯ 2+π₯ π β΅ ∫π π(π₯) ππ₯ = ∫π π(π + π − π₯) ππ₯ 2I = ∫−1 πππ α2+π₯α + π ππ α2−π₯α ππ₯ 6 Rahman Sir DEFINITE INTEGRAL 1 1 2I = ∫−1 πππ1dx =∫−1 0 ππ₯ = 0 Or I = 0 1+cos2 π₯ πΌ1 πΉπππ . πΌπ πΌ1 = ∫sin2 π₯ πΌ 2 1+cos2 π₯ Solution: πΌ1 = ∫sin2 π₯ π₯παΌπ₯(2 − π₯)α½ππ₯ and 1+cos2 π₯ πΌ2 = ∫sin2 π₯ παΌπ₯(2 − π₯)α½ππ₯ π₯π(2 − π₯)ππ₯ Let F(x) = π₯παΌπ₯(2 − π₯)α½ Now, π + π − π₯ = (1 + cos2 π₯ + sin2 π₯ − π₯) = (2 − π₯) ∴ πΉ(π + π − π₯) = (2 − π₯)παΌ(2 − π₯)π₯α½ 1+cos2 π₯ Hence, ∫sin2 π₯ 1+cos2 π₯ πΌ1 = ∫sin2 π₯ 1+cos2 π₯ π₯παΌπ₯(2 − π₯)α½ππ₯ = ∫sin2 π₯ 1+cos2 π₯ 2παΌπ₯(2 − π₯)α½ππ₯ − ∫sin2 π₯ (π₯ − 2)παΌπ₯(2 − π₯)α½ππ₯ π₯παΌπ₯(2 − π₯)α½ππ₯ 1+cos2 π₯ ππ πΌ1 = ∫ 2παΌπ₯(2 − π₯)α½ππ₯ − πΌ1 sin2 π₯ 1+cos2 π₯ Or 2πΌ1 = 2∫sin2 π₯ παΌπ₯(2 − π₯)α½ππ₯ Or 2 πΌ1 = 2 πΌ2 ⇒ πΌ1 = πΌ2 πΌ or πΌ1 = 1 2 ΰ΅£π₯ 2 ΰ΅§ 10 Example: The Value of integral ∫4 (A) 6 αΎπ₯ 2 −28π₯+196αΏ+ αΎπ₯ 2 αΏ (B) 3 ΰ΅£π₯ 2 ΰ΅§ 10 Solution: Let I = ∫4 (C ) 7 αΎπ₯ 2 −28π₯+196αΏ+ αΎπ₯ 2 αΏ ΰ΅£π₯ 2 ΰ΅§ 10 Or I = ∫4 αΎ(π₯−14)2 αΏ+ αΎπ₯ 2 αΏ ππ₯ is (D) 1 3 ππ₯ ππ₯ … (1) ΰ΅£π₯ 2 ΰ΅§ Let π(π₯) = αΎ(π₯−14)2 αΏ+ αΎπ₯ 2 αΏ Now, π(π + π − π₯) = π(10 + 4 − π₯) = π(14 − π₯) ΰ΅£(14−π₯)2 ΰ΅§ Therefore, π(14 − π₯) = αΎ(π₯)2 αΏ+ ΰ΅£(14−π₯)2 ΰ΅§ 10 Or I = ∫4 ΰ΅£(14−π₯)2 ΰ΅§ αΎ(π₯)2 αΏ+ ΰ΅£(14−π₯)2 ΰ΅§ Adding (1) and (2) we get, π π ππ₯ … (2) using the property ∫π π(π₯) ππ₯ = ∫π π(π + π − π₯) ππ₯ 7 Rahman Sir DEFINITE INTEGRAL 10 2I = ∫4 1 ππ₯ = αΎπ₯αΏ10 4 = 10 − 4 = 6 6 Or I = 2 = 3 Hence, the correct option is (B) π 2 πππ π₯−π πππ₯π₯ 0 10−π₯ 2 +ππ₯ 2 Example: The Value of integral ∫ π (B) π (A) 2 π 2 πππ π₯−π πππ₯ 0 10−π₯ 2 +ππ₯ 2 Solution: Let I = ∫ (C ) 0 =∫ = ∫0 π πππ₯−πππ π₯ π2 ππ₯ π2 10−࡬ −ππ₯+π₯ 2 ΰ΅°− + 4 2 4 π 2 π πππ₯−πππ π₯ 0 10−π₯ 2 +ππ₯ 2 ππ₯ ππ₯ … (2) ππ₯ =∫ Or I (D) 4π …(1) ππ₯ π π π cos( −π₯)−sin( −π₯) 2 2 2 π 0 πα −π₯α π 10−( −π₯)2 + 2 2 2 π 2 ππ₯ is Adding (1) and (2) we get, π 2I = ∫02 0 10−π₯ 2 + ππ₯ 2 