HUBUNGAN ETNIK MAHYUDDIN KHALID emkay@salam.uitm.edu.my 3.1 Hasil Pembelajaran 3.2 3.3 KANDUNGAN BAB 3 3.4 3.5 • Menjelaskan latar belakang sejarah Perlembagaan Persekutuan 1957 • Menjelaskan peruntukan yang terkandung dalam Perlembagaan Persekutuan • Menjelaskan kepentingan Perlembagaan Persektuan dari sudut hubungan etnik • Menganalisa peranan kontrak sosial dalam perlembagaan • Membuktikan unsur-unsur tradisi menjadi teras perlembagaan dalam menjalin hubungan etnik yang harmoni HUBUNGAN ETNIK PENGENALAN 2 3.6 eMKAY 1 HUBUNGAN ETNIK KONSEP PERLEMBAGAAN • Dalam konteks Perlembagaan Islam, negara Islam pertama iaitu Madinah di bawah pimpinan Rasulullah s.a.w telah membentuk Sahifah Madinah bagi melicinkan pentadbiran negara Madinah yang terdiri daripada pelbagai kaum. 3 • Perkara-perkara yang dianggap menguntungkan orang Melayu dalam Perlembagaan Malaysia diimbangi dengan peruntukan lain yang juga memberi kelebihan kepada kaum bukan bumiputera. DEFINISI PERLEMBAGAAN Satu set peraturan tentang hak, kuasa dan prosedur serta tanggung jawab pihak yang mengawal dengan memandu hubungan di antara satu autoriti dengan autoriti yang lain, dan juga antara autoriti dengan rakyat awam. Satu dasar atau formula yang menyatakan tugasan kuasa-kuasa awam di dalam sesebuah negara dibahagikan dan digunakan. eMKAY Perlembagaan adalah sumber undang-undang tertinggi sesebuah negara. Berperanan sebagai panduan bagi pembentukan undang-undang sama ada di pihak kerajaan atau rakyat HUBUNGAN ETNIK • Bagi sebuah negara yang berdaulat, perlembagaan merupakan sumber undang-undang tertinggi sesebuah negara dan setiap individu perlu mematuhi keluhurannya. HUBUNGAN ETNIK • Perkara yang menyentuh isu bahasa, agama, bumiputera dan kewarganegaraan dalam Perlembagaan Malaysia menjadi faktor penting untuk mewujudkan hubungan etnik yang erat dan utuh di kalangan rakyat Malaysia. 4 2 HUBUNGAN ETNIK Perlembagaan Bertulis Perlembagaan Tidak Bertulis • Perlembagaan yang dikumpul dan disusun dalam satu kanun • Semua prinsip perlembagaan atau dokumen. yang tidak terkumpul dalam satu • Sukar dipinda kecuali wujud dokumen seperti adat resam dan peruntukan dalam perlembagaan tradisi, undang-undang yang yang membenarkannya. diluluskan oleh parlimen dan keputusan-keputusan mahkamah • Contoh negara yang mengamalkan : Malaysia • Contoh negara yang mengamalkan : United Kingdom, New Zealand & Israel HUBUNGAN ETNIK JENIS PERLEMBAGAAN 5 Ciri sesebuah negara Hak asasi Sifat Perlembagaan Hak dan tanggungjawab Kuasa HUBUNGAN ETNIK CIRI-CIRI PERLEMBAGAAN 6 Kewarganegaraan eMKAY 3 HUBUNGAN ETNIK KEPERLUAN PERLEMBAGAAN • Mewujudkan rangka sistem politik yang sistematik • Mengatur sistem ekonomi dan pengagihan kekayaan negara dengan adil dan saksama HUBUNGAN ETNIK • Menjamin kestabilan politik dan sistem pemerintahan, • Memudahkan perpaduan nasional dan pembangunan Negara • Melindungi kepentingan semua etnik di dalam negara 7 Sumber Garis Panduan Peraturan eMKAY • Setiap perkara dalam perlembagaan boleh diperhalusi sebagai sumber undang-undang • Perlu dirujuk apabila hendak menggubal sesuatu peraturan undang-undang • Mengatur pemerintahan sesebuah negara HUBUNGAN ETNIK PERANAN PERLEMBAGAAN 8 4 HUBUNGAN ETNIK Di Malaysia, tidak ada institusi yang boleh mengatasi ketertinggian Perlembagaan Malaysia. Malah ketiga-tiga badan kerajaan (Perundangan, Kehakiman, Eksekutif) & YDPA juga tertakluk kepada Perlembagaan Malaysia. • Contoh: kuasa perundangan dan kehakiman (mahkamah) dijalankan tertakluk kepada sekatan-sekatan yang dikenakan oleh Perlembagaan. Undang-undang persekutuan atau negeri mengenai sesuatu perkara boleh diisytiharkan TIDAK SAH oleh mahkamah jika undang-undang itu bercanggah dengan Perlembagaan Persekutuan. • Ini kerana, perlembagaan memperuntukkan dengan nyata dalam Perkara 4(1): Perlembagaan