Uploaded by Negar Khalili

khalili

advertisement
‫گزارش‬
‫ماي‬
‫مع ّ ‪G‬‬
‫‪eo‬‬
‫‪Pr rge‬‬
‫‪ic‬‬
‫‪e‬‬
‫‪DNA‬‬
‫سال سیزدهم‪ ،‬شماره ‪ 31‬پاییز ‪97‬‬
‫‪16‬‬
‫[نگار خلیلی]‬
‫جرج پرايس مردي با عينك ته‬
‫استكاني‪...‬‬
‫زندگي پرايس پر از ماجراها و اتفاقات‬
‫عجيب بود در دانشگاه شيمي خواند‪ ،‬با‬
‫پروژه ي ساخت بمب هسته اي منهتن‬
‫در جنگ جهاني دوم همكاري كرد و همان‬
‫جا با همسرش جوليا آشنا شد‪ .‬جوليا يك‬
‫مسيحي متدين بود با اين وجود كه پرايس‬
‫در آن مقطع از زندگيش آتئيست بود‪،‬‬
‫ازدواج آن ها چندان دوامي نداشت و پس‬
‫ازهشت سال جدا شدند‪ .‬در سال‬
‫‪ ١٩٦٦‬در سن ‪ ٤٤‬سالگي‪ ،‬پس از آن‬
‫كه براي درمان سرطان تيروئيدش جراحي‬
‫داشت و شانه ي راستش تا حدودي معلول‬
‫شده بود‪ ،‬تحت درمان داروي تيروكسين‬
‫قرار گرفت؛ با پول بيمه ي پزشكي اش براي‬
‫شروع زندگي جديدي به انگلستان مهاجرت‬
‫كرد‪.‬‬
‫بزرگ ترين يافته هاي علمي جرج‬
‫پرايس در زمينه اي بود كه برايش هيچ‬
‫تحصيالت آكادميكي را تجربه نكرده بود‬
‫پس از رفتن به انگلستان ‪ ،‬او چندين‬
‫پژوهش بنيادي در زمينه ي ژنتيك جمعيت‬
‫و رفتار اجتماعي انجام داد‪ ،‬او در لندن سه‬
‫دستاورد بزرگ علمي داشت‪.‬‬
‫اولين پروژه اش در زمينه ي بيان‬
‫رياضياتي انتخاب طبيعي بود كه تحت‬
‫عنوان معادله ي پرايس شناخته مي شود‬
‫گزارش‬
‫و در اين گزارش در مورد اين معادله بيشتر‬
‫مي خوانيم‪ .‬در دومين كارش به مفهوم‬
‫استراتژي پايدار تكاملي پرداخت و اين‬
‫كه حيوانات چگونه با هم و در برخورد با‬
‫همسايگانشان رفتار مي كنند و سومين‬
‫پروژه اش به نوشتن فرمول بنيادي فيشر در‬
‫مورد انتخاب طبيعي اختصاص يافت‪ .‬اين‬
‫پيروزي هاي ناگهاني چندي دوام نداشت‪،‬‬
‫در ‪ ٥٢‬سالگي در حالي كه در مورد تئوري‬
‫اش در خصوص تكامل نوع دوستي دچار‬
‫شك و ترديد شده بود با ناخن گير رگش‬
‫را زد‪.‬‬
‫‪wΔz= cov(wi,zi)1‬‬
‫)‪w∆z= cov(wi,zi) +E(wi,zi‬‬
‫بخشی از معادله که در کادر خاکستری‬
‫است؛ منطق دارويني را نشان مي دهد و‬
‫‪ 1‬البته كه اين فرم كلي ترين بيان از معادله ي‬
‫پرايس است و آن را بسته به شرايط جمعيت مورد مطالعه‬
‫معادل سازي مي كنند‪.‬‬
‫سال سیزدهم‪ ،‬شماره ‪ 31‬پاییز ‪97‬‬
‫معادله ي پرايس‬
‫براي پرايس اين سوال مطرح شده بود‬
‫كه چرا انسان ها در قالب خانواده زندگي مي‬
‫كنند‪ .‬به طور به اختصاصی و به بيان ديگر‬
‫منشا اصليت چيست؟ همين سوال ها باعث‬