ππ₯ = 0 Or I = 0 Type III. Problems based on the property. π (i) ∫−π π(π₯) ππ₯ = 0, if f(x) is odd function. i.e., π(−π₯) = −π(π₯) (ii) ∫−π π(π₯) ππ₯ = 2 ∫0 π(π₯) ππ₯ if f(x) is even function. i.e., π(−π₯) = π(π₯) (iii) ∫−π π(π₯) ππ₯ = ∫0 π(π₯) ππ₯ + ∫0 π(−π₯) ππ₯ when f(x) is neither odd nor even function i.e., π π π π π some part is odd and some part is even 1 π¬πππππππ ∫−1 sin5 π₯ cos4 π₯ ππ₯ 1 Solution: Let I = ∫−1 sin5 π₯ cos 4 π₯ ππ₯. Let π(π₯) = sin5 π₯ πππ 4 π₯ π(−π₯) = sin5(−π₯) cos 4 (−π₯) = − sin5 π₯ cos4 π₯ = −π(π₯) π πΌ = 0 , β΅ ∫−π π(π₯) ππ₯ = 0, if f(x) is odd function. i.e., π(−π₯) = −π(π₯) π π−π₯ π π−π₯ π¬πππππππ ∫−π ΰΆ§π+π₯ dx Let I = ∫−π ΰΆ§π+π₯ dx DEFINITE INTEGRAL π π−π₯ ππ₯ = ∫−π 2 ΰΆ₯ π −π₯2 π π π = ∫−π 2 ΰΆ₯ π −π₯ 2 8 Rahman Sir ππ₯ − ∫−π −π₯ ΰΆ₯π2 −π₯ 2 ππ₯ = πΌ1 − πΌ2 πΌ2 = 0 ππ π I= ∫−π −π₯ π ππ₯ ΰΆ₯π2 −π₯ 2 π = 2 ∫0 is odd function ΰΆ₯π2 −π₯ 2 π ΰΆ₯π2 −π₯ 2 ππ₯ as π ΰΆ₯π2 −π₯ 2 is even function π₯ π π = 2a αsin−1 πα = 2π sin−1 1 = 2π. 2 = ππ 0 π ππ₯ Evaluate ∫ 2π 1+π π πππ₯ − 2 This function is neither odd nor even π ππ₯ 2 π π πππ₯ 1+π − 2 Solution: Let I = ∫ π 1 1 = ∫02 α1+π π πππ₯ + α ππ₯ 1+π sin(−π₯) π π π ∫−π π(π₯) ππ₯ = ∫0 π(π₯) ππ₯ + ∫0 π(−π₯) ππ₯ when f(x) is neither odd nor even function i.e., some part is odd and some part is even π 2 1 = ∫0 α1+π π πππ₯ + π 2 1 = ∫0 ΰ΅€1+π π πππ₯ + π 2 1 1+π −sin(π₯) π π πππ₯ 1+π sin(π₯) π α ππ₯ ࡨ ππ₯ π = ∫0 ππ₯ = 2 − 0 = 2 π 2 πππ π₯ π − 1+π π₯ 2 Evaluate ∫ ππ₯ [CBSE(F)2015] This function is neither odd nor even π 2 πππ π₯ π − 1+π π₯ 2 ∴ ∫ π π 2 πππ π₯ cos(−π₯) ππ₯ = ∫0 α1+π π₯ + 1+π −π₯ α ππ₯ π π ∫−π π(π₯) ππ₯ = ∫0 π(π₯) ππ₯ + ∫0 π(−π₯) ππ₯ when f(x) is neither odd nor even function i.e., some part is odd and some part is even 9 Rahman Sir DEFINITE INTEGRAL π 2 πππ π₯ = ∫0 α1+π π₯ + π πππ π₯ = ∫02 α1+π π₯ + π = ∫02 cos(π₯) 1 π 1+ π₯ ex cos(π₯) 1+π π₯ (1+π π₯ )πππ π₯ 1+π π₯ α ππ₯ α