Malaysia adalah undang-undang utama persekutuan dan apa-apa undang-undang yang diluluskan yang berlawanan dengan perlembagaan adalah terbatal setakat mana yang berlawanan. HUBUNGAN ETNIK KETERTINGGIAN PERLEMBAGAAN 9 Kesan Penjajahan Rundingan London Suruhanjaya Reid Merdeka Memorandum Malayan Union Pilihanraya Unsur Tradisi Penentangan Perikatan Identiti Negara Perjuangan Kebangsaan CLC MMKP 3 Perkara Rundingan Kaum Sistem Ahli 3, 152, 153 Persekutuan Tanah Melayu Perlembagaan Islam 9 Ciri Perbandingan Kontrak Sosial Persetujuan eMKAY HUBUNGAN ETNIK PENGGUBALAN PERLEMBAGAAN MALAYSIA 10 5 HUBUNGAN ETNIK SEJARAH PENGGUBALAN PERLEMBAGAAN MALAYSIA • Media massa seperti akhbar & majalah juga berperanan sebagai medium penyebaran semangat perjuangan seperti Utusan Melayu, Majlis, Al-Imam, Saudara dan Warta Sarawak. HUBUNGAN ETNIK • Sepanjang penjajahan, orang Melayu sentiasa bangkit menentang • Selain perjuangan berdarah yang bermula sejak penjajahan Portugis di Melaka, Perjuangan Belanda, Inggeris & Jepun, perjuangan juga digerakkan melalui semangat kebangsaan. kebangsaan • Muncul tokoh-tokoh intelektual Melayu seperti Rahim Kajai, Ibrahim Yaakob, Pak Sako dll menyedarkan orang Melayu supaya bangun menuntut kemerdekaan. 11 • Menjelang abad ke 20, muncul pertubuhan-pertubuhan seperti Kesatuan Melayu Singapura, Kesatuan Melayu Perak, Kesatuan Melayu Muda dll yang menjadi medium menentang penjajah. Pertubuhan Media Massa Tokoh Selepas Jepun menyerah kalah Pentadbiran Ketenteraan British (BMA) mengambilalih pentadbiran Tanah Melayu Parlimen British meluluskan Malayan Union pada 10 Oktober 1945 Malayan Union ditentang hebat oleh orang Melayu. Orang Melayu memulaukan majlis pengisytiharan itu, akhirnya British mengalah dan menggantikan Malayan Union kepada Persekutuan Tanah Melayu. eMKAY Sir Harold Mac Michael dilantik wakil British untuk mendapatkan tandatangan raja-raja Melayu Malayan Union tetap diisytiharkan pada 1 April 1946 dan Sir Edward Gent sebagai gabenor pertama. British sedar tanpa sokongan orang Melayu Malayan Union akan gagal. HUBUNGAN ETNIK MALAYAN UNION 12 6 HUBUNGAN ETNIK TUJUAN PENUBUHAN MALAYAN UNION HUBUNGAN ETNIK Mengurangkan dan mengawal kuasa politik orang Melayu Menjimatkan perbelanjaan pentadbiran British Menjamin terus penguasaan British Memastikan sumbangan golongan migran Mengukuhkan pertahanan British Mewujudkan pentadbiran yang cekap dan seragam Menyediakan Tanah Melayu ke arah berkerajaan sendiri 13 Gabenor dibantu oleh Majlis Mesyuarat Persekutuan dan Majlis Undangan Semua negeri Melayu kecuali Singapura disatukan di bawah pemerintahan Gabenor British eMKAY Singapura dijadikan tanah jajahan berasingan di bawah seorang Gabenor British Kedaulatan Raja-Raja Melayu dihapuskan CIRI – CIRI MALAYAN UNION Hak kerakyatan yang sama bagi semua berasaskan Jus Soli HUBUNGAN ETNIK Membentuk satu bangsa Malayan Union 14 7 HUBUNGAN ETNIK SEBAB PENENTANGAN MALAYAN UNION HUBUNGAN ETNIK Kuasa Raja-Raja Melayu dilenyapkan dalam urusan pentadbiran negeri. Singapura dipisahkan dari Malayan Union dan ia kekal sebagai tanah jajahan Inggeris. Hak kerakyatan liberal berdasarkan prinsip Jus Soli. Hak sama rata kepada semua warganegara tanpa mengira bangsa iaitu penduduk peribumi tidak memiliki apa-apa keistimewaan. 