‫شد كه او به اين موضوع نيز فكر كند كه‬
‫نوع دوستي چگونه به وجود آمده ست و در‬
‫هنگامي كه حول اين موضوعات مطالعه مي‬
‫كرد معادله اي را استنتاج كرد كه در واقع‬
‫به طور ناگهاني به آن رسيده بود‪ ،‬آن چه كه‬
‫ما امروزه از آن با نام معادله ي پرايس ياد‬
‫مي كنيم ‪:‬‬
‫بخش بعدی آن شامل عواملي ست كه باعث‬
‫مي شود انتخاب طبيعي به خوبي عمل‬
‫نكند (به طور مثال اثرات محیط)‪ .‬او ماهيت‬
‫تكامل را با استفاده از انتخاب طبيعي در يك‬
‫فرمول ساده توضيح داد‪.‬‬
‫فرمولي كه توضيح مي دهد در جمعيتي‬
‫كه افراد توليد مثل مي كنند‪ ،‬منظور از اين‬
‫افراد مي تواند گياهان‪ ،‬انسان ها يا حتي ربات‬
‫هايي باشند كه همانند خود را مي سازند‪ .‬به‬
‫طور كلي هر خصيصه اي (‪ )z‬باعث افزایش‬
‫شایستگی (‪ )w‬شود‪ ،‬شايستگي به طور كلي‬
‫با ايجاد نسل جديد در جمعيت افزايش مي‬
‫يابد‪ .‬اگر صفتي در جمعيت باعث كاهش‬
‫شايستگي شود آن گاه آن صفت در جامعه‬
‫كاهش مي يابد‪.‬‬
‫به اين نوع رابطه ي آماري كوواريانس‬
‫مي گويند‪ .‬مثال ديگري كه مي توان براي ‪DNA‬‬
‫تفهيم بهتر در مورد آن زد كوواريانس مثبت‪،‬‬
‫مثل رابطه ي بين ساعات درس خواندن و‬
‫‪17‬‬
‫نمره ي دانش آموزان‪.‬‬
‫اين فرمول انقدر براي پرايس جالب‬
‫بود كه او نمي توانست باور كند كسي‬
‫قبل از او نتوانسته به آن پي ببرد‪ .‬پس در‬
‫سپتامبر ‪ ، 1968‬مرد ميان سال گمنامي به‬
‫آزمايشگاه گالتون مركز ژنتيك انساني در‬
‫دانشگاه كالج لندن رفت‪ .‬در آن زمان او هيچ‬
‫اعتبار نامه يا موقعيت آكادميكي نداشت و‬
‫حتي وقت قبلي نيز نگرفته بود‬
‫وقتي با اعتماد بنفس و صداي رسايش‬
‫از معادله اي خبر مي داد كه توانسته بود‬
‫با آن تكامل نوع پرستي را توضيح دهد‬
‫ابتدا هيچ كس او را جدي نگرفت اما او‬
‫بعد از ‪ 90‬دقيقه هنگامي از آن جا خارج‬
‫شد كه شغل پيدا كرده بود و كليد دفتر‬
‫گزارش‬
‫جديدش را در دست داشت‬
‫(‪Michael‬‬
‫‪.)Regnier,2016,Mosaic‬‬
‫‪DNA‬‬
‫سال سیزدهم‪ ،‬شماره ‪ 31‬پاییز ‪97‬‬
‫‪18‬‬
‫تئوري پرايس که براي اولين بار در‬
‫ابتداي دهه ي‪ 1970‬مطرح شد معادله‬
‫اي كليدي در حوزه ي تكامل بود‪ .‬او فكر‬
‫مي كرد معادله ش مي تواند هر شرايط‬
‫و مسئله ي تكاملي را توضيح دهد‪ .‬پرايس‬
‫روش خالصه اي را براي فكر كردن و‬
‫نظريه پردازي در مورد سواالت تكاملي‬
‫پيدا كرد‪ .‬با همه ي اين ها مشاجره هاي‬
‫زيادي در مورد درستي و يا نادرستي اين‬
‫معادله وجود دارد‪.‬‬