ππ₯ ππ₯ π π π = ∫02 πππ π₯ ππ₯ = αΎπ πππ₯αΏ02 = sin α2 α − π ππ0 = 1 π N.C.E.R.T. Example 36: Evaluate ∫02 ππππ πππ₯ ππ₯ π Solution: Let I= ∫02 ππππ πππ₯ ππ₯ … (1) π π Or I = ∫02 logsin α 2 − π₯α ππ₯ π Or I = ∫02 ππππππ π₯ ππ₯ … (2) Adding (1) and (2) π π 2I = ∫02 ππππ πππ₯ ππ₯ + ∫02 ππππππ π₯ ππ₯ π Or 2I = ∫02 ππππ πππ₯. πππ π₯ ππ₯ β΅ ππππ΄ + ππππ΅ = ππππ΄π΅ π 2 Or 2I = ∫0 log (2π πππ₯.πππ π₯) 2 ππ₯ π π Or 2I = ∫02 ππππ ππ2π₯ ππ₯ − πππ2 ∫02 ππ₯ π 2I = πΌ1 − 2 πππ2 π Now πΌ1 = ∫02 ππππ ππ2π₯ ππ₯ π Put 2x = t , then 2 dx = ππ‘ , π€βππ π₯ = 0 π‘ = 0 πππ π€βππ π₯ = 2 , π‘ = π 1 π πΌ1 = 2 ∫0 ππππ πππ‘ ππ‘ 2 π = 2 ∫02 ππππ πππ‘ ππ‘ π ππ π = ∫02 ππππ πππ‘ ππ‘ = ∫02 ππππ πππ₯ ππ₯ π Hence, 2I = I− 2 πππ2 π Or I = − 2 πππ2 π since, ∫π π(π)π π = π ∫π π(π) π π ππ π(ππ − π) = π(π) π π [ β΅ ∫π π(π)π π = ∫π π(π)π π] 10 Rahman Sir DEFINITE INTEGRAL EXERCISE 7.11 By using the properties of definite integrals, evaluate the integrals in Exercises 1 to 19. 1. π 2 ∫0 cos2 π₯ dx π Let I = ∫02 cos2 π₯ dx … (1) Solution: π π π Or I = ∫02 cos 2 ( 2 − π₯) dx = ∫02 sin2 π₯ dx .. (2) Adding (1) and (2) we get π π 2 I = ∫02 (cos2 π₯ + sin2 π₯) dx = ∫02 ππ₯ π π π Or I = αΎπ₯αΏ02 = α2 − 0 α = 2 2. π 2 ΰΆ₯π πππ₯ ∫0 ΰΆ₯π πππ₯+ dx ξπππ π₯ π ΰΆ₯π πππ₯ Solution: Let I = ∫02 ΰΆ₯π πππ₯+ π dx … (1) π π 2 Or I = ∫0 ξπππ π₯ ΰΆ§sin( 2 −π₯) π dx π ΰΆ§sin( 2 −π₯)+ ΰΆ§cosα 2 − π₯α π π π β΅ ∫π π(π)π π = ∫π π(π − π)π π πππ πππ α π − πα = ππππ and πππ α π − πα = ππππ π 2 Or I = ∫0 ξπππ π₯ dx ΰΆ₯π πππ₯ πππ π₯+ ξ … (2) Adding (1) and (2) we get π π 2I = ∫02 ππ₯ = α2 − 0α π Or I = 4 3. π 2 ∫0 3 sin2 π₯ 3 dx 3 sin2 π₯+cos2 π₯ 3 π 2 Solution: Let I = ∫0 sin2 π₯ 3 3 π 2 Or I = ∫0 π π 3 … (1) dx sin2 π₯+cos2 π₯ π 2 sin2 ( − π₯) 3 π 2 3 π 2 ) sin2 α −π₯α+cos2 ( − π₯ π π β΅ ∫π π(π)π π = ∫π π(π − π)π π πππ πππ α π − πα = ππππ and πππ α π − πα = ππππ 11 Rahman Sir DEFINITE INTEGRAL 3 π 2 = ∫0 Or I cos2 π₯ 3 …. (2) 