15 Cara Sir Harold Mc Michael mendapatkan tandatangan rajaraja Melayu yang menggunakan cara paksaan dan ugutan. PENENTANGAN MALAYAN UNION Melalui akhbar Warta Negara dan akhbar Melayu Dato Onn & Raja-Raja Melayu Secara kolektif Melalui berkabung Demonstrasi aman dan kesatuankesatuan Melayu eMKAY Dihadapan Ahli Parlimen British HUBUNGAN ETNIK Secara individu 16 8 HUBUNGAN ETNIK Julai 1946 • Jawatankuasa Kerja • 4 wakil raja-raja Melayu, 2 wakil UMNO dan 6 pegawai British • Bertanggung jawab merangka perlembagaan baharu yang boleh diterima oleh orang Melayu Disember 1947 • Jawatankuasa Perundingan • Dianggotai orang Eropah, Cina dan India • Bertujuan mendapatkan pandangan orang bukan Melayu mengenai perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu Februari 1948 • Persekutuan Tanah Melayu diisytiharkan • Perjanjian yang mempunyai beberapa ciri penting ke arah pemerintahan sendiri • Membawa kepada penubuhan CLC HUBUNGAN ETNIK KERJASAMA KEARAH KEMERDEKAAN 17 KONTRAK SOSIAL 1948 Berkait rapat dengan bantahan Melayu terhadap Perlembagaan Malayan Union 1946 Peruntukan dalam Kontrak Sosial 1948 menjamin ketuanan Melayu dalam proses politik negara Ia mengambil kira kedudukan bukan Melayu iaitu Cina dan India dalam negara yang bakal merdeka dari Inggeris HUBUNGAN ETNIK Persetujuan yang dicapai di antara Melayu, Cina dan India semasa mewujudkan Persekutuan Tanah Melayu 1948 di bawah naungan Inggeris Merupakan hasil proses tawar menawar antara Melayu dan bukan Melayu 18 Kontrak Sosial 1948 menjadi asas kepada Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1948 eMKAY 9 HUBUNGAN ETNIK MELAYU BUKAN MELAYU • ISLAM • HAK KEWARGANEGARAAN •Islam ialah agama Persekutuan •Hak kerakyatan berdasarkan prinsip Jus Soli • RAJA-RAJA MELAYU •Kedudukan dan kedaulatan Raja-Raja Melayu tidak boleh dipersoalkan • KEISTIMEWAAN MELAYU •Hak istimewa Melayu bagi mengutuhkan dominasi Melayu di Persekutuan Tanah Melayu • BAHASA MELAYU •Bahasa Melayu ialah bahasa kebangsaan HUBUNGAN ETNIK PERKARA DALAM KONTRAK SOSIAL 1948 19 Negeri • 9 negeri termasuk Pulau Pinang dan Melaka. • Singapura kekal Tanah jajahan yang berasingan Sultan • Pengenalan konsep Raja Berperlembagaan • Sultan diberi semula kuasa memerintah tetapi dengan nasihat Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri (EXCO) dan Majlis Undangan Negeri Kewarganegaraan • Syarat kewarganegaraan diketatkan iaitu: • Seseorang pemohon mestilah: • Lahir di Tanah Melayu dan telah bermastautin 8 tahun dari 12 tahun sebelum permohonan ‘atau’ • Menetap dan bermastautin di Tanah Melayu tidak kurang 15 tahun dari 20 tahun sebelum permohonan. • Umur minimum bagi kedua-dua situasi tersebut adalah 18 tahun dan mempunyai pengetahuan Bahasa Melayu yang baik Bumiputera eMKAY • Orang Melayu diberi hak keistimewaan sebagai kaum bumiputera dan mempunyai perwakilan terbesar dalam Kerajaan Persekutuan dan Negeri HUBUNGAN ETNIK CIRI – CIRI PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN TANAH MELAYU 1948 20 10 HUBUNGAN ETNIK Pentadbiran • Kerajaan Persekutuan Tanah Melayu akan diketuai Pesuruhjaya Tinggi British • Dibantu Majlis Perundangan Persekutuan dan Majlis Mesyuarat Kerja Persekutuan Majlis Mesyuarat Kerja • Sistem ahli bertaraf menteri • Majlis Mesyuarat Kerja Persekutuan dianggotai 3 ahli ex-officio, 4 anggota rasmi serta 5-7 ahli tidak rasmi yang dilantik Pesuruhjaya Tinggi Majlis Perundangan • Sistem Parlimen • Majlis Perundangan Persekutuan dipengerusikan oleh Pesuruhjaya Tinggi, mempunyai 3 ahli ex-officio, 9 orang Yang Dipertua Majlis-Majlis Mesyuarat Negeri, 2 wakil Majlis Tempatan Melaka dan Pulau Pinang, 10 ahli rasmi serta 50 ahli tidak rasmi (kesemua dilantik oleh Pesuruhjaya Tinggi) HUBUNGAN ETNIK CIRI – CIRI PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN TANAH MELAYU 1948 21 MAJLIS MESYUARAT KERJA PERSEKUTUAN Proses ke arah berkerajaan sendiri Melalui Sistem Ahli yang diperkenalkan pada 1951 British melantik beberapa orang pegawai tadbir memegang jawatan dan diberi taraf seperti menteri eMKAY Anggota Sistem Ahli: • Dato’ Onn Jaafar (Ahli Dalam Negeri) • Dato’ Mahmud Mat (Ahli Tanah, Perlombongan & Perhutanan) • E.E.C Thuraisingham (Ahli Pelajaran) • Lee Tiang Keng (Ahli Kesihatan) • J.D Mead • Tunku Yaacob • J.D Hodgkinson • O.A Spencer HUBUNGAN ETNIK Tujuannya untuk melatih pemimpin tempatan bagi mendapatkan pengalaman memerintah secara demokrasi 22 11 HUBUNGAN ETNIK 1951 • Pilihanraya 1 • 1 Disember 1951, Pilihan raya Bandaran Georgetown • UMNO & MCA bekerjasama membentuk pakatan politik • Menang kesemua sembilan kerusi yang dipertandingkan. 