‫از طرفي برخي افراد مانند ون ويلين‪،‬‬
‫نوواك و هاي فيلد ادعا مي كردند كه معادله‬
‫ي پرايس درست نيست و حتي نمي توان‬
‫با عنوان مدل از آن ياد كرد (‪van Veelen‬‬
‫‪2005, van Veelen et al.2012, Nowak‬‬
‫‪.)and Highfield 2011‬‬
‫از طرف ديگر تعداد زيادي از محققان در‬
‫كار هاي تجربي و نظري خود از معادله ي‬
‫پرايس استفاده مي كنند‪ .‬مدل هاي جديد را‬
‫توسعه مي دهند و داده هايي كه به صورت‬
‫تجربي به دست آمده تحليل مي كنند‪.‬با اين‬
‫كه حق با منتقداني است كه درستي معادله‬
‫ي پرايس را نفي مي كنند اما پژوهشگراني‬
‫كه از آن در تحقيقاتشان استفاده مي كنند‬
‫بعضاً استدالل هاي درستي دارند‪ .‬تا به حال‬
‫استدالل هايي براي ساخت عبارت هايي‬
‫معادل معادله ي پرايس صورت گرفته است‬
‫(‪Rice 2004,Frank 2012a, McElreath‬‬
‫‪.)and Boyd 2007, Okasha 2006‬‬
‫ابتدا بهتر است با يك مثال اين معادله‬
‫را بهتر درك كنيم؛‬
‫مثالي از معادله ي پرايس‪ ،‬تكامل‬
‫صفتي مثل بينايي‪:‬‬
‫فرض مي كنيم شايستگي موجوداتي‬
‫كه از توانايي بينايي بهتري دارند بيشتر‬
‫مي شود و هر چه شايستگي افزايش يابد‬
‫جمعيت فرزندان نيز افزايش مي يابد‪،‬‬
‫‪2‬‬
‫‪1‬‬
‫‪0‬‬
‫‪i‬‬
‫‪30‬‬
‫‪1‬‬
‫‪20‬‬
‫‪2‬‬
‫‪10‬‬
‫‪3‬‬
‫‪ni‬‬
‫‪zi‬‬
‫‪ = i‬ما سه نوع از خانواده ها را داريم كه با‬
‫اين حرف نشان داده مي شود ‪:‬نوع ‪2 ،1‬و ‪،3‬‬
‫‪- ni‬به ما تعداد ارگانيسم ها را نشان‬
‫مي دهد‪،‬‬
‫‪ -zi‬عددي واقعي ست كه توانايي تيز‬
‫بيني جمعيت را اندازه گيري مي كند‪،‬‬
‫بود‪:‬‬
‫جامعه ي فرزندان به قرار زير خواهد‬
‫‪2‬‬
‫‪30‬‬
‫‪1‬‬
‫‪40‬‬
‫‪0‬‬
‫‪30‬‬
‫‪i‬‬
‫‪n'i‬‬
‫‪1‬‬
‫‪2‬‬
‫‪3‬‬
‫‪zi‬‬
‫‪ zi‬مقادير در نسل دوم نيز ثابت مي‬
‫ماند‪،‬‬
‫‪ w‬به ما شايستگي يك جمعيت را نشان‬
‫مي دهد‪،‬‬
‫‪ w,z‬به هم مقادير وابسته هستند‪،‬‬
‫‪ zi‬ارزش خصيصه اي را نشان مي دهد‬
‫گزارش‬
‫که بين همه ي اعضاي گروه به اشتراك‬
‫گذاشته شده است‪،‬‬
‫می دانیم که دانستن ‪ zi‬یک خصیصه‬
‫با داشتن ‪ wi‬به هم وابسته و برابرند‪،‬‬
‫‪wi = n'i / ni‬‬
‫از طرفی ‪ z'1‬ميانگين اندازه ي خصيصه‬
‫ايست كه در نسل زاده ها نشان داده مي‬
‫شود‪،‬‬
‫‪10+40+30=100‬‬
‫تعداد زاده ها‪:‬‬
‫تعداد والدين (نسل اول)= ‪10+20+30‬‬
‫(‪ )z‬ميانگين ميزان بينايي والدين يك‬
‫جمعيت = ‪5/3‬‬
‫‪ z‬و شايستگي با هم متناسب و‬
‫برابرند؛‬
‫‪z'1=(3+2+1)/3=2‬‬
‫‪Δz = {def} z’ - z = 1/3‬‬