3 cos2 π₯+sin2 π₯ Adding (1) and (2) we get π 2 π 2I = ∫0 ππ₯ = α2 − 0α π Or I = 4 π 2 4. cos5 π₯ ∫0 sin5 π₯ +cos5 π₯ dx π 2 cos5 π₯ … (1) Let I = ∫0 sin5 π₯ +cos5 π₯ dx Solution: π Or I = ∫02 π π 2 cos5 ( − π₯) π 2 π 2 sin5 ( − π₯ )+cos5 ( − π₯) ππ₯ π π π β΅ ∫π π(π)π π = ∫π π(π − π)π π πππ πππ α π − πα = ππππ and πππ α π − πα = ππππ π sin5 π₯ … (2) Or I = ∫02 cos5 π₯ +sin5 π₯ dx Adding (1) and (2) we get π 2 π 2I = ∫0 ππ₯ = α − 0α 2 π Or I = 4 5. 5 ∫−5Θπ₯ + 2Θ dx Solution: put π₯ + 2 = 0 , ⇒ π₯ = −2 −2 5 I= ∫−5 −(π₯ + 2) ππ₯ + ∫−2(π₯ + 2)ππ₯ −2 π₯2 = − α 2 + 2π₯α −5 5 π₯2 + α 2 + 2π₯α −2 25 25 = α−(2 − 4) + α 2 − 10αα + αα 2 + 10α − (2 − 4)α 25 25 = α 2 − 8α + α12 + 2 α = 29 8 ∫2 Θπ₯ − 5Θ dx Solution: let π₯ − 5 = 0 , ππ π₯ = 5 It can be seen that (x − 5) ≤ 0 on [2, 5] and (x − 5) ≥ 0 on [5, 8]. 6. 5 8 I= ∫2 −(π₯ − 5) ππ₯ + ∫5 (π₯ −)ππ₯ 5 π₯2 π₯2 = − α 2 − 5π₯α + α 2 − 5π₯α 2 25 8 5 25 = − αα 2 − 25α − (2 − 10)α + α(32 − 40) − α 2 − 25αα 12 Rahman Sir DEFINITE INTEGRAL 25 25 = − 2 + 25 − 8 −8 − 2 + 25 = −25 + 25 + 25 − 16 = 9 7. 1 ∫0 π₯(1 − π₯)π dx Solution: 1 ∫0 π₯(1 − π₯)π dx Let I = 1 π I= ∫0 (1 − π₯)(π₯)π dx π β΅ ∫π π(π)π π = ∫π π(π − π)π π 1 = ∫0 (π₯ π − π₯ π+1 )ππ₯ π₯ π+1 1 π₯ π+2 = α π+1 − π+2 α 1 0 (π+2)−(π+1) 1 = απ+1 − π+2α = (π+1)(π+2) 1 = (π+1)(π+2) 8. π 4 ∫0 log(1 + π‘πππ₯) dx π 4 Solution: Let I = ∫0 log(1 + π‘πππ₯) dx … (1) π 4 π = ∫0 log α1 + tan β« Ϋβ¬− π₯β«Ϋβ¬α dx 4 π 4 π 4 tan −π‘πππ₯ =∫0 log α1 + α αα dx π 1+tan π‘πππ₯ 4 π 4 1−π‘πππ₯ = ∫0 log α1 + 1+π‘πππ₯α ππ₯ π = ∫04 log α 1+π‘πππ₯+1−π‘πππ₯ π 1+π‘πππ₯ α ππ₯ 2 = ∫04 log α1+π‘πππ₯α ππ₯ π π Or I = log2 ∫04 ππ₯ − ∫04 log(1 + π‘πππ₯) dx … (2) Adding (1) and (2) we get, π π 2I = log2 ∫04 ππ₯ = 4 πππ2 π Or I = 8 πππ2 9. 2 ∫0 π₯ΰΆ₯2 − π₯ dx Solution: 2 Let I = ∫0 π₯ΰΆ₯2 − π₯ dx DEFINITE INTEGRAL 2 = ∫0 (2 − π₯)ΰΆ₯2 − (2 − π₯) dx 2 = ∫0 (2 − π₯)ξπ₯ 2 3 2 = 2∫0 ξπ₯ ππ₯ − ∫0 π₯ 2 ππ₯ 3 4 5 2 = ΰ΅€3 π₯ 2 − 5 π₯ 2 ࡨ 4 2 0 2 = α3 × 2ΰΆ₯2 − 5 × 4 × ΰΆ₯2α 8ξ 2 8ξ2 = 3 − 5 = 10. 