1952 • Pilihanraya 2 • Februari 1952, Pilihan raya Bandaran Kuala Lumpur • 12 kerusi dipertandingkan • Pakatan UMNO-MCA menang 9 kerusi, selebihnya oleh IMP dan calon bebas. 1954 1955 • Konvensi Nasional diadakan • Perikatan UMNO dan MCA dibentuk • Pilihan Raya Majlis Perundangan Persekutuan (52 kerusi): • 8 parti bertanding • MIC meyertai Perikatan dan Perikatan menang 51kerusi • PAS menang 1 kerusi (di Kerian, Perak) HUBUNGAN ETNIK PILIHANRAYA 23 • Sebelum pilihanraya, MCA & MIC bukanlah parti politik tapi lebih bermotifkan menjaga kebajikan & kepentingan kaum masing-masing. • Pelawaan orang Melayu menggambarkan sifat keterbukaan mereka & sedia berkorban, rela kongsi kuasa & toleransi demi perpaduan. • Melalui pilihanraya umum pertama (1955), pengorbanan & kompromi UMNO cukup besar. • Perikatan yang didominasikan oleh UMNO sepatutnya boleh membentuk kerajaan tanpa perlu bergabung dengan MCA & MIC namun hal ini tidak dilakukan. HUBUNGAN ETNIK KERJASAMA PERIKATAN • Inggeris mensyaratkan bahawa kemerdekaan akan hanya diberikan sekiranya rakyat negara ini bersatu padu & bekerjasama. • Kemenangan PERIKATAN menjadi bukti kepada Inggeris bahawa orang Melayu & bukan Melayu boleh bekerjasama. eMKAY 24 12 HUBUNGAN ETNIK ROMBONGAN LONDON WAKIL RAJA-RAJA MELAYU WAKIL PERIKATAN • KETUA: Datuk Panglima Bukit Gantang (MB Perak) • En.Abdul Aziz Hj Abdul Majid (MB Selangor) • Datuk Mohammad Seth Mohammad Said (MB Johor) • Datuk Nik Ahmad Kamil Hj Mahmood (bekas MB Kelantan) • SETIAUSAHA: En. Abdul Kadir Shamsuddin • KETUA: Tunku Abdul Rahman Putra AlHaj (Ketua Menteri & Menteri Hal Ehwal Dalam Negeri) • Datuk Abdul Razak Hussain (Menteri Pelajaran) • Kol.H.S.Lee (Menteri Pengangkutan) • Dr.Ismail Datuk Abdul Rahman (Menteri Hasil Bumi) • SETIAUSAHA: T.H.Tan HUBUNGAN ETNIK Januari 1956 : Rombongan 8 wakil ke London • 4 wakil Raja Melayu & 4 wakil Perikatan • Diketuai Tunku Abdul Rahman. • Rombongan bertujuan berunding dengan Pegawai British sebagai usaha menuntut kemerdekaan 25 Perjanjian London ditandatangani pada 8 Februari 1956 dan hasilnya persetujuan: • • • • Kemerdekaan Tanah Melayu pada 31 Ogos 1957 Tanah Melayu berada dalam lingkungan Komanwel Menjalankan pemerintahan secara demokrasi Perjanjian pertahanan dengan British bagi menjaga kepentingan British di Tanah Melayu (AMDA/ FPDA) • Badan bebas ditubuhkan bagi menggubal Perlembagaan Tanah Melayu iaitu Suruhanjaya Reid • Jawatan Setiausaha Kewangan & Pengarah Gerakan akan diganti dengan Menteri Kewangan & Menteri Pertahanan yang dipegang oleh rakyat tempatan. eMKAY HUBUNGAN ETNIK PERJANJIAN LONDON 26 13 HUBUNGAN ETNIK Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu telah digubal oleh Suruhanjaya Reid yang ditubuhkan 1956. Keahliannya dari pakar perlembagaan negara Komanwel: • • • • • Lord William Reid (British) Sir Ivor Jennings (British) Sir William Mckell (Australia) B.Malik (India) Hakim Abdul Hamid (Pakistan) Suruhanjaya ini ditugas merangka perlembagaan baharu untuk Persekutuan Tanah Melayu berpandukan syarat berikut: • • • • • Membentuk negara persekutuan dengan kerajaan pusat yang kuat Mengekalkan hak dan kedudukan raja-raja Melayu sebagai pemerintah berpelembagaan. Memelihara kedudukan istimewa orang Melayu serta hak sah kaum lain Mewujudkan sistem kewarganegaraan yang seragam Menubuh sebuh negara berasaskan prinsip demokrasi HUBUNGAN ETNIK SURUHANJAYA REID 27 Suruhanjaya ini telah mengadakan tinjauan dan pertemuan untuk meminta cadangan dan pandangan parti-parti politik, orang ramai, individu-individu dan Raja-raja Melayu Antara perkara