‫‪Δz= 1/w * cov(wi, zi)= 1/3‬‬
‫و اما چه ايراداتي به اين معادله وارد‬
‫است؛‬
‫اگر انتخاب طبيعي در جهت مثبت‬
‫عمل كند مانند مثال ما در مورد تكامل‬
‫بينايي‪ ،‬نمودار ما به صورت زير مي شود‪.‬‬
‫كوواريانس واقع در فرمول باعث مي شود كه‬
‫‪DNA‬‬
‫‪19‬‬
‫سال سیزدهم‪ ،‬شماره ‪ 31‬پاییز ‪97‬‬
‫گزارش‬
‫حتماً نمودار ما به صورت خطي ظاهر شود‪.‬‬
‫در حالي كه ما به خوبي مي دانيم عوامل‬
‫مختلفي در توصيف تكامل نقش دارند و‬
‫نمودار ما هميشه قرار نيست كه خطي باشد‬
‫(‪.)Paul G Nelson,2015‬‬
‫در ‪ ،1970‬لوونتين سه اصل كلي براي‬
‫اين كه در جامعه انتخاب رخ داده باشد را‬
‫بيان كرد‪ .‬سه اصلي كه وجودشان الزم است‪:‬‬
‫‪ -1‬تفاوت فنوتيپي‪،‬‬
‫‪ -2‬شايستگي داراي ضريب متغير‪،‬‬
‫‪ -3‬قابليت به ارث رسيدن‪.‬‬
‫به نظر مي رسد معادله ي پرايس گاهي‬
‫از اين اصول پيروي نمي كند‪ .‬سمير اوكاشا‬
‫که در مورد اين اصول مطالعه مي كرد‪،‬‬
‫‪DNA‬‬
‫معادله اي جديد تر و با بسط دادن معادله‬
‫ي پرايس نوش ت (�‪Samir Okasha: Evolu‬‬
‫‪20‬‬
‫سال سیزدهم‪ ،‬شماره ‪ 31‬پاییز ‪97‬‬
‫‪tion and the Levels of Selection,2008,‬‬
‫‪.)R. C. Lewontin ,1970‬‬
‫سرانجام پرايس كه سعي مي كرد با‬
‫معادله اش زندگي در خانواده و نوع دوستي‬
‫را توضيح دهد‪ ،‬در مورد نوع دوستي با‬
‫ترديد زيادي روبرو شده بود‪ .‬او در لندن بر‬
‫روي معادله ش كار كرد و سعي در بهتر‬
‫كردنش داشت‪ .‬اما به طور همزمان سعي مي‬
‫كرد كه از داشته هايش به ديگران بدهد تا‬
‫كم كم هر آن چه داشت را بخشيد‪ .‬بعضي‬
‫وقت ها بي خانمان ها را با خود به خانه ي‬
‫اجاريش مي آورد و سر انجام در حالي كه به‬
‫مسيحيت گرويده بود و انجيل مي خواند و‬
‫ادعا مي كرد كه مسيح را ديده است‪ ،‬در ‪6‬‬
‫ژانويه ي ‪ 1975‬در خانه اي با فاصله اي كم‬
‫از ايوستون شهر محل زندگي اش با ناخن‬
‫گير شاهرگش را زد‪.‬‬
‫اين كه چه چيزي باعث شد كه‬
‫پرايس حتي مهم ترين داشته ي خودش‬
‫يعني جانش را از بين ببرد خود نيز هنوز‬
‫جاي سوال است‪ .‬شايد عوامل مختلفي‬
‫مانند تنها زندگي كردن باعث شده بود‬
‫كه او به افسردگي مبتال شده باشد‪ ،‬شايد‬
‫ترك ناگهاني همسرش جوليا به همراه دو‬
‫دخترش به او حس عذاب وجدان داده بود‪،‬‬
‫در هر حال اين خود معماي بزرگيست‪.‬‬
Download
Random flashcards
Arab people

15 Cards

Radiobiology

39 Cards

Marketing

46 Cards

Ethnology

14 Cards

Create flashcards