40ξ2−24ξ2 16ξ2 = 15 15 π 2 ∫0 (2ππππ πππ₯ − ππππ ππ2π₯) dx π 2 Let I = ∫0 (2ππππ πππ₯ − ππππ ππ2π₯) dx Solution: π 2 π π I = ∫0 (2ππππ ππ( 2 − π₯) − ππππ ππ2 α2 − π₯α ) dx Or π π β΅ ∫ π(π)π π = ∫ π(π − π)π π π π π 2 … (2) πΌ = ∫0 (2ππππππ π₯ − ππππ ππ2π₯) ππππππ (1)πππ (2) we get π 2 2πΌ = ∫0 (2ππππ πππ₯ + 2ππππππ π₯ − 2ππππ ππ2π₯) π 2 π 2 2πΌ = 2 ∫0 ππππ πππ₯πππ π₯ππ₯ − 2 ∫0 ππππ ππ2π₯ ππ₯ π 2 = 2 ∫0 log (2π πππ₯πππ π₯ππ₯) 2 π 2 − 2 ∫0 ππππ ππ2π₯ ππ₯ π 2 π 2 π 2 = 2 ∫0 ππππ ππ2π₯ ππ₯ − 2 πππ2 ∫0 ππ₯ − 2 ∫0 ππππ ππ2π₯ ππ₯ π 2 = −2 πππ2 ∫0 ππ₯ π 1 = −2 α2 α πππ2 = −ππππ2 = π log 2 π 1 ππ πΌ = 2 log 2 π 2 π − 2 11. ∫ sin2 π₯ dx π Solution: Let As sin 2 (−π₯) I= ∫ 2π sin2 π₯ dx − 2 = sin2 π₯ , π‘βπππππππ, sin2 π₯ is an even function 13 Rahman Sir 14 Rahman Sir DEFINITE INTEGRAL π π It is known that if f(x) is an even function, then ∫−π π(π)π π = 2∫π π(π)π π π ∴ πΌ = 2 ∫02 sin2 π₯ ππ₯ π 1 = ∫02 (1 − πππ 2π₯) ππ₯ = απ₯ − 2 π ππ2π₯α π π 2 0 π = α 2 − 0 − (0 − 0)α = 2 π π₯ 12. ∫0 1+π πππ₯ dx π π₯ … (1) I = ∫0 1+π πππ₯ dx Solution: Let π (π−π₯) I = ∫0 1+sin(π−π₯) dx π (π−π₯ =∫0 1+π πππ₯) dx Or I … (2) Adding (1) and (2) we get, π 1 2I = π ∫0 1+π πππ₯ dx π 1−π πππ₯ 2I = π ∫0 (1+π πππ₯)(1−π πππ₯) dx π 1−π πππ₯ = π ∫0 (1−sin2 π₯ ) dx π 1−π πππ₯ = π ∫0 cos2 π₯ dx π = π ∫0 (sec 2 π₯ − π‘πππ₯π πππ₯) ππ₯ = π αΎπ‘πππ₯ − π πππ₯αΏπ0 = παΎπ‘πππ − π πππαΏ − παΎπ‘ππ0 − π ππ0αΏ = π(0 + 1) − π(0 − 1) = 2π ππ πΌ = π π 13. ∫−2π sin7 π₯ dx 2 Solution: Let π 2 π − 2 I = ∫ sin7 π₯ dx As sin7 (−π₯) = (− sin π₯ )7 = − sin7 π₯ , therefore, sin7 π₯ is an odd function. π It is known that if f(x) is an odd function, then ∫−π π(π)π π =0 15 Rahman Sir DEFINITE INTEGRAL π 2 π − 2 ∴ I = ∫ sin7 π₯ dx = 0 2π 14. ∫0 cos5 π₯ dx Solution: Let 2π I = ∫0 cos 5 π₯ dx … (1) πππ 5 (2π − π₯) = cos5 π₯ ππ π It is known