yang dipersetujui: • Pembentukan sebuah negara persekutuan dengan pembahagian kuasa kerajaan persekutuan dan kerajaan negeri • Kerakyatan Jus Soli kepada yang lahir di Tanah Melayu • Mengekalkan kedudukan istimewa orang Melayu tanpa menjejaskan hak kaum lain • Bahasa Melayu menjadi bahasa kebangsaan, bahasa Cina dan Tamil boleh dikembangkan dan diamalkan • Agama Islam menjadi agama Persekutuan, tetapi agama lain bebas diamalkan Jadi, Perlembagaan Malaysia sekarang telah mendapat persetujuan dan pandangan semua rakyat. Inilah yang dikatakan KONTRAK SOSIAL eMKAY HUBUNGAN ETNIK SURUHANJAYA REID 28 14 HUBUNGAN ETNIK KONTRAK SOSIAL & PERLEMBAGAAN • Iaitu semua kaum Melayu dan bukan Melayu bersetuju atas beberapa perkara yang sangat penting kepada kestabilan negara Perlembagaan Malaya ini diisytiharkan pada 31 Ogos 1957 Diperbaharui apabila Singapura, Sabah & Sarawak bergabung membentuk Malaysia pada 16 September 1963 Orang Melayu Bukan Melayu • Diperuntukkan dalam perlembagaan mengenai agama Islam, Bahasa Melayu, kedudukan istimewa orang Melayu serta kedudukan Raja-raja Melayu • Diberikan hak kewarganegaraan yang longgar berasaskan prinsip Jus Soli • Pengecualian tentang perlunya mengetahui bahasa Melayu bagi bukan Melayu HUBUNGAN ETNIK KONTRAK SOSIAL DALAM PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN 29 UNSUR TRADISI & PERLEMBAGAAAN • Merupakan kontrak sosial yang telah disepakati semasa menggubal undang-undang Unsur-unsur tradisi meliputi: • 1. Bahasa • 2. Agama • 3. Kedudukan istimewa orang Melayu & Bumiputera Sabah Sarawak • 4. Pemerintahan Beraja Ciri-ciri Unsur Tradisi: • Berperanan menstabilkan sistem politik negara • Dilindungi di bawah Akta Hasutan • Dianggap sebagai isu sensitif • Dilarang dijadikan isu perbincangan awam eMKAY Unsur-unsur tradisi adalah faktor penting untuk mewujudkan identiti Malaysia & memupuk persefahaman ke arah perpaduan. HUBUNGAN ETNIK Unsur Tradisi: 30 15 HUBUNGAN ETNIK ISU HUBUNGAN ETNIK DALAM PERLEMBAGAAN • Kesamarataan & hak sama rata • Pengecualian peruntukan ini dalam soal agama, kedudukan istimewa orang Melayu dan seumpamanya. PERKARA 8 PERKARA 10(4) PERKARA 11 • Batasan hak kebebasan bersuara daripada menyentuh kedudukan Raja-raja, Islam, orang Melayu, kewarganegaraan & seumpamanya. • Kebebasan beragama; kebebasan mengamalkan ajaran agama lain dalam manamana bahagian Persekutuan serta beberapa peruntukan pencegahan yang berkaitan. PERKARA 14 • Peruntukan mengenai kewarganegaraan yang boleh diperoleh melalui beberapa cara serta peruntukan berkaitan perlucutan kewarganegaraan. PERKARA 38 • Kuasa Majlis Raja-raja menghalang parlimen membuat undang-undang yang menyentuh kedudukan Raja-raja Melayu, orang Melayu, Islam & bahasa Melayu. HUBUNGAN ETNIK • Islam adalah agama Persekutuan • Mempunyai fasal imbangan berkaitan dengan kebebasan beragama (Perkara 11) PERKARA 3 31 PERKARA 89 eMKAY • Peruntukan berkaitan Tanah Rezab Melayu • Melindungi tanah rezab orang Melayu daripada diambil alih atau dijual kepada bukan Melayu PERKARA 121(1)(a) • Kedudukan Mahkamah Syariah. • Mahkamah bidang kuasa sivil tidak boleh mempunyai bidang kuasa dalam bidang kuasa Mahkamah Syariah PERKARA 150(6)(a) • Kedudukan agama Islam, adat istiadat Melayu dan bumiputera Sabah Sarawak, kewarganegaraan; • Meskipun dalam keadaan darurat. PERKARA 152 • Kedudukan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan • Tanpa menafikan hak-hak bangsa lain menggunakan bahasa mereka. PERKARA 153 • Kedudukan istimewa orang-orang Melayu • Tanpa menafikan kedudukan yang sah bagi kaum lain. HUBUNGAN ETNIK ISU HUBUNGAN ETNIK DALAM PERLEMBAGAAN 32 16 HUBUNGAN ETNIK Perkara 89: Rasional Perkara 89: • Tanah yang direzab untuk diberi milik kepada orang Melayu atau bumiputera bagi Negeri di mana tanah terletak Tanah Yang Boleh Diisytiharkan