that ∫π π(π)π π = π ∫π π(π) π π ππ π(ππ − π) = π(π) π Or I = 2 ∫0 cos5 π₯ dx π ⇒ πΌ = 2(0) β΅ cos(π − π₯) = −πππ π₯ and ∫π π(π) π π = π, ππ π(π − π) = −π(π π π πππ₯−πππ π₯ 15. ∫02 1+π πππ₯πππ π₯ dx π Solution: : Let π π πππ₯−πππ π₯ I = ∫02 1+π πππ₯πππ π₯ … (1) π β΅ ∫π π(π)π π = ∫π π(π − π)π π π πΌ = ∫02 π 2 π 2 π π 1+π ππ( −π₯)πππ ( −π₯) 2 2 sin( −π₯)−πππ ( −π₯) π 2 πππ π₯−π πππ₯ … (2) πΌ = ∫0 1+π πππ₯πππ π₯ Adding (1) and (2) we get, 2I = 0 Or I = 0 π 16. ∫0 log(1 + πππ π₯) dx π let I =∫0 log(1 + πππ π₯) Solution: Or I = π ∫0 log(1 + cos(π − π₯)) … (1) π π = ∫0 log(1 − πππ π₯) dx … (2) β΅ cos(π − π₯) = −πππ π₯ Adding (1) and (2) we get π 2πΌ = ∫0 log(1 − cos2 π₯) dx π π Or 2I = ∫0 ππππ ππ2 π₯ππ₯ = 2 ∫0 ππππ πππ₯ ππ₯ π Or I = ∫0 ππππ πππ₯ ππ₯ … (3) π 2 Or I = 2 ∫0 ππππ πππ₯ ππ₯ as β΅ sin(π − π₯) = π πππ₯ ππ π ∫ π(π)π π = π ∫ π(π) π π ππ π(ππ − π) = π(π) π π π 2 Or I = 2 ∫0 ππππ πππ₯ ππ₯ π β΅ ∫π π(π)π π = ∫π π(π − π)π π … (4) 16 Rahman Sir DEFINITE INTEGRAL π 2 π π Or I = 2 ∫0 ππππ ππ( 2 − π₯) ππ₯ π 2 Or I = 2 ∫0 ππππππ π₯ ππ₯ π β΅ ∫π π(π)π π = ∫π π(π − π)π π … (5) Adding (4) and (5) we get, π 2 2I = 2 ∫0 ππππ πππ₯ πππ π₯ ππ₯ π 2 1 Or 2I =2 ∫0 log ( 2π πππ₯πππ π₯ ) 2 ππ₯ π 2 π 2 2I = 2 ∫0 ππππ ππ2π₯ ππ₯ − 2 πππ2 ∫0 ππ₯ 2I = πΌ1 − ππππ2 π 2 πΌ1 =2 ∫0 ππππ ππ2π₯ ππ₯ let 2π₯ = π‘ π‘βππ 2ππ₯ = ππ‘ , π€βππ π₯ = 0 π‘ = 0, π€βππ π₯ = π 2 π π‘βππ π‘ = π 2 π πΌ1 = 2 ∫0 ππππ πππ‘ ππ‘ = ∫0 ππππ πππ₯ ππ₯ π = πΌ ππππ (3) or 2I =πΌ − π πππ2 Or I = −π log 2 π π₯ 17. ∫0 π₯+ξ π−π₯ dx ξ ξ π let I = ∫0 Solution: π I = ∫0 ξπ₯ dx ξπ₯+ ξπ−π₯ ξπ−π₯ ξπ−π₯+ ΰΆ₯π−(π−π₯) π Or I = ∫0 Adding (1) and (2) we get, π 2I = ∫0 ππ₯ = αΎπ₯αΏπ0 = π π Or I = 2 4 18. ∫0 Θπ₯ − 1Θ dx …. (1) dx ξπ−π₯ dx ξπ−π₯+ ξπ₯ π as ∫π π(π₯)ππ₯ = ∫π πΰ΅«π¦ΰ΅―ππ¦ … (2) 17 Rahman Sir DEFINITE INTEGRAL 4 Let I = ∫0 Θπ₯ − 1Θ dx Solution: Put π₯ − 1 = 0 π‘βππ π₯ = 1 It can be seen that, (x − 1) ≤ 0 when 0 ≤ x ≤ 1 