Sebagai Rizab Melayu: • Tanah Kerajaan (di Wilayah Persekutuan sebagai Tanah Persekutuan) • Tanah Hutan Simpan • Tanah Rizab Awam • Tanah Milik Persendirian Menyekat tanah kerajaan dalam kawasan Rizab Melayu dilupuskan dengan apa cara sekalipun kepada orang bukan Melayu Menyekat Tanah Rizab Melayu daripada dibuat urusniaga persendirian (private dealings) diantara Melayu dengan bukan Melayu. HUBUNGAN ETNIK TANAH REZAB MELAYU 33 Cara Memperoleh Kewarganegaraan: Melalui Kuatkuasa Undang-Undang Perlucutan Kewarganegaraan: Pendaftaran Tempat Lahir Memperolehi atau menggunakan hak kewarganegaraan asing Keturunan Perkahwinan HUBUNGAN ETNIK KEWARGANEGARAAN Perlucutan dengan cara pendaftaran/ permohonan 34 Bermastautin eMKAY 17 HUBUNGAN ETNIK PERKARA 3 • Agama Islam adalah agama persekutuan IMPLIKASI Pihak kerajaan (persekutuan atau negeri) mempunyai kebebasan, kuasa dan keistimewaan untuk : • Menubuhkan, menyelenggara, membantu penubuhan institusi Islam • Melaksanakan ajaran Islam • Mengeluarkan perbelanjaan yang diperlukan utk tujuan itu. HUBUNGAN ETNIK PERKARA 3 35 Walaupun Islam adalah agama persekutuan tetapi kebebasan beragama dijamin dalam perlembagaan. Islam telah diterima sebagai agama negeri-negeri Melayu sejak zaman Kesultanan Melayu Melaka sehinggalah ke zaman penjajahan Inggeris. Penggunaan undang-undang Islam telah diiktiraf di negeri-negeri Melayu sebelum penjajahan Inggeris. HUBUNGAN ETNIK RASIONAL PERKARA 3 Semasa penjajahan Inggeris, kedudukan agama Islam langsung tidak diganggu dan Inggeris menyerahkan urusan agama Islam kepada raja-raja Melayu. Sesuai dengan takrif Melayu; Perkara 160 mendefinisikan Melayu sebagai seorang yang beragama Islam, lazimnya bertutur dalam bahasa Melayu dan mengamalkan adat istiadat Melayu. eMKAY 36 18 HUBUNGAN ETNIK PERKARA 11 Peruntukan Perlembagaan berkaitan Kebebasan Beragama: • Perkara 11(4): Undang-undang negeri dan wilayah boleh menyekat atau mengawal pengembangan agama-agama lain kepada penganut Islam • Perkara 12(3): Larangan memaksa penganut menerima ajaran dan upacara sembahyang bukan agamanya. • Perkara 12(4): Penetapan agama bagi yang berumur bawah 18 tahun Perkara 11(3) menyatakan tiap-tiap kumpulan agama berhak: • Menguruskan hal ehwal agamanya sendiri • Menubuh dan menyelenggara institusi bagi maksud agama atau khairat • Memperolehi dan memiliki harta benda serta memegang dan mentadbirnya mengikut undang-undang HUBUNGAN ETNIK PRINSIP KEBEBASAN BERAGAMA • Agama lain boleh diamalkan dengan aman & damai di mana-mana bahagian persekutuan • Setiap orang berhak untuk menganut & mengamalkannya tertakluk kepada Perkara 11(4) 37 PERKARA 152 • Bahasa kebangsaan ialah Bahasa Melayu (yang mengikut implikasi yang diperlukan mestilah digunakan untuk maksud-maksud rasmi) IMPLIKASI • Tiada sesiapa pun dilarang atau ditahan daripada menggunakan (selain dari maksud rasmi) atau mengajar atau belajar apa-apa bahasa lain. • Kerajaan berhak mengekalkan penggunaan dan pembelajaran bahasa lain dalam persekutuan. eMKAY HUBUNGAN ETNIK PERKARA 152 38 19 HUBUNGAN ETNIK Perlunya bahasa kebangsaan bagi menyatupadukan rakyat pelbagai kaum Bahasa Melayu telah menjadi lingua franca di Nusantara sejak berabad lamanya Bahasa Melayu lebih mudah dipelajari dan bersifat lebih tekal dari segi istilah dan sebutan Bahasa Melayu telah digunakan secara meluas sebelum Perang Dunia bagi tujuan rasmi. HUBUNGAN ETNIK RASIONAL PERKARA 152 39 PERKARA 153 • Tentang kedudukan istimewa orang Melayu dan bumiputera Sabah Sarawak IMPLIKASI • YDPA dikehendaki melaksanakan dasar bagi melindungi keistimewaan orang Melayu dan bumiputera Sabah dan Sarawak • Dari segi jawatan dalam perkhidmatan awam, biasiswa, pendidikan, perniagaan dan kemudahan khas lain yang diberikan • Tanggungjawab ini perlu dilaksanakan berhati-hati untuk memastikan tiada sesiapa merasakan kehilangan hak yang dinikmati mereka selama ini akibat dari pelaksanaan dasar tersebut. • Walaubagaimanapun, perkara ini juga melindungi kaum-kaum lain iaitu adalah menjadi tanggungjawab YDPA untuk melindungi hak-hak mereka yang sah melalui peruntukan lain eMKAY HUBUNGAN ETNIK PERKARA 153 40 20 HUBUNGAN ETNIK Kerakyatan • Prinsip Jus soli dengan kerakyatan kepada 800,000 bukan Melayu. Manfaat serta merta sebagai warganegara – undi pilihanraya dan hakhak lain sebagai warganegara • Hak istimewa meliputi jawatan dalam perkhidmatan awam, biasiswa, pendidikan, perniagaan dan kemudahan khas lain yang diberikan. Seperti bercanggah dengan Perkara 8 iaitu Hak sama rata, maka ini prasyarat penerimaan kewarganegaraan Perkhidmatan Awam • Menentukan rezab bilangan jawatan • Diimbangi dengan tidak boleh melucut jawatan sedia ada • Semasa zaman penjajah dan di awal kemerdekaan, terlalu sedikit orang Melayu yang bekerja dengan kerajaan meliputi 36% saja (1968) HUBUNGAN ETNIK RASIONAL PERKARA 153 41 RASIONAL PERKARA 153 •Kemiskinan orang Melayu 64.8% (1970) Jurang Pendapatan melebar antara etnik •Negeri majoriti Melayu miskin khususnya di pantai timur •Pemilikan kekayaan negara bagi Melayu hanya 2.4% tahun 1970 •Pembahagian kekayaan dan agihan pendapatan merupakan faktor terkuat mempengaruhi hubungan etnik (13 Mei) •Orang Melayu masih kurang menceburi perniagaan dan perlu dibantu dan dibimbing Pendidikan •Bilangan pelajar ijazah pertama di IPTA dalam sosial dan sains adalah masih rendah antara Melayu dan bukan Melayu •Peratusan golongan profesional, bumiputera hanya 4.9% berbanding bukan bumiputera 84.3% 1970 •Pengekalan Sekolah Jenis Kebangsaan – seolah bercanggah dengan Penyata Razak seperti yang terkandung dalam perenggan 12 iaitu “tujuan dasar pelajaran di dalam negeri ini ialah bermaksud untuk menyatukan budak-budak daripada semua bangsa di dalam negeri ini dengan memakai satu peraturan pelajaran yang meliputi semua bangsa dengan menggunakan bahasa kebangsaan sebagai bahasa pengantar, walaupun perkara ini tidak dapat dilaksanakan dengan serta merta melainkan hendaklah diperbuat dengan beransur-ansur”. eMKAY HUBUNGAN ETNIK Ekonomi 42 21 HUBUNGAN ETNIK Adalah perlu juga diperjelaskan siapakah yang dikatakan orang Melayu dan bumiputera Sabah dan Sarawak itu. Dalam Perlembagaan Malaysia (Perkara 160),Melayu itu ditakrifkan sebagai: • Lazimnya bertutur dalam Bahasa Melayu • Menganut agama Islam • Mengamalkan adat istiadat Melayu Manakala takrifan bumiputera • Sarawak • terdiri dari mana-mana satu kaum asli iaitu Bukitan, Bisayuh, Dusun, Dayak Laut, Dayak Darat, Kadayan, Kalabit, Kayan, Kenyah, Kajang, Lugat, Lisum, Melayu, Melanau, Murut, Penan, Sian, Tagal, Tabun dan Ukit atau dia berketurunan campuran dari kaum tersebut. • Sabah • anak atau cucu kepada seorang dari suatu kaum asli Sabah dan dia telah dilahirkan di Sabah. HUBUNGAN ETNIK PERKARA 160 43 PIAGAM MADINAH • Perlembagaan bertulis pertama di dunia • Sebagai panduan untuk membentukkan sebuah negara Islam yang berdaulat. • PM bukan sahaja membentukkan persaudaraan antara Ansar dan Muhajirin tetapi juga perpaduan antara orang Islam dengan orang bukan Islam terutamanya orang Yahudi. Mengandungi 47 fasal yang merangkumi 2 bahagian: • Bahagian Pertama •23 fasal menyentuh hubungan & tanggungjawab orang Islam sesama Islam (Muhajirin & Ansar) • Bahagian Kedua •24 fasal membabitkan kaum Yahudi dan tanggungjawab mereka terhadap negara Islam Madinah eMKAY HUBUNGAN ETNIK PIAGAM MADINAH 44 22 HUBUNGAN ETNIK Kepentingan Piagam Madinah: • Digubal setelah terbentuk negara Islam Madinah • Model perpaduan masyarakat majmuk • Pengisytiharan hak asasi manusia • Menjelaskan persoalan negara Islam, perundangan, siasah, hak asasi, kebebasan, ekonomi dan yang berkaitan kehidupan masyarakat majmuk • Merupakan kerangka pembentukan negara Islam pertama pada tahun 622M yang didokong oleh warganegara Madinah yang terdiri golongan Quraisy(Muhajirin) dan golongan Yathrib(Ansar, Khazraj dan Yahudi) serta golongan yang mengikut dan berjuang bersama-sama mereka Pembentukan Ummah (Fasal 1) Melindungi Negara Hak Asasi Manusia (Fasal 2-10) (Fasal 39-41) Pemimpin Negara (Fasal42-44) Kandungan Piagam Madinah Tugas Warganegara (Fasal 36-38) eMKAY Golongan Minoriti Persatuan Segenap Warganegara (Fasal 16-23) 45 HUBUNGAN ETNIK Rasulullah SAW memperkenalkan PM bagi menyelesaikan persoalan semasa ketika itu lebih-lebih untuk mentadbir negara yang mempunyai rakyat pelbagai etnik, agama, kepercayaan dan budaya HUBUNGAN ETNIK KEPENTINGAN PIAGAM MADINAH 46 (Fasal 24-35) 23 HUBUNGAN ETNIK Sumber Utama Wahyu Allah merupakan sumber utama undang-undang negara Masyarakat •Masyarakat berbilang agama dan keturunan dianggap sebuah masyarakat yang mempunyai kewajipan dan tanggungjawab yang sama terhadap negara Islam Madinah. •Setiap anggota sahifah mestilah menjalinkan hubungan yang erat tanpa mengira agama dan keturunan. Kepimpinan Nabi Muhammad s.a.w. adalah pemimpin masyarakat dan ketua negara Hak Beragama •Kaum Yahudi diberikan kebebasan mengamalkan ibadat mengikut agama mereka selama mereka mematuhi undang-undang Islam dan peraturan yang diterima umum. •Orang Islam dan bukan Islam dapat hidup secara aman damai dan bebas menjalankan aktiviti masing-masing. Fungsi Sahifah Fungsi sahifah ialah menegakkan keadilan dan membanteras kezaliman Keselamatan Memberi jaminan keselamatan terhadap orang bukan Islam yang menganggotai dan mematuhi peraturan sahifah. 47 Kebebasan Hak mendapat Perlindungan • • • • • Perlindungan dari pencerobohan luar • Perlindungan dari kezaliman dalaman • Perlindungan terhadap darah dan jasad Beragama Bekerja dan mencari keuntungan Menjawat jawatan dalam Kerajaan Jaminan hak Asasi HUBUNGAN ETNIK ELEMEN PERSAMAAN PIAGAM MADINAH DAN PERLEMBAGAAN MALAYSIA Jaminan • Ketika lemah, dewasa dan ketiadaan harta 48 eMKAY 24 HUBUNGAN ETNIK • Bincangkan TIGA (3) impak perkongsian kuasa dalam sistem pemerintahan dan pentadbiran negara masa ini • Bincangkan TIGA (3) fasal Piagam Madinah yang berkaitan dengan kontrak sosial. • Buktikan TIGA (3) aspek keadilan yang dikanun dalam Piagam Madinah kepada masyarakat bukan Islam. • Jelaskan TIGA (3) elemen persamaan antara Perlembagaan Malaysia dengan Piagam Madinah dalam konteks hubungan etnik di Malaysia. • Jelaskan TIGA (3) faktor penyumbang kepada pembentukan Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu. • Huraikan EMPAT (4) rasional peruntukan unsur tradisi dalam Perlembagaan Persekutuan. • Bincangkan TIGA (3) cabaran pelaksanaan terhadap beberapa peruntukan Perlembagaan Persekutuan dalam konteks hubungan etnik di Malaysia. • Huraikan EMPAT (4) unsur tradisi dan rasional ia dikanunkan dalam Perlembagaan Persekutuan. HUBUNGAN ETNIK PENGUKUHAN 49 • Bincangkan TIGA (3) hak keistimewaan orang Melayu sebagaimana yang terdapat dalam Perkara 153. • Buktikan TIGA (3) bentuk kerjasama antara pelbagai etnik di Malaysia menjelang kemerdekaan. • Huraikan TIGA (3) rasional peruntukan Islam sebagai agama Persekutuan. • Jelaskan TIGA (3) hak berhubung dengan hal ehwal keagamaan berdasarkan peruntukan Perkara 11 dalam Perlembagaan Persekutuan. • Bincangkan EMPAT (4) cabaran yang boleh menjejaskan perlaksanaan Islam sebagai agama Persekutuan. • Huraikan EMPAT (4) asas Piagam Madinah dalam mengekalkan keharmonian hubungan etnik yang boleh diaplikasikan di Malaysia. • Bincangkan TIGA (3) peruntukan dalam Perlembagaan Persekutuan berkaitan dengan kedudukan agama Islam sebagai agama Persekutuan. • Analisakan TIGA (3) cabaran semasa dalam memelihara kedaulatan Islam di Malaysia. eMKAY HUBUNGAN ETNIK PENGUKUHAN 50 25