and (x − 1) ≥ 0 when 1 ≤ x ≤ 4 1 4 ∴ πΌ = ∫0 (1 − π₯) ππ₯ + ∫1 (π₯ − 1) ππ₯ π₯2 1 π₯2 4 = απ₯ − 2 α + α 2 − π₯α 0 1 1 1 = αα1 − 2α − (0)α + α(8 − 4) − α2 − 1αα 1 1 =2 +4+2=5 π π 19. ∫0 π(π₯) π(π₯) dx = 2 ∫0 π(π₯) ππ₯ , ππ π πππ π πππ πππππππ ππ π(π₯) = π(π − π₯) and π(π₯) + π(π − π₯) = 4 π … (1) Let I= ∫0 π(π₯) π(π₯) dx Solution: π π β΅ ∫π π(π)π π = ∫π π(π − π)π π π π ππ πΌ = ∫0 π(π − π₯) π(π − π₯)dx = ∫0 π(π₯) π(π − π₯) dx π ππ πΌ = ∫0 π(π₯) π(π − π₯) dx π΄πππππ (1)πππ (2) we get, β΅ π(π₯) = π(π − π₯) … (2) π π 2πΌ = ∫0 ΰ΅£π(π₯)π(π₯) + π(π₯)π(π − π₯)ΰ΅§ dx = ∫0 ΰ΅£π(π₯) + π(π − π₯)ΰ΅§ π(π₯)ππ₯ π 2I = ∫0 4 π(π₯)ππ₯ β΅ π(π₯) + π(π − π₯) = 4 π Or I = 2 ∫0 π(π₯) ππ₯ Choose the correct answer in Exercises 20 and 21. π 2 π − 2 20. ∫ (π₯ 3 + π₯πππ π₯ + tan5 π₯ + 1) dx (A) 0 (C ) π (B) 2 π 2 π − 2 Solution: ∫ (π₯ 3 + π₯πππ π₯ + tan5 π₯ + 1) dx π 2 π − 2 3 5 π 2 π − 2 = ∫ (π₯ + π₯πππ π₯ + tan π₯) ππ₯ + ∫ (1)dx Let f(x) = π₯ 3 + π₯πππ π₯ + tan5 π₯. F(-x)= (−π₯)3 + (−π₯) cos(−π₯) + tan5(−π₯) = −π₯ 3 − π₯πππ π₯ − tan5 π₯ = −(π₯ 3 + π₯πππ π₯ + tan5 π₯) = −π(π₯) ∴ π(π₯)ππ πππ ππ’πππ‘πππ (D) 1 18 Rahman Sir DEFINITE INTEGRAL π 2 π − 2 ππ ∫ (π₯ 3 + π₯πππ π₯ + tan5 π₯) dx = 0 π 2 π − 2 π π π»ππππ, πΌ = ∫ (1)dx = α 2 α − (− 2 ) = π Hence, the correct option is (C) π 4+3π πππ₯ 21. ∫02 πππ α4+3πππ π₯α dx 3 (A) 2 Solution: (B) 4 π 2 (D) −2 (C ) 0 4+3π πππ₯ Let I = ∫0 πππ α4+3πππ π₯α dx … (1) π 2 Or I = ∫0 πππ α€ π 2 π 2 π 4+3cos( −π₯) 2 4+3sin( −π₯) 4+3πππ π₯ Or I = ∫0 πππ α4+3π πππ₯ α dx α€ dx …. (2) Adding (1) and (2) we get, π 2I = ∫02 πππ1 ππ₯ = 0 Or, I = 0 Hence, the correct option is (C) π π β΅ ∫π π(π)π π = ∫π π(π − π)π π DEFINITE INTEGRAL 19 Rahman Sir
0
You can add this document to your study collection(s)
Sign in Available only to authorized usersYou can add this document to your saved list
Sign in Available only to authorized users(For complaints, use another form )